III SA/Łd 508/14

Dnia 27 marca 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi "A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do grudnia 2009 roku p o s t a n a w i a: odmówić "A." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. U.K. Postanowieniem z 21 sierpnia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi uwzględnił częściowo wniosek "A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 2.300 zł w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] określającą skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do grudnia 2009 roku. W uzasadnieniu wskazano, że z wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowych dokumentów i informacji udzielonych przez skarżącą wynika, że spółka na dzień 31 lipca 2014 roku uzyskała dochód netto w wysokości 3.120 zł, jej dochód za rok 2013 zamknął się kwotą 39.470 zł, zaś jej zysk za rok 2012 wyniósł ok. 25.992 zł. Spółka nie posiada środków trwałych, wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 100.000 zł. Skarżąca ma zajęty rachunek bankowy, na którym na dzień 19 czerwca 2003 roku znajdowała się kwota 20.834 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu w sprawie niniejszej 22.785 zł oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego ponad kwotę 2.300 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony. Należy podkreślić, że postępowanie sądowe dla przedsiębiorcy jakim jest skarżąca jest elementem prowadzonej działalności gospodarczej i także w tym zakresie musi się on liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów tej działalności jakimi są koszty sądowe. Przeprowadzone postępowanie wskazuje, że prowadzona działalność gospodarcza dotychczas przynosiła skarżącej dochody i spółka w dalszym ciągu z sukcesem prowadziła ją mimo blokady rachunku bankowego i nie wyjaśniła przyczyn jej zawieszenia. Powyższe okoliczności nie pozwalają na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Uzyskany w bieżącym roku działalności zysk pozwala w ocenie referendarza sądowego na sfinansowanie wpisu od przedmiotowej skargi w wysokości 2.300 zł, która to kwota stanowi zaledwie ok. 1/10 należnego wpisu od skargi. Wyrokiem z 10 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki na decyzje Dyrektora Izby Celnej z [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące od stycznia do grudnia 2009 roku. W dniu 25 lutego 2015 roku spółka wystąpiła ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W skardze tej zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obciążającej ją opłaty sądowej w całości. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach skarżąca podała dane identyczne z uprzednio wskazanymi w pierwszym wniosku o prawo pomocy. Wskazała, że nie posiada środków na poniesienie kosztów niniejszego postępowania zagrożono jest bowiem płynność finansowa spółki niezbędna do bieżącego regulowania należności wynikających z prowadzonej działalności gospodarczej jak również z tytułu wynagrodzeń pracowniczych. Zarządzeniem z 27 lutego br. pełnomocnik spółki został zobowiązany do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe, ostatniego bilansu spółki, rachunku zysków i strat za rok 2014, w wypadku ponoszenia strat z prowadzonej działalności gospodarczej wskazanie źródeł pokrycia bieżącej działalności spółki, a także nadesłanie wyciągów ze wszystkich posiadanych przez spółkę rachunków bankowych za ostanie 2 miesiące, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi skarżąca przedstawiła deklaracje VAT-7 za miesiące czerwiec, lipiec i sierpień 2014 roku, z których wynika, że w tym okresie nie prowadziła działalności gospodarczej oraz oświadczenie Prezesa jej Zarządu, że wszystkie rachunki bankowe spółki są zajęte i dlatego nie ma on dostępu do zgromadzonych na nich środków. Spółka nie przedstawiła bilansu ani rachunku zysków i strat za rok 2014. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r.,poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku. Przechodząc do oceny przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy przede wszystkim należy wskazać, iż prawomocnym postanowieniem z 21 sierpnia 2014 roku stronie przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego od wniesionej skargi jednocześnie za niezasadny uznany został wniosek strony o przyznanie jej całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wnioskodawczyni wskazała, że zagrożono jest jej płynność finansowa niezbędna do bieżącego regulowania należności wynikających z prowadzonej działalności gospodarczej jak również z tytułu wynagrodzeń pracowniczych, podkreślając, że środki, które spółka posiada na rachunkach bankowych są niedostępne z uwagi na ich zablokowanie. Przedstawiona w obecnym wniosku o prawo pomocy sytuacja skarżącej nie różni się w istotny sposób od okoliczności ocenionych w toku postępowania dotyczącego jej pierwszego wniosku o prawo pomocy. Zagrożenie utratą płynności finansowej mające uzasadniać ponowny wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych, abstrahując nawet od faktu jego całkowitej gołosłowności (brak, mimo wystosowanego do spółki wezwania, bilansu, rachunku zysków i strat za 2014 rok, deklaracji VAT-7 za ostanie cztery okresy rozliczeniowe) nie wskazuje na taką zmianę sytuacji finansowej spółki, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Z twierdzeń tych bowiem wynika, że skarżąca powróciła do prowadzenia zawieszonej uprzednio działalności gospodarczej nie udzieliła jednak żadnych informacji dotyczących jej przebiegu i aktualnej kondycji finansowej strony pozwalających na zweryfikowanie prawdziwości jej twierdzeń o problemach z uregulowaniem jej zobowiązań wobec pracowników czy kontrahentów. Nieprzedstawienie dokumentów księgowych pozwalających na kompleksową ocenę sytuacji wnioskodawczyni, oraz jej możliwości partycypacji w kosztach procesu czyni niewiarygodnymi jej twierdzenia o braku jakichkolwiek środków na pokrycie bieżących kosztów sądowych. W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia jej ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. U.K.