III SA/Łd 507/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. III SA/Łd 507/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1907 ze zm.) oraz lp. 1.1 i lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. nr [...] o nałożeniu na J. K. kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł, utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z 6 lutego 2017 r. nałożono na stronę karę pieniężną w kwocie 10 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym polegające na: - wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji; - wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b. Powyższe naruszenia stwierdzono podczas przeprowadzonej w dniu 14 września 2016 r. w Ł. przy ul. P. kontroli drogowej samochodu osobowego marki Toyota o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował J. K.. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący wykonywał przewóz osób, przewożąc troje pasażerów. Kontrola została przeprowadzona na skutek dokonania zatrzymania obywatelskiego J. K. przez taksówkarzy należących do Zrzeszenia Taksówkarzy. Pasażerowie zamówili usługę przy pomocy aplikacji Uber. Usługę przewozu kierujący wykonał pojazdem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Kierujący nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia 14 września 2016 r. Pismem z dnia 30 września 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego - jako organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. Ponadto pismem z dnia 19 grudnia 2016 r. ww. organ zawiadomił stronę o stwierdzeniu dokonania naruszenia z lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W toku postępowania strona reprezentowana przez pełnomocnika w piśmie z dnia 27 grudnia 2016 r. wyjaśniła, że nie prowadziła i nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób. Nie wykonywała również takich czynności w swoim imieniu i na swoją rzecz, a jedynie na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [... Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej z dnia nr [...], nakładającej karę pieniężną w wysokości 10000 zł. W dniu 23 lutego 2017 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania w całości. Wydanej decyzji pełnomocnik strony zarzucił: - naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędną ocenę dowodów (dowolną) i przyjęcie, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, - naruszenie przepisów prawda materialnego będących podstawą zaskarżonej decyzji polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu, - naruszenie art. 62 § 2 kodeksu cywilnego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w umowach nie należy w pierwszej kolejności badać zamiaru stron i celu umowy, a dopiero w dalszej kolejności opierać się na jej dosłownym brzmieniu oraz że można poprzestać na wykładni językowej treści oświadczeń woli ujętych w umowie, jeżeli jej wynik jest jednoznaczny. Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, wskazując, że w prawidłowo ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym, zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów ustawy o transporcie drogowym. Z zebranego bowiem w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu kontroli drogowej J. K. wykonywał przewóz osób bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, a wykonywanie tego przewozu nastąpiło samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b. Pełnomocnik J. K., na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 w związku z art. 50 § 1 ustawy p.p.s.a., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w całości decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] roku, utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. Powyższej decyzji zarzucono: 1/ naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, 77, 80 i 107 par. 1 kpa poprzez niedokładne wyjaśnianie stanu faktycznego oraz błędną ocenę dowodów (dowolną), co doprowadziło do nieprawidłowego przyjęcia przez organ pierwszej instancji, iż skarżący w dniu 29 czerwca 2016 r. w Ł. wykonywał przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4 a z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4 b ustawy o transporcie drogowym, podczas gdy ze zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dowodów wynika, iż skarżący działał w imieniu i na rzecz dającego zlecenie, tj. Forcorp ltd dokonując w imieniu i na rzecz wskazanej spółki przewozu osób, 2/ naruszenie przepisów prawa materialnego będących podstawą zaskarżonej decyzji polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu, 3/ naruszenie art. 62 § 2 kodeksu cywilnego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w umowach nie należy w pierwszej kolejności badać zamiaru stron i celu umowy, a dopiero w dalszej kolejności opierać się na jej dosłownym brzmieniu oraz że można poprzestać na wykładni językowej treści oświadczeń woli ujętych w umowie, jeżeli jej wynik jest jednoznaczny. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażona w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu (por. postanowienia NSA z dnia 11 marca 2005 r., I OZ 45/05 oraz z dnia 7 czerwca 2008 r., I OZ 382/08), z tym że zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., I FZ 221/08). W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na pytania prejudycjalne zadane w sprawie C-434/15 Asociación Profesional Elite Taxi przeciwko Uber Spain. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia dwóch kwestii, po pierwsze, czy skarżący wykonywał transport drogowy (przewóz okazjonalny) w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, czy też była to działalność, do której z uwagi na jej specyfikę, przepisy tej ustawy nie mają zastosowania oraz po drugie, czy podmiotem podejmującym i wykonującym transport drogowy był skarżący – kierowca czy też podmiot łączący za pośrednictwem platformy internetowej kierowcę z pasażerem. Skarżący posługiwał się aplikacją firmy Uber, która to aplikacja kojarzy na określony przejazd pasażera z kierowcą nieprowadzącym zarejestrowanej działalności. Należy zauważyć, że działalność kierowców korzystających z takich aplikacji może być wykonywana wyłącznie za pośrednictwem danej platformy internetowej i kierowcy tacy nie prowadzą działalności, która istniałaby niezależnie od takiej platformy. Platformy te świadczą usługi w ramach tzw. gospodarki współdzielenia. W komunikacie Komisji Europejskiej z 2 czerwca 2016 r. pt. "Europejski program na rzecz gospodarki dzielenia się" gospodarkę współdzielenia zdefiniowano w następujący sposób: termin "gospodarka dzielenia się" oznacza modele prowadzenia działalności, w których działalność odbywa się dzięki pośrednictwu platform współpracy, tworzących ogólnie dostępny rynek czasowego korzystania z dóbr lub usług, często dostarczanych przez osoby prywatne. Gospodarka dzielenia się obejmuje trzy kategorie uczestników: (i) usługodawców dzielących się swoimi dobrami, zasobami, czasem lub umiejętnościami – mogą to być osoby fizyczne oferujące usługi okazjonalnie ("peers") lub usługodawcy zawodowo zajmujący się świadczeniem usług ("profesjonalni dostawcy usług"); (ii) użytkowników powyższych usług; oraz (iii) pośredników łączących – za pośrednictwem platformy internetowej – dostawców z użytkownikami i ułatwiających transakcje między nimi ("platformy współpracy"). Powyższy komunikat Komisji Europejskiej, jak i praktyka w poszczególnych państwach członkowskich, wskazują na duże problemy przy stosowaniu obowiązującego prawodawstwa do platform współpracy i działających z ich wykorzystaniem usługodawców, w szczególności wątpliwości budzi stosowanie wobec nich systemów zezwoleń lub licencji. Jak wskazano w tym komunikacie państwa członkowskie powinny dokonać rozróżnienia między indywidualnymi obywatelami świadczącymi usługi okazjonalnie i profesjonalnymi usługodawcami, na przykład poprzez ustanowienie progów na podstawie poziomu aktywności. Państwa członkowskie powinny zapewnić konsumentom wysoki poziom ochrony przed nieuczciwymi praktykami handlowymi, jednak bez nakładania nieproporcjonalnych zobowiązań na osoby fizyczne, które świadczą usługi okazjonalnie. Przed Trybunałem Sprawiedliwości UE toczy się postępowanie C-434/15 Asociación Profesional Elite Taxi przeciwko Uber Spain, które dotyczy kwalifikacji na gruncie prawa europejskiego usług świadczonych przez firmę Uber. Wyrok ten wpłynie niewątpliwie na interpretację prawa UE i pośrednio prawa krajowego, dotyczącego zasad prowadzenia działalności przez podmioty związane z gospodarką współdzielenia, a także statusu osób fizycznych, które świadczą usługi z wykorzystaniem aplikacji dostarczanej przez takie podmioty. W szczególności dotyczy to kierowców, których usługi kojarzone są z ich odbiorcami (pasażerami) przy wykorzystaniu platformy Uber. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że rozstrzygnięcie TSUE w sprawie C-434/15, będzie miało istotne znaczenie dla oceny spornego, przedstawionego na wstępie, zagadnienia występującego w rozpoznawanej sprawie, a zatem z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości, oraz ekonomiki procesowej zasadne jest zawieszenie niniejszego postępowania. Wobec powyższego, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak postanowieniu. e.o.