III SA/Łd 537/05

Dnia 7 września 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Asesor WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2005 roku sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę III SA/Łd 537/05 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] Dyrektora Zakładu Karnego w Ł. odmawiającą przyznania S. K. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. oraz art. 90 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 1, art. 89 ust. 1 i art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r . o Służbie Więziennej. Z załączonych akt administracyjnych wynika, że S. K. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w dniu 14 lutego 2000 r. Pomoc miała być przeznaczona na spłatę zobowiązań wobec Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z tytułu nabycia lokalu mieszkalnego , wcześniej zajmowanego przez skarżącego i jego rodzinę na podstawie umowy najmu . Powierzchnia użytkowa lokalu składającego się z trzech pokoi , kuchni , przedpokoju ,WC i łazienki wynosi 73,13 m kw., a mieszkalna 51,21 m.kw. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Zakładu Karnego w Ł. po ponownym rozpoznaniu sprawy , odmówił S. K. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W ocenie organu, jeżeli wnioskodawca w momencie złożenia wniosku zajmował w miejscowości, w której pełnił służbę lokal mieszkalny , który odpowiadał przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, mieszczącej się w granicach 28-40 m. kw., to należy stwierdzić, że zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy nie przysługuje mu prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a tym samym prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W złożonym odwołaniu S. K. zarzucił organowi I instancji dowolność interpretacji przepisów ustawy o Służbie Więziennej. Wskazywał, że przesłanki do otrzymania przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji zostały określone w art. 85 ust. 1 i w art. 91 ust. 1, zaś art. 90 ust.1 wskazuje wprost przesłanki, które muszą zaistnieć, aby przyznana została pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Formy pomocy mieszkaniowej przewidziane w powołanych przepisach są odmiennymi i niezależnymi od siebie sposobami udzielenia pomocy mieszkaniowej. Jego zdaniem, z brzmienia art. 90 ust. 1 ustawy wyraźnie wynika, że w przypadku gdy ubiegający się o pomoc finansową spełnia kryteria ustawowe, powinien ją otrzymać, gdyż celem ustawy jest udzielenie pomocy finansowej, a nie jej odmowa. Wnosił o uchylenie decyzji Dyrektora Zakładu Karnego i przyznanie pomocy finansowej. Rozpoznając odwołanie skarżącego organ odwoławczy uznał, że nie jest ono zasadne. Wskazał, że przepisy rozdziału VI ustawy o Służbie Więziennej, poświęconego mieszkaniom funkcjonariuszy Służby Więziennej należy rozpatrywać łącznie. Podstawową formą zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy jest przydział na podstawie decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego z zasobów służbowych. Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego ma w stosunku do tej formy znaczenie pomocnicze. W ocenie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. trafny jest pogląd organu I instancji , że pomoc finansowa przysługuje tym funkcjonariuszom, którzy spełniają warunki określone w art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, a nadto są uprawnieni do uzyskania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale. Ponieważ S. K. nie przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale , nie ma możliwości przyznania mu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W dniu 28 października 2003 r. do Naczelnego Sądu administracyjnego OZ w Łodzi wpłynęła skarga S. K. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] oraz decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w Ł. z dnia [...] W ocenie skarżącego wskazane decyzje rażąco naruszają prawo . Skarżący podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odwołaniu i dodatkowo podniósł, powołując się na stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 22.01.1999 r. I S.A. 853/98 , że prawo do pomocy przysługuje funkcjonariuszowi w służbie stałej, na uzyskanie lokali, które ustawa wymienia. Niespełnienie tylko tych warunków może stanowić podstawę odmowy przyznania pomocy finansowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 10 listopada 2004 r Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie, do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej w sprawie 3 II SA/Łd 407/03 o tożsamym stanie faktycznym. Na rozprawie w dniu 7 września 2005 r. Sąd ogłosił postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania . Skarżący popierał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, co podkreślił już Sąd w uzasadnieniu postanowienia o zawieszeniu postępowania, że z dniem 1 stycznia 2004 r z mocy art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1271, zm. Dz. U. Nr 228, poz. 2261 z 2003 r), weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r Nr 153, poz.1269 ) oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270). W myśl art. 97 § 1 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające /.../, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004 r. dla obszaru województwa łódzkiego, rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych /.../( Dz. U. z 2003 r Nr 72, poz. 652), jest więc właściwy do rozpoznania skargi w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej /.../. Przy czym, jak stanowi art. 1 § 2 wskazanej już wyżej ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 145 § 1 wymienionej ustawy ( p.p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. Stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia nie budzi w sprawie wątpliwości i nie jest przedmiotem zarzutów podniesionych w skardze. Skarżący zarzuca natomiast naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 90 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej ( tekst jednolity Dz. U. z 2002 r Nr 207, poz. 1761 ze zm. ). W ocenie Sądu zarzut ten nie jest uzasadniony. Problematyka mieszkań funkcjonariuszy Służby Więziennej uregulowana została w rozdziale 6 wskazanej wyżej ustawy ( art. 85-95 ). Istotą regulacji prawnej zawartej w rozdziale 6 ustawy jest zapewnienie funkcjonariuszom lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełnią służbę lub w miejscowości pobliskiej. Zgodnie z art. 90 ust. 1 , którego naruszenie zarzuca skarżący, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego. Przepisu tego, jak trafnie wskazał organ w uzasadnieniu swojej decyzji, nie można interpretować w oderwaniu od pozostałych przepisów zawartych w rozdziale 6 ustawy o Służbie Więziennej. Jak stanowi art. 85 ust. 1 ustawy , funkcjonariuszowi w służbie czynnej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Aby zapewnić realizację tego prawa, ustawodawca przewidział cztery formy pomocy dla funkcjonariuszy Służby Więziennej: - przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji ( art. 87 ust. 1 ), - równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu ( art. 88 ust. 1) - równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania ( art. 89 ust. 1 i 2 ), - pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego ( art. 90 ust. 1 ). Jednocześnie w art. 91 ust. 1 ustawy wyliczono przypadki, w których nie przydziela się funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej , przy czym w punkcie 1, jako przesłankę negatywną przydziału, powołano zajmowanie w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, umowy najmu lub spółdzielczego prawa do lokalu - odpowiadającego, co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, bądź zajmowanie domu. Uprawnienie do uzyskania lokalu mieszkalnego jest uprawnieniem podstawowym i dopiero wtedy, gdy nie można zapewnić przydziału tego lokalu, może wchodzić w grę przyznanie innej formy pomocy. Jeżeli więc funkcjonariusz zajmuje lokal wymieniony w art. 91 ust. 1 pkt 1, który odpowiada swoją powierzchnią przysługującym mu normom powierzchni mieszkalnej , nie przysługuje mu pomoc finansowa, o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy. W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że skarżący przed nabyciem lokalu na własność, zajmował ten lokal wraz z rodziną na podstawie umowy najmu. Powierzchnia użytkowa mieszkania wynosi 73,13 m kw., mieszkalna 51,21 m.kw., a norma powierzchni mieszkalnej, z uwzględnieniem członków rodziny funkcjonariusza, w rozumieniu art.86 ustawy, wynosi 28 - 40 m. kw. W ocenie sądu, organ odwoławczy trafnie uznał, że skoro skarżący był najemcą lokalu mieszkalnego położonego w Ł. tj. w miejscowości pełnienia służby, o powierzchni mieszkalnej zgodnej z przysługującymi normami ( 51,21 m. kw. powierzchni mieszkalnej przy normie 28-40 m. kw.) , to nie ma prawa do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej i nie ma też prawa do uzyskania pomocy finansowej , o której mowa w art. 90 ust. 1 ustawy. Stanowisko takie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyraził w sprawie 3 II SA/Łd 672/03, a znalazło ono potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2005 r. w sprawie OSK 1574/04 ( nie publikowany). NSA stwierdził, że odmienna interpretacja prawa do pomocy finansowej prowadziłaby do wniosku, że każdemu funkcjonariuszowi , niezależnie od tego , jakie posiada warunki mieszkaniowe , pomoc przysługuje i to w każdym czasie . Taka interpretacja art. 90 ust. 1 ustawy nie byłaby zgodna z zasadą demokratycznego państwa prawnego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę