III SA/Łd 51/07
WyrokWSA w Łodzi2007-04-25
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa dofinansowania studiów podyplomowych przez organ administracji publicznej, oparta na braku uprawdopodobnienia przez bezrobotnego, że ukończenie studiów zapewni mu odpowiednią pracę, jest zgodna z prawem, jeśli organ nie poinformował strony o wymogach uprawdopodobnienia i nie zapoznał jej z materiałem dowodowym?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym obowiązek informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz udzielania wyjaśnień i wskazówek (art. 9 kpa), a także obowiązek zapoznania strony z materiałem dowodowym (art. 10 § 1 kpa). Brak tych działań uniemożliwia prawidłową ocenę spełnienia przez stronę przesłanki uprawdopodobnienia zapewnienia odpowiedniej pracy po ukończeniu studiów. Ponadto, organy nie ustosunkowały się do istotnego dowodu w postaci umowy przedwstępnej zatrudnienia, a ich decyzja o odmowie dofinansowania, oparta na posiadanych kwalifikacjach i podejmowaniu krótkotrwałych zatrudnień, wykroczyła poza granice uznania administracyjnego, nie uwzględniając trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej strony.Stan faktyczny
M. S., osoba bezrobotna, wnioskowała o dofinansowanie kosztów studiów podyplomowych. Organy administracji odmówiły, uznając, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, iż ukończenie studiów zapewni jej odpowiednią pracę, a także powołując się na wyczerpanie środków oraz trudną sytuację na rynku pracy. Po uchyleniu przez WSA postanowienia o niedopuszczalności odwołania, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję odmowną. M. S. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak pouczenia o wymogach uprawdopodobnienia oraz nieuwzględnienie umowy przedwstępnej zatrudnienia. WSA uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...]; uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...].Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska, Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. S. na decyzje Wojewody [...] 1) z dnia [...] Nr [...] 2) [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów studiów podyplomowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...]; 2) uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...].
Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] uznał M. S. za osobę bezrobotną od dnia rejestracji tj. od dnia 19 października 2005 r. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
Pismem z dnia 2 listopada 2005 r. M. S. zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o dofinansowanie kosztów studiów podyplomowych w zakresie rachunkowości zarządczej i controllingu.
Prezydent Miasta Ł pismem z dnia [...] Nr [...] odmówił M. S. dofinansowania kosztów studiów podyplomowych. Zdaniem organu, wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, że ukończenie studiów zapewni jej uzyskanie odpowiedniej pracy. Podstawą odmowy dofinansowania był również fakt, że PUP rozdysponował już środki finansowe na 2005 r.
Od powyższego pisma odwołała się M. S. Zdaniem odwołującej, organ orzekający wydając decyzję nie wskazał podstaw prawnych rozstrzygnięcia, zaś w toku postępowania dopuścił się rażącego naruszenia przepisów proceduralnych. W szczególności podejmował działania niezgodne z procedurą i naruszał prawa podmiotowe strony.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] Nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania. Organ II instancji stwierdził, że odwołanie może być wniesione tylko od decyzji administracyjnej. Przedmiotowa sprawa nie podlegała załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej i z tego też względu odwołanie M. S. było niedopuszczalne.
Powyższe postanowienie M. S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżąca wniosła o uchylenie wskazanego rozstrzygnięcia, podnosząc, iż kwestia przyznania bądź odmowy dofinansowania studiów podyplomowych wymaga wydania decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi M. S. wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2006 r. sygn. akt III SA/Łd 117/06 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...].
W uzasadnieniu wyroku sąd powołując się na treść art. 42a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stwierdził, iż przepis ten nie określa wprost, w jakiej formie starosta wypowiada się w przedmiocie wniosku bezrobotnego o sfinansowanie kosztów studiów podyplomowych. O tym więc, jaka w tym przypadku powinna być forma działania organu rozstrzyga analiza treści przepisu w całym kontekście prawnym. Z tego też względu podstawy prawnej należy upatrywać w art. 42a w zw. z art. 9 ust. 1 pkt. 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W ocenie sądu, pismo Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], mimo, iż nie zawiera wszystkich elementów decyzji administracyjnej, wyliczonych w art. 107 § 1 kpa, w istocie rzeczy rozstrzyga wniosek skarżącej, ujawniając na zewnątrz wolę organu administracyjnego (władcze oświadczenie woli) i dlatego należało potraktować je jako decyzję administracyjną. W związku z czym sąd uznał, że skarżąca w istocie rzeczy miała prawo wnieść odwołanie od pisma Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie 138 § 1 pkt. 1 kpa, 10 ust. 4 pkt. 2, 42a w zw. z art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. "b" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].
Organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta Miasta Ł. i stwierdził, że M. S. składając wniosek o dofinansowanie kosztów studiów podyplomowych w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że ukończenie tych studiów przyczyni się do znalezienia przez nią odpowiedniej pracy. Nie spełniła zatem podstawowego warunku, o którym stanowi art. 42a. Jej przekonanie, że ukończenie konkretnego kierunku studiów podyplomowych zagwarantuje znalezienie i podjęcie odpowiedniej pracy nie może stanowić samoistnej przesłanki uwzględnienia wniosku o dofinansowanie kosztów studiów podyplomowych. Starosta wydatkując środki finansowane z Funduszu Pracy, podlega kontroli i nadzorowi sprawowanemu przez powołane do tego organy pod względem rzetelności, celowości i gospodarności. Dlatego też ważne jest, aby istniały konkretne przesłanki pozwalające na wydatkowanie środków finansowych na określony cel. Wojewoda [...] wskazał przy tym, że organ w myśl art. 42a nie był zobligowany do przyznania dofinansowania. Użyty w tym przepisie zwrot "może sfinansować z Funduszu Pracy koszty studiów podyplomowych" oznacza, że organ winien był zbadać nie tylko przesłanki określone we wspomnianym wyżej przepisie, ale także ocenić sytuację osoby składającej wniosek o odniesieniu do rynku pracy. Taka ocena została też przeprowadzona w niniejszej sprawie. Według organu II instancji, sytuacji M. S. na rynku pracy nie można oceniać jako szczególnie trudnej, zwłaszcza, że skarżąca posiada kwalifikacje i praktykę wykonywania zawodu głównej księgowej, a w ostatnim czasie znajdowała odpowiednie do jej kwalifikacji i doświadczenia zawodowego zatrudnienie.
W dniu 11 lipca 2006 r. M. S. złożyła do Prezydenta Miasta Ł. wniosek o dofinansowanie kosztów studiów podyplomowych w zakresie rachunkowości zarządczej i controllingu. Do wniosku załączyła umowę przedwstępną zawartą w dniu 12 czerwca 2006 r. z PPU A Sp. z o.o. w Ł. oraz świadectwo ukończenia studiów podyplomowych.
Prezydent Miasta Ł. pismem z dnia [...] Nr [...] odmówił M. S. dofinansowania kosztów studiów podyplomowych na wybranym przez nią kierunku. Zdaniem organu, wskazany w art. 42a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, warunek uprawdopodobnienia faktu, iż ukończenie tych studiów zapewni uzyskanie odpowiedniej pracy, należy interpretować w ten sposób, iż fakt uprawdopodobnienia odnosi się do momentu rozpoczęcia studiów, a nie do momentu ich ukończenia. Warunkiem uzyskania dofinansowania jest również posiadanie statusu osoby bezrobotnej przez cały okres trwania studiów podyplomowych. Skarżąca jednak przesłanki tej nie spełniła, albowiem w trakcie odbywania studiów podyplomowych podejmowała zatrudnienie.
Od powyższego pisma odwołała się M. S. wnosząc o jej zmianę oraz przyznanie dofinansowania. Zdaniem odwołującej, organ orzekający wydając decyzję nie wskazał podstaw prawnych rozstrzygnięcia.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, art. 10 ust. 4 pkt. 2, art. 42a w zw. z art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. "b" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 25 lipca 2006r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2006 r. sygn. akt III SA/Łd 117/06 stwierdził, iż pismo Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], mimo, iż nie zawiera wszystkich elementów decyzji administracyjnej wyliczonych w art. 107 § 1 kpa, w istocie rzeczy rozstrzyga wniosek skarżącej, ujawniając na zewnątrz wolę organu administracyjnego (władcze oświadczenie woli) i dlatego należy potraktować je, jako decyzję administracyjną. Wobec powyższego, organ uznał, że strona miała prawo wnieść odwołanie od pisma Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Wojewoda [...] stwierdził, że M. S. składając wniosek o dofinansowanie kosztów studiów podyplomowych w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że ukończenie tych studiów przyczyni się do znalezienia przez nią odpowiedniej pracy. Nie spełniła zatem podstawowego warunku, o którym stanowi art. 42a. Jej przekonanie, że ukończenie konkretnego kierunku studiów podyplomowych zagwarantuje znalezienie i podjęcie odpowiedniej pracy nie może stanowić samoistnej przesłanki uwzględnienia wniosku o dofinansowanie kosztów studiów podyplomowych. Starosta wydatkując środki finansowane z Funduszu Pracy, podlega kontroli i nadzorowi sprawowanemu przez powołane do tego organy pod względem rzetelności, celowości i gospodarności. Dlatego też ważne jest, aby istniały konkretne przesłanki pozwalające na wydatkowanie środków finansowych na określony cel. Wojewoda wskazał przy tym, że organ I instancji nie był zobligowany do przyznania dofinansowania. Użyty w tym przepisie zwrot "może sfinansować z Funduszu Pracy koszty studiów podyplomowych" oznacza, że organ winien był zbadać nie tylko przesłanki określone we wspomnianym wyżej przepisie, ale także ocenić sytuację osoby składającej wniosek o odniesieniu do rynku pracy. Taka ocena została też przeprowadzona w niniejszej sprawie. Według organu odwoławczego, sytuacji M. S. na rynku pracy nie można oceniać jako szczególnie trudnej, zwłaszcza, że skarżąca posiada kwalifikacje i praktykę wykonywania zawodu głównej księgowej, a w ostatnim czasie znajdowała odpowiednie do jej kwalifikacji i doświadczenia zawodowego zatrudnienie.
W dniu 27 grudnia 2006r. M. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzje Wojewody [...] z dnia [...] i z dnia [...] zarzucając naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię oraz naruszenie prawa procesowego w sposób mający wpływ na wynik rozstrzygnięcia i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W ocenie M. S., w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonych decyzji organy administracyjne naruszyły art. 8, 9 i 10 kpa. Przede wszystkim, organ orzekający nie poinformował skarżącej, jakie dokumenty były niezbędne do przyznania wnioskowanego świadczenia i nie pouczył o prawie zapoznania się i wypowiedzenia w kwestii zebranego materiału dowodowego. Rozstrzygając sprawę pominął także zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, czym naruszył art. 107 kpa.
Skarżąca podniosła, iż miała prawo zapoznać się z pismem H. Ś.-Z. po. Dyrektora Departamentu [...] w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, co do problematyki "uprawdopodobnienia", o którym stanowi art. 42a ustawy, zwłaszcza, że Prezydent Miasta Ł. błędnie utożsamia uprawdopodobnienie z udowodnieniem. Odnośnie art. 42a ustawy, skarżąca stwierdziła, że wniosek o sfinansowanie studiów podyplomowych zainteresowany może złożyć nawet po ich ukończeniu. Jedyny czasowy wymóg, jaki można wywieść z tej normy prawnej, jest taki, że wniosek o sfinansowanie ma złożyć bezrobotny i w chwili uprawdopodobnienia wnioskujący ma być bezrobotnym. Bez znaczenia pozostaje natomiast fakt podejmowania zatrudnienia w czasie trwania studiów podyplomowych. Dodatkowo strona wskazała, że odmowa sfinansowania studiów podyplomowych przez organ I instancji jest efektem osobistej niechęci urzędników do skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniach obu zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga M. S. na obie decyzje Wojewody [...] jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Organy administracji w rozpoznawanej sprawie naruszyły przepisy postępowania administracyjnego a mianowicie art.7,8,9,10,64 § 2, 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz.U. nr 99 poz.1001 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.42a wymienionej ustawy, starosta, na wniosek bezrobotnego, może sfinansować z Funduszu Pracy koszty studiów podyplomowych do wysokości 75%, jeżeli bezrobotny uprawdopodobni, że ukończenie danych studiów zapewni uzyskanie odpowiedniej pracy. W trakcie odbywania studiów dodatek szkoleniowy i stypendium, o których mowa w art.41 ust.1 oraz art.52 nie przysługuje.
Z wymienionego przepisu wynika, iż przesłanką sfinansowania kosztów studiów podyplomowych jest to aby bezrobotny uprawdopodobnił, że ukończenie studiów zapewni mu uzyskanie odpowiedniej pracy.
Należy zaznaczyć, iż uprawdopodobnienie jest środkiem słabszym niż dowód. Nie daje ono pewności lecz jedynie uwiarygodnia twierdzenie o jakimś fakcie. Inaczej mówiąc uprawdopodobnienie to wysokie prawdopodobieństwo zaistnienia jakiegoś faktu choć nie całkowita pewność, że konkretny fakt nastąpi. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 listopada 1998r., w sprawie I SA/Gd 254/97(nie publikowany), z 9 stycznia 2004r. w sprawie III SA 354/02(nie publikowany), z 14 maja 1998r. w sprawie IV SA 1153/96(Rzeczypospolita nr 263 z 2005r. str.F6) oraz z 9 lutego 1995r. w sprawie SA/Gd 365/94(nie publikowany).
O ile spełniona zostanie przesłanka uprawdopodobnienia przez bezrobotnego, że ukończenie studiów zapewni mu uzyskanie odpowiedniej pracy, to organ administracji może sfinansować koszty tych studiów. Decyzja organu administracji w tym zakresie jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, iż organ administracji ma swobodę rozstrzygnięcia ale nie dowolność w sposobie załatwienia sprawy. Rozstrzygnięcie organu w ramach uznania administracyjnego winno być właściwie uzasadnione. Winno być one poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej. Organ administracji winien podjąć niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrać wszystkie konieczne dowody w sprawie. Rozstrzygnięcie winno w sposób czytelny przedstawiać tok rozumowania oraz wyjaśniać wszystkie przesłanki wnioskowania. Uzasadnienie decyzji winno zatem zawierać motywy potwierdzające przyjęcie takiego a nie innego rozstrzygnięcia zaś kontrola sądowa ogranicza się do badania poprawności przeprowadzenia postępowania w tym zwłaszcza psotepowania dowodowo – wyjaśniającego, aby ustalić czy decyzja organu nie wykracza poza granice uznania administracyjnego czyli nie nosi cech dowolności. Sam natomiast wybór rozstrzygnięcia w ramach kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądową. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 kwietnia 2001r. w sprawie V SA 1868/00(OSP nr 7-8 z 2001r. poz.110), z 14 listopada 2000r. w sprawie I SA 1257/99(nie publikowany), z 11 września 1996r. w sprawie I SA/Ka 1543/95(nie publikowany) i z 23 października 1998r. w sprawie I SA/Ka 225/97(nie publikowany).
Jeżeli chodzi o decyzję z dnia [...] to organ administracji uznał, iż skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że ukończenie studiów podyplomowych zapewni jej uzyskanie odpowiedniej pracy. Nadto organ administracji podniósł, iż środki z Funduszu Pracy winny być wydatkowane z uwzględnieniem zasady celowości, rzetelności i gospodarności zaś sytuacja M. S. nie jest szczególnie trudna. W ocenie organu świadczy o tym fakt, że skarżąca ma kwalifikacje i praktykę do wykonywania zawodu głównego księgowego i mimo nie ukończenia studiów podyplomowych podejmowała zatrudnienia na podstawie umów zlecenia.
Należy zaznaczyć, iż to na bezrobotnym spoczywa ciężar uprawdopodobnienia, że ukończenie studiów podyplomowych zapewni mu odpowiednią pracę. Wynika to z treści przepisu art.42a ustawy z 20 kwietnia 2004r. M. S. w swoim wniosku z 2 listopada 2005r. podniosła, iż studia w zakresie rachunkowości zarządczej i controllingu podniosą jej kwalifikacje i będzie ona mogła wykonywać zarówno obowiązki głównego księgowego jak również zarządzać finansami firmy a tym samym zwiększy to jej możliwości znalezienia odpowiedniej pracy. Należy zgodzić się z poglądem organów administracji, iż takiego uzasadnienia wniosku nie można uznać za uprawdopodobnienie, o którym mowa w art.42a. Zarówno treść wniosku z 2 listopada 2005r. jak i jego uzupełnienie mają charakter bardzo ogólny i nie spełniają one wymogów "uprawdopodobnienia" w rozumieniu art.42a ustawy z 20 kwietnia 2004r.
Sformułowanie "bezrobotny uprawdopodobni, że ukończenie studiów podyplomowych zapewni mu odpowiednią pracę" jest pojęciem nie precyzyjnym. Obowiązkiem organu winno być poinformowanie bezrobotnego na czym polega uprawdopodobnienie i w jaki sposób bezrobotny winien uprawdopodobnić, że ukończenie przez niego studiów zapewni mu pracę. W szczególności organ winien wyjaśnić bezrobotnemu czy i ewentualnie jakie dokumenty są potrzebne do uprawdopodobnienia okoliczności, o której mowa w art.42a. Obowiązek taki wynika z treści art.9 kpa, zgodnie z którym organ administracji jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków. Nadto organ jest zobowiązany czuwać aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa oraz udzielać stronie wyjaśnień i wskazówek.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie udzieliły skarżącej żadnych wyjaśnień dotyczących uprawdopodobnienia okoliczności, o której mowa w art.42a ustawy z 20 kwietnia 2004r. Nie pouczono skarżącej na czym polega uprawdopodobnienie oraz w jaki sposób można uprawdopodobnić okoliczność wymienioną w art.42a. Skoro wniosek z 2 listopada 2005r. oraz jego uzupełnienie nie spełniały wymogów "uprawdopodobnienia" to organ administracji winien pouczyć skarżącą co to jest uprawdopodobnienie oraz jakie dokumenty należy złożyć, aby uprawdopodobnić okoliczność, o której mowa w art.42a Organy administracji obu instancji nie udzieliły skarżącej żadnych wyjaśnień w tym zakresie a nawet nie zapoznały jej, przed wydaniem decyzji, z zebranym materiałem dowodowym co stanowi naruszenie art.10 § 1 kpa. Dodać należy, iż w aktach administracyjnych znajduje się pismo Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z 15 lutego 2005r. dotyczące interpretacji przepisu art.42a, z którym skarżąca nie została zapoznana. W sytuacji zatem gdy organy administracji nie udzieliły M. S. żadnych wyjaśnień dotyczących uprawdopodobnienia okoliczności wymienionej w art.42a ani nie poinformowały ją jakie ewentualnie dokumenty należy złożyć aby dokonać takiego uprawdopodobnienia to nie do przyjęcia jest stwierdzenie zawarte w uzasadnieniach decyzji organów administracji obu instancji, iż skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła okoliczności, o której mowa w art.42a ustawy z 20 kwietnia 2004r. To na organach administracji spoczywał obowiązek udzielenia skarżącej wyczerpujących informacji oraz niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Skoro organy uchybiły temu obowiązkowi to nie mogą obecnie powoływać się na to, iż nie uprawdopodobniła ona w żaden sposób okoliczności, o której mowa w art.42a.
Nadto w dacie wydania zaskarżonej decyzji ([...]) w aktach administracyjnych znajdowała się już umowa przedwstępna zawarta pomiędzy PPU A spółka z o.o. w Ł. a M. S., w której spółka zobowiązała się zatrudnić skarżącą jako główną księgową pod warunkiem ukończenia przez nią studiów podyplomowych. Umowa ta została załączona do wniosku z 11 lipca 2006r. czyli złożono ją po ukończeniu studiów przez skarżącą lecz zawarta została w dniu 12 czerwca 2006r. czyli przed zakończeniem studiów. Pismo z 11 lipca 2006r. zostało potraktowane jako nowy wniosek o sfinansowanie kosztów studiów lecz znajdowało się ono w aktach administracyjnych. Organ odwoławczy znał więc treść umowy z 12 czerwca 2006r. Mimo to pominął ten dowód. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do tego dowodu choć ma on istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Jako przyczynę odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej organ administracji podniósł nadto, iż środki z Funduszu Pracy winny być wydatkowane z uwzględnieniem zasady celowości, rzetelności i gospodarności zaś sytuacja M. S. nie jest szczególnie trudna. Prawdą jest, że środki z Funduszu Pracy winny być wydane zgodnie z zasadami wymienionymi przez organ administracji. Mało przekonujące jest jednak stwierdzenie, że sytuacja skarżącej nie jest szczególnie trudna. Organ administracji twierdzenie to uzasadnił tym, iż M. S. ma kwalifikacje i praktykę w zawodzie głównego księgowego a ponadto mimo nie ukończenia studiów podyplomowych podejmowała jednak odpowiednie zatrudnienie. Z tezą tą nie można się zgodzić.
Należy zaznaczyć, iż pomoc finansowa, o której mowa w art.42a ustawy z 20 kwietnia 2004r. dotyczy osób, które odbywają studia podyplomowe a warunkiem podjęcia takich studiów jest wcześniejsze ukończenie studiów wyższych. Jest rzeczą zrozumiałą, iż każda osoba, która ukończyła studia wyższe posiada wyuczony zawód. Posiada więc kwalifikacje w konkretnym zawodzie. Celem przepisu art.42a jest udzielenie pomocy finansowej takim osobom, które już posiadają kwalifikacje w jakimś zawodzie. Okoliczność, iż skarżąca ukończyła studia wyższe i posiada kwalifikacje głównego księgowego a ponadto pracowała w tym zawodzie przez pewien okres czasu nie może być argumentem uzasadniającym odmowę przyznania jej pomocy finansowej, o której mowa w art.42a. Przyjęcie takiego toku rozumowania byłoby sprzeczne z ratio legis tego przepisu, jakim jest udzielenie pomocy finansowej osobie posiadającej już wyuczony zawód a ponadto podejmującej studia podyplomowe aby podnieść swoje kwalifikacje i tym samy łatwiej znaleźć odpowiednią pracę.
Jeżeli chodzi o podjęcie zatrudnienia przez skarżącą to w okresie od 1 grudnia 2005r. do 25 maja 2006r. faktycznie świadczyła ona pracę. Trzykrotnie pracowała w firmie B (2 razy na okresy po 31 dni i raz na okres 12 dni), raz pracowała w firmie C (na okres 40 dni) i raz w firmie D (na okres 13 dni). Wszystkie wymienione okresy pracy były stosunkowo krótkie i z wyjątkiem firmy C były to zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia. Należy podkreślić, iż skarżąca podejmowała tę pracę z własnej inicjatywy. Nie posiadała bowiem prawa do zasiłku a ma na utrzymaniu 15-letniego syna i zmuszona była uiszczać ratalnie opłaty za studia podyplomowe (w łącznej wysokości 5900 zł). Jest zatem rzeczą zrozumiałą, iż podejmowała zatrudnienie, aby utrzymać siebie i syna oraz opłacać studia. Podejmowanie przez skarżącą pracy na krótkie okresy czasu nie może automatycznie pozbawiać ją prawa do pomocy finansowej, o której mowa w art.42a ustawy z 20 kwietnia 2004r. Organy administracji z tej przyczyny odmówiły jej finansowania kosztów studiów nie uwzględniając bardzo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, która w tym czasie nie miała praktycznie żadnych środków utrzymania (poza alimentami i zasiłkiem rodzinnym na dziecko). W ocenie sądu fakt podejmowania krótkotrwałych prac przez skarżącą nie może automatycznie przesądzać o odmowie sfinansowania kosztów studiów. W sytuacji gdyby przyjąć tok rozumowania organów administracji to skarżąca przez cały okres studiów podyplomowych nie powinna podejmować żadnego zatrudnienia aby nie pozbawić się możliwości przyznania jej pomocy finansowej, o której mowa w art.42a ustawy z 20 kwietnia 2004r. Powstaje wówczas pytanie z czego miałaby , w takiej sytuacji, utrzymywać siebie i syna oraz opłacać studia.
Organy administracji odmawiając sfinansowania kosztów studiów podyplomowych z uwagi na to, iż M. S. w czasie studiów podejmowała zatrudnienie na krótkie okresy czasu, nie wzięły pod uwagę jej wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej. Nie wyjaśniły zatem dokładnie stanu faktycznego ani nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie organu administracji wydane w ramach uznania administracyjnego winno być właściwie uzasadnione oraz poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem dowodowym z zachowaniem zasad procedury administracyjnej. Uzasadnienie takie winno wyjaśniać wszystkie przesłanki wnioskowania oraz zawierać czytelne motywy potwierdzające przyjęcie takiego a nie innego rozstrzygnięcia. Dopiero wówczas można ocenić czy nie nosi ono cech dowolności. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja z [...] nie spełnia tych wymagań. Organy administracji błędnie bowiem uznały, iż fakt posiadania przez skarżącą kwalifikacji głównego księgowego i praktyki w tym zawodzie nie pozwala na przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w art.42 a ustawy z 20 kwietnia 2004r. Organy obu instancji nie uwzględniły również szczególnie trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej M. S. w okresie jej studiów. Można zatem uznać, iż rozstrzygnięcie organów administracji wykracza poza granice uznania administracyjnego.
Reasumując sąd uznał, iż skarga na decyzję z [...] jest uzasadniona. Organy administracji nie udzieliły skarżącej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek dotyczących przesłanek uprawdopodobnienia w rozumieniu art.42a ustawy z 20 kwietnia 2004r. oraz nie poinformowały ją jakie dokumenty należy złożyć aby dokonać takiego uprawdopodobnienia. Nie ustosunkowały się również do treści umowy przedwstępnej z 12 czerwca 2006r. oraz odmawiając sfinansowania kosztów studiów wykroczyły poza granice uznania administracyjnego. Naruszyły tym przepisy art.7,8,9,10,77 § 1 i 80 kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § pkt.1c.) ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżoną decyzję z [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...].
Uzasadniona jest również skarga na decyzję z dnia [...].
Dla oceny zasadności tej skargi istotne znaczenie ma ocena prawna pisma M. S. z dnia 11 lipca 2006r. Do pisma tego skarżąca dołączyła umowę przedwstępną z 12 czerwca 2006r. oraz świadectwo ukończenia studiów podyplomowych z 20 czerwca 2006r.(wydane skarżącej 10 lipca 2006r.). Należy zaznaczyć, iż pismo to zostało złożone po wniesieniu skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] a przed rozpoznaniem tej sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. W dacie złożenia pisma (11 lipca 2006r.) postanowienie z [...] było ostateczne.
Analiza treści pisma z 11 lipca2006r. wskazuje, iż M. S. wnosi o sfinansowanie kosztów jej studiów dołączając dwa dokumenty. W górnej części pisma znajduje się natomiast zapis "dotyczy wniosku o dofinansowanie studiów podyplomowych z dnia 2 listopada 2005r. – kontynuacja wniosku". Skoro w piśmie znalazł się taki zapis to powstaje wątpliwość w jakim celu zostało ono złożone. Organ administracji winien wyjaśnić tę kwestię. Winien zatem wezwać skarżącą do wypowiedzenia się czy pismo zostało złożone do sprawy, w której wniesiona została skarga do sądu czy też jest to nowy wniosek o dofinansowanie kosztów studiów czy też skarżącej chodzi o wznowienie zakończonego już postępowania. W zależności od wyjaśnień skarżącej winny być podjęte dalsze czynności w tej sprawie. Organ administracji jednak nie wyjaśnił wątpliwości dotyczących treści pisma lecz potraktował je jako nowy wniosek o przyznanie pomocy finansowej. Takie potraktowanie pisma może budzić wątpliwości gdyż skarżąca w swoim piśmie zaznaczyła, że dotyczy ono wniosku z 2 listopada 2005r. – kontynuacja wniosku. Również w skardze M. S. podniosła, iż jej pismo z 11 lipca 2006r. nie było żadnym nowym wnioskiem lecz stanowiło ono uzupełnienie materiału dowodowego w postępowaniu rozpoczętym wnioskiem z 2 listopada 2005r. Organ administracji nie pouczył skarżącej o możliwościach i skutkach różnego potraktowania jej pisma ani nie wezwał jej do wypowiedzenia się w jakim celu złożyła to pismo. Brak takiego działania ze strony organu administracji stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów Państwa oraz zasady udzielania stronie wyczerpujących informacji, określonych w art.8 i 9 kpa. Stanowi to naruszenie przepisów postępowania a mianowicie art.8,9 i 64 § 2 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § pkt.1c.) ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżoną decyzję z [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...]
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji przede wszystkim winien wyjaśnić w jakim celu skarżąca złożyła pismo z 11 lipca 2006r.. Winien zatem wezwać M. S. do wypowiedzenia się w tej kwestii pouczając ją o różnych możliwościach prawnych potraktowania tego pisma. W zależności od wyników tych wyjaśnień należy podjąć dalsze czynności w sprawie. Odnośnie wniosku skarżącej z dnia 2 listopada 2005r. organ administracji winien, po pouczeniu skarżącej w trybie art.9 kpa, ponownie rozważyć cały zebrany materiał dowodowy, a w razie potrzeby uzupełnić go pod kątem przesłanek przyznania pomocy finansowej, o której mowa w art.42a ustawy z 20 kwietnia 2004r. Po dokonaniu wnikliwej analizy całego materiału dowodowego organ administracji winien wydać rozstrzygnięcie w sprawie uwzględniając fakt, iż rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego winno być właściwie uzasadnione. Winno więc przedstawiać w sposób jasny i przekonujący tok rozumowania uwzględniający wszystkie przesłanki wnioskowania. Uzasadnienie takie winno więc zawierać dokładne wyjaśnienie motywów przyjęcia takiego a nie innego rozstrzygnięcia przy istniejącym stanie faktycznym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło