III SA/Łd 534/14

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do czerwca 2010 roku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy U.K. III SA/Łd 534/14 Uzasadnienie Pismem z dnia 19 maja 2014 r. A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością siedzibą w Ł. (dalej skarżąca lub Spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od stycznia do czerwca 2008 roku. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej na druku "PPPr". Postanowieniem z dnia 14 października 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi uwzględnił częściowo wniosek "A." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. i przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1.600 zł. W uzasadnieniu wskazano, że z wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowych dokumentów i informacji udzielonych przez skarżącą wynika, że spółka na dzień 31 lipca 2014 roku uzyskała dochód netto w wysokości 3.120 zł, jej dochód za rok 2013 zamknął się kwotą 39.470 zł, zaś jej zysk za rok 2012 wyniósł ok. 25.992 zł. Spółka nie posiada środków trwałych, wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 100.000 zł. Skarżąca ma zajęty rachunek bankowy, na którym na dzień 19 czerwca 2003 roku znajdowała się kwota 20.834 zł. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu w sprawie niniejszej 16.172 zł oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie i dlatego w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez sąd zasadnym było przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego ponad kwotę 1.600 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości referendarz uznał za nieuzasadniony. Partycypacja bowiem w kosztach postępowania jest obowiązkiem strony. Referendarz podkreślił, że postępowanie sądowe dla przedsiębiorcy jakim jest skarżąca jest elementem prowadzonej działalności gospodarczej i także w tym zakresie musi się on liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów tej działalności jakimi są koszty sądowe. Przeprowadzone postępowanie wskazało natomiast, że prowadzona działalność gospodarcza dotychczas przynosiła skarżącej dochody i spółka w dalszym ciągu z sukcesem prowadziła ją mimo blokady rachunku bankowego i nie wyjaśniła przyczyn jej zawieszenia. Powyższe okoliczności nie pozwalały na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Uzyskany w 2014 roku zysk z działalności pozwalał - w ocenie referendarza sądowego - na sfinansowanie wpisu od przedmiotowej skargi w wysokości 1.600 zł, która to kwota stanowi zaledwie ok. 1/10 należnego wpisu od skargi. Wyrokiem z 12 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki. W dniu 10 marca 2015 roku (data wpływu do Sądu) spółka wystąpiła ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W skardze tej zawarła wniosek o przerzynanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obciążającej ją opłaty sądowej w całości. W złożonym na urzędowym formularzu PPPr oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach skarżąca podała dane identyczne z uprzednio wskazanymi w pierwszym wniosku o prawo pomocy. Wskazała, że nie posiada środków na poniesienie kosztów niniejszego postępowania zagrożono jest bowiem płynność finansowa spółki niezbędna do bieżącego regulowania należności wynikających z prowadzonej działalności gospodarczej jak również z tytułu wynagrodzeń pracowniczych. Zarządzeniem z 10 kwietnia 2015 r. pełnomocnik spółki został zobowiązany do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie: poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych w podatku od osób prawnych za rok 2014 lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiąganych w tym roku dochodów (w sposób umożliwiający ustalenie wysokości przychodów i kosztów uzyskania przychodów); poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów deklaracji podatkowej VAT-7 za ostatnie 6 miesięcy; innych dokumentów za okres ostatnich trzech miesięcy, w tym: zestawienia przychodów ze sprzedaży, kosztów zakupu; tabeli amortyzacji środków trwałych; odpisu bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2014 r. oraz aktualnego rachunku zysków i strat w roku 2015; wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez Spółkę, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, przedstawienia potwierdzającego ten fakt zaświadczenia wystawionego przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie likwidacji któregokolwiek z nich – stosownego zaświadczenia wystawionego przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; wskazania, czy w związku z trudną sytuacją finansową spółki został ustalony obowiązek dokonania dopłat przez jej wspólników i przedstawienia uchwały wzywającej do ich dokonania, ewentualnie wskazania innego źródła finansowania bieżącej działalności spółki; przekazanie informacji o otrzymanej ewentualnie pomocy publicznej w ciągu ostatnich dwóch lat; wskazania tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej siedzibę spółki oraz udokumentowania wysokości ponoszonych z tego tytułu kosztów. W odpowiedzi skarżąca przedstawiła deklaracje CIT-8 za 2014 r., z której wynika, że Spółka odnotowała przychody w wysokości 980.076,25 zł, przy kosztach uzyskania 976.955,83 zł, co dało dochód w kwocie 3.120,42 zł; deklaracje VAT-7 za miesiące październik – grudzień 2014 i styczeń – marzec 2015, z których wynika, że w tym okresie nie prowadziła działalności gospodarczej oraz jednostronicowy "Rachunek wyników" za 2014 r., z którego wynikało, że zysk wyniósł 2.527,42 zł. Spółka oświadczyła także, ze wszystkie rachunki bankowe Spółki są zajęte i dlatego nie ma on dostępu do zgromadzonych na nich środków. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 2 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana przy tym uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Oceniając w tym kontekście złożony wniosek, oceniając możliwości płatnicze strony, referendarz uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści powyższego przepisu (w szczególności z użytego w nim określenia "gdy wykaże") wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Strona ma przekonać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie przez nią kosztów postępowania. Ponadto powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności, które podaje we wniosku. Przechodząc do oceny przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy przede wszystkim należy wskazać, iż prawomocnym postanowieniem z 14 października 2014 roku stronie przyznane zostało prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego od wniesionej skargi jednocześnie za niezasadny uznany został wniosek strony o przyznanie jej całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wnioskodawczyni wskazała, że zagrożono jest jej płynność finansowa niezbędna do bieżącego regulowania należności wynikających z prowadzonej działalności gospodarczej jak również z tytułu wynagrodzeń pracowniczych, podkreślając, że środki, które spółka posiada na rachunkach bankowych są niedostępne z uwagi na ich zablokowanie. Przedstawiona w obecnym wniosku o prawo pomocy sytuacja skarżącej nie różni się w istotny sposób od okoliczności ocenionych w toku postępowania dotyczącego jej pierwszego wniosku o prawo pomocy. Zagrożenie utratą płynności finansowej mające uzasadniać ponowny wniosek spółki o zwolnienie od kosztów sądowych, abstrahując nawet od faktu jego nieuprawdopodobnienia (brak przedłożenia przez Spółkę wszystkich żądanych dokumentów i informacji o jej bieżącej sytuacji finansowej) nie wskazuje na taką zmianę sytuacji finansowej spółki, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Z twierdzeń tych bowiem wynika, że skarżąca powróciła do prowadzenia zawieszonej uprzednio działalności gospodarczej nie udzieliła jednak żadnych informacji dotyczących jej przebiegu i aktualnej kondycji finansowej strony pozwalających na zweryfikowanie prawdziwości jej twierdzeń o problemach z uregulowaniem jej zobowiązań wobec pracowników czy kontrahentów. Nieprzedstawienie wszystkich, pełnych dokumentów księgowych pozwalających na kompleksową ocenę sytuacji wnioskodawczyni, oraz jej możliwości partycypacji w kosztach procesu czyni niewiarygodnymi jej twierdzenia o braku jakichkolwiek środków na pokrycie bieżących kosztów sądowych. W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia jej ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 245 § 3 w zw. z art. 170 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. U.K.