III SA/Łd 527/07

Dnia 11 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Asesor WSA Ewa Alberciak Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi B. M. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. III SA/Łd 527/07 UZASADNIENIE Komendant Powiatowy Policji w B. rozkazem personalnym [...], wydanym na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jednolity Dz.U. z 2007 roku, Nr 43, poz. 277), zwolnił z dniem 15 czerwca 2007 roku B. M. ze służby w Policji oraz określił, że na podstawie art. 110 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy B. M. nabył prawo do nagrody rocznej za 2007 roku w określonej w rozstrzygnięciu wysokości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w dniu 21 marca 2006 roku, w oparciu o wskazanie psychologa z Zespołu Psychologów Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł., skierowano B. M. do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA celem ustalenia stanu zdrowia i orzeczenia o zdolności do służby w Policji. Orzeczeniem z dnia [...] roku Wojewódzka Komisja Lekarska w Ł. uznała B. M. za całkowicie niezdolnego do służby w Policji zaliczając stronę do drugiej grupy inwalidów. B. M. złożył odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia do Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Ł. Organ odwoławczy wydał w dniu [...] orzeczenie zgodne z rozstrzygnięciem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w Ł., uznając stronę za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Komendant Powiatowy Policji w B. wskazał, że zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Zwolnienie to nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba, że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. B.M. nie złożył takiego oświadczenia. Z dokumentacji lekarskiej wynika, że policjant winien był przebywać na zwolnieniu lekarskim od dnia [...], jednakże nie przyjął zwolnienia od lekarza prowadzącego i wbrew diagnozie i zaleceniom lekarskim stawiał się na służbie. Faktyczne zaprzestanie pełnienia służby nastąpiło zatem dopiero w dniu [...]. Pismem z dnia 4 maja 2007 roku poinformowano B. M. o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji. W odpowiedzi strona wskazała, że decyzję o zwolnieniu go ze służby uważa za krzywdzącą i niesprawiedliwą, a orzeczenia komisji lekarskich zostały wydane z naruszeniem prawa. B. M. zarzucił nadto popełnienie przez policjantów z powiatu [...] wielu przestępstw. Organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie przed komisją lekarską jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie zwolnienia ze służby. Organ zwalniający nie jest uprawniony do merytorycznego badania orzeczeń wydawanych przez komisje lekarskie, a orzeczenia te są dla organu wiążące. Rola przełożonego sprowadza się w zasadzie do skierowania odpowiedniej dokumentacji dotyczącej przebiegu służby, a następnie respektowania orzeczenia komisji. B. M. skorzystał z możliwości odwołania się od orzeczenia wojewódzkiej komisji lekarskiej, a wydane w następstwie tego orzeczenie jest orzeczeniem ostatecznym. Kwestie ewentualnego popełnienia przestępstw przekazano według właściwości do prokuratury. W dniu 8 czerwca 2007 roku B. M. skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. pismo zatytułowane "zawiadomienie o popełnieniu przestępstw". W jego treści B. M. podniósł bardzo szczegółowo wiele zarzutów odnoście popełnienia przestępstw między innymi przez rzecznika dyscyplinarnego Komendy Powiatowej Policji w Ł. oraz I zastępcę Komendanta Powiatowego Policji w B.. W konkluzji wniósł o anulowanie rozkazu personalnego z dnia [...] o zwolnieniu go ze służby. W części dotyczącej zarzutów popełnienia przestępstw pismo przesłano do Prokuratury Rejonowej w O., a w części mogącej stanowić odwołanie od rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby sprawę przesłano do Komendanta Powiatowego w B.. Organ I instancji wniósł o utrzymanie w mocy rozkazu personalnego z dnia [...]. Rozkazem personalnym z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., działając na podstawie art. 127 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej daty zwolnienia B. M. ze służby w Policji i określił datę zwolnienia na dzień [...], a w pozostałym zakresie utrzymał rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w rozkazie personalnym z dnia [...]. Wskazał nadto, że stosownie do treści art. 130 § 2 k.p.a. wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. W związku z powyższym zasadnym było ponownego określenie momentu zwolnienia B. M. ze służby z uwzględnieniem czasu potrzebnego na doręczenie decyzji stronie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. M. bardzo obszernie przedstawił okoliczności i zarzuty popełnienia przestępstw, które w efekcie, zdaniem skarżącego, doprowadziły do zwolnienia go ze służby w Policji. Skarżący wniósł o unieważnienie rozkazu personalnego z dnia 30 maja 2007 roku. B. M. podkreślił nadrzędną rolę postępowania karnego wobec postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jednolity Dz.U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.), stosownie do którego policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Przepis art. 41 ustawy o Policji stanowi zamknięty katalog przyczyn, których zaistnienie uniemożliwia policjantowi pozostanie w służbie. Jedną z nich jest wskazana wyżej trwała niezdolność do służby, przy czym chodzi tu o niezdolność wynikającą ze względów zdrowotnych. Z tego też powodu ustawodawca przekazał orzekanie w przedmiocie zdolności fizycznej i psychicznej do służby w policji komisjom lekarskim podległym ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (art. 26 ustawy). Właściwość i tryb postępowania tychże komisji został uregulowany w treści przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 roku (Dz.U. Nr 79, poz. 349 ze zm.). Przepisy rozporządzenia w sposób szczegółowy regulują materię poszczególnych schorzeń i ich wpływu na zdolność do służby. Ponadto przepisy te odnoszą się również do trybu odwoławczego w przypadku zakwestionowania orzeczenia przez stronę (§ 26 - § 31 rozporządzenia). Należy również zaznaczyć, iż w praktyce sądów administracyjnych prezentowany był dotychczas pogląd, zgodnie z którym orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w przedmiocie zdolności do służby w policji są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Ł. z dnia 18 maja 2001r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1446/99, niepubl., wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia: 19 lutego 2004r. w sprawie o sygn. akt: 3 II SA/Łd 210/02, 9 lutego 2005r. w sprawie o sygn. akt: III SA/Łd 833/04, oraz 12 stycznia 2006r. w sprawie o sygn. akt: III SA/Łd 437/05, opierające się na uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 stycznia 1998r. w sprawie OPS 8/97, ONSA nr 2 z 1998r. poz. 39). Oznacza to, iż ewentualne zarzuty odnoszące się do postępowań i orzeczeń wydanych przez te komisje lekarskie winny być zgłaszane i rozpatrywane na etapie toczącego się przed nimi postępowania. W konsekwencji powyższego należy uznać, iż orzeczenia komisji lekarskich są wiążące dla organów rozstrzygających o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że orzeczeniem z dnia 30 sierpnia 2006 roku skład Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w Ł. uznał skarżącego za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Następnie, na skutek odwołania wniesionego przez stronę Okręgowa Komisja Lekarska MSW w Ł. wydała orzeczenie zgodne z orzeczeniem komisji wojewódzkiej. W tej sytuacji przełożony skarżącego zobligowany był do podjęcia działań zmierzających do wykonania obowiązku wynikającego z powołanego wyżej art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Przepis ten nie pozostawia bowiem organom policji swobody w podejmowaniu decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby, lecz nakłada obowiązek zwolnienia ze służby policjanta, w stosunku do którego właściwa komisja lekarska orzekła o trwałej niezdolności do służby. Organ miał jednocześnie na uwadze treść przepisu art. 43 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Sąd nie dopatrzył się uchybień ze strony organu w zakresie ustalenia daty zwolnienia skarżącego ze służby. Z tego obowiązku organ się wywiązał ustalając w sposób dokładny i rzetelny upływ czasu od faktycznego zaprzestania pełnienia służby przez skarżącego. Nie sposób zatem mówić w rozpoznawanej sprawie o naruszeniu przez organ przepisów prawa materialnego, które mogłoby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego. Przesłanki zwolnienia policjanta ze służby zostały szczegółowo uregulowane w ustawie o Policji. Jednocześnie postępowanie kończące się wydaniem decyzji o zwolnieniu ze służby poddane zostało rygorom postępowania administracyjnego, ze wszelkimi obowiązkami nakładanymi na organ przez przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W ocenie Sądu, brak jest również podstaw do zarzucenia organowi I jak i II instancji naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czy też innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - a tylko takie naruszenia, jak już na wstępnie wskazano, dawałyby podstawę do wzruszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Komendanta Policji w Ł.. Z akt sprawy wynika, iż stronie zapewniono możliwość czynnego udziału w całym postępowaniu, począwszy od pisma z dnia 4 maja 2007 roku, którym powiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie, wzywając jednocześnie do zgłoszenie ewentualnych uwag czy też wniosków. Skarżący, korzystając ze swoich uprawnień, składał w toku postępowania szereg pism, w których podnosił również kwestie związane z popełnionymi, w jego ocenie, przestępstwami. Zarzuty te, nie mogąc podlegać rozpoznaniu w toku postępowania w trybie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, były rozpatrywane w innych postępowaniach (między innymi w Prokuraturze Rejonowej w O.). Tożsame zarzuty skarżący podniósł również w treści wniesionej skargi. Mając jednak na uwadze, że okoliczności związane z popełnieniem przestępstw pozostają poza kognicją sądów administracyjnych, Sąd odstąpił od ich merytorycznej oceny. Z tych też powodów Sąd odmówił zawieszenia postępowania do czasu zakończenia toczących się postępowań karnych, uznając, że podlegają one rygorom przepisów kodeksu postępowania karnego, a ich zakończenie nie ma wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, nie sposób zgodzić się z prezentowanym w skardze twierdzeniem skarżącego o nadrzędności postępowania karnego nad administracyjnym. Postępowania karne i administracyjne dotyczą innej materii i jako takie mogą toczyć się równolegle i niezależnie od siebie. Ewentualne potwierdzenie zarzutów stawianych przez skarżącego w postępowaniach karnych skutkować będzie pociągnięciem do odpowiedzialności osób winnych popełnienia przestępstw, nie mając jednak bezpośredniego wpływu na treść orzeczeń właściwych komisji lekarskich, których opinie stanowiły podstawę do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił. T.G.