III SA/Łd 477/18
WyrokWSA w Łodzi2018-10-30
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Ewa Alberciak, Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenie przepisów transportu drogowego popełnione przez zatrudnionego kierowcę, polegające na nierejestrowaniu aktywności za pomocą urządzenia rejestrującego, mimo braku wpływu przedsiębiorcy na to naruszenie?Ratio decidendi
Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenia przepisów transportu drogowego popełnione przez zatrudnionego kierowcę, nawet jeśli nie miał on bezpośredniego wpływu na powstanie naruszenia. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Ciężar udowodnienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność spoczywa na przedsiębiorcy, który musi wykazać, że dołożył należytej staranności i nie miał realnego wpływu na naruszenie, co wymaga przedstawienia konkretnych dowodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę J. G. za naruszenie przepisów transportu drogowego. Kierowca zatrudniony przez J. G. prowadził pojazd bez włożonej wykresówki do urządzenia rejestrującego. Dodatkowo stwierdzono niezgłoszenie pojazdu do posiadanej licencji. Przedsiębiorca argumentował, że nie miał wpływu na działania kierowcy, który jest osobą dorosłą i ponosi samodzielną odpowiedzialność za swoje czyny. Organy administracji nałożyły karę, uznając odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , , Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2018 roku sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
III SA/Łd 477/18
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257)- dalej: k.p.a.; art. 4 pkt 22, art. 92a ust 1-6, art. 2b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2200)- dalej: u.t.d.; lp. 1.4, l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.,; art. 26 ust. 5 , art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U. UE L 2014.60.1) – dalej: rozporządzenie 165/2014 ,Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] o nałożeniu na J. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A H. – U. w K. karę pieniężną w łącznej wysokości 5.800zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
W dniu [...] r. w G. przy ul. A (droga wojewódzka [...]) T. B. pracownik J. G. , kierując należącym do skarżącego ciągnikiem siodłowym marki Renault nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] brał udział w zdarzeniu drogowym, do którego obsługi został wezwany partol Policji. W toku czynności kontrolnych funkcjonariusze Policji ujawnili, że ww. poruszał się przedmiotowym pojazdem bez włożonej wykresówki do urządzenia rejestrującego. Okoliczność tę potwierdził sam kierujący pojazdem, który do protokołu przesłuchania świadka wykroczenia z dnia [...] r. oświadczył, że na miejsce rozładunku towaru, to jest teren budowy przy ul. B 2 w G. przybył w dniu poprzednim około godziny 17:55., gdzie po zaparkowaniu udał się na spoczynek. Następnego dnia rano około godziny 8:00 po rozładunku wyruszył w kierunku obwodnicy [...] nie wkładając wykresówki do urządzenia rejestrującego. Świadek wyjaśnił nadto, że w firmie skarżącego jest zatrudniony na umowę o pracę od około 6 lat. Jego wynagrodzenie jest uzależnione od ilości przejechanych kilometrów i waha się w od 3.000 do 4.000 zł. miesięcznie. Za stwierdzone naruszenie na kierującego nałożono mandat karny w wysokości 2.000 zł.
Zgromadzona w toku czynności dokonanych przez funkcjonariuszy Policji dokumentacja została przekazana zgodnie z właściwością [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego w G., który zawiadomieniem z dnia [...] r. poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenie przepisów transportu drogowego - nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu aktywności kierowcy i przebytej drogi.
W odpowiedzi na powyższe pismem procesowym z dnia [...] r. skarżący wyjaśnił, że T. B. jest przez niego zatrudniony na stanowisku kierowcy na umowę o pracę w pełnym wymiarze godzin. Ustalone pomiędzy stronami tej umowy wynagrodzenie zasadnicze wynosi 2.270 zł, które powiększane jest o należne mu diety w łącznej miesięcznej wysokości około 1.400 zł. Ponadto kierowca ten posiada wszelkie wymagane prawem badania oraz szkolenia, w tym dotyczące przepisów regulujących zasady transportu drogowego. Ww. nigdy nie był zmuszany przez skarżącego do naruszania czasu pracy kierowcy, a tym bardziej prowadzenia pojazdu bez rejestrowania swojej aktywności przez urządzenie rejestrujące. Kierowca ten wykonuje pracę w cyklu wyjazd z bazy w poniedziałek i powrót do bazy w piątek, a kontrola tarczek jest sprawowana przez skarżącego po upływie każdego ustawowego 28 dniowego terminu. Dotychczas, przez okres około 10 letniej współpracy z tym kierowcą skarżący nigdy nie miał zastrzeżeń, co do sposobu wykonywania jego pracy. Ponadto skarżący wskazał, iż kierowca jako osoba pełnoletnia posiadająca uprawnienia do wykonywania zawodu winien samodzielnie odpowiadać za swoje czyny, a obarczanie skarżącego za przewinienia kierowcy na które nie miał wpływu, uważa za niewłaściwe. Skarżący wskazał nadto na trudną sytuację majątkową jego firmy.
W toku prowadzonego postępowania organ administracji stwierdził, iż skarżący nie zgłosił organowi właściwemu to jest Staroście [...] na piśmie lub w drodze dokumentu elektronicznego, informacji o włączeniu do posiadanej licencji na wykonywanie transportu drogowego nr [...] , pojazdu Renault nr rej. [...], co stanowiło naruszenie, o którym mowa w l.p. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d. W związku z powyższym zawiadomieniem z dnia [...] r. skarżący został poinformowany o rozszerzeniu zakresu prowadzonego postępowania administracyjnego o to naruszenie.
W odpowiedzi na powyższe skarżący pismem procesowym z dnia [...] r. oświadczył, że w dniu [...] r. wysłał e-mail do Starostwa Powiatowego w K. z prośbą o dopisanie ww. pojazdu do posiadanej przez niego licencji na wykonywanie transportu drogowego, do którego dołączył wymagane załączniki. Według jego wiedzy powiadomienie e-mailem jest ważne, nikt nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń, stąd uważał kwestię tę za zamkniętą.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], [...] Wojewódzkiego Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 5.800 zł za stwierdzone naruszenia przepisów transportu drogowego wymienione w l.p. 6.2.1. i l.p.1.4 załącznika nr 3 do u.t.d.
Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem J. G. wniósł odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w którym podtrzymał dotychczasową argumentację. Wskazał w szczególności, że on jako przedsiębiorca organizuje pracę podległym pracownikom w sposób prawidłowy, zgodny z obowiązującymi przepisami z zakresu transportu drogowego. Nie ma jednak wpływu na działania kierowcy, który znajduje się kilkaset kilometrów od bazy, i który jest osobą dorosłą odpowiadającą za własne czyny. Karanie przedsiębiorcy za czyny popełnione przez kierowców, na które przedsiębiorca nie ma wpływu, prowadzi w jego ocenie do bankructwa takiego przedsiębiorcy.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał na przepisy zarówno prawa krajowego, jak i prawa wspólnotowego regulujące kwestie transportu drogowego, w tym obowiązek rejestrowania aktywności kierowców za pomocą urządzeń rejestrujących. Dalej organ wskazał, iż z bezspornie ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że w dniu [...] r. zatrudniony przez skarżącego kierowca T. B., wykonywał transport drogowy na rzecz skarżącego pojazdem marki Renault nr rej. [...] wraz z naczepą, nie rejestrując swojej aktywności za pomocą znajdującego się w pojeździe urządzenia rejestrującego, co stanowi naruszenie opisane w l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Ponadto w toku prowadzonego postępowania stwierdzono naruszenie opisane w l.p. 1.4 złącznika nr 3 do u.t.d. polegające na niezgłoszeniu przez skarżącego, wbrew wynikającemu z przepisów prawa obowiązku, w/w pojazdu do posiadanej licencji na wykonywanie transportu drogowego nr [...]. Odnosząc się do powyższych stwierdzonych naruszeń organ wskazał, iż jak wynika z art. 14 ust. 1 u.t.d. przewoźnik drogowy jest zobowiązany zgłaszać na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych , o których mowa w art. 7a ustawy, w tym miedzy innymi rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, wykorzystywanych do transportu drogowego. Przy czym zgłoszenie w postaci dokumentu elektronicznego musi nastąpić w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2013 r. poz. 235). Brak stosownego zgłoszenia w powyższym zakresie stanowi naruszenie, o którym mowa w l.p. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d. i jest usankcjonowane karą pieniężną w wysokości 800 zł. Natomiast obowiązek rejestrowania aktywności kierowcy za pomocą urządzenia rejestrującego wynika z art. 34 rozporządzenia nr 165/2014, a brak realizacji powyższego obowiązku stanowi naruszenie, o którym mowa w l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., zagrożone karą pieniężną w wysokości 5.000 zł. Natomiast odnośnie zawartej we wniesionym odwołaniu argumentacji, co do zasadności nałożenia kary pieniężnej, jak również wpływu skarżącego na działanie zatrudnionego kierowcy organ odwoławczy wskazał, iż kara za naruszenie przepisów transportu wymierzana podmiotowi wykonującemu przewóz drogowy ma charakter administracyjny i nie jest oparta na zasadzie winy. Powyższe oznacza, że jest ona nakładana z tytułu wystąpienia określonego skutku, naruszenia, bez konieczności wykazania związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż ustawodawca dopuścił możliwość odstąpienia od nakładania na podmiot wykonujący transport drogowy kary pieniężnej za, przewidzianą w art. 92b i art. 92 c u.t.d., to jest w sytuacjach, w których podmiot wykonujący przewozu lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstałe naruszenia, które powstały na skutek zdarzeń i okoliczności niemożliwych przez podmiot do przewidzenia bądź też są następstwem siły wyższej lub działań osoby trzeciej, za którą przedsiębiorca nie odpowiada. Jednakże w ocenie organu powyższe okoliczności nie wystąpiły w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy podkreślił, iż obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednim zachowaniem osób wykonujących na jego rzecz i w jego imieniu transport, w szczególności poprzez zapewnienie odpowiednich szkoleń oraz właściwą organizację pracy w taki sposób aby nie dochodziło do jakichkolwiek naruszeń. Ponadto, co w sprawie bezsporne naruszenie polegające na prowadzeniu pojazdu bez rejestracji aktywności kierowcy nie było następstwem siły wyższej , której skarżący nie mógł przewidzieć i nie miał na nią wpływu. Natomiast, co do faktu zgłoszenia przedmiotowego pojazdu do posiadanej przez skaczącego licencji, za pomocą przesłanej wiadomości e-mail, organ odwoławczy stwierdził, że strona pomimo otrzymania informacji zwrotnej o konieczności dokonania zmian w formie pisemnej bądź też w drodze elektronicznej za pomocą skrytki ePUAP Starostwa Powiatowego w K., nie dopełniła powyższego obowiązku.
Nie zgadzając się z wydaną decyzją w części dotyczącej nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 5.000 zł za stwierdzone naruszenie, o którym mowa w l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., w której zarzucił naruszenie:
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 k.p.a. poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w sytuacji, gdy nie miał on faktycznej oraz realnej możliwości zapobieżenia i wykrycia tego naruszenia przez kierowcę, a tym samym przyjęcie, iż skarżący nie wykazał się dbałością w przestrzeganiu ustawy o transporcie drogowym;
- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, w tym nieprzesłuchanie kierowcy T. B. na okoliczności związane z przyczyną nierejestrowania jego aktywności w dniu [...] r. , jak również skarżącego na okoliczność przeprowadzania stosownych szkoleń, czy też wykonywania czynności kontrolnych względem podległych sobie pracowników na okoliczność przestrzegania przepisów transportu drogowego;
- art. 77 §1 w zw. z art. 80k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów zmierzających do ustalenia przyczyn powstania przedmiotowego naruszenia, jak i na okoliczność ustalenia, czy skarżący jako pracodawca oraz w jakim zakresie kontroluje i szkoli swoich pracowników;
- art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.;
- art. 10 k.p.a. poprzez naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz wypowiedzenia się, co do zgromadzonego materiału dowodowego;
- art. 138 §2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji I instancji w całości i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia ;
- art. 92c ust. 1, art. 92b ust. 1 i ust. 2 u.t.d. poprzez ich pominięcie i niezastosowanie.
Z uwagi na powyższe naruszenia pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w części zaskarżonej decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto na pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie uwzględnił wniosek skarżącego dopuszczając dowód z następujących dokumentów: notatki służbowej kierowcy T. B. z dnia [...] r. oraz jego pisemnych oświadczeń z [...], [...] i [...], [...] i [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 poz. 2188 t.j.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2018.1302 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił zarówno stan faktyczny jak i prawidłowo dokonał jego oceny prawnej, nie naruszając przepisów prawa procesowego jak i materialnego w sposób, który miałby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. roku o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 5.800 zł.
Materialnoprawną podstawę decyzji w zaskarżonej części stanowiły przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2200 tekst jednolity - dalej: u.t.d.) oraz lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., a nadto regulacje wynikające z rozporządzenia (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zwanego dalej "rozporządzenie 165/2014" (tj. Dz.U. UEL 2014 60.1 ze zm.). W pozostałej części, dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 800 zł. nałożonej na podstawie lp. 1.4. załącznika nr 3, strona decyzji nie zaskarżyła.
Stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie. W tym miejscu podać trzeba, że ww. kara pieniężna może być nałożona na podmiot wykonujący przewóz, a więc w rozpoznawanej sprawie przedsiębiorcę, który w ramach prowadzonej działalności realizuje przewozy. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło, czy nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2007 r., I OSK 1257/06, wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2011 r. VIII SA/Wa 364/11 oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 451/13; opubl.; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepisy art. 92a ust. 2 i ust. 3 u.t.d. statuują limit łącznej wysokości kar pieniężnych nakładanych w drodze decyzji administracyjnej w wyniku naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli w rozróżnieniu na kontrole drogowe i kontrole prowadzone w siedzibie przedsiębiorcy. W odniesieniu do kontroli drogowej suma kar pieniężnych nie może przekroczyć 10.000 zł. Natomiast w przypadku kontroli działalności gospodarczej prowadzonej w siedzibie przedsiębiorcy lub w miejscu prowadzenia działalności suma kar pieniężnych uzależniona jest od liczby zatrudnianych kierowców i jej górna granica wynosi:
1) 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
2) 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
3) 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
4) 30.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
5) 40.000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym.
Uzupełniając powyższe dodać należy, że wszczęcie postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej związanej z uchybieniami stwierdzonymi w wyniku jednej kontroli na drodze lub w przedsiębiorstwie zapoczątkowuje jedną sprawę administracyjną. W wyniku sprawy zostaje na stronę nałożona kara pieniężna, którą wylicza się, co do zasady, poprzez zsumowanie kar jednostkowych za poszczególne naruszenia. Ta jedna kara pieniężna nie wynika jednak z prostego zsumowania kar za poszczególne naruszenia, bowiem jej górna granica jest zawsze ograniczona do kwoty określonej w u.t.d. Oznacza to, że niezależnie od ilości uchybień oraz wysokości kar za poszczególne uchybienia, kara orzeczona w wyniku jednej kontroli ma określoną górną granicę i nie może przekroczyć kwoty określonej w u.t.d. (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 8 listopada 2017 r., II SA/Go 921/17.
Z treści art. 92a ust. 6 u.t.d. wynika, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Kary te są nakładane w trybie administracyjnym, zaś odpowiedzialność nie ma charakteru karnego, nie jest zatem oparta na zasadzie winy. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem.
Z dyspozycji art. 4 pkt 22 lit. h u.t.d. wynika, że użyte w ustawie określenia oznaczają: obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia (UE) nr 165/2014.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że przepisy ww. ustawy i rozporządzenia zostały przez orzekające w sprawie organy zastosowane prawidłowo, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, albowiem organ II instancji rozstrzygający ostatecznie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej (w określonej w decyzji wysokości), nie naruszył przepisów prawa procesowego, ani też materialnego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący nie kwestionował ustaleń faktycznych poczynionych w zakresie stwierdzonego podczas kontroli naruszenia. Wyjaśniał jedynie, że nie może ponosić odpowiedzialności za kierowcę, który jest osobą pełnoletnią i wykonuje pracę poza siedzibą przedsiębiorstwa. Tymczasem jak trafnie zważył organ odwoławczy okoliczności te nie mogły stanowić podstawy do wyłączenia odpowiedzialności skarżącego na postawie art. 92b ustawy o transporcie drogowym, jak i w art. 92c ust 1 pkt 1 ustawy.
Przede wszystkim przepis art. 92b ustawy nie miał w niniejszej sprawie zastosowania, bowiem ma on zastosowanie jedynie w przypadku naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, które to naruszenia nie zostały stwierdzone w trakcie kontroli. Należało zgodzić się z organem II instancji, że w niniejszej sprawie brak było również podstaw do zastosowania art. 92c ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z treścią art. 92c. ust 1 ustawy o transporcie drogowym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia,
a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Wskazać należy, że ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz drogowy, bowiem to on musi wykazać, a nie bez dowodów jedynie wskazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami. Dowody te powinny być zaś dostarczone lub przynajmniej wskazane przez przedsiębiorcę (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2018 roku, III SA/Łd 197/18, Lex numer 2493147).
Podkreślić należy, że w przepisie art. 92 c ust. 1 chodzi o okoliczności o charakterze wyjątkowym, to jest powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy, czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych.
Nie można zgodzić się ze skarżącym, że nie miał on wpływu na powstanie naruszenia oraz że popełnienia tego naruszenia nie mógł przewidzieć. Przedsiębiorca powinien wykazać, że dołożył należytej staranności, a zatem uczynił wszystko, aby kierowca prawidłowo rejestrował swoją aktywność za pomocą urządzenia rejestrującego. Przedsiębiorcę zobowiązują do tego i jednocześnie uprawniają relacje prawne łączące go z kierowcą wykonującym przewóz w jego imieniu i na jego rachunek. Kierowca był pracownikiem wykonującego przewóz drogowy. Do pracodawcy należy zarówno odpowiednie zorganizowanie pracy pracownika, jak i sprawowanie kontroli wykonywania tej pracy. W związku z tym pracodawca ponosi ryzyko niewłaściwego wykonania pracy przez pracownika. Niewątpliwie pracodawca dysponuje środkami organizacyjnymi i motywacyjnymi, które mogą być skuteczne w zapobieganiu, aby kierowca nie naruszał tak istotnych obowiązków związanych z wykonywaniem przewozów.
W rozpoznawanej sprawie przedsiębiorca nie wykazał, że dopełnił należytej staranności w zorganizowaniu i kontrolowaniu pracy kierowcy i że mimo tego kierowca naruszył przepisy dotyczące rejestrowania przewozu. W ocenie Sądu, sama okoliczność przeszkolenia kierowcy w zakresie obowiązujących przepisów nie świadczy o tym, że przedsiębiorca podjął realne i skuteczne działania w celu zapewnienia przestrzegania przez zatrudnionych przez siebie kierowców przepisów regulujących wykonywanie przewozu drogowego, jeżeli zastosowane środki nie doprowadziły do przestrzegania przepisów w tym zakresie. W świetle powyższego nie można zatem uznać, by przedsiębiorca wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia. W związku z powyższym nie mogły zostać uwzględnione postawione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego. Organ przeprowadził bowiem postępowanie w sposób prawidłowy, zmierzając do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Wbrew zarzutom skargi przedsiębiorcy umożliwiono udział w postępowaniu administracyjnym.
W zawiadomieniu z dnia [...] r. organ administracji I instancji poinformował skarżącego o możliwości składania wyjaśnień i dokumentów dotyczących wszczętego postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Ponadto pouczenie takie zamieszczono w zawiadomieniu tego organu z dnia [...] r.
Skarżący w toku postępowania składał pisemne wyjaśnienia ( w dniach [...] i [...] r.). W złożonych pismach nie zawarł wniosków dowodowych, ani nie przedstawił dowodów na okoliczność prowadzenia szkoleń z kierowcami.
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy przed wydaniem decyzji nie powiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów. Uchybienie powyższemu obowiązkowi, określonemu w art. 10 § 1 k.p.a., nie miało jednak wpływu na prawidłowość wydanej decyzji przez organ odwoławczy.
Wobec powyższego naruszenia przepisu k.p.a. przez organ administracji, sąd w celu wyjaśnienia okoliczności dotyczących szkolenia kierowców i sprawowanego nad nimi nadzoru przez przedsiębiorcę, dopuścił dowód z załączonych do skargi dokumentów w postaci notatki służbowej kierowcy T. B. i jego pisemnych oświadczeń.
Złożone oświadczenia i notatka służbowa nie podważają prawidłowości zaskarżonej do sądu decyzji.
Z oświadczeń wynika, że prowadzone szkolenia dotyczyły m.in. obsługi tachografów i wypełniania dokumentacji. Z kolei w notatce służbowej z dnia [...] r. kierowca opisał przebieg swojej pracy w dniu kolizji drogowej ( [...] r.). Przyznał, że zapomniał włożyć wykresówkę, gdyż szybko musiał odjechać z placu budowy. W trakcie jazdy bez włożonej wykresówki uderzył w tył innego samochodu. Ponadto stwierdził, że pracodawca rano i wieczorem telefonuje do niego i pyta, czy wszystko jest w porządku. Interesuje się, czy tarczka jest włożona prawidłowo.
W ocenie Sądu prowadzone szkolenia okazały się nieskuteczne, bowiem nie zapobiegły naruszeniu przez kierowcę, legitymującego się wieloletnim stażem zawodowym, podstawowego i oczywistego obowiązku rejestrowania przewozu drogowego. Ponadto w dniu [...] r. do momentu kolizji drogowej, która nastąpiła około godziny 9, przedsiębiorca nie kontaktował się telefonicznie z kierowcą. Okoliczność ta podważa wiarygodność oświadczenia kierowcy, iż pracodawca codziennie rano kontaktuje się telefonicznie z kierowcami wykonującymi przewozy drogowe i ustala czy prawidłowo rejestrują aktualny przewóz.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
P.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło