III SA/Łd 520/07
WyrokWSA w Łodzi2007-11-23
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Irena Krzemieniewska, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji celnej w trybie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego może być uwzględniony, gdy strona skarżąca podnosi zarzuty merytoryczne dotyczące klasyfikacji taryfowej towarów i naliczenia odsetek wyrównawczych, a nie wykazuje istnienia ważnego interesu strony lub interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy celne prawidłowo oceniły, iż nie zaistniały przesłanki z art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego do uchylenia ostatecznej decyzji. Podniesione przez stronę skarżącą zarzuty merytoryczne dotyczące klasyfikacji taryfowej i naliczenia odsetek wyrównawczych zmierzały do ponownej merytorycznej oceny decyzji, co jest niedopuszczalne w trybie nadzwyczajnym. Strona nie wykazała również istnienia ważnego interesu strony lub interesu publicznego, a jedynie dążyła do uniknięcia zapłaty należności publicznoprawnych.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie ostatecznej decyzji celnej dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej, klasyfikacji taryfowej i stawki celnej, a także wymierzenia odsetek wyrównawczych. Organy celne odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że strona nie wykazała istnienia ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i odmienne rozstrzyganie identycznych stanów faktycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant referendarz sądowy Leszek Foryś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2007 roku sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę
III SA/Łd 520/07
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 14 października 2005 roku sygn. akt III SA/Łd 886/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...]. W uzasadnieniu wyroku znalazły się zalecenia dla organów celnych, które ponownie rozpatrując sprawę winny rozważyć i ocenić, czy interes publiczny lub ważny interes strony przemawiają za uwzględnieniem wniosku w takich granicach, jakie strona skarżąca zakreśliła, oraz czy uchyleniu decyzji ostatecznej nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Oceny takiej, zdaniem Sądu, nie zawierało uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a uzasadnienie decyzji organu I instancji jest niewystarczające. Brak ustaleń w tym zakresie stanowiło naruszenie art. 2651 § 1 oraz 262 Kodeksu celnego w związku z art. 187 § 1, art. 210 § 4 i art. 124 Ordynacji podatkowej. Decyzja wydana w trybie art. 2651 Kodeksu celnego jest decyzją uznaniową i nakłada na organ celny obowiązek szczególnie wnikliwego rozważenia przesłanek zawartych w tym przepisie, co winno znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Sąd wskazał, że spółka A. sprecyzowała swój wniosek w ten sposób, że wnosiła o uchylenie w całości, w trybie określonym w art. 265 1 § 1 Kodeksu celnego, decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] roku o wymiarze kwoty uzupełniającej długu celnego za towary zgłoszone do odprawy celnej na podstawie zgłoszenia celnego SAD [...] z dnia [...] roku oraz o odsetkach wyrównawczych. Organ celny rozpoznający wniosek był związany jego treścią. Treść wniosku określała bowiem zakres w jakim strona wyrażała zgodę na zmianę decyzji ostatecznej. Nieuprawnione w ocenie Sądu było stanowisko organu odwoławczego, że na przeszkodzie uchyleniu decyzji zgodnie z wnioskiem strony stał art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Organ odwoławczy uznał, że jest to przepis szczególny w rozumieniu art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Z takim poglądem nie należało się zgodzić. Przepisy szczególne, o których mowa w cytowanym przepisie są to zawarte w ustawie lub przepisach wykonawczych przepisy, które sprzeciwiają się uchyleniu bądź zmianie decyzji. W tym kontekście, powoływanie przepisu art. 65 § 5 kodeksu celnego, który reguluje termin wydawania decyzji w przedmiocie prawidłowości bądź nieprawidłowości zgłoszenia celnego po jego przyjęciu było oczywiście nieuzasadnione.
Decyzją z dnia [...] roku, wydaną na podstawie art. 207 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 262 oraz art. 265¹ ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku - Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. Nr 75, póz. 802 z 2001 roku ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. nr 68, poz. 623), Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. odmówił uchylenia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 28 lipca 1999 roku spółka A. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na formularzu SAD nr [...] towary wyszczególnione w 3 pozycjach, opisane jako "odżywki dla sportowców, mieszaniny witamin dla sportowców, związki aminowe z tlenową grupą funkcyjną". Decyzją z dnia [...] roku Dyrektor Urzędu Celnego w Ł. uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej, klasyfikacji taryfowej sprowadzonych towarów i stawki celnej. Ponadto w stosunku do kwoty niedoboru należności celnych organ celny wymierzył odsetki wyrównawcze. Od decyzji tej strona odwołała się pismem z dnia 13 maja 2002 roku. Dyrektor Izby Celnej w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku stwierdził niedopuszczalność odwołania. Pismem z dnia 23 września 2003 roku strona wniosła, w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] roku. Po rozpatrzeniu wniosku Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. decyzją z dnia [...] roku odmówił uchylenia ww. decyzji. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości. Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] roku utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na powyższą decyzję spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 14 października 2005 r. WSA w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] r.
Organ I instancji ponownie rozpoznając wniosek wskazał, iż przytoczone przez Spółkę argumenty z całą pewnością nie mogą być uznane za okoliczności uzasadniające istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego przemawiającego za uchyleniem przedmiotowej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. w całości w trybie art. 2651 §1 Kodeksu celnego. Kwestie związane z oceną merytorycznej poprawności decyzji ostatecznej nie podlegają kontroli na etapie postępowania w trybie art. 2651 §1 Kodeksu celnego. Nie są to bowiem okoliczności, które wyczerpują przesłanki interesu publicznego lub ważnego interesu strony. Spółka wskazuje jako ważny interes strony sytuację finansową i handlową firmy. Zdaniem wnioskującego, jeżeli zaskarżona decyzja nie zostanie uchylona i spółka zostanie zmuszona do zapłaty odsetek spowoduje to zachwianie jej płynności finansowej, co w efekcie wpłynie na możliwość uczestniczenia w obrocie handlowym na dotychczasowym poziomie. Firma stwierdziła, że utrzymanie tej decyzji doprowadzi do braku możliwości wywiązywania się ze zobowiązań handlowych i doprowadzi do utraty partnerów handlowych.
Zdaniem organu celnego I instancji strona nie przedstawiła żadnych dowodów na podtrzymanie powyższych argumentów. Spółka nie przedstawiła swej sytuacji finansowej i nie wykazała skutków utrzymania omawianej decyzji w obrocie prawnym. Tym samym Strona nie udowodniła istnienia przesłanki ważnego interesu strony. Ponadto wiarygodność przytoczonych wyżej argumentów osłabia dodatkowo fakt, iż wysokość należności, o których wspomina strona, nie jest duża i nie może stanowić znacznego obciążenia dla podmiotu, który prowadzi szeroką działalność gospodarczą, włącznie ze stworzeniem "nowoczesnego ośrodka diagnostyczno - leczniczego, dostępnego przez cały czas dla zawodników z całej Polski oraz dla ogółu społeczeństwa". Powyższa okoliczność wskazuje, iż sytuacja finansowa spółki pozwala na daleko idące inwestycje i tym samym konieczność uiszczenia odsetek wyrównawczych od kwot określonych w ww. decyzji nie może mieć na nią istotnego wpływu. Z przedstawionej przez A. argumentacji wynika, iż ważny interes strony polega na uniknięciu zapłaty należności publicznoprawnych względem Skarbu Państwa, określonych w decyzji. Należy więc zaznaczyć, że uchylenie się od obowiązku uiszczenia należności nie może być utożsamiane z interesem strony, bowiem obowiązek regulowania określonych należności na rzecz Skarbu Państwa jest warunkiem prowadzenia działalności podmiotu gospodarczego i nie może być rozpatrywany w kategoriach zysku lub straty.
Organ celny stwierdził, iż oprócz przytoczonych wyżej argumentów spółka A. nie przedstawiła innych okoliczności uzasadniających istnienie ważnego interesu strony przemawiającego za uchyleniem przedmiotowej decyzji ostatecznej. Powołane przez stronę zarzuty merytoryczne w stosunku do decyzji ostatecznej nie mieszczą się w kategorii argumentów wskazujących istnienie ważnego interesu strony przemawiającego za uchyleniem przedmiotowej decyzji, natomiast inne argumenty (wpływ na finanse spółki) należy uznać za niezasadne. Tym samym strona nie udowodniła istnienia tej przesłanki. W piśmie strony brak jest także uzasadnionych argumentów wykazujących, iż za uchyleniem decyzji ostatecznej przemawia interes publiczny. Bezspornie, w interesie publicznym jest trwałość wydanych decyzji administracyjnych, która to zasada jest jedną z podstawowych zasad ogólnych postępowania celnego. Uchylenie decyzji ostatecznej bez uzasadnionych przyczyn godzi jednocześnie w zasady równości podmiotów wobec prawa, podważałoby konstytucyjną zasadę swobody konkurencji. W interesie publicznym jest także wyegzekwowanie sum należnych na podstawie decyzji, co korzystnie wpływa na stan finansów państwa, który jest dobrem wspólnym całego społeczeństwa. Uzasadnienie chęci uniknięcia zapłaty należności wobec Skarbu Państwa koniecznością uregulowania innych należności związanych z działalnością spółki (zobowiązania handlowe) nie jest okolicznością przemawiającą za uchyleniem przedmiotowej decyzji. Jako okoliczności przemawiające za istnieniem tej przesłanki spółka A. podaje naruszenie zasad postępowania, zasad klasyfikacji taryfowej oraz niejednolitą klasyfikację towarów, a zatem podnosi zarzuty merytoryczne wobec przedmiotowej decyzji. Z przyczyn, o których mowa powyżej ww. argumenty nie mogą być uznane za okoliczności uzasadniające istnienie ważnego interesu publicznego przemawiającego za uchyleniem decyzji ostatecznej. Wniosek Strony nie zawiera innych okoliczności wskazujących na istnienie tej przesłanki. Tym samym spółka A. nie wykazała zaistnienia interesu publicznego przemawiającego za uchyleniem decyzji ostatecznej. Powyższą argumentację strona powtórzyła w piśmie z dnia 8 marca 2006r., które nie wnosi nic nowego do sprawy, a jest jedynie rozszerzeniem wątku finansowego, co jak wykazano wyżej nie może być brane pod uwagę jako ważny interes strony czy też interes publiczny. Tego typu argumentację i przyczyny mogą natomiast stanowić przesłankę do dochodzenia swoich praw, obrony kondycji finansowej firmy w innych postępowaniach i trybach, takich jak np. możliwość wnioskowania (po spełnieniu określonych warunków) o rozłożenie należności na raty – tzw. ułatwienie płatnicze, czy też umorzenie należności. Uchyleniu decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu celnym sprzeciwia się również charakter trybu nadzwyczajnego określonego w art. 265¹ §1 Kodeksu celnego. Ma to w szczególności odniesienie do decyzji określających prawidłową wysokość należności celno - podatkowych.
Od powyższej decyzji odwołała się spółka A. Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Ponadto Spółka wniosła o powołanie biegłego, którego opinia właściwości i proporcji składu poszczególnych preparatów pod kątem ich przeznaczenia użytkowego jako dietetycznych środków spożywczych pomoże organom celnym prawidłowo określić kody PCN - w odniesieniu do wszystkich dietetycznych środków spożywczych objętych kwestionowanym zgłoszeniem celnym, a w konsekwencji doprowadzi do właściwego i jednolitego stosowania prawa, co bezsprzecznie pozostaje w interesie społecznym. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 124 w związku z art. 200 § 4 oraz art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 226, poz. 1885 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999 roku w sprawie wyjaśnień do taryfy celnej (dz. U. Nr 74, poz. 830 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie klasyfikacji taryfowej.
Decyzją z dnia [...] roku, wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa, art. 262 oraz art. 265¹ ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku - Kodeks celny, art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne, Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 2651 Kodeksu celnego podstawowymi przesłankami umożliwiającymi uchylenie decyzji ostatecznej jest zaistnienie interesu publicznego lub ważnego interesu strony przemawiającego za takim rozstrzygnięciem. Organ podniósł, że uzasadniając wniosek o uchylenie w całości przedmiotowej decyzji spółka A. wskazała na okoliczności, które zdaniem strony przemawiają za wnioskowanym rozstrzygnięciem. Spółka wskazała, że działa od 1987 roku i zatrudnia ponad 60 osób, w tym 25 osób niepełnosprawnych, a w ramach prowadzonej działalności spółka zajmuje się szerokim zakresem usług. Jeżeli zaskarżona decyzja nie zostanie uchylona i spółka zostanie zmuszona do zapłaty odsetek spowoduje to zachwianie płynności finansowej spółki, co w efekcie wpłynie na jej możliwość uczestniczenia w obrocie handlowym na dotychczasowym poziomie. Może to doprowadzić do sytuacji, że spółka nie będzie w stanie wywiązać się z podjętych zobowiązań handlowych i utraci swoich partnerów handlowych. Firma zmuszona będzie zredukować zatrudnienie, zwalniając niepełnosprawnych, co wywoła duży oddźwięk społeczny. Odnosząc się do argumentów strony skarżącej, organ wskazał, że spółka nie przedstawiła żadnych dowodów uprawdopodobniających możliwość wpływu wyegzekwowania odsetek wyrównawczych ustalonych w ww. decyzji na sytuację finansową spółki. Nie wykazała również, że zapłata należności może spowodować zachwianie jej płynności finansowej, czy też wpłynie na konieczność redukcji zatrudnienia. Wiarygodność przytoczonych wyżej argumentów osłabia dodatkowo fakt, iż wysokość należności, o których wspomina spółka, jest niewielka i nie może stanowić znacznego obciążenia dla podmiotu, który prowadzi szeroką działalność gospodarczą, włącznie ze stworzeniem "nowoczesnego ośrodka diagnostyczno - leczniczego, dostępnego przez cały czas dla zawodników z całej Polski oraz dla ogółu społeczeństwa". Zdaniem organu, powyższa okoliczność wskazuje, iż sytuacja finansowa spółki pozwala na daleko idące inwestycje i tym samym konieczność uiszczenia odsetek wyrównawczych od kwoty określonej w ww. decyzji nie może mieć na nią istotnego wpływu. Ponadto organ wyjaśnił, że od 1 stycznia 1998 roku każdy importer mógł zwrócić się, w trybie art. 5 ustawy Kodeks celny, do właściwego organu o wydanie wiążącej informacji taryfowej dotyczącej klasyfikacji towaru według Taryfy celnej. Regulacja ta umożliwia całkowite wykluczenie jednego ze skutków ryzyka handlowego podnoszonego przez spółkę, albowiem gwarantuje pewność stosowania przepisów celnych w zakresie klasyfikacji taryfowej, a co za tym idzie pewność w stosowaniu stawek celnych przypisanych do wskazanego w wiążącej informacji taryfowej kodu. Regulowanie należności związanych z importem towarów, w tym zapłata wymierzonych odsetek wyrównawczych, jest jednym z podstawowych elementów działalności finansowej podmiotów zajmujących się obrotem towarowym z zagranicą. Obowiązek zapłaty zobowiązań publicznoprawnych związanych z importem towarów, jak również innych związanych szeroko z prowadzeniem działalności gospodarczej powinien być uwzględniony w ramach prowadzonej działalności i stanowić część polityki finansowej spółki.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że do decyzji ostatecznych służą odrębne środki weryfikacji w postaci wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności, oraz uchylenia lub jej zmiany, które są stosowane wyłącznie w przypadku spełnienia wymaganych prawem przesłanek. Ponowne badanie klasyfikacji taryfowej towarów objętych powyższym zgłoszeniem celnym oraz badanie zasadności pobrania odsetek wyrównawczych, a także porównywanie zastosowanych kodów z kodami określonymi w innych decyzjach prowadziłoby w istocie do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.
Organ stwierdził, iż przedstawione przez Spółkę argumenty nie można uznać za wyczerpujące do zastosowania zmiany decyzji w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego.
Organ odwoławczy wskazał, że przepisy Kodeksu celnego zawarte w art. 273 wprowadzają zasadę niezależności postępowania celnego od postępowania karnego skarbowego. W postępowaniu celnym wystarczającym do jego zakończenia i rozstrzygnięcia są obiektywne przesłanki, bez względu na przyczynę stwierdzenia danej okoliczności faktycznej. Kodeks celny wprowadził w życie system zgłoszeń celnych bez wszczynania postępowania administracyjnego i wydawania decyzji, oparty na zasadzie samoobliczenia należności celnych. Ujawnienie nieprawidłowości zawartych w zgłoszeniu celnym stwierdzone w późniejszej kontroli stanowią podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji co do należności celnych. Kwestia przestępstwa lub wykroczenia skarbowego i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej osoby dokonującej przywozu uregulowane jest odrębnymi przepisami. W postępowaniu karnym kwestią zasadniczą jest ustalenie czynu karalnego tj. ustalenie społecznej szkodliwości czynu, ustawowego zakazu popełnienia czynu pod groźbą kary oraz winy. Z powyższego wynika, iż brak postawienia zarzutu przestępstwa osobom kierującym Spółką A. nie ma istotnego wpływu na możliwość rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy w postępowaniu celnym, dotyczącym wymiaru kwoty długu celnego oraz wymiaru odsetek wyrównawczych.
Dyrektor Izby Celnej w Ł., odnosząc się do wniosku Spółki o powołanie biegłego, wskazał, że art. 188 Ordynacji podatkowej stanowi iż żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenia dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania nie była prawidłowość klasyfikacji taryfowej, a zbadanie przesłanek zawartych w art. 2651 Kodeksu celnego możliwości uchylenia decyzji. Przedmiotem postępowania było zbadanie, czy w sprawie występują przepisy szczególne sprzeciwiające się uchyleniu decyzji, oraz czy za uchyleniem decyzji przemawia ważny interes strony lub interes publiczny. W związku z powyższym organ uznał brak podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii na okoliczność ustalenia właściwości i proporcji składu preparatów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu w dniu [...] r.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. przed wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] r. nie ustosunkował się do wniosku Spółki z dnia 8 marca 2006 r., tym samym uniemożliwiono jej czynny udział w postępowaniu, co ma znaczący wpływ na wynik sprawy, a okoliczność ta stanowi naruszenie procedury postępowania, organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. wyznaczył Spółce, w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej, siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w kwestii zebranego w sprawie materiału dowodowego. Spółka skorzystała z przysługującego jej prawa zapoznania z materiałem dowodowym w dniu 8 marca 2006 r. Jednocześnie złożyła pismo z dnia 8 marca 2006 r. W omawianym piśmie Spółka nie odniosła się do zgromadzonego materiału dowodowego, a jedynie uzupełniła swoje argumenty zawarte w jej wniosku z dnia 23 września 2003 r. o uchylenie decyzji w trybie art. 2651 Kodeksu celnego. Analizując treść decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Ł., organ odwoławczy stwierdził, iż w sposób wnikliwy zbadał wszystkie elementy stanu faktycznego i rozważył w sposób właściwy przesłanki wskazane w art. 2651 Kodeksu celnego przemawiające za możliwością uchylenia decyzji ostatecznej. Swoje stanowisko uzasadnił w sposób wyczerpujący, zgodnie z treścią art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Tym samym postawione zarzuty Spółki są nieuzasadnione.
Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że art. 155 k.p.a. stanowi odpowiednik art. 2651 § 1 Kodeksu celnego oraz wskazał, że w wyroku z dnia 2 czerwca 2000 r. o sygnaturze III SA 1854/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie odniósł się do kwestii zastosowania art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu podatkowym i stwierdził, iż "Tryb z art. 155 k.p.a. w sprawach podatkowych praktycznie nie ma zastosowania. Z jednej bowiem strony przepisy prawa podatkowego sprzeciwiają się uchyleniu decyzji określającej wysokość podatku, gdyż w sprawach tych organ podatkowy związany jest treścią przepisu i nie posiada "luzu decyzyjnego". Z drugiej strony ewentualne naruszenie prawa przy wymiarze podatku podlega naprawieniu w postępowaniu odwoławczym i w trybach szczególnych, z wyłączeniem jednak trybu z art. 154 i 155 k.p.a. Jednym z nielicznych, jeśli nie jedynym przykładem zastosowania ostatnio wymienionych trybów w odniesieniu do decyzji określających zobowiązanie podatkowe może być zmiana wykładni danego przepisu dokonana przez Sąd Najwyższy lub Naczelny Sąd Administracyjny. Jednakże i w tym wypadku organ administracyjny może, lecz nie musi zmienić decyzję administracyjną, albowiem decyzje wydawane na podstawie art. 155 k.p.a. są zawsze decyzjami opartymi na konstrukcji uznania administracyjnego."
W dniu 6 lipca 2007 roku spółka A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Ł., ustalenie, że wskazane w sprawie przez Spółkę argumenty na rzecz uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 2651 Kodeksu celnego przemawiają w szczególności za istnieniem ważnego interesu strony. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła rażące naruszenie norm prawa procesowego, tj. art. 121 § 1 i 2 oraz art. 122 w związku z art. 187 Ordynacji podatkowej oraz art. 2651 Kodeksu celnego poprzez:
1. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności w zakresie ustalenia przesłanek warunkujących uchylenie w całości decyzji organu celnego z uwagi na interes publiczny lub ważny interes strony,
2. naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych w sytuacji, gdy identyczny stan faktyczny rozstrzygany jest w sposób odmienny, tzn. uznanie przez organ celny za prawidłową sytuację, w której pozostają w obrocie prawnym dwie sprzeczne ze sobą decyzje w identycznej sprawie,
3. naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów celnych poprzez pobieżne zbadanie sprawy zgłoszenia celnego
Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie norm prawa materialnego, tj. § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1998 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania z dnia 26 czerwca 1998 roku (Dz. U. Nr 86, poz. 544).
W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że w jej ocenie dla wykazania ważnego interesu wystarczające jest wskazanie, że taki sam stan faktyczny odmiennie rozstrzygają dwie decyzje organów celnych. Argumentem na rzecz ważnego interesu Spółki jest to, że w tożsamej sprawie pozostają w obrocie prawnym dwie różne decyzje. Ponadto strona skarżąca podała, że podjęcie przez organ celny I instancji ponownej weryfikacji zgłoszenia celnego na podstawie art. 83 Kodeksu celnego, tj. przeprowadzenie dokładnie tej samej weryfikacji, w oparciu o te same dokumenty jak w przypadku dokonanej na podstawie art. 70 § 1 pkt 1, w której ten sam organ celny już uprzednio zweryfikował i uznał zgłoszenie celne za prawidłowe, lecz obecnie na tej samej podstawie odmiennie i różnorodnie rozstrzyga co do obowiązków Spółki w zakresie nowego długu celnego, narusza jej ważny interes poprzez wyraźne pogorszenie jej sytuacji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2007 roku skarżąca spółka podtrzymała zarzuty wskazane w treści skargi. Podkreśliła, że nie jest zainteresowana ponownym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, a jedynie potwierdzeniem, że takie same produkty w innej niż ta decyzja o uchylenie której wnosi, były przez organ celny określane sprzecznie z tą decyzją i czy stan taki pozostaje w interesie publicznym albo słusznym interesie strony czy nie. W istniejącym stanie faktycznym ochrona interesu strony polega więc na niedopuszczeniu do sytuacji, w której ten sam stan faktyczny rozstrzygany jest odmiennie różnymi decyzjami, co w konsekwencji nakłada na podatnika różne obowiązki w identycznych okolicznościach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 153 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W myśl natomiast, art. 170 powołanej wyżej ustawy, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
W niniejszej sprawie Sąd związany był oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 października 2005 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 886/04. W wyroku tym Sąd stwierdził, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien rozważyć, czy interes publiczny lub ważny interes strony przemawiają za uwzględnieniem wniosku w takich granicach, jakie spółka A. zakreśliła we wniosku z dnia 23 września 2003 roku, oraz czy uchyleniu decyzji ostatecznej nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Sąd zaznaczył jednocześnie, że badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej, gdyż postępowanie prowadzone w trybie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego nie może prowadzić do kolejnego merytorycznego rozpoznania sprawy z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 2651 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997roku Kodeks celny (tj. Dz.U. z 2001 roku, Nr 75, poz. 802 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony.
Przepis ten, wprowadzony do Kodeksu celnego ustawą z dnia 10 kwietnia
1999 roku o zmianie ustawy – Kodeks celny (Dz.U. Nr 40, poz. 402), stanowi szczególną podstawę do weryfikacji ostatecznych decyzji organów celnych i jest zbliżony do art. 155 k.p.a. Przy dokonywaniu wykładni art. 2651 § 1 Kodeksu celnego można więc w znacznej mierze wykorzystać poglądy ukształtowane w orzecznictwie i doktrynie na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego m.in. dotyczące pojęcia praw nabytych, wymagań stawianych zgodzie strony na wzruszenie decyzji, jak i stanowisko co do spełnienia wymagań zgodności z interesem publicznym i ważnym interesem strony (J. Borkowski - Komentarz do Kodeksu celnego – Lex Polonica).
Analizując treść zacytowanego wyżej przepisu wskazać należy, że jego zastosowanie uzależnione jest od spełnienia następujących przesłanek:
1. dotyczy on wyłącznie decyzji ostatecznych, na mocy których strona nabyła prawo,
2. strona, która nabyła prawo sama złożyła wniosek o zmianę lub o uchylenie decyzji albo w postępowaniu wszczętym z urzędu bądź na wniosek innej strony złożyła oświadczenie o wyrażeniu zgody na zmianę albo uchylenie decyzji,
3. wzruszenie decyzji nie może być sprzeczne z przepisami szczególnymi,
4. za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes publiczny lub ważny interes strony.
Właściwy do zmiany lub uchylenia decyzji jest organ celny, który ją wydał. Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w trybie wskazanego przepisu następuje przez wydanie nowej decyzji, która podlega kontroli instancyjnej i sądowej.
Podkreślić należy, że w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego istnieje możliwość wzruszenia zarówno prawidłowych decyzji ostatecznych jak i decyzji wadliwych, z wyjątkiem przypadków, w których wada decyzji stwarza podstawy do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie nie ma znaczenia dla dokonywania zmiany decyzji ostatecznej w tym trybie, czy decyzja ta jest zgodna z prawem, czy też została wydana z naruszeniem prawa. Badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej. W przeciwnym razie postępowanie w trybie art. 2651 Kodeksu celnego stawałoby się konkurencyjne dla “zwykłego" postępowania i byłoby w istocie niedopuszczalnym rozpoznaniem sprawy w trzeciej instancji, a taka sytuacja musiałaby być zakwalifikowana jako naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 127 Ordynacji podatkowej, który z mocy art. 262 Kodeksu celnego ma zastosowanie w postępowaniu przed organami celnymi (podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku NSA z dnia 23 marca 2001 roku, IV SA 1515/96).
Sąd podzielił pogląd organów celnych, iż w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego, uzasadniające uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] roku. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wydane zostały zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku WSA z dnia 14 października 2005 r.
Decyzja wydawana na podstawie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego jest decyzją uznaniową, co wynika z zawartego w treści przepisu sformułowania “może" i nakłada na organ celny obowiązek szczególnie wnikliwego rozważenia przesłanek zawartych w tym przepisie. Winno to znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji - art. 124 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego.
W ocenie Sądu, organy dokonały oceny przesłanek, o których mowa w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Organy celne odniosły się bowiem w sposób wyczerpujący do argumentów podniesionych przez spółkę A. we wniosku z dnia 23 września 2003 roku oraz w następnych pismach uzupełniających wniosek i uznały, że strona skarżąca nie wykazała, iż w rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego przemawiającego za uchyleniem w całości wskazanej wyżej decyzji ostatecznej. Sąd przychyla się w tym względzie do stanowiska organów.
Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wszystkie pozostałe przesłanki umożliwiające prowadzenie postępowania w trybie
art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] roku jest decyzją ostateczną, gdyż postanowieniem z dnia [...] roku Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził niedopuszczalność odwołania i powyższe postanowienie nie zostało przez stronę zaskarżone. Decyzję tę można niewątpliwie ocenić jako decyzję, na mocy której skarżąca spółka nabyła prawo. “Pod pojęciem decyzji podatkowej nie tworzącej praw dla strony należy rozumieć decyzję w całości negatywną dla strony. Natomiast decyzja, która przyznaje stronie jakieś uprawnienia lub je rozszerza, albo znosi obowiązki bądź je ogranicza, jest decyzją tworzącą prawa dla strony. Decyzje podatkowe nakładające obowiązki na adresatów, w tym decyzje wymiarowe, też tworzą prawa dla stron." (M. Masternak M. Podatkowy 1999/4/26). Powyższe stwierdzenia można w całości odnieść do decyzji wydawanych przez organy celne (Wiesław Czyżowicz “Prawo celne" Wyd. C.H. BECK Warszawa 2004 roku). Każde rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej, które kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona “nabyła prawo". Także gdy decyzja nakłada na stronę obowiązek – ma ona znamiona prawne decyzji, z której strona nabyła prawo, bowiem decyzja ta określa czy i jakie obowiązki i w jakim zakresie na stronie ciążą (wyrok NSA z 23 marca 2001 roku, IV SA 1515/96 - LEX Nr 53442). Uchyleniu decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] roku nie sprzeciwiają się również przepisy szczególne.
Wniosek o uchylenie w całości decyzji ostatecznej z dnia [...] roku spółka A. zawarła w swoim piśmie z dnia 23 września 2003 roku. Jako przesłanki uzasadniające uchylenie tej decyzji strona wskazała, iż dokonana przez organ taryfikacja różni się nie tylko od klasyfikacji dokonanej przez spółkę, ale również od taryfikacji dokonanych przez organ celny w jego wcześniejszych i późniejszych decyzjach, co sprzeczne jest z zasadą, że dany towar klasyfikowany jest zawsze do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji Taryfy Celnej oraz prowadzi do naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów celnych. Ponadto spółka podniosła we wniosku, iż brak było podstaw do naliczenia w decyzji z dnia [...] roku odsetek wyrównawczych, ponieważ spółka aktywnie współpracowała z organem w trakcie postępowania celnego, dostarczając wszelkich niezbędnych dokumentów i wyjaśnień. Wymierzenie odsetek wyrównawczych spółka uznała za niesłuszne i rażąco niesprawiedliwe oraz naruszające obowiązujące przepisy prawne, co powinno prowadzić do wniosku, że za usunięciem decyzji z dnia [...] roku przemawia interes publiczny. Jako ważny interes strony, spółka A. podała, iż jeżeli decyzja z dnia [...] roku nie zostanie uchylona, a spółka będzie zmuszona do zapłaty odsetek, spowoduje to zachwianie płynności finansowej i w konsekwencji doprowadzi do redukcji zatrudnienia w firmie.
W ocenie Sądu, wskazane przez spółkę przesłanki, mające uzasadniać konieczność uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] roku, zmierzają faktycznie do ponownej merytorycznej oceny prawidłowości wydania decyzji przez organ celny I instancji, czego w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 2651 Kodeksu celnego, organ robić nie może. Prowadziłoby to bowiem do obejścia zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 127 ustawy Ordynacja podatkowa. Przytoczone przez spółkę argumenty nie mogą być uznane za okoliczności uzasadniające istnienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego, gdyż większość z nich dotyczy prawidłowości dokonania przez organ celny klasyfikacji taryfowej sprowadzonego towaru i niezasadnego wymierzenia odsetek wyrównawczych. Okoliczności te powinny zostać przywołane przez spółkę w toku postępowania odwoławczego od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] roku, czego strona we właściwym czasie nie uczyniła. Wprawdzie w skardze, jak i w piśmie uzupełniającym strona skarżąca podniosła, iż jej żądanie nie sprowadza się do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzja ostateczną z dnia [...] roku, to jednak przedstawione argumenty wskazują, że skarżąca spółka dąży w istocie do wykazania nieprawidłowości klasyfikacji taryfowej sprowadzonych towarów. Rozstrzyganie argumentów przytoczonych przez spółkę prowadziłoby do ponownej oceny prawidłowości klasyfikacji taryfowej sprowadzonych przez spółkę towarów, do czego organ nie był uprawniony na etapie rozpatrywania istnienia przesłanek wymienionych w art. 2651 Kodeksu celnego. Zasługi i kompetencje osób kierujących spółką i w niej zatrudnionych, na polu szeroko rozumianej działalności sportowej przejawiającej się zaopatrywaniem klubów i związków sportowych w odżywki, leki i środki medyczne jak i prowadzeniem kliniki leczenia m.in. urazów sportowych, nie mogą uzasadniać żądania uchylenia decyzji ostatecznej wymierzającej należności celne ze wskazaniem, że przemawia za tym ważny i słuszny interes strony. Strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła okoliczności, iż zapłata odsetek wyrównawczych, ustalonych w decyzji z dnia [...] roku, może doprowadzić do utraty płynności finansowej firmy i co się z tym wiąże redukcji zatrudnienia. Ponadto, słusznie organ podniósł organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji, iż uchylenie się od obowiązku uiszczenia należności celnych nie może być utożsamiane z interesem strony, o którym mowa w art. 2651 Kodeksu celnego. W opinii Sądu, strona nie może uzasadniać żądania uchylenia decyzji ostatecznej wymierzającej należności celne tłumacząc, że nie spodziewała się weryfikacji zgłoszenia celnego i wymierzenia dodatkowych należności celnych, co ma ujemny wpływ na możliwości finansowe spółki w wywiązaniu się z innych zobowiązań względem kontrahentów handlowych lub banków, które udzieliły jej kredytów na uruchomienie inwestycji. Obowiązek regulowania określonych należności na rzecz Skarbu Państwa jest bowiem warunkiem działalności podmiotu gospodarczego i powinien stanowić część polityki finansowej spółki. Również w odniesieniu do podnoszonego argumentu, że pomiędzy datą dokonanej odprawy, a wszczęciem postępowania organ celny nie sygnalizował nieprawidłowości i spółka działając w dobrej wierze opartej na zaufaniu do tegoż urzędu importowała i odprawiała dietetyczne środki spożywcze na identycznych zasadach, należy wskazać, że za prawidłowość zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający, natomiast organ celny może w trybie art. 83 Kodeksu celnego kontrolować zgłoszenie celne w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości ma obowiązek podjęcia niezbędnych działań w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Przyjęcie zgłoszenia celnego jest czynnością materialno-techniczną. Organ celny w momencie przyjmowania zgłoszenia obowiązany jest sprawdzić, czy spełnia ono wymogi formalne określone w art. 64 Kodeksu celnego, to znaczy, czy jest złożone na właściwym formularzu, prawidłowo wypełnionym, czy jest podpisane oraz czy załączono do niego wszystkie dokumenty wymagane do objęcia towaru procedurą celną. Jeżeli zgłoszenie spełnia te wymogi, organ celny zobowiązany jest je przyjąć, natomiast gdy zgłoszenie nie odpowiada wymogom formalnym, organ celny odmawia jego przyjęcia. Odmowa przyjęcia nie jest weryfikacją zgłoszenia celnego, a jedynie oceną jego kompletności. Przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Dopiero po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny może przystąpić do jego weryfikacji. Weryfikacja może rozpocząć się niezwłocznie po przyjęciu zgłoszenia w trybie art. 70 § 1 Kodeksu celnego, czyli przed zwolnieniem towaru, albo też w trybie art. 83 § 1 Kodeksu celnego, po zwolnieniu towaru. Weryfikacja zgłoszenia celnego polega na ocenie materialnej treści dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz danych zawartych w tym zgłoszeniu, a więc np. faktury, świadectwa pochodzenia, certyfikatu towaru, wskazanego przez zgłaszającego kodu PCN, stawki celnej itp. Decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe może być wydana, jeżeli nie upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Podstawą wydania takiej decyzji może być m.in. fakt wykazania przez organ celny nieprawidłowości w zadeklarowanym przez stronę kodzie PCN sprowadzonego towaru. Decyzja może być wydana w oparciu o te same dokumenty, które zostały załączone do zgłoszenia celnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2004 roku, sygn. akt V SA 791/03, LEX nr 149569). .
Wprawdzie przesłanka "ważnego interesu strony", do której odwołuje się spółka nie została prawnie zdefiniowana, biorąc jednak pod uwagę fakt, że jest to tryb nadzwyczajny (w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie), należy przyjąć, że badanie przesłanki ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Celem trybu nadzwyczajnego wynikającego z art. 2651 § 1 Kodeksu celnego nie jest kolejna instancyjna kontrola prawidłowości wydanej decyzji, zaś jego zastosowanie, które stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej uzasadnia stanowisko, że ważny interes strony musi być rzeczywiście na tyle ważny, aby równoważył i usprawiedliwiał odstępstwo od owej podstawowej zasady postępowania administracyjnego i uzasadniał zastosowanie trybu nadzwyczajnego (por. wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2005 roku, V SA/Wa 2333/04, LEX nr 189757, wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 listopada 2006 roku, III SA/Łd 779/05 niepublikowany). Zarówno w toku postępowania przed organami celnymi, jak i w toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca spółka jako podstawę przemawiającą za uchyleniem decyzji ostatecznej wskazywała nieprawidłową klasyfikację taryfową sprowadzanych produktów, dokonywaną z naruszeniem zasad klasyfikacji taryfowej, co w jej ocenie uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej ustalającej taką nieprawidłową klasyfikację, jako naruszającą obowiązującą Taryfę celną. Zdaniem spółki nie jest dopuszczalne rozstrzygnięcie identycznego stanu faktycznego dwiema, a czasami nawet i większą ilością różnych decyzji administracyjnych. Tym samym w ocenie spółki, uchylenie decyzji uzasadnione jest ważnym interesem publicznym, przejawiającym się w poczuciu działania organów celnych na podstawie przepisów prawa oraz w sposób budzący zaufanie do organów celnych.
Zauważyć należy, że pojęcie "interesu publicznego" jest pojęciem wielowymiarowym i bez wątpienia szerszym niż pojecie "interesu społecznego", o którym mowa w art. 155 k.p.a., albowiem, oprócz aspektu społecznego, obejmuje ono również kwestie z szeroko rozumianej sfery funkcjonowania instytucji publicznych, w tym instytucji państwa. Niewątpliwie w interesie publicznym leży interes państwa, pewność obrotu prawnego i gospodarczego oraz stabilność stosunków w sferze finansów, w tym finansów publicznych. O takim rozumieniu interesu publicznego świadczy cały szereg uregulowań zawartych tak w Ordynacji podatkowej, jak i w Kodeksie celnym, ściśle reglamentujących lub zgoła wykluczających po upływie określonego okresu możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej – nawet wadliwej (np. art. 265 2 Kodeksu celnego). W tym kontekście za uprawniony należy uznać pogląd organów celnych, że w interesie publicznym jest wyegzekwowanie sum należnych z tytułu importu towarów, na podstawie decyzji, która jak wykazano wyżej może zostać wydana w okresie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, z czym importer musi się liczyć.
W ocenie Sądu, argumenty skarżącej spółki iż organy celne różnie klasyfikowały te same produkty, a ochrona interesu strony polega na niedopuszczeniu do sytuacji, w której ten sam stan faktyczny rozstrzygany jest odmiennie różnymi decyzjami, co w konsekwencji nakłada na podatnika różne obowiązki w identycznych okolicznościach, mogły zostać podniesione w postępowaniu odwoławczym od decyzji klasyfikujących te towary. W tym bowiem postępowaniu istnieje możliwość oceny prawidłowości postępowania organów celnych w zakresie klasyfikacji taryfowej towarów. Argumenty strony skarżącej nie stanowią o spełnieniu przesłanek z art. 2651 §1 Kodeksu celnego.
Zdaniem Sądu błędny jest pogląd spółki wyrażony we wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej, że ideą, która legła u podstaw uchwalenia przepisu art. 265 1 § 1 Kodeksu celnego, była wola ustawodawcy, aby pozostawić organom celny "furtkę" i umożliwić eliminowanie z obrotu prawnego wadliwych i niewadliwych decyzji, których z uwagi na upływ terminu nie można wzruszyć w drodze wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. W wyroku z dnia 17 czerwca 2005 roku, w sprawie OSK 1968/04 NSA zaprezentował pogląd, który Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, że w omawianym trybie uchylenie lub zmiana decyzji może nastąpić tylko w razie, gdy przepis prawa będący podstawą prawną decyzji został w wyniku wadliwej wykładni naruszony lub gdy przepis prawa pozwala na wybór konsekwencji prawnych wynikających z danego stanu faktycznego, a dokonany wybór może być zmieniony.
W świetle utrwalonego orzecznictwa NSA uznaniowy charakter zaskarżonej decyzji nie wyklucza sądowej kontroli tej decyzji, ale zakres tej kontroli znacznie ogranicza. Sprowadza się ona zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, zarówno przepisów szczegółowych jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale 2 k.p.a. (czy też odpowiednich przepisach Ordynacji podatkowej). W szczególności sąd kontroluje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany w kryteriach słuszności i celowości, pozostaje już poza kontrolą sądowoadministracyjną (wyrok NSA z dnia 11 września 1996 roku, SA/Ka 1543/95, Biul. Skarb. 1997/2/29).
W ocenie Sądu, organy celne prawidłowo uznały, iż spółka A. nie wykazała istnienia ważnego interesu strony lub też ważnego interesu publicznego, który uzasadniałby uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] roku w trybie art. 265¹ § 1 Kodeksu celnego.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ w toku postępowania art. 121 § 1 i 2 oraz art. 122 w zw. z art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa. Zadaniem organów celnych było rozpatrzenie argumentów powołanych przez spółkę we wniosku z dnia 23 września 2003 roku w kontekście przesłanek, wymienionych w art. 2651 § 1Kodeksu celnego. Zdaniem Sądu organy celne wykonały zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 14 października 2005 r. nie przekraczając przy tym granic swobodnego uznania administracyjnego. Takie samo stanowisko zaprezentował WSA w Łodzi w prawomocnych wyrokach z dnia 21 listopada 2006 roku, sygn. akt III SA/Łd 779/05 i z dnia 23 listopada 2006 roku, sygn. akt III SA/Łd 280/06 dotyczących identycznych spraw ze skarg spółki A.
Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. nie narusza prawa materialnego ani też przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
B.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło