III SA/Łd 481/09
WyrokWSA w Łodzi2009-10-07
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić postanowienie organu pierwszej instancji bez orzekania co do istoty sprawy lub umarzania postępowania, a jeśli nie, to czy takie rozstrzygnięcie jest podstawą do stwierdzenia nieważności postanowienia organu odwoławczego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji, jest zobowiązany do orzeczenia co do istoty sprawy, umorzenia postępowania lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uchylenie postanowienia bez jednoczesnego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy lub umorzenia postępowania stanowi rażące naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. i jest podstawą do stwierdzenia nieważności takiego postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Organ pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu, uznając go za materialnoprawny i niepodlegający przywróceniu. Organ odwoławczy uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, ale uczynił to bez orzekania co do istoty sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że termin do złożenia wniosku jest materialnoprawny i nie podlega przywróceniu, ale postanowienie organu odwoławczego było wadliwe proceduralnie, co skutkowało stwierdzeniem jego nieważności.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant Referendarz Sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2009 roku sprawy ze skargi I.W. i D.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia pracownika stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia
W dniu 29 stycznia 2008 roku D. W. – wspólnik A. Spółki cywilnej wystąpiła do Prezydenta Miasta B. z podaniem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika uzasadniając, iż "nie złożenie wniosku było spowodowane złą interpretacją w zakresie terminu składania wniosków". W aktach sprawy znajduje się wniosek z dnia 27 grudnia 2007 roku o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – M. G. wraz z załącznikami.
Postanowieniem z dnia 6 lutego 2008 roku, podjętym na podstawie art. 59 § 1 i art. 123 k.p.a., organ I instancji odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – M. G. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty potwierdzają co prawda spełnienie przesłanek określonych w art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) nie został jednak spełniony przez wnioskodawcę warunek określony w ust. 7 tego przepisu, zgodnie z którym dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu.
Organ stwierdził, że przedłożone dokumenty potwierdzają fakt zdania egzaminu przez młodocianego pracownika – M. G. w dniu 24 września 2007 roku, brak jest jednakże jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia nastąpiło bez winy wnioskodawcy.
Na to postanowienie D. W. wniosła pismo zatytułowane "odwołanie", które potraktowane zostało przez organy jako zażalenie. Wniosła w nim o ponowne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika.
W uzasadnieniu zażalenia wskazała, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu błędnej interpretacji przepisów w zakresie terminu do złożenia wniosku. W ocenie składającej zażalenie, termin trzech miesięcy liczy się od daty otrzymania zaświadczenia o ukończeniu praktycznej nauki zawodu, wydanego przez Cech Rzemiosł Różnych, a nie od daty zdania egzaminu przez ucznia. Zdaniem skarżącej "w w/w kwestii cel został osiągnięty, uczeń ukończył praktyczną naukę zawodu z wynikiem pozytywnym, oraz zostały poniesione w trakcie kształcenia koszty finansowe oraz koszty wykształcenia, więc odmowa zwrotu poniesionych kosztów z tytułu kształcenia jest bardzo krzywdząca".
Niniejsze zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. rozstrzygnęło postanowieniem dnia 17 kwietnia 2008 roku.
W sentencji postanowienia organ II instancji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji podniósł, że instytucja przywrócenia terminu przewidziana w art. 58 i art. 59 k.p.a. jest instytucją prawa procesowego. Na podstawie tych przepisów mogą być zatem przywracane terminy przewidziane przepisami należącymi do prawa procesowego. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma bowiem na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych, wynikłych w następstwie uchybienia terminu procesowego. Przepisy procesowe to te, które regulują sytuację prawną organu administracji publicznej oraz stron postępowania, tj. od chwili wszczęcia postępowania do jego zakończenia - w postępowaniu jurysdykcyjnym - decyzją administracyjną. Inne przepisy - a w konsekwencji i terminy z nich wynikające - mają charakter materialnoprawny. Terminem materialnym jest okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków strony.
Wskazując na treść art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wskazało, że ustawodawca uzależnia w tym przepisie prawo do dofinansowania m.in. od warunku, że uprawniony do otrzymania dofinansowania złoży wniosek w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Zdaniem organu odwoławczego, nie ma w tym przepisie norm postępowania, a jedynie warunki materialnoprawne jakie należy spełnić. Zatem termin określony w tym przepisie ma charakter materialnoprawny, gdyż pozostaje poza jakimkolwiek postępowaniem, a w związku z tym brak jest podstaw prawnych jego przywrócenia.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyły D. W. i I. W. – wspólniczki A. s.c. W uzasadnieniu skargi strona podniosła argumenty wskazujące, w jej ocenie, na fakt niezawinionego uchybienia terminowi do złożenia wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, jakie toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 300/08 o tożsamym stanie faktycznym i prawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż podniesione w skardze.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.
Z treści art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy taki zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie będąc jednak związany granicami skargi, sąd zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także tych wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Na wstępie należy podnieść, że niniejsza sprawa dotyczy kwestii przywrócenia terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia pracownika – M. G. – w okresie od 25 marca 2007 roku do 30 listopada 2007 r. w zakładzie A. w D. Powyższa kwestia była przedmiotem rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 16 czerwca 2009 r. (sygn. akt I OSK 95/09) rozpoznający sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 października 2008 roku, w sprawie sygn. akt III SA/Łd 300/08, która dotyczyła przywrócenia terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia pracownika – M. G. – w okresie 26 miesięcy poprzedzających kształcenie w A. Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyroku wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawidłowo uznały, że termin określony w art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu na podstawie przepisów k.p.a. Oznacza to, że w przypadku złożenia wniosku wynikającego z art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty z uchybieniem terminu organ nie może orzec o jego przywróceniu, ponieważ termin ten z uwagi na swój materialnoprawny charakter nie podlega przywróceniu na podstawie art. 58 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się natomiast z argumentacją Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi co do rodzaju rozstrzygnięcia, jakie w danej sytuacji powinien wydać Prezydent Miasta B. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wobec niedopuszczalności przywrócenia terminu rozpoznawanie wniosku jest bezprzedmiotowe z tym, że organ administracji wobec treści art. 126 k.p.a. niewątpliwie nie może wydać incydentalnego postanowienia o umorzeniu postępowania w sprawie rozpoznania tego rodzaju wniosku, gdyż art. 105 k.p.a. nie ma odpowiedniego zastosowania. Prawidłowe i racjonalne działanie organu w takim przypadku winno prowadzić do wydania orzeczenia w przedmiocie zgłoszonego żądania strony i rozstrzygać je negatywnie z uwagi na niezachowanie terminu warunkującego skuteczność dochodzenia danego żądania obwarowanego terminem. Powyższe oznacza, iż Prezydent Miasta B. pomimo częściowo błędnego uzasadnienia postanowienia z dnia 6 lutego 2008 roku poprawnie orzekł o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił natomiast zarzutu skargi kasacyjnej w kwestii naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. rażąco narusza prawo. Z przepisu art. 138 § 1 k.p.a. nie wynika bowiem dla organu odwoławczego możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia) bez jednoczesnego zawarcia w orzeczeniu jednego z rozstrzygnięć wymienionych w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie zachodziły podstawy do wydania postanowienia na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Z uwagi na analogiczny stan faktycznego i prawnego w sprawie niniejszej i w sprawie III SA/Łd 300/08, zakończonej cytowanym wyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 czerwca 2009 r. (sygn. akt I OSK 95/09) wyznacza zatem kierunek postępowania także w niniejszej sprawie.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 roku (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) o systemie oświaty. Zgodnie z art. 70b ust. 1 powołanej ustawy pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami. Dofinansowanie przyznaje wójt, (burmistrz, prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika, w drodze decyzji, po stwierdzeniu spełnienia warunków określonych w ust. 1 (art. 70b ust. 6 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 70b ust. 7 dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Do wniosku należy dołączyć kopie:
1) dokumentów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;
2) umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego;
3) dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunku określonego w ust. 1 pkt 2.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest zachowanie przez stronę skarżącą terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika określonego w art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty. Zdaniem organów strona skarżąca uchybiła 3 miesięcznemu terminowi, gdyż wniosek o dofinansowanie został złożony w dniu 29 stycznia 2008 roku natomiast młodociany pracownik zadał egzamin w dniu 24 września 2007 roku.
Zauważyć należy, że wyróżnia się terminy materialne i terminy procesowe. Terminem materialnym jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Terminem procesowym jest okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania lub uczestników postępowania. Różnica pomiędzy terminem materialnym a terminem procesowym sprowadza się do różnych płaszczyzn skutków prawnych ich uchybienia. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. Uchybienie terminu procesowego wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, przez uzależnienie skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu. Strona może jednak bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu czynności procesowej, wnosząc prośbę o przywrócenie terminu (patrz B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck 2004, str. 321).
Termin 3 - miesięcy określony w art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty jest terminem prawa materialnego. Ten 3 - miesięczny termin jest terminem, którego zachowania oczekuje się od pracodawcy, co oznacza, iż tylko w tak zakreślonym terminie pracodawca, który zawarł z młodocianym pracownikiem umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego może złożyć wniosek o dofinansowanie kosztów jego kształcenia. Upływ terminu oznacza dla pracodawcy brak możliwości złożenia wniosku o dofinasowanie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie reprezentowany jest pogląd, że do terminów materialnoprawnych nie stosuje się przepisów rozdziału 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że nie oblicza się tych terminów w sposób wskazany w art. 57, i że nie jest dopuszczalne ich przywrócenie na podstawie art. 58 - 60 k.p.a.
W przypadku zatem złożenia wniosku, o którym mowa art.70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty z uchybieniem terminu organ nie może orzec o jego przywróceniu, ponieważ terminu ten z uwagi na swój materialnoprawny charakter nie podlega przywróceniu na podstawie art. 58 k.p.a.
Powyższe oznacza, iż Prezydent Miasta B. pomimo częściowo błędnego uzasadnienia postanowienia z dnia 6 lutego 2008 roku orzekł poprawnie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika( takie stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 czerwca 2009r. w sprawie sygn. akt I OSK 95/09).
Przechodząc do dalszych rozważań należy wyjaśnić, że w postępowaniu drugoinstancyjnym organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie (zażalenie) i wydać decyzję zgodnie z dyspozycją art. 138 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. W ten sposób dokonana przez organ odwoławczy merytoryczna i prawna ocena legalności zaskarżonego orzeczenia organu I instancji znajduje odzwierciedlenie w sentencji, której treść odpowiada jednemu ze wskazanych w art. 138 k.p.a. rozstrzygnięć. Podkreślenia wymaga, że art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy. Zgodnie z powołanym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
W myśl natomiast art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Każde natomiast inne rozstrzygnięcie jako nieprzewidziane w omawianym przepisie jest niedopuszczalne. Wskazany art. 138 § 1 k.p.a. jest jasny w swej treści co do sposobów zakończenia odwoławczego postępowania administracyjnego i w tym zakresie nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Treść tego przepisu nie daje podstaw do wydania orzeczenia uchylającego zaskarżone rozstrzygnięcie i nierozstrzygnięcia co do dalszego biegu postępowania w sprawie, albowiem organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, jest zobowiązany do określenia swojego stanowiska w sprawie.
Zgodnie natomiast z regulacją zawartą w art. 144 k.p.a. do zażaleń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań.
Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] w sposób rażący narusza przepis art. 138 § 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w sentencji powyższego postanowienia wskazując jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] "uchyliło zaskarżone postanowienie".
Przytoczona treść sentencji ww. postanowienia jednoznacznie wskazuje, że jest to rozstrzygnięcie nieprzewidziane w katalogu zamieszczonym w art. 138 § 1 k.p.a. Z dyspozycji art. 138 k.p.a. nie wynika bowiem dla organu odwoławczego możliwość uchylenia zaskarżonego postanowienia bez jednoczesnego zawarcia w orzeczeniu jednego z rozstrzygnięć wymienionych w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzji "orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji".
Wobec powyższego organ odwoławczy w sposób rażący naruszył art. 138 § 1 k.p.a. Pogląd taki wyraził m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 października 1983 r., sygn. akt SA/Kr 706/83 stwierdzając, iż zgodnie z art. 138 k.p.a. organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji, jest obowiązany do określenia swojego stanowiska w sprawie, co powinno nastąpić poprzez orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenia postępowania lub przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Potwierdzeniem takiego stanowiska są również rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego w cytowanym wyroku z dnia 16 czerwca 2009 roku sygn. akt I OSK 95/09.
Oczywiste naruszenie wskazanych wyżej reguł orzekania w postępowaniu wszczętym na skutek prawidłowo wniesionego zażalenia (odwołania) jako rażące naruszenie prawa procesowego, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość orzeczenia na skutek naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. m.in. wyroki NSA z dnia 21 sierpnia 2001 r., sygn. akt II SA 1726/00, LEX nr 51233; z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt V SA 2998/99, LEX nr 51249 oraz z dnia 5 października 2000 r., sygn. akt III SA 2244/99, LEX nr 47084). W ocenie Sądu z takim przypadkiem naruszenia prawa mamy do czynienia w sprawie będącej przedmiotem skargi.
Z podniesionych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2009 roku, sygn. akt I OSK 95/09, a następnie wydać prawidłowe rozstrzygnięcie w przedmiocie zażalenia skarżącej.
a.ł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło