III SA/Łd 511/25

WyrokWSA w Łodzi2025-10-23

Skład orzekający: Ewa Alberciak, Paweł Dańczak, Katarzyna Ceglarska-Piłat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi jest dopuszczalne, jeśli przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, popełnione w okresie 2 lat od wydania prawa jazdy, zostało warunkowo umorzone, a okres próby i dodatkowy okres 6 miesięcy upłynęły przed złożeniem wniosku o cofnięcie uprawnień?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest niedopuszczalne, jeśli przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, popełnione w okresie 2 lat od wydania prawa jazdy, zostało warunkowo umorzone, a okres próby oraz dodatkowy okres 6 miesięcy upłynęły przed złożeniem wniosku o cofnięcie uprawnień. W takim przypadku, mimo prawomocnego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie, nie można uznać, że kierujący popełnił przestępstwo w rozumieniu przepisów obligujących do cofnięcia uprawnień, ponieważ definitywne umorzenie postępowania nie może wywoływać negatywnych skutków administracyjnoprawnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami J.K. na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, który stwierdził popełnienie przez nią przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od wydania prawa jazdy. Prezydent Miasta Łodzi cofnął uprawnienia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca podniosła, że postępowanie karne zostało warunkowo umorzone, a okres próby wraz z dodatkowym okresem 6 miesięcy upłynął przed złożeniem wniosku o cofnięcie uprawnień, co skutkowało zatarciem skazania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi i zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 6 maja 2025 roku nr SKO.4121.81.2025 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 21 marca 2025 roku znak: DOM-SOK-VII.5430.10.14.2024; 2) zasądza na rzecz skarżącej J. K. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 6 maja 2025 r. nr SKO.4121.81.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2328) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 21 marca 2025 r. znak: [...] w przedmiocie cofnięcia J.K. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii: AM, B1, B. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. 8 lipca 2024 r. do organu wydającego uprawnienia do kierowania pojazdami wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 3 lipca 2024 r. o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi J.K. Z uzasadnienia wniosku wynikało, że w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy ww., kierując pojazdem silnikowym, popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Decyzją z 21 marca 2025 r. znak: [...] Prezydent Miasta Łodzi, działając na podstawie art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2328) orzekł o cofnięciu J.K. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii: AM, B1, B oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Pismem z 14 kwietnia 2025 r. J.K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie, umorzenie postępowania i wstrzymanie natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji z uwagi na jej nieprawidłowość. Powołaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że stan faktyczny w sprawie wypełnia dyspozycję art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje się w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił: - przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub - trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1, la lub 2, art. 86b § 1, art. 87 § 1, art. 92a § 2, art. 92b, art. 97a lub art. 98 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2021 r. poz. 2008 ze zm.) - przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że ww. przepis jest sformułowany w sposób kategoryczny, zatem organ administracji publicznej, po ustaleniu, że wystąpiły w danej sprawie okoliczności określone przez ustawodawcę w powoływanym przepisie, zobowiązany jest do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. W rozpatrywanej sprawie niesporne jest, że J.K. po raz pierwszy prawo jazdy otrzymała 8 kwietnia 2021 r. oraz że 27 kwietnia 2022 r. popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co stwierdził w prawomocnym wyroku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, sygn. akt. [...]. Tym samym wniosek z 3 lipca 2024 r. złożony przez Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi o cofnięcie ww. uprawnień do kierowania pojazdami w trybie art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, jako kompletny i prawidłowy jest dla organu wiążący. Odnosząc się do zarzutów odwołania, SKO wskazało, że ustawodawca czyn w postaci przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji obarcza również administracyjnymi konsekwencjami związanymi z posiadanym uprawnieniem do kierowania pojazdami. Zostały one określone w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, jak i ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Jedną z tych konsekwencji jest obowiązek przeprowadzenia postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji administracyjnej cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami, w sytuacji popełnienia przez kierowcę w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Kolegium zaznaczyło następnie, że wyrok sądu powszechnego nie musi zawierać żadnego upoważnienia czy też odniesienia do postępowania administracyjnego, albowiem postępowanie administracyjne ma swoje oddzielne umocowanie we wskazanych wyżej ustawach. Organy I i II instancji są związane faktem uznania odwołującej przez sąd powszechny prawomocnym wyrokiem winną popełnienia czynu z art. 177 § 1 k.k. tj. przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej nie ma znaczenia, czy wobec strony została orzeczona kara, czy też postępowanie karne zostało warunkowo umorzone, czy też nie. Stojąc na stanowisku, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest uzależnione od uprzedniego ukarania kierowcy za popełniony czyn, pełnomocnik odwołującej się pozostaje w błędzie, bo cofnięcie uprawnień bezspornie winno mieć miejsce także w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego. Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu kwestii zatarcia ukarania za popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu drogowemu Kolegium podzieliło zawarty w wyroku NSA z 15 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 2418/19, w którym wskazano, że zatarcie ukarania odnosi skutki na innej płaszczyźnie prawnej niż płaszczyzna zapewnienia przez organy państwa bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Skoro zdaniem NSA wzgląd na owe bezpieczeństwo, jako istotny element bezpieczeństwa publicznego, nie pozwala uznać zatarcia ukarania wykroczenia drogowego za okoliczność wyłączającą możliwość skierowania kierowcy na badanie psychologiczne, to dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy administracyjnej nie ma żadnego znaczenia, czy wobec strony miało miejsce zatarcie skazania, czy nie. Zatarcie skazania stanowi instytucję prawa karnego, której celem jest przywrócenie osobie skazanej statusu osoby niekaranej. Zgodnie z art. 106 § 1 k.k., z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, a wpis o nim usuwa się z Krajowego Rejestru Karnego. Zatarcie skazania nie oznacza, iż przestępstwo nie zostało popełnione ani że postępowanie karne nie miało miejsca. Zatarcie nie powoduje unieważnienia orzeczenia sądu ani nie uchyla skutków prawnych, które miały miejsce przed jego dokonaniem. Jest to instytucja restytucyjna, która odnosi się wyłącznie do przyszłych konsekwencji prawnych skazania – umożliwia traktowanie osoby, której skazanie uległo zatarciu, jako niekaranej na potrzeby stosowania przepisów prawa, w szczególności przy ocenie niekaralności jako przesłanki formalnej. W postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia uprawnień okoliczność uznania kierowcy za osobę niekaraną jest bez znaczenia wobec popełnienia przez nią przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, do którego doszło w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Kwestia zatarcia skazania, a więc samego fizycznego usunięcia informacji w Krajowym Rejestrze Karnym nie może zatem odnieść oczekiwanego przez odwołującą skutku, w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. W ocenie Kolegium, organ I instancji wypełnił obowiązki wynikające z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zaś sama decyzja została należycie uzasadniona stosownie do wymogów art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję organu II instancji wywiodła J.K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów: 1. art. 68 § 2 k.k. przez przyjęcie, że skarżąca popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, podczas gdy w momencie składania wniosku przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi skazanie skarżącej uległo zatarciu, a w konsekwencji nie było podstaw do złożenia wniosku przez Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz wydania decyzji o cofnięciu uprawnień; 2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w z art. 104 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; 3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez: a) brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, ograniczającego się do informacji przekazanych przez Komendanta Wojewódzkiego Policji i pominięcia całkowicie dowodu z informacji z Krajowego Rejestru Karnego a także nie wystąpienia o nią, podczas gdy z dokumentu tego wynikałoby, że skarżąca jest osobą niekaraną, a wzmiankę o wyroku warunkowo umarzającym postępowanie wykreślono z rejestru; b) dokonanie oceny w sposób sprzeczny z zasadą swobodnej oceny dowodów uznając, że cofnięcie uprawnień stanowi gwarancję bezpieczeństwa własnego kierowcy i pozostałych uczestników ruchu, podczas gdy od popełnienia przestępstwa minęły ponad 3 lata, w którym to czasie skarżący kierował pojazdami mechanicznymi w ruchu drogowym nie stwarzając przy tym zagrożenia; 4. art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwsze ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw poprzez: a) błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w przypadku zakończenia okresu próby, na jaki zostało warunkowo umorzone postępowanie za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji zakończone prawomocnym rozstrzygnięciem wydanym wobec kierującego pojazdem silnikowym oraz w okresie dalszych 6 miesięcy, zachodzą podstawy do przyjęcia, że kierujący pojazdem silnikowym popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, stwierdzone na podstawie prawomocnego rozstrzygnięcia; b) błędne przyjęcie, że upływ okresu próby, na jaki zostało warunkowo umorzone prowadzone postępowanie karne oraz dalszych 6 miesięcy, nie stanowi przeszkody do skutecznego wystąpienia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z wnioskiem do starosty o cofnięcie uprawnień na podstawie art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwsze ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw; c) błędne uznanie, że w przypadku upływu okresu, na jaki zostało warunkowo umorzone postępowanie karne oraz dalszych 6 miesięcy, złożenie wniosku przez komendanta wojewódzkiego policji dotyczy osoby, która popełniła przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co jest sprzeczne z okolicznościami sprawy; d) błędne uznanie, że po upływie okresu próby i dalszych 6 miesięcy, skarżący, który został uznany winnym popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, może zostać uznany za osobę, która ww. przestępstwo popełniła; e) błędne przyjęcie, że w przypadku warunkowego umorzenia postępowania, które przekształciło się w definitywne umorzenie postępowania, zachodzą przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień kierowcy, który w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji; f) błędne uznanie, że wydany prawomocny wyrok sądu karnego warunkowo umarzający postępowanie, wskutek upływu okresu próby, na jaki zostało warunkowo umorzone prowadzone postępowanie karne oraz dalszych 6 miesięcy, pozostaje prawomocnym rozstrzygnięciem stwierdzającym popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co stanowi warunek do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień na podstawie art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwsze ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na swą rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta dokonywana jest, co do zasady, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Stosownie zaś do art. 134 p.p.s.a., sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że skarga jest zasadna. Przeprowadzona bowiem w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest decyzja SKO w Łodzi o cofnięciu skarżącej J.K. uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, B1, B2 potwierdzonych dokumentem prawa jazdy nr [...] wydanym przez Prezydenta Miasta Łodzi w dniu 8 kwietnia 2021 r. Decyzja została wydana na podstawie art. 18 pkt 2 lit. b tiret pierwsze ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2328 ze zm.; dalej: "u.z.p.r.d."). Zgodnie z tą regulacją do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Z punktu widzenia zastosowanej podstawy prawnej w sprawie bezsporne jest, że: - skarżąca uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy AM, B1 i B2 uzyskała w dniu 8 kwietnia 2021 r.; - w okresie 2 lat od wydania jej po raz pierwszy prawa jazdy, tj. 27 kwietnia 2022 r. skarżąca popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji; - wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z 26 stycznia 2021 r. sygn. akt. [...] wobec skarżącej warunkowo umorzono postępowanie karne na okres próby wynoszący 1 rok. Okres warunkowego umorzenia postępowania zakończył się; - w dniu 3 lipca 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi wystąpił z wnioskiem o cofnięcie skarżącej uprawnień do kierowania pojazdami. W następstwie stwierdzenia ww. okoliczności oraz związanego charakteru decyzji wydawanej na podstawie art. 18 pkt 2 lit. b u.z.p.r.d. organy uznały, że zachodzą podstawy do cofnięcia ww. uprawnień, gdyż na podstawie prawomocnego wyroku stwierdzono, że skarżąca popełniła w okresie 2 lat od dnia wydania jej po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Jakkolwiek Sąd podziela stanowisko organu, że treść przywołanego przepisu nie pozostawia swobody w rozstrzyganiu sprawy cofnięcia uprawnień osoby skazanej na podstawie prawomocnego wyroku za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w okresie 2 lat od dnia wydania jej po raz pierwszy prawa jazdy, to w ocenie Sądu decyzje organów obu instancji są wadliwe wobec uchybienia przez nie art. 18 pkt 2 lit. b u.z.p.r.d. przez przyjęcie, że w dacie złożenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi wniosku o cofnięcie J.K. uprawnień do kierowania pojazdami prawomocnym rozstrzygnięciem stwierdzone było, że popełniła ona przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Należy podkreślić, że chociaż Sąd w pełni akceptuje ratio legis wymienionego przepisu zmierzającego do zwiększenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, przez wyeliminowanie z niego osób, które ze względu na brawurę, brak wystarczających umiejętności lub brak doświadczenia, nie tylko nie dają gwarancji zachowania bezpieczeństwa wobec innych uczestników ruchu drogowego, to nie mógł nie dostrzec oczywiście błędnej argumentacji organów odnośnie braku wpływu art. 106 i 107 k.k. dotyczących zatarcia skazania na warunkowe umorzenie postępowania. W takich okolicznościach faktycznych organy uznały, że zachodzą podstawy do cofnięcia tych uprawnień, gdyż na podstawie prawomocnego wyroku stwierdzono, że skarżący popełnił w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Sąd zgadza się z argumentacją organów w zakresie, w jakim wskazuje się, że decyzja wydawana na tej podstawie ma charakter związany, co oznacza, że organ ma obowiązek cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami w sytuacji popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od wydania prawa jazdy po raz pierwszy. Treść tego przepisu nie pozostawia swobody organowi w rozstrzyganiu sprawy, co wynika z celu tej regulacji, która tworzy gwarancję bezpieczeństwa w ruchu drogowym, poprzez wyłączenie z niego osób, które ze względu na brak wystarczających umiejętności lub doświadczenia, nie dają gwarancji tego bezpieczeństwa zarówno dla siebie jak i otoczenia. Zdaniem sądu zachodzi jednak wadliwość wydanych w sprawie decyzji, polegająca na naruszeniu tej regulacji poprzez przyjęcie, że w dacie złożenia wniosku o cofnięcie skarżący popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji stwierdzone prawomocnym wyrokiem. Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, że stosownie do art. 66 § 1 k.k. sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Warunkowe umorzenie postępowania jest samoistnym środkiem probacyjnym, który nie jest związany ze skazaniem sprawcy, a tym samym nie może zostać połączony z wymierzeniem mu kary. Warunkowe umorzenie postępowania nie jest też warunkowym skazaniem, gdyż polega na rezygnacji ze skazania i kary w celu poddania sprawcy próbie. Warunkowe umorzenie postępowania jest zatem autonomiczną, odrębnie uregulowaną instytucją prawa karnego materialnego, której stosowanie normują przepisy art. 66-68 k.k. (por.: wyrok SN z 5 lutego 2025 r., II KK 563/24, LEX nr 3824975). Jak trafnie wskazuje się w doktrynie na skutek stwierdzenia winy oskarżonego w wydanym wyroku warunkowo umarzającym postępowanie uchyla się domniemanie niewinności jednak jest to stan tymczasowy, który może ulec zmianie, ponieważ proces karny może jeszcze "odżyć" w czasie wyznaczonego okresu próby, jak również w ciągu 6 miesięcy od jego zakończenia. Dopiero upływ tego okresu uniemożliwia wydanie decyzji o podjęciu postępowania (por: I. Bondarczuk, Warunkowe umorzenie w świetle zasady domniemania niewinności, Prok. i Pr. 2011 nr 4 s. 39-50). Ponieważ w toku postępowania nie dochodzi do skazania, istotnie w przypadku jego warunkowego umorzenia art. 106 i 107 k.k. dotyczące zatarcia skazania nie mają zastosowania. Stosownie do art. 68 § 4 k.k. warunkowo umorzonego postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Zgodnie z art. 14 ust. 1a w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 159 ze zm.) w rejestrze tym gromadzi się dane o osobach przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa lub przestępstwa skarbowe (art. 1 ust. 2 pkt 2). Dane osobowe osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2, usuwa się z Rejestru po upływie terminu określonego w art. 68 § 4 k.k. a ponadto po otrzymaniu zawiadomienia o podjęciu warunkowo umorzonego postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. Z powyższych przepisów wynika, że pozytywny upływ okresu próby liczonego od dnia uprawomocnienia się wyroku przekształca warunkowe umorzenie w umorzenie definitywne a jego warunkowość po upływie okresu, o którym mowa w art. 68 § 4 k.k. ma charakter historyczny, bowiem definitywne umorzenie postępowania nie może wywoływać dla skarżącego negatywnych skutków nie tylko na płaszczyźnie odpowiedzialności karnej, ale również w sferze stosunków administracyjnoprawnych. Skoro zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie odnośnie do instytucji zatarcia skazania przyjmuje się, że wywołuje ono skutki w tych wszystkich sferach, w których określone następstwa wywoływało skazanie, w tym również w sferze stosunków administracyjnoprawnych (por.: R. Stefański, Kodeks karny. Komentarz, C.H. Beck 2019, t. 51 i 53 do art. 106 i powołane tam piśmiennictwo). W związku z powyższym Sąd podziela pogląd, że bezpośrednio po tym jak do zatarcia skazania już doszło, nie jest prawnie dopuszczalne wydawanie jakiejkolwiek decyzji administracyjnej, zaświadczenia, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, odwołującej się lub nawiązującej do faktu skazania i ignorującej fakt obowiązywania w konkretnym przypadku, w dacie wydawania tego rodzaju decyzji, owej zasady (por.: A. Ring, glosa do wyroku SN z 24 czerwca 2015 r., II UK 247/14, Lex nr 1764809, wyroki WSA w Białymstoku: z dnia 5 grudnia 2023 r. II SA/Bk 685/23, LEX nr 3647500, z dnia 12 września 2023 r. SA/Bk 368/23 LEX nr 3607865, WSA w Gliwicach z 13 kwietnia 2023 r., II SA/Gl 136/23, wyrok NSA dnia 28 sierpnia 2024 r. II GSK 427/24 LEX nr 3762526). Argumentem przemawiającym przeciwko odmiennej wykładni nie może być to, że fakt warunkowego umorzenia wobec kierującego postępowania w przedmiocie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji wynika z ewidencji prowadzonej na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1897). Ewidencja mając charakter wykazu gromadzącego i porządkującego informacje o kierujących pojazdami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ze swej istoty podlega wymogom systematycznego uaktualniania. Oznacza to, że skutki prawne jakie wynikają wobec kierującego po prawomocnym warunkowym umorzeniu postępowania karnego wobec pozytywnego upływu okresu próby i okresu wskazanego w art. 68 § 4 k.k. – równoznaczne z niepopełnieniem przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji – powinny prowadzić do usunięcia przez organ prowadzący ww. ewidencję wpisu w oparciu o § 5 ust. 3 pkt a. Jak już wskazano w ocenie Sądu bezsporne są okoliczności faktyczne mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy: tj. fakt wydania przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi wyroku z 27 kwietnia 2022 r. warunkowo umarzającego postępowanie dotyczącego popełnienia przez skarżącą przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, data jego uprawomocnienia mająca kluczowe znaczenie dla określenia kiedy wobec J.K. zakończył się okres próby oraz minął termin wynikający z art. 68 § 4 k.k., w którym mogło dojść do podjęcia wobec niej warunkowego umorzenia postępowania. Niezależnie od tego organy administracji respektując treść art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. nie powinny były poprzestać na danych wynikających wyłącznie z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 3 lipca 2024 r. ale zgromadzić w aktach administracyjnych całość dowodów potwierdzających ww. okoliczności, w tym również informację z Krajowego Rejestru Karnego dotyczącą aktualnej karalności skarżącej, o co jej pełnomocnik wnioskował zresztą w odpowiedzi na zawiadomienie Prezydenta Miasta Łodzi z 12 lipca 2024 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia J.K. uprawnienia do kierowania pojazdem. Powyższe, w tym dołączenie przez organ aktualnej karty karnej skarżącej, mogłoby zdaniem Sądu prowadzić do niewątpliwego ustalenia na etapie postępowania administracyjnego, że w dniu złożenia wniosku skarżąca nie popełniła przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji stwierdzonego na podstawie prawomocnego wyroku, a tym samym do zmiany stanowiska organów co do obowiązku cofnięcia ww. uprawnień do kierowania pojazdem. Jedynie na marginesie należy wskazać, że Sąd podziela również ocenę wyrażoną przez pełnomocnika skarżącej, że przywołany przez Kolegium wyrok NSA z 15 czerwca 2020 r. I OSK 2418/19 dotyczył stanu faktycznego zasadniczo odmiennego od niniejszej sprawy nie tylko w zakresie przedmiotu rozstrzygnięcia (skierowanie na badania psychologiczne) ale też chronologii (złożenie wniosku o skierowanie na badania miało miejsce w okresie próby). Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji orzekając na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. o kosztach postępowania. d.cz. ----------------------- 2

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło