III SA/Łd 550/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Wojewoda Ł. decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f, art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia 2[...] w sprawie utraty przez P.J. statusu osoby bezrobotnej z dniem 26 listopada 2010 r. Organ odwoławczy uzasadniając wydane orzeczenie wyjaśnił, iż P.J. został zarejestrowany w urzędzie pracy w dniu [...] r. z prawem do zasiłku dla bezrobotnego od dnia 16 stycznia 2009 r. w wysokości 100 % zasiłku na okres 6 miesięcy, o ile wcześniej nie nastąpią okoliczności powodujące utratę prawa do zasiłku lub utratę statusu osoby bezrobotnej. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. orzekł na podstawie art. 132 k.p.a. o uchyleniu decyzji z dnia [...] r. oraz o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej od dnia rejestracji, tj. od 8 stycznia 2009 r. i przyznał stronie prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 120 % zasiłku podstawowego na okres 12 miesięcy od dnia 16 stycznia 2009 r., o ile wcześniej nie nastąpią okoliczności powodujące utratę prawa do zasiłku lub utratę statusu osoby bezrobotnej. Kolejną decyzją z dnia [...]Prezydent miasta Ł.orzekł o utracie przez P. J. prawa do zasiłku dla bezrobotnego od dnia 16 stycznia 2010 r. z powodu upływu okresu pobierania tego świadczenia. W dniu 5 marca 2010 r. P. J. złożył w urzędzie pracy zaświadczenia Prezydenta Miasta Ł.z dnia [...] r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz zaświadczenie z dnia [...] r. o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Prezydent Miasta Ł. po zapoznaniu się z treścią w/w zaświadczeń decyzją z dnia [...] pozbawił stronę statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 26 listopada 2009 r. Wojewoda Ł.po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] uchylił decyzję z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł.orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 26 listopada 2009 . Strona odwołując się od tej decyzji wskazała, że z przedłożonych dokumentów wynika okoliczność rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej od [...] Wojewoda Ł. nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji o pozbawieniu strony statusu osoby bezrobotnej z dniem 26 listopada 2009 r. Powołał się na treść art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w myśl którego starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu osoby bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Przepis art. 2 ust 1 pkt 2 lit. f powołanej ustawy wyraźnie wskazuje, iż statusu osoby bezrobotnej nie może uzyskać i posiadać osoba bezrobotna, która posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej, czyli figuruje w ewidencji podmiotów gospodarczych. P.J. w dniu 26 listopada 2009 r. uzyskał wpis do ewidencji działalności gospodarczej z datą rozpoczęcia działalności gospodarczej od dnia 1 stycznia 2010 r. Ponadto złożył zaświadczenie Prezydenta Miasta Ł. z dnia 12 stycznia 2010 r. o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej od dnia 1 marca 2010 r. Osoba, która figuruje w ewidencji działalności gospodarczej nie może nabyć statusu osoby bezrobotnej nawet jeśli faktycznie jej nie podjęła lub zaprzestała prowadzić tę działalność. Będzie to mogła uczynić dopiero po wyrejestrowaniu działalności z właściwej ewidencji. Dlatego bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest fakt podjęcia działalności gospodarczej przez skarżącego z dniem 1 marca 2010 r. Organ odwoławczy powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 531/10, w którym wskazano, iż z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f wynika, że sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, bez względu na to czy działalność ta jest prowadzona, nawet w sytuacji nie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, stanowi przesłankę uzasadniającą pozbawienie takiej osoby statusu bezrobotnego. Strona została pouczona o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej. Wynika to z informacji zawartej w karcie rejestracyjnej w części C oświadczenia bezrobotnego z dnia [...]r. oraz pouczenia z dnia [...] r. opatrzonego własnoręcznym podpisem skarżącego. P.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody Ł., oświadczając że wobec nie udzielenia mu pomocy przez urzędy, do których się zwracał, zmuszony został przesunąć termin rozpoczęcia działalności gospodarczej na dzień 1 marca 2010 r. Wojewoda Ł.w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący w piśmie z dnia 8 grudnia 2010 r. stwierdził, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy spełnia warunek pozwalający określić go jako bezrobotnego. Powołany przepis mówi o tym, że bezrobotnym jest osoba, która nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. W ocenie skarżącego użycie w przepisie spójnika albo oznacza " możliwą wymienność", czyli, cyt: " sam fakt, ze istnieje mój wpis do ewidencji nie wyklucza mnie z kręgu osób bezrobotnych, bo chodzi o sytuację, że istnieje wpis albo nie ma obowiązku ubezpieczeń społecznych. A u mnie takiego obowiązku nie było. I w związku z tym oświadczam, ze w okresie od 26.11.2009 do 15.01.2010 r. nie podlegam obowiązkowi ubezpieczenia społecznego". W dniu 12 stycznia 2011 r. na rozprawie skarżący oświadczył, iż został pouczony w urzędzie dzielnicowym, że jeśli chce ubiegać się o licencję na prowadzenie taksówki musi dokonać wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Nikt mu nie powiedział, że wpis do ewidencji powoduje utratę statusu osoby bezrobotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 tej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2008 r. Nr 69 poz. 415 ze zm.). Stosownie do treści art. 33 ust. 1 tej ustawy powiatowe urzędy pracy rejestrują bezrobotnych i poszukujących pracy oraz prowadzą rejestr tych osób. Rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień (art. 33 ust. 2). Bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Podstawę wydania decyzji organów obu instancji stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy. Zgodnie z powyższym przepisem, starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Z powyższego wynika, że ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy warunkuje uzyskanie i zachowanie statusu bezrobotnego od spełnienia określonych w ustawie kryteriów. W wyroku z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 742/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał, że definicja bezrobotnego ewoluowała na przestrzeni rozwoju przepisów prawa materialnego dotyczącego zatrudnienia. Pod rządami ustawy z dnia 29 grudnia 1989r. o zatrudnieniu (Dz. U. Nr 75, poz. 446 ze zm.) bezrobotnym była osoba pozostająca bez pracy i zarejestrowana we właściwym urzędzie zatrudnienia, zdolna do pracy i gotowa do jej podjęcia w ramach stosunku pracy, o ile nie pobierała emerytury, nie była właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego i nie prowadziła działalności gospodarczej, lub nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu. Powyższa definicja nie wiązała zatem uzyskania statusu bezrobotnego z zarejestrowaniem działalności gospodarczej, a z faktycznym jej prowadzeniem. Ustawa z dnia 16 października 1991r. o zatrudnianiu i bezrobociu (Dz. U. Nr 106, poz. 457 ze zm.) wprowadziła bardziej rozbudowaną definicję bezrobotnego, uzależniając możliwość uzyskania statusu bezrobotnego od dalszych przesłanek. Bezrobotną zatem mogła stać się, w rozumieniu tej ustawy, osoba nieprowadząca pozarolniczej działalności gospodarczej lub niepodlegająca ubezpieczeniu społecznemu z tytułu innej działalności. Następnym aktem regulującym przedmiotową materię stała się ustawa z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1996r. Nr 47, poz. 211 ze zm.), znacznie zaostrzająca wymagania dotyczące uzyskania statusu bezrobotnego, w rozumieniu której bezrobotnym mogła być osoba która, oprócz spełnienia innych ustawowych przesłanek, nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności, albo nie podlegała - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego. Zauważyć należy, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996r., sygn. akt OPS 5/96 (LEX nr 29269) został wyrażony pogląd, zgodnie z którym osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku dla bezrobotnego z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba, że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej. Powyższa teza odnosi się do ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W niniejszej sprawie organy administracji orzekały na podstawie regulacji zawartych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ustawa powyższa została zmieniona ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1243). Art. 2 ust. 1 pkt 2 litera f) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. zmieniona została przez art. 1 pkt 1 lit. a) tiret trzecie ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 roku zmieniającej nin. ustawę z dniem 26 października 2007 r. Wskazać należy, że w uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw wskazano, że proponuje się zmianę definicji bezrobotnego przez doprecyzowanie pojęcia warunku umożliwiającego posiadanie statusu bezrobotnego, jakim jest prowadzenie działalności gospodarczej (2 ust. 1 pkt 2 lit. f). Zmiana ma na celu usunięcie wątpliwości interpretacyjnych przy stosowaniu ustawy i polega na doprecyzowaniu, że osobą bezrobotną nie może być osoba, która posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji, bezrobotny - oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, spełniającą dodatkowe kryteria zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a - k. Z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f wynika zaś, że za bezrobotnego uznana może być osoba, która - przy spełnieniu innych przesłanek - nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. W ocenie Sądu, powyższa definicja osoby bezrobotnej nie zawiera zwrotów niedookreślonych i nie pozostawia miejsca na dowolną interpretację. Bezsporne jest, że skarżący z dniem [...] r. r. uznany został za osobę bezrobotną, co potwierdziła decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. przyznał stronie prawo do zasiłku dla bezrobotnego od dnia [...] r. na okres 12 miesięcy. Skarżący w dniu [...] r. uzyskał wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Mając na uwadze treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie wskazać należy, że uzyskanie przez osobę bezrobotną wpisu do ewidencji działalności gospodarczej powoduje utratę statusu bezrobotnego bez względu na okoliczność, czy działalność została rzeczywiście podjęta, organ administracyjny nie dysponuje w tym względzie możliwością zastosowania uznania administracyjnego. Oznacza to, że skarżący uzyskując wpis do ewidencji działalności gospodarczej przestał spełniać kryteria osoby bezrobotnej określone w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wskazać należy, że skarżący został zapoznany z treścią obowiązujących przepisów dotyczących statusu osób bezrobotnych. W karcie rejestracyjnej - oświadczeniu bezrobotnego z dnia 8 stycznia 200[...] r r., skarżący oświadczył, że nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, co potwierdził własnoręcznym podpisem (pkt 8 oświadczenia). Także w dniu [...] r. został pouczony m.in. o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej, z jednoczesną utratą prawa do zasiłku oraz wszystkich świadczeń przysługujących bezrobotnemu, jeżeli przestanie spełniać warunki osoby bezrobotnej, tj. zaistnieje chociażby jedna zmiana okoliczności wymienionych w złożonym oświadczeniu (pkt II ppkt 1 pouczenia). W związku z powyższym należy przyjąć, że uzyskując wpis do ewidencji działalności gospodarczej skarżący był obowiązany powiadomić o tym urząd pracy, gdyż nastąpiła zmiana okoliczności podanych przez skarżącego w oświadczeniu z dnia [...] r. W ocenie Sądu, nie jest możliwe jednoczesne dysponowanie wpisem do ewidencji działalności gospodarczej i posiadanie statusu bezrobotnego. Uzyskanie zatem przez skarżącego, jako osobę bezrobotną, wpisu do ewidencji działalności gospodarczej spowodowało konieczność orzeczenia przez organy administracji o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej z dniem dokonania wpisu. Spełniona została zatem przesłanka określona w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do orzeczenia o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f powołanej ustawy wymaga, aby osoba bezrobotna spełniała warunek "nieposiadania" wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. A zatem prawidłowo organy orzekły o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 26 listopada 2009 r. Z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit f ustawy wynika, że sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, bez względu na to czy działalność ta jest prowadzona, nawet w sytuacji nie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego stanowi przesłankę pozbawienia takiej osoby statusu bezrobotnego. W przepisie tym wymienione są dwie niezależne od siebie okoliczności ( warunki), których spełnienie pozwala na uznanie określonej osoby za osobę bezrobotną. Pierwsza to nie posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, druga nie powiązana z pierwszą to nie podleganie na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia rolników. Dla utraty statusu bezrobotnego wystarczy niespełnienie jednego z tych warunków ( v. wyrok NSA z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 674/10 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skarżący wyjaśnił, iż wystąpił o wpis do ewidencji działalności gospodarczej ze względu na podjęty zamiar ubiegania się o licencję na prowadzenie taksówki. Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), licencji udziela się przedsiębiorcy. W myśl art. 8 ust. 3 pkt 1 do wniosku o udzielenie licencji należy dołączyć odpis z rejestru przedsiębiorców albo z ewidencji działalności gospodarczej. Oznacza to zatem konieczność uprzedniego uzyskania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej . W sytuacji, gdy o taki wpis ubiega się osoba bezrobotna, to powinna liczyć się z tym, że z chwilą jego uzyskania przestanie spełniać warunki osoby bezrobotnej określone w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bez względu na to od kiedy zamierza rozpocząć działalność gospodarczą. Wpis do ewidencji działalności oznacza, że osoba stała się przedsiębiorcą i może podjąć działalność gospodarczą. Skarżący nie może obecnie zarzucać organom administracji niepowiadomienia go, iż wpis do ewidencji działalności gospodarczej powoduje utratę statusu osoby bezrobotnej. O konsekwencjach posiadania takiego wpisu pouczono go w dacie rejestracji w urzędzie pracy ( pouczenie i oświadczenie podpisane przez stronę w dniu [...] r.). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. t.p.