III SA/Łd 482/16

WyrokWSA w Łodzi2016-12-30

Skład orzekający: Janusz Nowacki, Monika Krzyżaniak, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie nieruchomości, koszty postępowania mogą obciążać wyłącznie stronę, która zainicjowała postępowanie, czy też powinny być rozłożone po połowie między wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości, niezależnie od tego, czy granice były sporne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej, ustalając koszty postępowania rozgraniczeniowego, powinny stosować zasadę ponoszenia kosztów po połowie przez właścicieli sąsiadujących nieruchomości, zgodnie z art. 152 k.c. Ustalenie granic nieruchomości leży w interesie wszystkich właścicieli, nawet jeśli nie kwestionują oni istniejących granic. W związku z tym, obciążenie wnioskodawcy całością kosztów było niezasadne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy ustalające całość kosztów postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 6.800,00 zł na wnioskodawcę, H.W. Skarżący zarzucał naruszenia dotyczące braku wezwania współspadkobierców i braku geodezyjnego podziału gospodarstwa rolnego, a także kwestionował sposób ustalenia kosztów. Sąd administracyjny uznał, że organy błędnie obciążyły skarżącego całością kosztów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy B. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2016 roku sprawy ze skargi H. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] nr [...]; 2. przyznaje adwokat M. K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy Al. [...] kwotę 590,40 (pięćset dziewięćdziesiąt i 40/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu H. W. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat M. K. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy nieruchomością oznaczoną numerem ewidencyjnym działek 239 i 335/1 stanowiącą własność H.W. a nieruchomością oznaczoną numerem ewidencyjnym działek 240/2,240/3, 336/2 i 336/1 stanowiącą własność J. i S.P. oraz nieruchomością oznaczoną numerem ewidencyjnym działek 240/1 i 336/3 stanowiącą własność B. i S. G. położonymi w miejscowości H. gm. B. Oznaczonym na wstępie postanowieniem organ I instancji ustalił koszty rozgraniczeniowe w wysokości 6.800,00 zł, obciążył kosztami postępowania rozgraniczeniowego w całości wnioskodawcę tego rozgraniczenia - H.W. H.W. złożył zażalenie na to postanowienie. W zażaleniu odniósł się do przeprowadzonego w sprawie rozgraniczenia, zarzucił brak wezwania do postępowania współspadkobierców dziedziczących gospodarstwo rolne po Z. i W. W. oraz brak geodezyjnego podziału tego gospodarstwa. Zdaniem H.W. sprawa postępowania rozgraniczeniowego winna być umorzona w dniu 22 grudnia 2015 r. i przekazana do sądu powszechnego, ponieważ nie było zawartej ugody i zgodnego oświadczenia stron a okazana przez geodetę mapa "nie pokrywała się z przebiegiem granic sąsiadujących ze sobą nieruchomości rolnej o pow. 5,45 ha". Po rozpatrzeniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że rozgraniczanie nieruchomości unormowane jest przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520 ze zm.). Rozgraniczenie kończy się w postępowaniu administracyjnym, gdy zainteresowani właściciele zawrą ugodę albo, gdy organ prowadzący postępowanie wyda decyzję w sprawie rozgraniczenia. Dokonanie czynności na gruncie i sporządzenie przez geodetę stosownej dokumentacji następuje zarówno wtedy gdy organ wydaje decyzję o rozgraniczeniu na podstawie art. 33 ust. 1, jak i wtedy gdy strony przed geodetą zawrą ugodę, o której mowa wart. 31 ust. 4 ustawy, a także gdy wobec nie dojścia do zawarcia ugody i przy braku podstaw do rozgraniczenia, na podstawie art. 34 ust. 2, organ umarza postępowanie i przekazuje sprawę z urzędu do rozpoznania sądowi. Postępowanie rozgraniczeniowe może więc przebiegać w dwóch stadiach: postępowania administracyjnego i sądowego, a sama instytucja rozgraniczenia mimo, że regulowana jest ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz kodeksem cywilnym stanowi jedną całość. Wskazując na przepisy art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1-2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz na przepisy art. 152 i 153 kodeksu cywilnego organ podkreślił, że w obu postępowaniach organ administracji i sąd powszechny obowiązane są stosować te same zasady rozgraniczenia nieruchomości. Z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości wystąpił H.W.. Zawarł w nim żądanie wydania przygranicznego pasa gruntu należącego do gospodarstwa rolnego A. 9 posiadanego przez S. i B.G. zam. A. 8, [...] S., S. i J. P. zam. A. 8 [...] S. opartego na tytule własności - akcie notarialnym nr 1017/1912 z dnia 10 stycznia 1912 r., prawomocnym orzeczeniu sądu (Ns 350/56 dn 24 101956, Ns 308/67 dn.09 05 1967). Zajęty pas gruntu stanowi własność zmarłych Z. i W. W. Wójt Gminy B. zobowiązał wnioskodawcę do sprecyzowania, które działki będą rozgraniczane. Wnioskodawca kolejnym pismem wskazał, że powstał spór co do przebiegu linii granicznej między właścicielami sąsiednich nieruchomości tj. H.W. (A. 9) ozn. nr działek 239,335 a sąsiadującą nieruchomością rolną S. i B. G. i J. i S. P. (A. 8) dz. nr 240,336. Postanowieniem z dnia 4 września 2015 r. Wójt Gminy B. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy nieruchomością H.W. - dz. nr 239 i 335/1 a nieruchomościami J. i S.P. - dz. nr 240/2,240/3,336/2 i 336/1 oraz nieruchomością B. i S. G. - dz. nr 240/1 i 336/3. Po przeprowadzeniu przez upoważnionego geodetę czynności ustalenia przebiegu granicy pomiędzy wskazanymi we wniosku H.W. nieruchomościami oraz sporządzeniu dokumentacji technicznej i przyjęciu jej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w S. Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] w oparciu o art. 29 ust. 3 i art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015r. poz. 520) orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości. W tym samym dniu, tj. [...] Wójt Gminy B. wydał postanowienie, w którym ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 6.800,00 zł, obciążył kosztami w całości wnioskodawcę rozgraniczenia - H.W. i wskazał, iż uiszczenia tych kosztów należy dokonać w terminie 14 dni od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne na konto Urzędu Gminy B. Zgodnie z art. 262 § 1 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z winy strony albo zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Organ odwoławczy podkreślił, że w myśl art. 28 kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie zaś z art. 264 § 1 k.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób uiszczenia. Jako podstawę materialnoprawną organ I instancji wskazał art. 262 § 1, art. 263 § 1 i 264 kpa. Wobec rozbieżności interpretacyjnych w zakresie określenia osób zobowiązanych do poniesienia kosztów rozgraniczenia Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w dniu 11 grudnia 2006 r. w sprawie I OPS 5/06 podjął uchwałę w składzie 7 sędziów, w której stwierdzono, że organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.) a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że okoliczność, iż postępowanie rozgraniczeniowe może przebiegać w dwóch stadiach administracyjnym i sądowym nie zmienia faktu, że sama instytucja prawna rozgraniczenia nieruchomości, choć została uregulowana kompleksowo w dwóch aktach prawnych - ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne i Kodeksie cywilnym - stanowi jedną całość. W konsekwencji winno się przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma zastosowanie również norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 k.c. stanowiąca, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdy granice gruntów sąsiadujących stały się sporne, w związku z czym rozgraniczenie jest prowadzone również w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej. Uznać zatem należy, że organ administracji publicznej może obciążyć kosztami postępowania rozgraniczeniowego strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.) a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania, o ile granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, jedynie wówczas, gdy granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Jedynie w sytuacji sporu co do przebiegu granicy można mówić o prowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego w interesie właścicieli nieruchomości sąsiednich, a w konsekwencji, że koszty takiego postępowania zostały poniesione w interesie stron takiego postępowania. Warunkiem koniecznym do przyjęcia, że postępowanie toczy się w interesie prawnym wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości jest istnienie sporu co do przebiegu granicy, jeżeli takiego sporu nie ma, nie można automatycznie zakładać, że postępowanie to toczy się w interesie wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. Wnioskodawca wskazał nieruchomości, których rozgraniczenia żądał. Jednak w ocenie organu jego oczekiwania dotyczyły określenia przez geodetę zasięgu prawa własności nieruchomości rolnej, która była własnością nieżyjących Z. i W. W. na mocy aktu notarialnego z roku 1912. Z opinii technicznej sporządzonej przez upoważnionego do czynności rozgraniczenia geodetę wynika, że H.W. nie uznaje dokumentów potwierdzających własność nieruchomości Państwa G. i Państwa P. Wszystkie zastrzeżenia zgłaszane w toku postępowania rozgraniczeniowego przez H.W. dotyczyły określenia granic gospodarstwa rolnego o pow. 5,45 ha, które jak twierdzi w licznych pismach powinien dziedziczyć i w wyniku rozgraniczenia winno być mu przypisane. Postępowanie rozgraniczeniowe, przeprowadzone przez uprawnionego geodetę wykazało, że nie istnieje spór co do przebiegu granicy pomiędzy w/w działkami. H.W. nie złożył zastrzeżeń co do przebiegu granic pomiędzy wskazanymi działkami, granica pokrywała się z dokumentami geodezyjnymi a także stanem użytkowania na gruncie. Organ podkreślił, że w żadnym razie rolą postępowania rozgraniczeniowego nie jest rozstrzyganie o ważności dokumentów własności, jak i komu przysługuje prawo własności, oraz jaki jest jego zasięg lub jakie są jego ograniczenia. W wyniku postępowania rozgraniczeniowego organ ogranicza się tylko do określenia przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami. Z akt rozpatrywanej sprawy, a w szczególności z pism H.W. wynika, że istnieją wątpliwości, czy postępowanie rozgraniczeniowe było prowadzone rzeczywiście w celu ustalenia granicy między sąsiadującymi nieruchomościami, skoro wcześniej granica ta nie była kwestionowana, a wnioskodawca dąży do unieważnienia dokumentów własności sąsiednich nieruchomości. Wnioskodawca inicjując postępowanie rozgraniczeniowe miał na uwadze osiągnięcie celu związanego z ustaleniem granic nieruchomości jak wielokrotnie podkreślał należących do jego poprzedników w przeszłości, a nie ustalenie stabilnej granicy między sąsiadującymi nieruchomościami. W oparciu o powyższe organ uznał, że nie istniał spór co do przebiegu granic pomiędzy działkami 239 z działkami 240/1,240/2 i 240/ 4 oraz pomiędzy działką 335/1 z działkami 336/1, 336/2 i 336/3. Granice pomiędzy działkami określone decyzją organu I instancji przebiegają w tym samym miejscu, co przed wszczęciem postępowania rozgraniczeniowego i są zgodne ze stanem prawnym. Jeżeli zainicjowane wnioskiem przez H.W. rozgraniczenie nie wynikało z potrzeby ustalenia granicy pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami lecz z chęci osiągniecia innego celu to właściciele sąsiadujących nieruchomości nie powinni być obciążeni kosztami rozgraniczenia gdyż w takiej sytuacji nie można mówić, że są to koszty, które zostały poniesione również w ich interesie. Wobec braku sporu co do przebiegu granic pomiędzy w/w nieruchomościami za zasadne organ uznał obciążenie kosztami rozgraniczenia wnioskodawcę tego rozgraniczenia. Na powyższe postanowienie H.W. wniósł skargę do WSA w Łodzi zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Wskazał, że koszty rozgraniczenia stanowią koszty postępowania administracyjnego i właściciele nieruchomości sąsiadujących uczestniczą w tych kosztach w odpowiednim zakresie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu z akt sprawy wynika, że spór graniczny między nieruchomościami w zasadzie nie istniał. Skarżący konsekwentnie dążył do przeprowadzenia rozgraniczenia, które miało miejsce. Konsekwencją wykonanych przez geodetę czynności rozgraniczeniowych są koszty rozgraniczeniowe. Skarżący mimo wnoszenia o rozgraniczenie oczekiwał wyznaczenia granic gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,45 ha. Zdaniem Kolegium skarżący przyczynił się do powstania tych kosztów, przyjąć zatem można, że właściciele nieruchomości sąsiednich nie powinni ponosić kosztów rozgraniczenia, które wynikły z bezpodstawnego dochodzenia roszczeń przez skarżącego o przywrócenie gospodarstwa rolnego w jego pierwotnych granicach. Są to bowiem koszty poniesione w interesie i na żądanie skarżącego wnoszącego o rozgraniczenie. Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z dnia 6 października 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest natomiast według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie istniały rozbieżności co do stosowania przepisów art. 152 i 153 k.c. w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie, a co za tym idzie, dopuszczalności obciążania stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego po połowie, w oparciu o przepis art. 152 k.c. Zostały one wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006r., I OPS 5/06 (ONSAiWSA 2007/2/26). W podjętej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż organ administracji publicznej orzekając na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. o kosztach postępowania rozgraniczeniowego powinien uwzględniać normę art. 152 k.c, a więc obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiednich nieruchomości, a nie tylko stronę która żądała wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu swego stanowiska Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości została uregulowana w dwóch aktach prawnych - ustawie z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w kodeksie cywilnym. Tak w postępowaniu cywilnym, jak administracyjnym, zarówno sąd powszechny jak i organ administracji są obowiązane stosować te same zasady, co wynika z porównania art. 152 i 153 k. c. do art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, które to przepisy ustanawiają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. Konsekwencją takiego stwierdzenia jest przyjęcie, że w postępowaniu administracyjnym ma zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 k.c, stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że udział w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że toczy się ono w interesie każdej ze stron postępowania. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości, leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane również w interesie właściciela nieruchomości sąsiedniej. Ostatecznie, koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w przypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 k.c, tj. po połowie. W sprawie niniejszej niesporne jest, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek skarżącego i zakończone wydaniem przez Wójta Gminy B. decyzji o rozgraniczeniu przedmiotowych nieruchomości. Organ I instancji zobowiązując skarżącego do uiszczenia całych kosztów postępowania rozgraniczeniowego, powołał się na niezasadność wniosku o rozgraniczenie. Natomiast organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie wyjaśnił, że jeśli zainicjowane wnioskiem skarżącego rozgraniczenie nie wynikało z potrzeby ustalenia granicy pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami lecz z chęci osiągnięcia innego celu to właściciele sąsiadujących nieruchomości nie powinni być obciążeni kosztami rozgraniczenia, gdyż w takiej sytuacji nie można mówić, że są to koszty, które zostały poniesione również w ich interesie. Powyższe stanowisko, w ocenie Sądu jest niezasadne, pozostaje bowiem w sprzeczności z określoną w powołanej uchwale NSA sygn. I OPS 5/06 zasadą obciążania kosztami postępowania właścicieli sąsiadujących nieruchomości. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2832/13 przepisy art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 152 k.c. mają charakter przepisów prawa materialnego. Co do charakteru drugiego z tych przepisów nie ma wątpliwości, zaś co do charakteru pierwszego z nich trzeba wyjaśnić, to mimo jego umieszczenia w ustawie procesowej, ma on również charakter materialnoprawny. Taka konstatacja wynika z uzasadnienia uchwały NSA z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06. Treść tej uchwały, w kontekście jej motywów, jest jednoznaczna i nie oznacza dowolności czy swobody organu. Postępowanie rozgraniczeniowe jest całością, na którą składa się postępowanie administracyjne i ewentualnie postępowanie sądowe, a wówczas w obu stadiach zastosowanie mają przepisy kodeksu cywilnego, jak i Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Jak stwierdzono w tej uchwale z przepisu art. 152 k.c. wynika reguła ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego przez właścicieli gruntów sąsiednich (objętych rozgraniczeniem). Skoro oni są stronami tego postępowania, to toczy się ono w interesie ich wszystkich. Zagadnienie sporności granic czy istnienia innych powodów do ich kwestionowania nie ma tu znaczenia, bo dochodzi do ich ustalenia na wszystkich nieruchomościach. Zatem słuszne jest co do zasady obciążenie stosownymi kosztami wszystkich właścicieli sąsiednich nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny, w składzie orzekającym w sprawie, w pełni akceptuje stanowisko wyrażone w powołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. i nie znajduje podstaw do zastosowania art. 269 § 1 p.p.s.a. Także podziela stanowisko przedstawione w ww. wyroku NSA z dnia 6 sierpnia 2015 r. w zakresie zasadności obciążenia kosztami wszystkich właścicieli sąsiednich nieruchomości bez względu na to czy granice te są sporne. W interesie bowiem wszystkich właścicieli jest ustalenie granic nieruchomości. Organ administracji publicznej ponownie rozpoznając sprawę uwzględni powyższe wskazania sądu. Ponadto umożliwi czynny udział w postępowaniu pozostałym uczestnikom – właścicielom sąsiadujących nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy organy obu instancji nie zawiadamiały pozostałych uczestników o wszystkich podejmowanych w sprawie czynnościach i nie doręczały postanowień dotyczących kosztów postępowania, naruszając przepisy art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 109 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające, uznając to za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku zgodnie z art. 205 § 2 i art. 250 § 1 p.p.s.a. D.Cz.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło