III SA/Łd 512/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ax. Spółki jawnej siedzibą w Ł. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Ax. G, Spółki jawnej siedzibą w Ł. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia u E.K. choroby zawodowej p o s t a n a w i a : 1) odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; 2) zwrócić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz strony skarżącej –Ax. Spółki jawnej siedzibą w Ł. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu nienależnie uiszczonego wpisu sądowego od skargi, zaksięgowanego w dniu 24 kwietnia 2017r., pod poz. 2007. D.Cz. W dniu [...] Ax. Spółka jawna siedzibą w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia u E.K. choroby zawodowej. W skardze strona skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zawarła również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., nr 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Należy podkreślić, że wstrzymanie wykonania może jednak dotyczyć wyłącznie tych aktów administracyjnych, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny nadaje się do tak rozumianego wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (por. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, LexisNexis. W-wa 2005, str. 295). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] o stwierdzeniu u E.K. choroby zawodowej. Decyzja o stwierdzeniu istnienia choroby zawodowej nie tworzy po stronie skarżącej żadnych uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, nadających się do egzekucji (wykonania). Nie rodzi po stronie adresata żadnych uprawnień, ani obowiązków, ponieważ nie ma przedmiotu wykonania (tj. węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu). Z uwagi więc na fakt, że zaskarżona decyzja nie kreuje żadnych praw i obowiązków - to nie może w związku z powyższym powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji, zaskarżona decyzja, której wstrzymania domaga się strona skarżąca z uwagi na jej charakter nie nadaje się do wykonania ani nie wymaga wykonania. Niezależnie od powyższego należy podnieść, że sąd administracyjny rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest uprawniony do samodzielnego szukania okoliczności spełniających kryteria przyznania wnioskowanej ochrony. Norma zawarta w art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wskazanie, że sąd jest władny do działania w tym zakresie jedynie na wniosek skarżącego, zaś decyzja sądu uzależniona jest od spełnienia choć jednej ze wskazanych w ustawie przesłanek pozytywnych przesądzają, że sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności nie ma możliwości rozważania innych argumentów ponad te, które wskazano we wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., to skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu przez sąd, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 maja 2010r., sygn. akt II FZ 182/10, z dnia 4 lipca 2012r., sygn. akt II OSK 1522/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie, strona skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, w żaden inny, niż wskazany powyżej niezasługujący na uwzględnienie sposób nie uzasadniła, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji może wiązać się z ryzykiem powstania trudnych do odwrócenia skutków, bądź niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, a więc ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu, wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym samym, w świetle przedstawionych powyżej uwag wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 postanowienia. W postępowaniu sądowym w sprawach sądowoadministracyjnych została przyjęta zasada, że ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych (art. 214 § 1 p.p.s.a.. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Od tej zasady ustawodawca wprowadza jednak wyjątki. Pierwszym wyjątkiem, mającym zastosowanie w sprawie niniejszej jest "ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych", które polega na określeniu w ustawie, w jakich sprawach strona nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych jest wyrazem woli ustawodawcy, że w określonych sprawach, z uwagi na ich przedmiot i osobę skarżącego, należy odstąpić od zasady ponoszenia przez stronę kosztów sądowych. Sprawy, w których strona skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych co do zasady, zostały określone w art. 239 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: 1) strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach: a) z zakresu pomocy i opieki społecznej, b) dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, c) dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych, d) ze stosunków pracy i stosunków służbowych, e) z zakresu ubezpieczeń społecznych, f) z zakresu powszechnego obowiązku obrony. g) udzielania cudzoziemcom ochrony, h) dotyczących dodatków mieszkaniowych; 2) prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka; 3) kurator strony wyznaczony przez sąd orzekający lub przez sąd opiekuńczy dla danej sprawy; 4) strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Sprawy wymienione we wskazanym powyżej katalogu wskazują zatem, że zasadniczym motywem zwolnienia przez ustawodawcę od ponoszenia kosztów sądowych przez skarżącego jest szczególny rodzaj tych spraw, które charakteryzują się przede wszystkim tym, że dotyczą spraw o charakterze bytowym, w których zwolnienie od kosztów sądowych podyktowane jest względami społecznymi. W pojęciu "spraw dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych" mieści się niewątpliwie sprawa, w której przedmiotem zaskarżenia jest decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej, co oznacza, że sprawa ta podlega ustawowemu zwolnieniu od kosztów sądowych. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 225 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 2 postanowienia. D.CZ.