III SA/Łd 503/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi J. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote obejmującą podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa - łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącej D. M. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi J. K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. III SA/Łd 503/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.)- zwanej dalej Kpa.; art. 2, art. 3, art. 5, art. 6, art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71 poz. 734 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]przyznającą D. M.dodatek mieszkaniowy w kwocie 148, 67 zł. na okres od 1 czerwca 2009 r. do 30 listopada 2009 r. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny. Wnioskiem z dnia [...] r. D. M.wystąpiła o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Ze złożonego przez nią oświadczenia wynikało, iż skarżąca zajmuje samodzielnie własnościowe mieszkanie, o powierzchni 44, 47 m2, położone w Ł. przy ul. F. Średni miesięczny dochód skarżącej, osiągany z tytułu renty rodzinnej kształtuje się na poziomie 831, 95 zł. Nadto skarżąca podniosła, iż jest osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu schorzenia narządu ruchu. Porusza się o kulach i jak wynika z zaświadczenia lekarskiego wystawionego w dniu [...] wymaga oddzielnego pomieszczenia mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. przyznał D.M. wnioskowane świadczenie w kwocie 148, 67 zł. na okres od 1 czerwca 2009 r. do 30 listopada 2009 r. W odwołaniu od powyższej decyzji D. M. podniosła, iż orzeczono w stosunku do niej stopień inwalidztwa I grupy. Wymaga stałej opieki oraz "pokoju, w którym spałaby jej opiekunka". W związku z powyższym wniosła o "przychylne załatwienie sprawy tak aby nie musiała odwoływać się dalej". Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powołując się na treść art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych Kolegium wskazało, iż normatywna powierzchnia uprawniająca do uzyskania wnioskowanego świadczenia nie może przekraczać 35 m2 w przeliczeniu na jedną osobę. Powierzchnię tę, zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy, powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1997 r. Nr 123 poz. 776 ze zm.). Natomiast przepis art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi, iż dodatek ten przysługuje, jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60 %. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 6 powołanej ustawy w przypadku, gdy wnioskodawca zamieszkuje w lokalu mieszkalnym , który nie wchodzi w skład mieszkaniowego zasobu gminy do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia wysokości świadczenia zalicza się: wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził do zasobu mieszkaniowego gminy oraz opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby dla danego lokalu , gdyby wchodził w skład tego zasobu. Kolegium stwierdziło, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Zarówno wysokość, jak i okres na który przyznano wnioskowane świadczenie ustalone zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu niepowiększenia powierzchni normatywnej, na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy Kolegium podniosło, iż wnioskodawczyni nie spełnia żadnego z warunków wymienionych w powołanym przepisie. Zajmuje bowiem samodzielnie lokal mieszkalny, a opiekunka, z pomocy której korzysta nie jest członkiem jej gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D. M.podniosła zarzut zastosowania przez organy administracji nieobowiązujących przepisów. Ponadto powtórzyła okoliczności przedstawione w odwołaniu od decyzji organu I instancji, iż jako osoba niepełnosprawna wymaga stałej obecności opiekunki, która w ocenie skarżącej nie ma gdzie spać. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 23 lutego 2010 r. na rozprawie wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej wskazał na błędne zastosowanie przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Ponadto podniósł zarzut naruszenia art. 10 Kpa. poprzez niezapoznanie skarżącej ze zgromadzonym materiałem dowodowym i uniemożliwienie jej jego uzupełnienia. Obecna na rozprawie skarżąca oświadczyła, iż opiekunka nie jest zameldowana u niej na stałe. Często u niej nocuje, w szczególności w okresie zimowym. Zajmowane przez skarżącą mieszkanie składa się z dwóch pokoi z kuchnią. Oświadczyła, iż jej intencją jest przyznanie dodatkowych 10 m2 powierzchni. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a. Rozpoznając skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71 poz. 734 ze zm.). Stosownie do treści art. 2 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa a art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym. Przepis art. 4 zawiera definicję pojęcia gospodarstwa domowego, zgodnie z którą przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Natomiast przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, iż normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 dla jednej osoby. Normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju (art. 5 ust. 3 ustawy). Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30 % albo 2) 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. (art. 5 ust. 5 ustawy) Powyżej powołane przepisy w sposób jednoznaczny określają kryteria nabycia prawa do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Warunkiem jego otrzymania jest łączne spełnienie następujących warunków: 1) zajmowanie lokalu mieszkalnego o określonej normatywnej powierzchni użytkowej , z uwzględnieniem liczby członków gospodarstwa domowego; 2) osiąganie określonego dochodu w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego; 3) tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego. W niniejszej sprawie sporna pozostaje kwestia nie uwzględnienia przez organy administracji uprawnienia określonego w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W ocenie skarżącej fakt, iż jest osobą niepełnosprawną, legitymującą się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą narządu ruchu, uprawnia ją do powiększenia przysługującej jej powierzchni normatywnej o 15 m2. Jak już wcześniej wskazano powołany przepis art. 5 ust. 3 ustawy dopuszcza powiększenie normatywnej powierzchni o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkania w oddzielnym pokoju orzekają właściwe powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Wskazać należy, iż powołana norma prawna powiększenie normatywnej powierzchni uzależnia od spełnienia przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia określonych warunków: 1) wnioskodawca musi poruszać się na wózku lub jego niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, 2) wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju musi być potwierdzony przez właściwy , wskazany w ustawie powiatowy zespół do orzekania o niepełnosprawności. W ocenie Sądu skarżąca nie spełnia powyższych warunków. D. M.jest wprawdzie osobą niepełnosprawną, poruszającą się o kulach, jednakże nie przedstawiła zaświadczenia właściwego organu o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Przedłożone do akt zaświadczenie wystawione przez [...] w dniu [...] r. o konieczności zajmowania oddzielnego pokoju nie stanowi zaświadczenia, o którym mowa w art. 5 ust. 3. Ponadto skarżąca zajmuje samodzielnie dwupokojowe mieszkanie o powierzchni 44,47 m2, a zatem ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2006 r. , sygn. akt I OSK 565/06, publ. LEX nr 290657, stwierdził, iż przepis art. 5 ust. 3 zezwala na powiększenie powierzchni normatywnej jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba poruszająca się na wózku, lub osoba której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Sąd stwierdził, iż podstawą powiększenia powierzchni mieszkalnej , nie jest sam fakt niepełnosprawności osoby zamieszkałej w danym lokalu. Sąd wskazał również, iż w przypadku gdy osoba niepełnosprawna samotnie zajmuje lokal mieszkalny ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. Dlatego też w takiej sytuacji przepis art. 5 ust. 3 nie znajdzie zastosowania. Sąd rozstrzygający niniejszą skargę w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z powyższych powodów za bezzasadny należało uznać zarzut podniesiony na rozprawie w dniu 23 lutego 2009 r. przez pełnomocnika skarżącej co do błędnego zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Za błędny należało również uznać zarzut skarżącej dotyczący zastosowania przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, których konstytucyjność zakwestionował Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. , sygn. akt P 4/05. Powołane orzeczenie weszło w życie od dnia 18 maja 2006 r. Natomiast decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego skarżącej wydana została przez organ I instancji w dniu [...] r. z uwzględnieniem treści powołanego orzeczenia. Odnosząc się do podniesionych przez skarżącą okoliczności dotyczących "miejsca dla opiekunki" Sąd stwierdził, iż nie mają one wpływu na legalność zaskarżonej decyzji. Przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie różnicują bowiem wysokości przyznawanych świadczeń w zależności od tego czy wnioskodawca jest zmuszony do korzystania z opieki osób trzecich. Stąd nie jest możliwe przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego uwzględnienie opiekunki, z której pomocy korzysta wnioskodawca, nawet jeżeli osoba ta sprawuje opiekę przez całą dobę. Krąg podmiotów branych pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosków określa przepis art. 4 ustawy. Osoba opiekuna do podmiotów tych się nie zalicza. Zgodzić się natomiast należy z zarzutem pełnomocnika skarżącej, iż organy administracji publicznej w toku niniejszego postępowania nie umożliwiły skarżącej zapoznanie się i wypowiedzenie się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Tym samym naruszyły przepis art. 10 Kpa. Jednak naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. t.p.