III SA/Łd 548/24

Dnia 28 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędzia WSA Anna Dębowska, , po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 28 maja 2024 roku nr SKO.4121.58.2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z 28 maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Pabianickiego z 11 kwietnia 2024 r. o zatrzymaniu A. K. prawa jazdy kategorii A, A1, B, C, C1, D, D1. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. 20 marca 2024 r. do Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w Pabianicach wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 15 marca 2024 r. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy A. K., w związku z przekroczeniem limitu punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zawiadomieniem z 21 marca 2024 r. Starosta Pabianicki wszczął postępowanie wobec A. K. w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Decyzją z 11 kwietnia 2024 r. Starosta Pabianicki orzekł o zatrzymaniu A. K. prawa jazdy kategorii A, A1, B, C, C1, D, D1 nr [...] wydanego 26 października 2017 r. przez właściwy urząd na Ukrainie. Decyzja powyższa została skutecznie doręczona stronie, w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572) – dalej: "k.p.a.", 30 kwietnia 2024 r. 16 maja 2024 r. A. K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył odwołanie od powyższej decyzji. Przywołanym na wstępie postanowieniem z 28 maja 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Pabianickiego z 11 kwietnia 2024 r. o zatrzymaniu stronie prawa jazdy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie 30 kwietnia 2024 r. (wtorek), o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji wraz ze stosownymi adnotacjami na zwróconej organowi I instancji przesyłce pocztowej (16 kwietnia 2024 r. - data I awiza, 23 kwietnia 2024 r. - data II awiza). Termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 14 maja 2024 r. (wtorek). Odwołanie zostało nadane listem poleconym 16 maja 2024 r., o czym świadczy data stempla pocztowego na kopercie. Zatem zostało ono złożone po upływie ustawowego terminu. Kolegium dodało, iż pełnomocnictwa ustanowionemu adwokatowi strona udzieliła 15 maja 2024 r., a więc także po upływie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium dodało, że odwołanie nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi skargę do sądu administracyjnego złożył A. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu: 1. naruszenie przepisów postępowania, w postaci: a. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywatela do władzy publicznej albowiem skarżący nie odebrał samodzielnie korespondencji zawierającej decyzję Starosty Pabianickiego z dnia 11 kwietnia 2024 r. albowiem o doręczeniu przedmiotowej decyzji skarżący dowiedział się od funkcjonariusza Policji na Komendzie Powiatowej Policji w Pabianicach, który poinformował skarżącego, że decyzja została doręczona poprzez awizo 2 maja 2024 r., a zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upływał 16 maja 2024 r.; 2. błąd w ustaleniach faktycznych w postaci pominięcie okoliczności, że skarżący o doręczeniu mu decyzji administracyjnej wydanej przez Starostę Pabianickiego 11 kwietnia 2024 r. dowiedział się od funkcjonariusza Policji, który wskazał, że decyzja została skutecznie doręczona poprzez awizo 2 maja 2024 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upływał 16 maja 2024 r. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi celem merytorycznego rozpoznania wniesionego 16 maja 2024 r. odwołania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym kolejności wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – dalej: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem skargi do tutejszego sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 28 maja 2024 r., którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Pabianickiego z 11 kwietnia 2024 r. o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, a więc postanowienie kończące postępowanie. A co za tym idzie zaistniała przesłanka umożliwiająca skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi podstawowe zasady procedury administracyjnej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd oceniając w zakreślonych wyżej granicach legalność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi stwierdził, że odpowiada ono przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia go z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. W myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia. Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Podkreślić należy, że zarówno treść art. 134 k.p.a. jak i stanowisko orzecznictwa jednolicie i wyraźnie wskazuje, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu (zob. np. wyrok NSA z 6 maja 2024 r., sygn. akt II OSK 590/23, LEX nr 3757018). Rozstrzygnięcie to nie jest więc zależne od uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. A zatem każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania przez organ postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Wskazać przy tym należy, że organ procedując w przedmiocie terminowości wniesienia środka odwoławczego jest zobligowany zbadać wnikliwie okoliczności dotyczące prawidłowości i daty doręczenia adresatowi zaskarżonego rozstrzygnięcia. Doręczenie decyzji jest bowiem czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże określone prawnie doniosłe skutki. Jednym z nich jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W niniejszej sprawie doręczenie skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, organ powierzył pracownikowi Starostwa Powiatowego w Pabianicach. W myśl art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. Z kolei art. 43 k.p.a. stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Stosownie do art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zgodnie natomiast z art. 44 § 2-4 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2); w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3); zaś doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że cytowany przepis wprowadza tzw. fikcję doręczenia, polegającą na przyjęciu, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. W kontrolowanej sprawie doręczenie przesyłki zawierającej rozstrzygnięcie organu I instancji dokonywał pracownik organu lub upoważniona osoba. W takim wypadku zgodnie art. 44 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) (art. 44 § pkt 2). Przy zachowaniu pozostałych warunków wskazanych w art. 44 § 2-4 k.p.a. pismo to można uznać za skutecznie doręczone. Jak wynika z prawidłowych ustaleń organu, przesłanki z art. 44 k.p.a. zostały w niniejszej sprawie spełnione, gdyż przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji, skierowana do skarżącego, była dwukrotnie awizowana (w dniu 16 i 23 kwietnia 2024 r.), na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wskazano miejsce pozostawienia przesyłki znajduje się na nim także podpis doręczyciela. Z tego względu organ prawidłowo przyjął, że skuteczne doręczenie skarżącemu decyzji organu I instancji nastąpiło 30 kwietnia 2024 r., tj. w ostatnim dniu czternastodniowego terminu przewidzianego na odbiór przesyłki ze Starostwa Powiatowego w Pabianicach. W związku z powyższym czternastodniowy termin na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji upływał 14 maja 2024 r. Tymczasem skarżący przedmiotowe odwołanie wniósł 16 maja 2024 r., niewątpliwie uchybiając określonemu w art. 129 § 2 k.p.a. terminowi do złożenia odwołania. Zatem wobec przekroczenia ustawowego terminu do wniesienia odwołania oraz braku wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, organ odwoławczy był zobligowany wydać przedmiotowe postanowienie. W tym miejscu odnosząc się do zarzutów skargi podkreślenia wymaga, że należy odróżnić dzień, w którym przesyłkę uznaje się za skutecznie doręczoną w świetle przepisów k.p.a. od dnia, w którym adresat dowiedział się o jej doręczeniu. Pierwszy z tych terminów rodzi skutki w postaci rozpoczęcia biegu terminów do składania środka odwoławczego. Tym samym niezależnie od tego, kiedy skarżący uzyskał informację o doręczeniu mu przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji, czternastodniowy termin do odbioru przesyłki rozpoczął swój bieg od dnia pozostawienia pierwszego awizo i z chwilą bezskutecznego jego upływu, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a., należało bezwzględnie uznać przesyłkę za doręczoną. Z tym dniem rozpoczął bieg termin na złożenie od niej skutecznego odwołania. Stąd też przekonanie skarżącego, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upływał 16 maja 2024 r., ponieważ o doręczeniu przedmiotowej decyzji skarżący dowiedział się od funkcjonariusza Policji na Komendzie Powiatowej Policji w Pabianicach, który poinformował skarżącego, że decyzja została doręczona poprzez awizo 2 maja 2024 r., nie jest okolicznością, która wydłużałaby termin do złożenia odwołania. W ocenie sądu argumentacja skarżącego mogła być przedmiotem postępowania w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jednak jak wskazano powyższej, odwołanie nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Podsumowując stwierdzić należało, że organ odwoławczy należycie przeprowadził postępowanie zmierzające do ustalenia zachowania terminu do wniesienia odwołania, czyniąc zadość wymogom wskazanym w art. 7 art. 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji tych ustaleń prawidłowo zastosował art. 44 § 4 k.p.a., oraz art. 134 k.p.a. W tej sytuacji uznać należy, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 28 maja 2024 r. jest zgodne z obowiązującymi przepisami. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. a.kr