III SA/Łd 509/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2005 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego oddala skargę III SA/Łd 509/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy R. w P. wstrzymał J. K. zam. w P. ul. A 80/8 m. 38 wypłatę dodatku mieszkaniowego w wysokości 76,80 zł miesięcznie, przyznanego decyzją z dnia [...] Nr [...], na okres od 1 lutego 2005 r. do 31 lipca 2005 r. Jako podstawę prawną powyższej decyzji organ pierwszej instancji wskazał art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.). W uzasadnieniu Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy R. w P. wskazał, że przyczyną wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego było nieopłacanie na bieżąco należności czynszowych. Od powyższej decyzji odwołała się J. K.. Odwołująca podniosła, iż zakłócenia w regulowaniu należności czynszowych wystąpiły w związku ze zmianą przez nią miejsca zamieszkania. Podała, że obecnie zamieszkuje w Domu Seniora przy ul. B 127 w P. W dniu 23 czerwca 2005 r. J. K. cofnęła powyższe odwołanie. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., działając na podstawie art. 138 § l pkt 3 w związku z art. 105 § l i art. 137 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 z późn. zm.), umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wyjaśnił, iż J. K. złożyła w dniu 23 czerwca 2005 r., w toku postępowania odwoławczego, oświadczenie zatytułowane "podanie", w którym poinformowała, że wycofuje swoje odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wskazało, iż uwzględniając powyższy wniosek, jak i to, że cofnięcie odwołania nie narusza przepisów prawa ani interesu społecznego, na podstawie art. 138 § l pkt 3 w związku z art. 105 § l i art. 137 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzyło postępowanie odwoławcze. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podała, iż w związku z dopłatami do centralnego ogrzewania zmuszona była wziąć kredyt, zaś zaostrzenie przepisów bankowych spowodowało, iż zmuszona była zamienić mieszkanie. Podniosła, że ubiega się o przywrócenie dodatku, gdyż jej emerytura wynosi 565 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wnosiło o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazało, iż skarżąca nie podniosła żadnych zarzutów przeciw decyzji Kolegium dotyczących naruszenia prawa lub interesu prawnego. Nie podważyła też swojego oświadczenia o cofnięciu odwołania. W dniu 4 listopada 2005 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącej zatytułowane "uzupełnienie’, w którym podała, iż cofnięcie odwołania nastąpiło z urzędu, a nie z jej woli, ponieważ pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. poinformował ją, że odwołanie nie jest potrzebne. Na rozprawie w dniu 22 listopada 2005 r. skarżąca wyjaśniła, że nie cofnęła na piśmie oświadczenia wobec organu o cofnięciu odwołania, oraz że cofnęła odwołanie, bo chciała zobaczyć co się dalej stanie, a także dla świętego spokoju. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. l cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § l sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § l wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. o umorzeniu postępowania odwoławczego, dotyczącego decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Użycie przez ustawodawcę słowa "wydaje", a nie "może wydać" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny – wyrok NSA z 14 maja 1998 r. sygn. akt I SA/Kr 1141/97. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, iż brak jest któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Umorzenie postępowania jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania to brak przedmiotu postępowania rozumianego jako konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze treść art. 105 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 25 października 1988 r. sygn. akt SA/Po 495/88, niepublikowany). Zgodnie z art. 137 k.p.a. strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie uwzględni jednak cofnięcia odwołania, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny. Czynność procesowa – wniesienie odwołania i cofnięcie odwołania, jest oparta na zasadzie rozporządzalności, która jednak w kwestii cofnięcia odwołania jest ograniczona. Podlega ona bowiem kontroli organu odwoławczego i w razie oceny, że prowadziłaby do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny, czynność ta nie wywołuje skutku prawnego. [...] Dopuszczalność cofnięcia odwołania ograniczona jest przesłanką czasokresu, a mianowicie warunkiem skuteczności tej czynności procesowej strony jest dokonanie jej przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 591). Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy należy zauważyć, iż postępowanie w sprawie zainicjowane zostało wnioskiem z dnia 6 stycznia 2005 r., w którym skarżąca zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy R. w P. o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie tytułu prawnego do lokalu nr 38 przy ul. A 80/88 w P. Z akt administracyjnych jednocześnie wynika, iż Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy R. w P. w dniu [...] przyznał skarżącej dodatek mieszkaniowy, a następnie decyzją z dnia [...] wstrzymał jego wypłatę ze względu na zaległości czynszowe. W dniu [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. rozpatrując odwołanie skarżącej od decyzji z dnia [...] umorzyło postępowanie odwoławcze. Nie ulega wątpliwości, iż w dacie orzekania organ odwoławczy dysponował wyłącznie oświadczeniem skarżącej o cofnięciu odwołania, innego oświadczenia skarżąca bowiem nie złożyła. Organ uznając cofnięcie odwołania za dopuszczalne przeanalizował aspekt prawny i społeczny wydanej decyzji, od której wniesiono odwołanie. W ocenie Sądu, organ drugiej instancji prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze z uwagi na bezprzedmiotowość tego postępowania, gdyż brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygania w odniesieniu do decyzji, gdy wniesione od niej odwołanie w konsekwencji zostało skutecznie cofnięte. Kryterium bezprzedmiotowości odnosi się w rozpatrywanej sprawie do postępowania odwoławczego i oznacza, iż wynik tego postępowania nie może mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jest jedynie jego formalnym zakończeniem. Zarzut skarżącej dotyczący tego, iż cofnęła odwołanie nie z własnej woli nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Sama skarżąca wyjaśniła, iż cofnęła odwołanie, ponieważ chciała zobaczyć co się stanie dalej oraz dla świętego spokoju. W zakresie wad oświadczenia woli nie zostały zgłoszone przez skarżącą żadne dowody, a ponadto nie są przedmiotem badania w postępowaniu administracyjnym wady oświadczenia woli w rozumieniu przepisów art. 82 –88 kodeksu cywilnego (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2001 r. sygn. akt II SA 2142/00 Lex nr 82649). Sąd nie odniósł się w uzasadnieniu do merytorycznych zarzutów skarżącej dotyczących decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego, gdyż przedmiotem skargi jest decyzja organu drugiej instancji o umorzeniu postępowania odwoławczego, a wobec tego ocenie Sądu podlegało zaistnienie przesłanek określonych w art. 105 § 1 k.p.a, do formalnego zakończenia postępowania odwoławczego. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.