III SA/Łd 532/10

Dnia 16 listopada 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant: referent – stażysta Bartosz Adamus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 roku sprawy ze skargi K. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku art. 105 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 i 7 k.p.a. po rozpoznaniu odwołania K. D. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. M. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji własnej nr [...] z dnia [...] r. (znak: [...]) o braku podstaw do stwierdzenia u K. D. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo -nerwowego spowodowanego hałasem, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W toku postępowania ustalono, że decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. M. z dnia [...] r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, doręczono skarżącemu w dniu 18 grudnia 2009 r. Decyzja ta stała się ostateczna, gdyż strona nie skorzystała z ustawowej możliwości wniesienia odwołania. W dniu 21 kwietnia 2010 r. K. D. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego powyżej wskazaną decyzją, zaznaczając, iż podstawę wznowienia stanowi nowy dowód w sprawie, którym w jego ocenie jest wyrok Sądu Najwyższego sygn. akt III RN 78/01. Wyrok ten stwierdza, że brak jest podstaw, aby z prawnego pojęcia choroby zawodowej eliminować "uszkodzenie słuchu wywołane hałasem" ze względu na stopień uszkodzenia słuchu, co winno w ocenie strony prowadzić do uchylenia decyzji wydanej w jego sprawie. W odpowiedzi na wezwanie organu, skarżący w piśmie z dnia 11 maja 2010 r. wskazał, że podstawą wznowienia postępowania jest art. 145 § 1 pkt 5 i 7 k.p.a. oraz wyjaśnił, że o wyroku Sądu Najwyższego dowiedział się w dniu 13 kwietnia 2010 r. Postanowieniem z dnia [...]r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. M. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u K. D. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem. Natomiast w dniu [...] r. organ ten wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji własnej nr [...] z dnia [...] r. o braku podstaw do stwierdzenia u K. D. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. W ocenie organu strona nie wykazała nowych dowodów i faktów, jak również nie sprecyzowała w żądaniu naruszenia przesłanki z pkt 7 art. 145 § 1 k.p.a., a wyrok wydany w innej sprawie i zawarta w nim wykładnia prawa nie stanowią podstawy wznowienia postępowania oraz nie jest nowym dowodem w sprawie. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. M. wyjaśnił, że nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 dla ich uznania jako przesłanki, muszą być obce organowi w chwili wydawania decyzji, a nie zaś być wynikiem ich oceny w ramach zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. W odwołaniu K. D. wskazał, że powołany przez niego wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2002 r. sygn. akt III RN 78/01 i zawarta w nim wykładnia prawa daje podstawę do wznowienia postępowania w przedmiocie stwierdzenia u niego choroby zawodowej narządu słuchu. Podniósł, iż w decyzji z dnia [...]r. organ przyjął, że do uznania niedosłuchu za chorobę zawodową musi być co najmniej 45 dB utraty słuchu w uchu lepiej słyszącym, tymczasem w wyroku Sądu Najwyższego stwierdza się jednoznacznie, że wielkość niedosłuchu nie ma znaczenia. Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. uchylił powyższą decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek skarżącego z dnia 21 kwietnia 2010 r. poza żądaniem wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie odwołuje się do żadnych faktów, które by uzasadniały zastosowanie tego środka. W ocenie organu odwoławczego nie można uznać za takie przywołanie cytatu z orzeczenia Sądu Najwyższego i to wydanego w sprawie dotyczącej innej osoby, w oparciu o inny stan prawny, aniżeli obowiązujący w dniu wydania decyzji nr [...]. Okoliczność faktyczna to okoliczność dotycząca stanu faktycznego sprawy, czyli zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa ani tym bardziej od wykładni prawa. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z treści wniosku strony i treści rozpatrywanego odwołania wynika, że spór dotyczy prawa, a nie faktów. Tymczasem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. pozwala wznowić postępowanie jedynie w wypadku, gdy ustalone fakty stały się wątpliwe i to w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Powołany wyrok Sądu Najwyższego dotyczy interpretacji prawa, nie jest natomiast zdarzeniem, które wskazywałoby, że fakty w sprawie były inne, niż to ustalił organ I instancji w decyzji z dnia [...] r., a skoro stan faktyczny będący podstawą ustaleń, przyjętych w tej decyzji nie był i nie jest przez stronę kwestionowany, to o istnieniu tożsamości wskazanej przez stronę okoliczności ze wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być w ogóle mowy. W ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. nie budzi wątpliwości, że wskazane we wniosku o wznowienie postępowania i w odwołaniu strony okoliczności nie są tożsame z przesłankami wymienionymi w art. 145 § 1 pkt 5 i 7 k.p.a., na które się strona powołała. Dlatego też, już na wstępnym etapie oceny wniosku K. D. o wznowienie postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. M. winien był uznać, że w niniejszej sprawie w sposób oczywisty można z twierdzeń strony skarżącej wyprowadzić wniosek o braku jakiegokolwiek związku przyczynowego pomiędzy wskazaną podstawą wznowienia (art. 145 § 1 pkt 5 i 7 k.p.a.), a treścią decyzji Nr [...] z dnia [...] r. oraz że wznowienie postępowania było w tej sytuacji niedopuszczalne. Zatem prawidłowo organ I instancji winien był podjąć decyzję o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego wobec braku przesłanek tożsamych z przesłankami wymienionymi w 145 § 1 i 145a k.p.a. Skoro zaś Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. M., w wyniku błędnej oceny wniosku strony z dnia 21 kwietnia 2010 r., wznowił postępowanie, a następnie wydał zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. o odmowie uchylenia decyzji własnej nr [...], czym naruszył przepisy prawa w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, organ odwoławczy zobowiązany był do jej uchylenia i umorzenia postępowania. Wobec stwierdzenia, że wskazana przez stronę przesłanka wznowienia nie występuje w katalogu podstaw wznowieniowych wymienionych w art. 145 § 1 i 145a k.p.a., organ odwoławczy uznał za zbędne analizowanie i odnoszenie się do twierdzeń strony, co do daty powzięcia wiadomości o istnieniu, przywołanego we wniosku wyroku Sądu Najwyższego w kontekście terminu uprawniającego do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, określonego w art. 148 § 1 k.p.a. W skardze z dnia 24 sierpnia 2010 r. K. D. wniósł o uchylenie decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...]r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł argumenty dotyczące toczącego się uprzednio w jego sprawie postępowania w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] r. Powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego z 1999 i 2001 r. w sprawach dotyczących chorób zawodowych i zakwestionował aktualnie obowiązujące kryterium orzecznicze dotyczące wielkości ubytku słuchu określonego w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009 r. Podkreślił, że istnieje przyjmowane i utrwalone w orzecznictwie domniemanie związku przyczynowego pomiędzy chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Domniemanie to może być obalone przez wykazanie, że schorzenie powstało na skutek innych przyczyn, czego organy w jego sprawie nie zrobiły. W ocenie wnoszącego skargę, wydane w jego sprawie decyzje wydane zatem zostały z naruszeniem prawa materialnego i powinny być uchylone. Brak znajomości przez organy wyroku Sądu Najwyższego prowadzi zdaniem skarżącego do wniosku, że nie został w pełni zrealizowany art. 6, 7, 8, 9, 12, 77 i 80 k.p.a. W odpowiedzi na skargę z dnia 30 września 2010 r. organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wychodząc z tych przesłanek, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. nr [...] z dnia [...]r. oraz poprzedzająca ją decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. M. z dnia [...] r. nr [...], naruszały prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Zauważyć trzeba, iż w/w decyzje wydane zostały w nadzwyczajnym trybie postępowania, jakim jest tryb wznowienia postępowania administracyjnego. Postępowanie to jest postępowaniem szczególnym stanowiącym odstępstwo od zasady stabilności decyzji administracyjnych określonej w art. 16 k.p.a. i dochodzić w nim można wyeliminowania z obiegu prawnego ostatecznych decyzji, dotkniętych wadami wyczerpująco wyliczonymi w art. 145 § 1 k.p.a. Przedmiotem oceny Sądu jest dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie braku podstaw do stwierdzenia u K. D. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, zakończonego decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. M. nr [...] z dnia [...] r. (znak: [...]). Powołana wyżej decyzja jest niewątpliwie decyzją ostateczną, o jakiej mowa w art. 145 § 1 k.p.a., bowiem skarżący nie wniósł od niej odwołania do organu II instancji w przewidzianym prawem terminie. K. D., jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., czyli ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznanych organowi, który wydał tę decyzję. Podkreślić należy, iż przepis ten wymaga kumulatywnego spełnienia wymienionych przesłanek tj. nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto okoliczności te i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Wobec powoływania się w niniejszej sprawie przez skarżącego na istnienie nowych faktów i dowodów podkreślenia wymaga, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że nowe dowody określane są jako takie dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował (obojętnie z jakich przyczyn). Natomiast przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. K. D. jako nową okoliczność i dowód mający stanowić przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego wskazał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2002r. w sprawie o sygn. akt III RN 78/01, w którym zawarte zostało stwierdzenie, iż brak jest podstaw, aby z prawnego pojęcia choroby zawodowej eliminować uszkodzenie słuchu wywołane hałasem ze względu na stopień uszkodzenia słuchu. W ocenie wnioskodawcy, brak znajomości wyroku Sądu Najwyższego przez organy inspekcji sanitarnej, spowodował, iż stwierdzony u skarżącego niedosłuch odbiorczy nie został zakwalifikowany w decyzji z dnia [...]r. jako choroba zawodowa. Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, iż wskazany przez K. D. wyrok Sądu Najwyższego, odnoszący się do postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, którego stroną nie był skarżący, nie może stanowić nowej okoliczności faktycznej ani też nowego dowodu w postępowaniu zakończonym wydaniem przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. M. decyzji nr [...] z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem. Wyrok Sądu Najwyższego nie ma charakteru prawotwórczego i nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Powołane orzeczenie zapadło w indywidualnej sprawie, na tle konkretnego stanu faktycznego, a ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu wiąże jedynie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem rozpoznania. Wyroki Sądu Najwyższego nie są przepisami prawa powszechnie obowiązującego i same w sobie nie mogą być przyczyną wznowienia postępowania. Powołany przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2002r. w sprawie o sygn. akt III RN 78/01 nie stanowi zatem źródła prawa, lecz akt jego stosowania i w żaden sposób nie można potraktować tego wyroku jako nową okoliczność faktyczną czy tez dowód istniejący w dniu wydania decyzji nr [...] z dnia [...] r. Ponadto, skarżący zdaje się nie dostrzegać, iż powołane przez niego orzeczenie Sądu Najwyższego zapadło w zupełnie innym stanie prawnym niż decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. M. nr [...], a więc zawarte w tym wyroku rozważania na temat interpretacji zapisów obowiązującego w marcu 2002r. rozporządzenia w przedmiocie stwierdzania chorób zawodowych wywołanych hałasem są nieaktualne. Podstawą rozważań Sądu Najwyższego było rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 poz. 294 ze zm.), które w pkt 15 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do wymienionego rozporządzenia, wymieniało: "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". Natomiast decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. M. Nr [...] z dnia [...] r. o braku podstaw do stwierdzenia u K. D. choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego ubytku słuchu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wydana została w oparciu o art. 235¹ i 235² Kodeksu pracy oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), które w poz. 21 chorób zawodowych wymienia "obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz". Proste zestawienie opisów choroby zawodowej wywołanej działaniem hałasu, zawartych w obydwu wskazanych wyżej rozporządzeniach, świadczy o wprowadzeniu obecnie przez prawodawcę istotnych ograniczeń dla możliwości uznania stwierdzonej choroby słuchu za chorobę zawodową, nawet przy ustaleniu, że praca faktycznie wykonywana była w warunkach występowania narażenia zawodowego. Powołany przez skarżącego wyrok Sądu Najwyższego nie mógł również stanowić podstawy do wznowienia postępowania w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej w oparciu o art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., bowiem w żadnym wypadku wyrok ten nie stanowił i nie powinien był stanowić zagadnienia wstępnego w sprawie stwierdzenia u K. D. choroby zawodowej. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zarówno Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. jak i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. M. prawidłowo przyjęły w swych rozstrzygnięciach, iż w sprawie niniejszej nie występuje żadna z przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a., w szczególności prawidłowo uznały, że skarżący nie wskazał istotnych dla sprawy nowych faktów lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznanych organowi, które to nowe fakty lub dowody spełniałyby warunki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Co prawda, zdaniem Sądu forma rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. nie jest prawidłowa, gdyż należało utrzymać w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] r., a nie umarzać postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe, lecz wobec tego, że konsekwencją jednego i drugiego rozstrzygnięcia jest brak możliwości weryfikacji w trybie wznowienia postępowania ostatecznej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. M. nr [...] z dnia [...] r., skład rozpoznający sprawę doszedł do przekonania, iż uchybienie powyższe pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić. e.o.