III SA/Łd 488/09

Dnia 30 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010 roku sprawy ze skargi I. G. na decyzję Rektora Politechniki Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu 1. oddala skargę. 2. przyznaje adwokatowi M. R. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Łodzi, przy ul. A. kwotę 292,80,- (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącej I. G. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi M. R. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Postanowieniem z dnia [...] r. Rektor Politechniki Ł., działając na podstawie art. 207 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz art. 149 § 2 w związku z art. 145 § 1 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Rektora Politechniki Ł. z dnia [...] r. w sprawie nadania tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu I. G., nr albumu [...]. Następnie, decyzją z dnia [...]r. Rektor Politechniki Ł., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz w związku z art. 169 i art. 207 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, orzekł o uchyleniu ostatecznej decyzji Rektora Politechniki Ł. z dnia [...]r. w sprawie nadaniu tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu I. G. oraz orzekł o odmowie nadania skarżącej tytułu zawodowego licencjata i wydaniu dyplomu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że I. G. na mocy wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] r. sygn. akt [...] została uznana za winną popełnienia czynu polegającego na sfałszowaniu świadectwa dojrzałości i posługiwaniu się sfałszowanym dokumentem w celu przyjęcia na studia w Politechnice Ł. – Wydział Organizacji i Zarządzania. Jednocześnie orzeczono przepadek świadectwa na rzecz Skarbu Państwa. Organ administracji wskazał, że pismem z dnia 15 września 2008 r. Sąd Rejonowy poinformował Uczelnię o treści wyroku. W ocenie Rektora zaistniała przyczyna do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją wydaną w oparciu o dowód – świadectwo maturalne, który okazał się fałszywy – art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Powołując się na treść art. 169 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wskazano, że podstawę do przyjęcia na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie stanowią wyniki egzaminu dojrzałości. W odwołaniu z dnia [...] r. skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, a przede wszystkim przesłuchanie jej jako strony postępowania na okoliczność, że zdawała egzamin maturalny. Podniosła, że decyzja wydana przez Rektora Politechniki Ł. jest dla niej krzywdząca, bowiem nie opiera się na prawdzie i swobodnej ocenie dowodów. I.G. dokładnie opisała okoliczności towarzyszące zdawaniu przez nią egzaminu dojrzałości oraz wskazała, że świadectwo maturalne odbierała osobiście w sekretariacie szkoły. W piśmie z dnia [...] r. zatytułowanym "odwołanie ponowne w drodze retromisji" I. G. oraz jej pełnomocnik zarzucili organowi błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, polegającą na oparciu rozstrzygnięcia jedynie na zawiadomieniu z Sądu Rejonowego w S., że studentka dopuściła się występku w postaci posługiwania się fałszywym świadectwem maturalnym. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...]Rektor Politechniki Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 207 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, po rozpoznaniu wniosku I. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Rektora Politechniki Ł. z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazano, że organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniesionych odwołań, bowiem stan faktyczny, ani prawny sprawy nie uległ zmianie. Rektor Politechniki podniósł, że w aktach sprawy znajduje się dokument urzędowy – prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] r. i strona miała możliwość kwestionowania tego wyroku w toku postępowania karnego. Natomiast, w chwili obecnej organ administracji jest związany przedmiotowym wyrokiem i nie może oceniać prawidłowości jego wydania. W skardze z dnia 1 września 2009 r. I. G. zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie prawa Unii Europejskiej - Dyrektywy nr 8 dotyczącej edukacji, która ma w takim przypadku prymat nad prawem polskim. Wskazała na błędne ustalenie przez organ administracji, że jako studentka nie posiadała własnego świadectwa maturalnego, a została dopuszczona do praw studenta i do pobierania nauki oraz zaliczania egzaminów. Podniosła, iż nie widziała, że otrzymała sfałszowane świadectwo dojrzałości. Skarżąca zarzuciła także nieuwzględnienie przez Rektora Politechniki Ł. Dyrektywy nr 6 U.E. Wniosła o uchylenie decyzji, ewentualnie o zamianę zaskarżonej decyzji na jej korzyść. W odpowiedzi na skargę z dnia 30 września 2009 r. organ administracji wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Wskazał, że skarga została wniesiona przez pełnomocnika, który nie należy do kręgu osób wymienionych w treści art. 35 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 19 stycznia 2010 r. I. G. w dniu 25 stycznia 2010 r. uzupełniła brak formalny skargi poprzez jej podpisanie. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2009 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga I. G. nie jest zasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji czy postanowienia także w innym zakresie, niż ten podniesiony przez stronę skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji nie stwierdził, aby zaskarżone decyzje wydane zostały z uchybieniami, które powodowałyby konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie były decyzje Rektora Politechniki Ł. z dnia [...]r. oraz z dnia [...] r. wydane w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej Rektora Politechniki Ł. z dnia [...] r. w sprawie nadania I. G. tytułu zawodowego licencjata i wydania dyplomu i orzekające o odmowie nadania skarżącej tytułu i wydania dyplomu. Na wstępie wskazać należy, że przepis art. 207 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) stanowi, że organem właściwym do wznowienia postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu oraz do stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu jest rektor uczelni. Poza sporem zatem pozostaje okoliczność, że zaskarżone decyzje zostały wydane przez organ właściwy. Z kolei, w myśl art. 207 ust. 2 powołanej ustawy decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne i w takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Przy czym, przepis art. 127 § 3 k.p.a. stanowi o środku zaskarżenia decyzji tj. wniosku o ponownym rozpatrzeniu sprawy w sytuacji wydania decyzji w pierwszej instancji przez organy wskazane tym przepisem lub przepisem prawa materialnego. Ze względu na przedmiot sprawy przypomnieć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjęto, że rozstrzygnięcie stwierdzające złożenie egzaminu magisterskiego (licencjackiego) i postanawiające o nadaniu tytułu magistra (licencjata) jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 1 k.p.a. (zob. postanowienie NSA z 12 czerwca 1992 r., SAB/Po 41/91, OSP 1994, nr 4, poz. 69; wyrok NSA z 16 grudnia 1998 r., I SA 661/98, niepublikowany; uchwała składu 7 sędziów SN z 18 listopada 1982 r., III CZP 26/82, OSPiKA 1983, nr 11, poz. 248). Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym nie reguluje postępowania w sprawie wzruszania ostatecznych decyzji o nadaniu tytułu zawodowego, zatem na mocy art. 207 ust. 1 tej ustawy, stanowiącego, iż do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 7 i 8, decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm. ), winien zostać zastosowany w niniejszej sprawie jeden z trybów nadzwyczajnych, przewidzianych w rozdziale 12 i 13 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie organ powziął uzasadnione wątpliwość, co do zgodności z prawem decyzji ostatecznej o nadaniu skarżącej tytułu zawodowego licencjata oraz wydania dyplomu i w związku z tym, zainicjował postępowanie w celu wzruszenia tej decyzji w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej następuje w formie postanowienia (art. 149 § 1 k.p.a.). Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że w tym zakresie Rektor Politechniki Ł. prawidłowo zainicjował postępowanie wznowieniowe poprzez wydanie na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 145 § 1 k.p.a. postanowienia z dnia 9 stycznia 2009 r. w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Rektora Politechniki Ł. z dnia [...]r. Oceniając natomiast zasadność zastosowanego trybu podnieść należy, że organ administracji w związku z otrzymanym zawiadomieniem z Sądu Rejonowego w S. o zapadłym w dniu [....] r. prawomocnym wyroku karnym, uznającym I. G. winną zarzucanych jej czynów, zobligowany był do uruchomienia przedmiotowej procedury. Zgodnie bowiem z treścią art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym do odbywania studiów w uczelni może być dopuszczona osoba, która ma świadectwo dojrzałości – w przypadku ubiegania się o przyjęcie na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie. Natomiast z załączonego do akt sprawy wyroku Sądu Rejonowego w S. – S.G. w S. z dnia [...] r. (sygn. akt[...]) wynika, że I. G. została uznana za winną popełnienia czynu polegającego na posłużeniu się sfałszowanym świadectwem dojrzałości Licem Ogólnokształcącego w S., czyli o czyn z art. 270 § 1 k.k. (Dz. U z 1997 r. Nr 88, poz. 553 ze zm.), za który wymierzono jej łączną karę 8 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo ją zawieszając na okres 2 lat próby oraz grzywnę w wysokości 60 stawek dziennych po 10 złotych. Niesporne jest, iż wyrok ten jest prawomocny od dnia 9 kwietnia 2008 r. W zaistniałym stanie faktycznym Rektor Politechniki Ł. na podstawie art. art. 151 § 1 pkt 2 i 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wydał rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji ostatecznej z dnia [...] r w sprawie nadania I. G. tytułu zawodowego i wydania dyplomu. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi natomiast, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Jak wynika z wskazywanego powyżej wyroku Sądu Rejonowego w S. – Sądu Grodzkiego w S. z dnia [...] r., skarżąca została uznana za winną posługiwania się sfałszowanym świadectwem maturalnym, czyli dokumentem – dowodem, w oparciu o który przyjęta została na studia wyższe i na podstawie którego Rektor Politechniki Ł. wydał decyzję o nadaniu stronie tytułu zawodowego licencjata i wydaniu dyplomu. W ocenie Sądu, organ administracji prawidłowo uznał, że stanowiło to przesłankę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji z dnia [...]r. Z treści art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, wynika bowiem jasno, iż nie może być dopuszczona do odbywania studiów pierwszego stopnia osoba, która nie posiada świadectwa dojrzałości. Skoro zatem załączone przez I. G. do wniosku o przyjęcie na studia świadectwo dojrzałości okazało się fałszywe, nie było podstaw prawnych, aby skarżąca odbywała zajęcia dydaktyczne na uczelni i przystępowała do egzaminu dyplomowego. Okoliczność, iż I. G. faktyczne uczęszczała na zajęcia i zdała na Politechnice Ł. egzamin dyplomowy nie może konwalidować nieprawidłowości związanych z przyjęciem skarżącej na studia. Skoro bowiem, w myśl bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, brak było podstaw prawnych, aby skarżąca mogła zostać studentką uczelni wyższej, to tym bardziej nie może być również jej absolwentką. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. W ocenie Sądu powoływanie okoliczności dotyczących zdawania egzaminu maturalnego nie mają wpływu na postępowanie administracyjne w zakresie nadania tytułu licencjata i wydania dyplomu. Argumenty te skarżąca mogła podnosić w trakcie postępowania karnego. Skoro obecnie wyrok karny jest prawomocny, ani organy administracji, ani Sąd nie mogą dokonywać oceny legalności jego wydania. W myśl bowiem art. 11 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, jak również procedury administracyjnej, w stopniu, który dawałby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Uznał ponadto, iż nie było podstaw do zawieszenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez Ł. Kuratora Oświaty w przedmiocie wydania świadectwa maturalnego dla skarżącej, bowiem ewentualne uzyskanie takiego dokumentu przez stronę nie zniweluje automatycznie skutków prawomocnego orzeczenia sądu karnego wydanego w sprawie o sygn. akt: [...]. Dodatkowo należy zauważyć, iż postanowieniem z dnia 10 czerwca 2010r. w spr. o sygn. akt III SAB/Łd 50/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę I. G. na bezczynność Ł. Kuratora Oświaty w przedmiocie wydania właściwego świadectwa maturalnego. Sąd nie podzielił także poglądu strony skarżącej w zakresie naruszenia przez Rektora Politechniki Ł. prawa Unii Europejskiej dotyczącego edukacji, zwłaszcza, że zarzut ten nie został przez stronę w żaden sposób uzasadniony. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. O wysokości wynagrodzenia przyznanego ustanowionemu pełnomocnikowi z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 powołanej ustawy oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). D.T.