III SA/Łd 473/09

Dnia 21 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 grudnia 2009 roku, sygn. akt III SA/Łd 473/09 w sprawie ze skargi A. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: przywrócić termin do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 grudnia 2009 roku, sygn. akt III SA/Łd 473/09. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2009 roku, sygn. akt III SA/Łd 473/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W dniu 11 grudnia 2009 roku skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 grudnia 2009 roku oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 29 stycznia 2010 roku. Postanowieniem z dnia 4 marca 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego, a w pozostałym zakresie oddalił wniosek. Pismem z dnia 16 marca 2010 roku Wicedziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Ł. wyznaczył dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego W. C. Kolejnym pismem z dnia 14 kwietnia 2010 roku Wicedziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Ł. z uwagi na brak możliwości zawiadomienia ustanowionego z urzędu pełnomocnika o przydzielonej sprawie, spowodowanego długotrwałą nieobecnością w kraju, poinformował o wyznaczeniu w miejsce dotychczasowego pełnomocnika nowego pełnomocnika - radcy prawnego A. J. W dniu 26 kwietnia 2010 roku wyznaczony przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Ł. pełnomocnik złożył pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego, a następnie w dniu 4 maja 2010 roku złożył skargę kasacyjną od wskazanego powyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 grudnia 2009 roku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego wskazał, iż termin do złożenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie upłynął w dniu 1 marca 2010 roku. Podniósł, iż z uwagi na obowiązujący w postępowaniu sądowoadministracyjnym "przymus adwokacki" i toczące się w tym przedmiocie postępowanie sądowe, przyczyna uzasadniająca uchybienie do wniesienia skargi kasacyjnej ustała dopiero w dniu udzielenia przez skarżącego pełnomocnictwa do prowadzenia sprawy, co nastąpiło w dniu 26 kwietnia 2010 roku. Złożony zatem w dniu 4 maja 2010 roku wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej z jednoczesnym wniesieniem skargi kasacyjnej zasługuje w ocenie pełnomocnika na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Kwestię przywrócenia uchybionego terminu regulują przepisy art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 87 § 1, 2 i 4 powołanej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są zatem złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonanie równocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu uchybionej czynności i brak winy w uchybieniu terminu. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona (lub jej pełnomocnik) w sposób przekonywujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Kluczową kwestią w niniejszej sprawie, jest zatem ustalenie czasu ustania przyczyny uzasadniającej uchybienie terminu. Przystępując do merytorycznej oceny zasadności złożonego wniosku należy na wstępie wskazać, iż ustawą z dnia 12 lutego 2010 roku o zmianie ustawy –Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 36, poz. 196), został zmieniony przepis art. 244 § 2 ustawy, który w brzmieniu obowiązującym stanowi, że ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Przepis ten wszedł w życie w dniu 10 kwietnia 2010 roku, co oznacza, że prezentowane przez pełnomocnika stanowisko, iż przyczyna uzasadniająca uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała dopiero z chwilą, gdy został umocowany do działania w imieniu strony tj. w chwili udzielenia pełnomocnictwa, stało się nieaktualne. Okoliczność bowiem, że dniu 26 kwietnia 2010 roku uzyskał pełnomocnictwo do występowania w sprawie pozostaje bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie i piśmiennictwie sądowym przyjmuje się natomiast, że mimo iż art. 87 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, to uwzględnienia wymaga, iż zgodnie art. 87 § 4 cytowanej ustawy równocześnie z wnioskiem strona jest zobowiązana dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2006 roku, sygn. akt I FZ 198/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 15 marca 2007 roku, sygn. akt II FZ 47/07, niepubl.). W ocenie Sądu prezentowany pogląd zasługuje na pełną aprobatę, z jednej bowiem strony gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, z drugiej zaś nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż w aktach sprawy nie ma dokumentu zawierającego konkretną informację, kiedy pełnomocnik dowiedział się o przydzielonej z urzędu sprawie. Przyjąć jednak należy, jak wynika z akt sprawy (k nr 74), iż o wyznaczeniu go przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Ł. został zawiadomiony pismem z dnia 14 kwietnia 2010 roku. Natomiast skargę kasacyjną wraz z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia wniósł w dniu 4 maja 2010 roku, a więc z zachowaniem trzydziestodniowego terminu, liczonego od dnia powiadomienia pełnomocnika o wyznaczeniu do występowania w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że uprawdopodobnione zostały również okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu do złożenia środka odwoławczego. Strona nie mogła bowiem wnieść skargi kasacyjnej w ustawowym terminie bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który został jej przydzielony już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący nie miał także wpływu na termin rozpatrzenia jego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Tym samym uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy strony. Uwzględniając przedstawione powyżej okoliczności należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki, uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z powyższych względów na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu. . a.ł.