III SA/Łd 539/07

Dnia 11 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. III SA/Łd 539/07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] NR [...], wydaną na podstawie art. 5, art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71, poz.734 ze zm.), art.104 k.p.a., Prezydent Miasta Ł. po rozpoznaniu wniosku M. K. odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w dniu 30 marca 2007 r. M. K. złożył wniosek wraz z deklaracją o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Na wniosku zarządca potwierdził opłaty związane z zajmowanym przez wnioskodawcę lokalem na 3 osoby. W oświadczeniu M. K. stwierdził, że pozostałe dwie osoby, za które są naliczane opłaty przez zarządcę, to dwójka jego synów, których miejscem zamieszkania jest miejsce zamieszkiwania ich matki. W oświadczeniu zainteresowany określił, że prowadzi gospodarstwo jednoosobowe. Biorąc pod uwagę powyższe organ I instancji przyjął stan faktyczny tj. na wniosku w pkt 10 skreślono ilość osób 3 i przyjęto gospodarstwo domowe jednoosobowe oraz przeliczono opłaty związane z zajmowanym lokalem na jedną osobę. Organ I instancji wskazał, że M. K. nie spełnia kryteriów określonych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Do ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego przyjęto stawkę czynszu określoną w zarządzeniu [...] Prezydenta Miasta w Ł. z dnia [...], w sprawie określenia wysokości stawek czynszu najmu w lokalach mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób Miasta, zmieniony zarządzeniem [...] Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] zmieniające zarządzenie w sprawie określenia wysokości stawek czynszu w lokalach mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób Miasta. Maksymalna norma powierzchni mieszkania dla 1 osoby wynosi: 35,00 m2 x 1 osoba + 15 m2 = 50,00 m2. Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Norma powiększona o 30 % wynosi: 50,00 m2 x 1,3 = 65,00 m2. Powierzchnia użytkowa mieszkania 65,70 m2 jest większa od przysługującej normy o więcej niż 30 %. Od powyższej decyzji odwołał się M. K. Odwołujący podał, że w dniu 3 lipca 2006 r. otrzymał na podstawie umowy najmu lokal mieszkalny o łącznej powierzchni użytkowej 65,70 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 43,60 m2. W lokalu tym wraz z nim zamieszkali dwaj nieletni synowie. Dzieci mieszkają u niego przez weekendy. Opłaca opłaty za trzy osoby. Organ przyjął, że przekroczył dopuszczalną powierzchnię mieszkania o 0,70 m2, chociaż mieszkalna nie przekracza 43,60 2. Podał, że jest inwalidą II grupy od wielu lat i z tego tytułu przysługuje mu dodatkowa powierzchnia mieszkaniowa. Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5, art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 roku Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 roku Nr 79, poz. 856 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią" w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 dla 1 osoby. Stosownie do art. 5 ust. 5 powoływanej wyżej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30 % albo 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60 %. Obowiązujące przepisy przewidują podwyższenie normy powierzchni użytkowej o 15 m2 ze względu na stan zdrowia osób zamieszkujących w lokalu mieszkalnym. Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy dotyczy to jedynie osób niepełnosprawnych poruszających się na wózku lub osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju (zgodnie z orzeczeniem powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, powołanego na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych - Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.). Organ odwoławczy stwierdził, że ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału wynika, iż M. K. wynajmuje od [...] Towarzystwa Budownictwa Społecznego lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej - 65,70 m2 oraz łącznej powierzchni pokoi i kuchni - 52,30 m2 . Zgodnie z deklaracją o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego z dnia 30 marca 2007 roku odwołujący się prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe oraz osiąga średni miesięczny dochód w wysokości 597,46 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, że w rozpatrywanej sprawie powierzchnia lokalu mieszkalnego przekracza normatywną powierzchnię o więcej niż 30 % (65,70 m2 : 50 m2 x 100 % = 131 %). udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu wynosi 79,60 % (52,30 m2 : 65,70 m2 x 100 % = 79,60 %), a więc przekracza 60 %. Organ pierwszej instancji przy dokonywaniu wyliczenia uwzględnił normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego powiększoną o 15 m2 (35 m2 + 15 m2 = 50 m2), pomimo tego, że M. K. nie przedstawił orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Tylko na podstawie tego zaświadczenia można powiększyć normatywną powierzchnię lokalu mieszkalnego. M. K. przedstawił zaświadczenie z dnia 23 marca 2007 roku wystawione przez lekarza specjalistę medycyny rodzinnej. Zaświadczenie to nie jest jednak dokumentem, który zgodnie z przepisami o dodatkach mieszkaniowych uprawniałby do podwyższenia normy powierzchni użytkowej. Powiększenie normatywnej powierzchni w rozpatrywanej sprawie nie miało jednak wpływu na wynik rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, to jest odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, iż M. K. nie kwestionuje, przyjętych dla potrzeb podjęcia rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie, powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego oraz powierzchni pokoi i kuchni. Odpowiadając na zarzut odwołującego się, iż "dokonuje opłat za trzy osoby", a decyzja została wydana w stosunku do jednej osoby Kolegium wskazało, iż w złożonej w dniu 30 marca 2007 roku deklaracji o wysokości dochodu członków gospodarstwa domowego została wykazana tylko jedna osoba, a w złożonym tego samego dnia oświadczeniu można przeczytać, że "miejsce zamieszkania dzieci jest przy matce". Należy również zauważyć, że z pisma przesłanego z [...] Towarzystwa Budownictwa Społecznego z dnia 12 grudnia 2006 roku wynika, że opłaty za świadczenia będące składnikiem czynszu pobierane są zaliczkowo, a następnie rozliczane na podstawie wskazań liczników. W piśmie tym WTBS proponuje też odwołującemu się rozważenie zamiany wynajmowanego lokalu mieszkalnego na mniejszy. Organ odwoławczy stwierdził, iż M. K. nie może w zależności od bieżącej potrzeby różnie wykorzystywać tę samą okoliczność, a mianowicie fakt samodzielnego zajmowania lokalu mieszkalnego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu. Podniósł, że zgodnie z zawartą umową najmu w lokalu miały zamieszkiwać trzy osoby, cały czas dokonuje opłat za trzy osoby, a decyzja Kolegium jest dla niego krzywdząca. Jest człowiekiem schorowanym i żyje w ciągłym stresie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosiło o jej oddalenie. Kolegium wskazało, że okoliczność otrzymania mieszkania przez M. K. pod warunkiem przebywania w lokalu trzech osób była znana organowi II instancji w chwili podejmowania rozstrzygnięcia w tej sprawie. Nie zmienia to faktu, że aktualnie skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Ponadto organ I instancji uwzględnił podwyższenie normy powierzchni użytkowej o 15 m2, pomimo że skarżący nie przedstawił odpowiedniego zaświadczenia - orzeczenia Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), regulujące zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach (art. 1). Zgodnie z art. 5 ust. 1 cyt. ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny) zwana dalej "normatywną powierzchnią" w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 1) 35 m2 – dla jednej osoby, 2) 40 m2 – dla 2 osób, 3) 45 m2 – dla 3 osób [...]. Stosownie do treści ust. 3 art. 5 powołanej ustawy normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776, ze zm.). Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż : 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 % (art. 5 ust. 5 powołanej ustawy). Z treści powołanych przepisów wynika, iż kryterium, od którego ustawa o dodatkach mieszkaniowych uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego jest powierzchnia użytkowa lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. A zatem dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego liczba osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą stanowi zagadnienie kluczowe i wymaga prawidłowych ustaleń. Stosownie do treści art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Przepis ten zawiera definicję gospodarstwa domowego, przez którą należy rozumieć gospodarstwo prowadzone przez osoby stale zamieszkujące. O tym, czy ma się do czynienia z "gospodarstwem domowym" w rozumieniu tego przepisu decyduje konkretny stan faktyczny. O miejscu pobytu osoby fizycznej, a w konsekwencji o jej pozostawaniu w konkretnym gospodarstwie domowym decyduje faktyczne jej tam przebywanie oraz zamiar stałego pobytu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 maja 2005 r. III SA/Gd 114/04 Lex nr 203473). Organy administracji przyjęły, że skarżący faktycznie prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę podzielił stanowisko organów orzekających w tej sprawie, iż skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, bowiem z pisma skarżącego z dnia 8 grudnia 2006 r. oraz z oświadczenia z dnia 30 marca 2007 roku wynika, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z dziećmi, ponieważ zamieszkują one z matką. Pobyt synów tylko w czasie weekendów, jak podaje skarżący w odwołaniu oraz w skardze, nie oznacza, iż skarżący wspólnie z synami stale zamieszkuje i gospodaruje. Skoro skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, to zajmowany przez niego lokal o powierzchni 65,70 m2, pomimo powiększenia przez organy administracji normatywnej powierzchni o 15 m2 ze względu na niepełnosprawność skarżącego, i tak przekracza normatywną powierzchnię użytkową lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. W ocenie Sądu, dodać należy, że skarżący zamieszkuje sam w lokalu, a zatem trudno mówić o wymogu zamieszkiwania przez niego, jako osoby niepełnosprawnej, w oddzielnym pokoju. Zdaniem Sądu, organy administracji wyjaśniły dokładnie stan faktyczny i prawny sprawy, zebrały wszystkie niezbędne dowody pozwalające ustalić w sposób, który nie budzi wątpliwości, czy skarżący spełnia wymogi uzasadniające przyznanie mu dodatku mieszkaniowego i prawidłowo uznały, że nie zostały spełnione przesłanki do nabycia przez skarżącego prawa do dodatku mieszkaniowego. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.