III SA/Łd 481/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2005 roku sprawy ze skargi M. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę III SA/Łd 481/05 U Z A S A D N I E N I E W dniu 1 października 2004 r. M. L. — właścicielka działki położonej na terenie gm. S. obręb A oznaczonej nr ewidencyjnym[...] — wystąpiła z wnioskiem o skorygowanie danych zawartych w rejestrze ewidencji gruntów, gdzie powierzchnia jej działki wynosi 1056 m2 i wpisanie do ewidencji powierzchni wpisanej w księdze wieczystej tj. pow. 1141 m2. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] nr [..] Burmistrz Miasta-Gminy S. odmówił wprowadzenia zmiany w rejestrze ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem skarżącej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454), § 5 porozumienia z dnia 20 grudnia 1990 r. zawartego pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w Z. a Zarządem Gminy i Miasta w S. w sprawie powierzenia prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz art. 104 k.p.a. W odwołaniu od tej decyzji M. L wniosła o jej uchylenie. Wskazywała, że zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeniach sądowych, aktach notarialnych, ostatecznych decyzjach administracyjnych (...). Odmowa wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów, zgodnie z wnioskiem strony, na podstawie wypisu z księgi wieczystej, narusza zatem prawo. Zaskarżoną decyzją z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta - Gminy S. odmawiającą wprowadzenia zmiany w rejestrze ewidencji gruntów i budynków dla działki Nr 65/2 położonej w obrębie geodezyjnym P., polegającej na zmianie powierzchni ewidencyjnej działki z 1056 m kw. na powierzchnię 1141 m. kw. Organ odwoławczy wskazał, że w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Z. przechowywany jest operat podziałowy o numerze 18/316/87, w którym zawarte są dane dotyczące działki nr 65/2, a ponadto przechowywane są dokumenty związane z przeprowadzonym w latach 1992- 1994 odnowieniem ewidencji gruntów obrębu P. w ramach tworzenia Systemu Informacji o Terenie. Organ ustalił, że działka Nr 65/2 powstała w wyniku podziału działki Nr 65 w roku 1987. Wówczas protokolarnie ustalone zostały granice dzielonej działki i obliczono ze współrzędnych powierzchnię m.in. działki 65/2 , która wynosiła 1056 m2. Zgodnie z treścią § 11 ust. 4 załącznika obowiązującego wówczas Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów ( MP Nr 11, poz. 98) końcówkę większą od 50 m2 zaokrąglano do pełnego ara, a więc powierzchnię działki zapisano jako równą 0,11 ha. Podobnie w górę zaokrąglono powierzchnię działki nr 65/4 wpisując jej powierzchnię jako równą 0,19 ha , gdy rzeczywiście jej powierzchnię wyliczono na 1859 m2. Księga wieczysta KW [...] została założona na podstawie wniosku z dnia 7 maja 1991 r., a pierwszy wpis w dziale I został dokonany na podstawie wypisu z wyrysem z ewidencji gruntów, który obejmował działki 65/2 o powierzchni 0,11 ha i 65/4 o powierzchni 0,19 ha, łącznie 0,3 ha ( 30 arów). Wyjaśnił ponadto, że na terenie obrębu P. w latach 1992-1994 przeprowadzono odnowienie ewidencji gruntów, w wyniku którego ustalono powierzchnie działek z dokładnością do 1 m2, w tym m.in. powierzchnię działki nr 65/2 tj. na 1056 m2, a powierzchni działki 65/4 na 1859 m2. W księdze wieczystej nr KW [...] nie dokonano wpisu uaktualnionej powierzchni działek. W 2003 r. nieruchomość uległa podziałowi i z księgi wieczystej KW [...] wyłączono działkę nr 65/4 o powierzchni 1859 m2 i założono dla niej nową księgę wieczystą. W księdze wieczystej nr KW [...] pozostała przedmiotowa działka nr 65/2 , której powierzchnię określona została na 1141 m2 po odjęciu od 3000 m2 ( 30 arów) powierzchni odłączanej działki 65/4 tj. 1859 m2. Organ II instancji podkreślił, że zapis powierzchni w KW [...] – 30 arów oznacza sumę zaokrąglonych " w górę" powierzchni działek 65/2 i 65/4, kiedy faktycznie suma ta wynosiła i wynosi 1056 + 1859 = 2915 m2. Wskazał, że zgodnie z art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne , w ewidencji gruntów i budynków podstawą dokonania zmian są dokumenty geodezyjne i prawne. Zmian powierzchni działek można dokonać na podstawie udokumentowanych opracowań geodezyjnych i kartograficznych , przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierającego wykazy zmian danych ewidencyjnych. M. L. nie przedstawiła jednak takich dokumentów. Organ powołał się również na art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi , że podstawę oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów oraz na przepis art. 27 ust. 1i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece ( tekst jedn. Dz. U. Nr 124 poz. 1361 z 2001 r. ze zm. ), zgodnie z którym w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika – sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości . Ponadto sprostowanie takie może być dokonane także z urzędu, na skutek bezpośredniego sprawdzenia danych w bazie danych katastru nieruchomości lub zawiadomienia jednostki prowadzącej kataster nieruchomości. Organ odwoławczy odwołał się także do uchwały Sądu Najwyższego Nr III CZP 13/89 z dnia 28 lutego 1989 r., w której Sąd wyraził pogląd, że powierzchnia nieruchomości jest cechą fizyczną, wynikającą z określenia granic tej nieruchomości . Powierzchnia ta, określona w akcie własności ziemi, akcie notarialnym czy księdze wieczystej nie tworzy więc stanu prawnego tej nieruchomości. W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. L. wnosiła o jej uchylenie, jako niezgodnej z prawem i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca podkreślała, że zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych. Wpis w księdze wieczystej stanowi więc podstawę do określenia granic i powierzchni jej działki i brak jest podstaw do kwestionowania danych nieruchomości ujawnionych w księdze wieczystej. Zdaniem skarżącej, organ prowadzący ewidencję gruntów nie może odmówić dokonania zmian w rejestrze ewidencji gruntów w sytuacji, gdy istniejące tam zapisy są sprzeczne z aktualnymi zapisami w księdze wieczystej, a dokumenty w postaci aktualnego wypisu z KW jednoznacznie wskazują, że zapisy w rejestrze ewidencji gruntów w zakresie określenia powierzchni działki są wadliwe i winny być zmienione. Skarżąca podniosła, że w jej ocenie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie tłumaczy różnicy powierzchni działki 65/2 wynoszącej 44 m2. Taka różnica w powierzchni działki nie może być wynikiem zastosowania dokładniejszej metody obliczeń powierzchni działki . Wskazała, że działki 65/2 i 65/4 oddzielała od siebie działka 65/3, która wedle ewidencji gruntów ma mieć powierzchnię równą 753 m2 , jednak w wypisie z ewidencji gruntów oraz w księdze wieczystej jej powierzchnia wykazana jest wartością 0,7 ara , co przeczy argumentacji o dokonanych zaokrągleniach, gdyż wówczas jej powierzchnia winna być wykazana jako 0,8 ara. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił jedynie dodatkowo, że w kolejnych postępowaniach geodezyjnych, począwszy od roku 1987 , a także w najnowszym postępowaniu z dnia 9 sierpnia 2005 r. następujący po sobie właściciele działki nr 65/2 oraz właściciele działek przyległych przyjmowali terenowe położenie wspólnych punktów granicznych za bezsporne. Na rozprawie w dniu 23 listopada 2005 r skarżąca popierała skargę . Złożyła wypis w księgi wieczystej KW Nr [...] z 13.12. 2004 r., z którego wynika m.in., że jest właścicielką działki 65/2 , obszar działki wynosi 11 arów 41 m2 , z tej KW odłączono i przeniesiono do KW Nr [..] działkę Nr 65/4 o obszarze 1853 m2. Skarżąca oświadczyła, że od tego czasu żadnych zmian w stanie prawnym nieruchomości nie było. Złożyła ponadto odpis z księgi wieczystej obejmującej działkę 65/3, opinię urbanistyczną oraz opis i mapę działki 65/3. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny badając legalność zaskarżonej decyzji ocenia, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie, stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ), podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi : 1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy 2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania 3/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie. Organy administracji prawidłowo przyjęły, że odpis z księgi wieczystej nie może stanowić podstawy do wprowadzania zmian w ewidencji gruntów w zakresie danych dotyczących powierzchni przedmiotowej działki. Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm. ) to właśnie dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę m.in. oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych. Zgodnie zaś z § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454) m.in. pole powierzchni działki ewidencyjnej należy do jej danych ewidencyjnych . Również art. 27 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 124 poz. 1361 ze zm. ) stanowi, że w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje – na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika – sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości . Sprostowanie takie może być dokonane także z urzędu, na skutek bezpośredniego sprawdzenia danych w bazie danych katastru nieruchomości lub zawiadomienia jednostki prowadzącej kataster ( ust. 1 i 2 art. 27) Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 listopada 1997 r. II CKU 110/97 ( Prok. i Pr. 1998/5/28) określenie powierzchni w dziale I księgi wieczystej służy tylko oznaczeniu nieruchomości . Wpis ten nie jest objęty domniemaniem prawdziwości, ani nie jest chroniony rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych . Podobny pogląd wyrażony został również w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1998 r. II CKU 111/97 ( Prok. i Pr. 1998/7-8/29). Równocześnie w postanowieniu z dnia 15 kwietnia 1997 r. ICKN 26/97( OSNC 1997/11/167 ) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że organ, do właściwości którego należy prowadzenie ewidencji gruntów i budynków , nie ma legitymacji do zgłoszenia wniosku o sprostowanie oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. Jeżeli niezgodność powierzchni nieruchomości podanej w księdze wieczystej z danymi z ewidencji gruntów i budynków wynika nie ze zmiany granic nieruchomości, lecz z nowych dokładniejszych jej pomiarów, wystarczającą podstawą sprostowania oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów. W przedmiotowej sprawie zmiana powierzchni działki nr 65/2 w ewidencji gruntów wynika z przeprowadzenia w latach 1992-1994 odnowienia ewidencji gruntów , wyniku którego działki geodezyjne zostały wykazane z dokładnością do 1 m2. Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ i nie kwestionowanych przez skarżącą , granice działki 65/2 nie uległy żadnym zmianom i nie stanowiły przedmiotu sporu z właścicielami działek przyległych od chwili jej wydzielenia z działki Nr 65 w roku 1987 r. Ustalenia poczynione przez organy administracji w tym zakresie należy uznać za wnikliwe, wyczerpujące i znajdujące pełne oparcie w załączonych dokumentach. Wynika z nich jednoznacznie , że powierzchnia działki 65/2 obliczona ze współrzędnych w 1987 r wynosiła 1056 m2 i tylko na potrzeby wpisu do ewidencji została zaokrąglona w górę do 0,11 ha., natomiast powierzchnia działki 65/3 tj. 753 m2 została zaokrąglona w dół i wpisana jako 0,07 ha . Nie wpłynęło to jednak na zmianę faktycznej powierzchni działek. W tym stanie rzeczy organ administracji trafnie przyjął, że brak jest podstaw do uznania, iż nastąpiła zmiana stanu prawnego działki uzasadniająca dokonanie w ewidencji gruntów wpisu uwzględniającego wniosek skarżącej. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.