III SA/Łd 487/17

Dnia 13 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. d.j. Wyrokiem z dnia 19 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W dniu 3 października 2017 r. (data stempla na kopercie) pełnomocnik skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o sporządzenie uzasadnienia. We wniosku pełnomocnik wskazała, że powodem uchybienia terminu była jej choroba – stan zapalny górnych dróg oddechowych oraz zapalenie ucha środkowego trwający od początku września 2017 r. Pełnomocnik wyjaśniła, że od dnia 12 września 2017 r. do dnia 17 września 2017 r. oraz od 18 września 2017 r. do 22 września 2017 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim ze wskazaniem leżenia w domu. Pełnomocnik skarżącego wskazała, że z uwagi na niemożność ustanowienia zastępstwa na rozprawę w dniu 19 września 2017 r. oraz że sprawa dotyczyła klienta z urzędu, osobiście udała się na posiedzenie Sądu, choć była znacznie osłabiona. Podała, że po powrocie do domu stan jej zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu, pojawił się silny ból ucha, zawroty głowy, bóle mięśni, sztywność odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Pełnomocnik otrzymała kolejne zwolnienie lekarskie obejmujące dni od 25 września 2017 r. do 29 września 2017 r. z nakazem leżenia w domu. Podkreśliła, że kancelarię prowadzi indywidualnie, nie posiada żadnego personelu, jest osobą samotną i nie posiada żadnego kontaktu ze skarżącym. Podała także, że rachunek za jej udział w sprawie wysłał jej księgowy, który jest upoważniony do wystawiania faktur, celem zachowywania terminów rozliczeń podatkowych. Do wniosku załączono kserokopie trzech zwolnień lekarskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 t.j.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 w/w ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 powoływanej ustawy). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 w/w ustawy). Z przywołanych przepisów wynika, że Sąd może przywrócić termin kiedy spełnione zostaną łącznie cztery przesłanki: uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi; wniesienie wniosku o przywrócenie terminu; dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. W rozpoznawanej sprawie strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Choroba pełnomocnika trwała od 12 do 26 września 2017 r., natomiast w dniu 3 października 2017 r. złożony został przedmiotowy wniosek i dokonano uchybionej czynności. Ustawodawca nie zdefiniował bliżej pojęcia braku winy - w orzecznictwie sądowym, przyjmuje się, że o braku winy można mówić wówczas, gdy pomimo podjęcia działań ze starannością, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o własne interesy, strona nie była w stanie dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Przeszkodą w zachowaniu terminu może być zdarzenie nagłe, nieprzewidywalne przez stronę. Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. W stosunku do profesjonalnych pełnomocników podwyższone są standardy rzetelności. Tym samym pełnomocnik czy to działając samodzielnie, czy to posługując się osobami trzecimi winien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Pełnomocnik winien tak zorganizować pracę kancelarii, by zabezpieczyć interesy mandanta, także na wypadek jakiś nadzwyczajnych wydarzeń, czy to za pośrednictwem pracowników, pełnomocników substytucyjnych bo osób trzecich. Z ugruntowanego już stanowiska orzecznictwa wynika, że sama choroba nawet poświadczona zaświadczeniem lekarskim nie jest wystarczającą przyczyną dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby odpowiednim zaświadczeniem lekarskim wykazać trzeba, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności, a także zlecenia jej innej osobie. Oceniając zasadność żądania przywrócenia terminu należało ustosunkować się do wskazanych we wniosku okoliczności i dołączonych do niego dokumentów. W ocenie Sądu we wniosku nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Pełnomocnik skarżącego nie wykazała niemożności ustanowienia w tej sprawie pełnomocnika substytucyjnego dla dokonania uchybionej czynności albo posłużenia się osobą trzecią. Ugruntowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że samo zaświadczenie lekarskie czy też zwolnienie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Choroba usprawiedliwia opóźnienie jedynie wówczas, gdy nastąpiła nagle i wymagała leżenia w łóżku, a strona wykazała, że nie miała możliwości wyręczenia się osobą trzecią. W niniejszej sprawie występujący w sprawie adwokat będący profesjonalistą nie powinien dopuszczać do sytuacji, w której interesy strony mogłyby być nienależycie reprezentowane, szczególnie w sytuacji, gdy w trakcie choroby był obecny na rozprawie, na której zapadł wyrok oddalający skargę. Profesjonalny pełnomocnik powinien tak zorganizować swoją pracę, ażeby w nagłych niezaplanowanych sytuacjach nie powodować sytuacji, w których ten interes strony byłby być zagrożony. Przy wypełnianiu obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną, od której zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadne jest wymaganie od niego maksimum staranności przy jej wykonywaniu. (por. postanowienie NSA z dnia 16 września 2015 r. I GZ 640/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Nie sposób przyjąć, aby napisanie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, które w większości wypadków składa się z prostego zdania, wymagało jakiegoś nadzwyczajnego wkładu pracy. Ponadto z przedstawionych okoliczności nie wynika, że pełnomocnik skarżącego podjęła jakikolwiek wysiłek w celu terminowego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, np. aby skontaktowała się chociażby z samym skarżącym, który mógł złożyć wniosek osobiście lub z innym prawnikiem. Natomiast w aktach sprawy znajduje się adres poczty elektronicznej skarżącego, przez który pełnomocnik mogła skontaktować się ze skarżącym (k. 11 – zwrotne potwierdzenie odbioru), a w aktach administracyjnych podany jest numer telefonu komórkowego skarżącego (pismo z dnia 9 lutego 2017 r.). Ponadto w ocenie Sądu, skoro pełnomocnik pomimo choroby była obecna na rozprawie w dniu 19 września 2017 r. i miała świadomość, że zapadł wyrok oddalający skargę, to miała również możliwość złożenia w tym samym dniu w Wydziale Informacji albo biurze podawczym sądu chociażby odręcznie napisanego wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. Zauważyć też trzeba, że rachunek za udział pełnomocnika w postępowaniu sądowym został wysłany w dniu 22 września 2017 r., według oświadczenia pełnomocnika, przez jej księgowego. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, możliwe było choćby posłużenie się pomocą osoby trzeciej, czyli księgowego, w celu wysłania do Sądu wniosku o sporządzenie uzasadnienia i zachowanie 7-dniowego terminu do dokonania tej czynności. W świetle okoliczności sprawy oraz wyjaśnień pełnomocnika skarżącego powoływanych na poparcie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia uznać należy, że nie wykazano braku winy ustanowionego w sprawie pełnomocnika procesowego w uchybieniu terminu do przedmiotowej czynności sądowej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. d.j.