III SA/Łd 58/14

Dnia 10 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant specjalista Agnieszka Kowalik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2014 roku sprawy ze skargi K. T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, radcy prawnemu M. T., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego A w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym z urzędu. Decyzją z dnia [...], znak [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263, ze zm.), art. 2351 i 2352 ustawy z dnia 26czerwca 1974r. -Kodeks pracy (Dz. U z 1998 r., Nr 21, poz. 94, ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...]r., nr [...] o niestwierdzeniu u K. T. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. W dniu 4 lipca 2012r. dokonano zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej i skierowano K. T. na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej. W skierowaniu i zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej, jako miejsce wykonywania pracy wskazano [...] Dom Kultury. Decyzją z dnia [...]r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. nie stwierdził u K. T. choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci orzeczenia Nr [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...]r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz orzeczenia jednostki nadrzędnej, tj. orzeczenia lekarskiego nr [...] Instytutu Medycyny Pracy [...] z dnia [...]r., a także analizy przebiegu zatrudnienia i narażenia zawodowego ustalono, że od dnia 1 czerwca 2004r. do dnia 31 marca 2013r. K. T. była zatrudniona w [...] Domu Kultury na stanowisku starszej woźnej. Do obowiązków zawodowych K. T. należało sprzątanie pomieszczeń, sali tanecznej, holu wejściowego i toalet. Strona wykonywała prace porządkowe wewnątrz pomieszczeń, w związku natomiast z przeprowadzanym remontem[...] Domu Kultury ilość ciążących na niej obowiązków uległa zwiększeniu. Podczas pełnienia swoich obowiązków strona nie wykonywała długotrwale, przez całą lub znaczą część zmiany monotypowych czynności pod postacią ruchów dłoni w maksymalnym zgięciu i prostowaniu nadgarstka, połączonych z dużym naciskiem i w długim okresie czasu, które stwarzałby możliwość ucisku nerwów pośrodkowych. Wykonywane przez stronę czynności miały charakter dynamiczny i nie wymagały ciągłego, długotrwałego napięcia tych samych grup mięśniowych. Od powyższej decyzji K. T. złożyła odwołanie, w którym podniosła, że do jej obowiązków zawodowych oprócz sprzątania sali tanecznej, holu głównego i toalet należało także sprzątanie recepcji, szatni, klatki schodowej od pierwszego piętra do piwnic, schodów wejściowych i dodatkowo pomoc w sprzątaniu sali kinowej. Opisując sposób wykonywanej pracy polegający przede wszystkim na usuwaniu kurzu i pyłu z powierzchni podłóg, blatów, krat, balustrad i krzeseł przy pomocy szczotki i ścierek skarżąca wyjaśniła, że sposób wykonywanych czynności, niska temperatura pomieszczeń, w których wykonywała swoje czynności i redukcja etatów doprowadziły do powstania u niej zespołu cieśni nadgarstka. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania wyczerpująco uzasadnia brak podstaw do stwierdzenia u K. T. choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej pod pozycją 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych. PWIS w Ł. podkreślił, że na rozwój zespołu cieśni nadgarstka mają wpływ zarówno czynniki zawodowe, jak i ogólnoustrojowe pochodzenia zapalnego, urazowego, endokrynnego, zwyrodnieniowego i nowotworowego. Różnorodność przyczyn tej choroby nakłada na lekarzy, ustalających rozpoznanie, obowiązek przeprowadzenia wnikliwej diagnostyki różnicowej zależnej jednocześnie od oceny warunków pracy, jak również uzyskanych wyników badań pomocniczych i specjalistycznych. Decydującą rolę w rozpoznaniu zespołu cieśni nadgarstka, jako choroby zawodowej ma ocena sposobu wykonywania pracy. W każdym przypadku podejrzenia zawodowego podłoża stwierdzanych zmian konieczna jest dokładna analiza przebiegu pracy, uwzględniająca rodzaj czynności wykonywanych przez pracownika, przyjmowaną pozycję ciała, częstość powtórzeń ruchów oraz okres narażenia. Zawodową etiologię zespołu cieśni nadgarstka, w świetle wiedzy medycznej, można podejrzewać wówczas, gdy czynności wykonywane na stanowisku pracy charakteryzują się szybkimi, wielokrotnie powtarzalnymi w długich przedziałach czasowych, ruchami maksymalnego zginania i prostowania nadgarstków, bądź praca wymaga czynności wykonywanych w pozycji stwarzającej ryzyko ucisku na pień nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 lipca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są lekarze posiadający specjalistyczne kwalifikacje, zatrudnieni w poradniach chorób zawodowych, klinikach chorób zawodowych i w innych wymienionych w tym przepisie jednostkach medycznych, posiadający wiedzę i doświadczenie w zakresie medycyny pracy. Na wiedzę tę składają się wieloletnie obserwacje w zakresie skutków biologicznych, jakie w zdrowiu człowieka wywołuje wykonywanie pracy zawodowej w narażeniu na określony czynnik szkodliwy, które dają typowy dla tych skutków obraz kliniczny choroby. Choroba zawodowa jest, bowiem nie tylko pojęciem prawnym, ale jest także pojęciem medycznym oznaczającym, że określone w wykazie chorób zawodowych schorzenie, z co najmniej wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane przez czynnik szkodliwy występujący w środowisku pracy. O rozpoznaniu choroby zawodowej decydują względy medyczne. Inspektor sanitarny nie może kwestionować rozpoznania zawartego w orzeczeniach lekarskich, jeśli nie budzą one wątpliwości. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ wskazał, że warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze a orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej i prowadzi do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. W niniejszej sprawie, w ocenie organu nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 2351 Kodeksu pracy, co jest warunkiem niezbędnym do rozpoznania choroby zawodowej. Stwierdzone u skarżącej objawy kliniczne składające się na zespół cieśni w obrębie nadgarstka nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, bowiem nie występowało narażenie zawodowe stwarzające ryzyko jej powstania. Dla stwierdzenia choroby zawodowej wymagane jest wystąpienie łącznie trzech przesłanek, tj. 1) choroba rozpoznana u badanego musi być ujęta w wykazie chorób zawodowych, 2) w środowisku pracy muszą występować czynniki szkodliwe dla zdrowia, 3) musi istnieć, co najmniej wysokie prawdopodobieństwo, że choroba ta została spowodowana tymi czynnikami szkodliwymi. Brak któregokolwiek z powyższych kryteriów nie pozwala uznać, że stwierdzone schorzenie jest chorobą zawodową. Zgromadzony w sprawie materiał, a przede wszystkim treść przekonująco uzasadnionych orzeczeń lekarskich, które stanowią podstawowy dowód w sprawie, wskazują bez żadnych wątpliwości i sprzeczności, że brak jest podstaw do uznania, z co najmniej wysokim stopniem prawdopodobieństwa, że rozpoznana u K. T. choroba obwodowego układu nerwowego pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka została spowodowana sposobem wykonywania pracy. Z wysokim prawdopodobieństwem można natomiast stwierdzić, że rozpoznane u skarżącej schorzenie ma etiologię pozazawodową. W ocenie PWIS w Ł. jednostki orzecznicze w sposób wyczerpujący wyjaśniły przyczyny z powodu których stwierdzonego u skarżącej schorzenia nie można uznać za chorobę zawodową, wskazując na inny, niż zawodowy czynnik ryzyka tej choroby, a ocena ta została zawarta w spełniających wymagania formalne opiniach. Subiektywne natomiast przekonanie skarżącej, że stwierdzone dolegliwości mają związek z wykonywaną pracą, w świetle orzeczeń lekarskich nie mogą zmienić tej oceny. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wydanie orzeczenia w sposób dowolny, pominięcie okoliczności, że w przedmiotowej sprawie zespół cieśni nadgarstka występuje także w ręce niedominującej (tj. w ręce lewej) i nierzetelne, naruszające zasady logiki uznanie, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazuje na brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przeprowadzenie kolejnego badania lekarskiego w celu zweryfikowania stanu zdrowia w zakresie lewego nadgarstka. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazując na charakter wykonywanych czynności podczas pracy, tj. monotonne mycie, wycieranie i wykręcanie podkreśliła, że jej dominującą ręką jest ręka prawa, natomiast wykonując swoje obowiązki używała lewej ręki, w której został zdiagnozowany zespół cieśni nadgarstka. Rozpoznanie zespołu cieśni nadgarstka w lewej ręce nie koresponduje zdaniem skarżącej z analizą lekarską przeprowadzoną w orzeczeniach lekarskich. W odpowiedzi na skargę PWIS podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009r w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 105 poz.869). Zgodnie z treścią art. 2351 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W myśl punktu 20 podpunkt 1.) załącznika do rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. chorobą zawodową jest przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni nadgarstka. Na wstępie rozważań podnieść należy, iż z brzmienia cytowanego przepisu art. 2351 Kodeksu pracy wynika, iż o tym, czy dane schorzenie jest chorobą zawodową decyduje spełnienie dwóch następujących przesłanek: po pierwsze schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych oraz po drugie jest bezsporne lub wysoce prawdopodobne, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że u K. T. rozpoznano obustronny zespół cieśni nadgarstka i schorzenie to znajduje się w wykazie chorób zawodowych. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w okresie od 1 czerwca 2004r. do 31 marca 2013r. skarżąca była zatrudniona jako starsza woźna przy czym od 12 marca 2012r. do 31 marca 2013r. przebywała na zwolnieniu lekarskim i pobierała świadczenie rehabilitacyjne. Do jej obowiązków należało sprzątanie pomieszczeń (odkurzanie wykładzin i mebli, wynoszenie śmieci, mycie parapetów, ścieranie kurzu z mebli, mycie podłóg), sprzątanie sali tanecznej (mycie podłogi, mycie luster, którymi wyłożona jest jedna ściana, odkurzanie wykładziny), sprzątanie holu wejściowego(mycie podłogi marmurowej), sprzątanie i mycie toalety damskiej i męskiej. W sumie rewir do sprzątania wynosił 600-800 m2. Do sprzątania skarżąca wykorzystywała mopa, odkurzacz, ścierki do ścierania kurzu i mycia podłóg, które po zmoczeniu ręcznie wykręcała. W czasie jednej zmiany mycie podłóg zajmowało około 3 godzin a w czasie remontu Sali Kolumnowej (od 8 grudnia 2011r.do czerwca 2012r.) była zwiększona częstotliwość mycia oraz około 4,5 godziny na pozostałe czynności. W czasie pracy K. T. miała wymuszoną pozycję stojącą a chwilami musiała się schylać kucać oraz podnosić i przenosić przedmioty ale bez przekraczania normatywów dopuszczalnych wartości. Praca ta powodowała nadwyrężenie kończyn górnych polegające na przeciążeniu mięśni przedramion, mięśni rąk, prostowników nadgarstków i palców. Organy administracji słusznie uznały, że brak jest podstaw do uznania, że schorzenie rozpoznane u skarżącej z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane sposobem wykonywania pracy. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga kwestia w jakich sytuacjach zespół cieśni nadgarstka jest spowodowany sposobem wykonywania pracy zawodowej. Jak wynika z orzeczeń WOMP z 15 marca 2013r. i IMP z 31 maja 2013r. zawodowa etiologia tego schorzenia ma miejsce wówczas gdy w czasie całego dnia pracy lub przez znaczną jego część wykonywane są czynności charakteryzujące się szybkimi, wielokrotnie powtarzalnymi ruchami maksymalnego zginania i prostowania nadgarstków stwarzających ryzyko ucisku na pień nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Czynności maksymalnego zginania i prostowania nadgarstków muszą mieć charakter monotypowy zwłaszcza połączony z dużym naciskiem i w długim okresie czasu. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że schorzenie stwierdzone u skarżącej nie zostało spowodowane sposobem wykonywania przez nią pracy. Wynika to z orzeczeń obu jednostek lekarskich. Analiza tych orzeczeń wskazuje, że K. T. nie wykonywała przez znaczną część zmiany roboczej monotypowych czynności polegających na maksymalnym zginaniu i prostowaniu nadgarstków co stwarzałoby możliwość ucisku na pnie nerwów pośrodkowych. Tego rodzaju czynnością mogło być wykręcanie ścierki z wody kiedy to istnieje możliwość zginania i prostowania nadgarstków nawet w stopniu maksymalnym. Czynność taka mogła być wykonywana głównie przy myciu podłóg. Skarżąca nie wykonywała jednak tej czynności monotypowo przez znaczną część zmiany roboczej. Mycie podłóg zajmowało jej około połowy czasu w ciągu jednej zmiany i w ramach tego czasu głównie myła podłogi a nie wyłącznie wykręcała ścierkę z wody. Miała również do dyspozycji mopa i nawet zakładając, że nie korzystała z niego tylko myła podłogi rękami to nie można uznać, że przez znaczną część czasu przeznaczoną na mycie podłogi, wykręcała tylko ścierkę z wody. Dodać należy, że poza myciem podłóg skarżąca jako woźna wykonywała szereg innych czynności jak odkurzanie, ścieranie kurzów z mebli i innych przedmiotów czy też wynoszenie śmieci co zajmowało jej także około połowę czasu na jednej zmianie. Obie jednostki orzecznicze wykluczyły możliwość aby schorzenie skarżącej z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane sposobem wykonywania przez niż pracy. Należy zaznaczyć, że obie jednostki orzecznicze posiadają wiedzę i doświadczenie w zakresie medycyny pracy. Wydały one swoje opinie po uprzednim zapoznaniu się z charakterystyką pracy skarżącej, oceną narażenia zawodowego, historią choroby, wynikami wykonanych badań oraz przeprowadzonych konsultacji specjalistycznych, osobistym zbadaniu K. T. a w przypadku IMP w Ł. także po jej hospitalizacji. W wymienionych opiniach wyjaśniono jaka jest zawodowa etiologia zespołu cieśni nadgarstka oraz dlaczego w przypadku skarżącej stwierdzone u niej schorzenie nie zostało spowodowane sposobem wykonywania pracy. Obie opinie są logiczne, wyczerpujące oraz zgodne co do tego, że rozpoznany u K. T. obustronny zespół cieśni nadgarstka nie ma zawodowej etiologii. Organy administracji słusznie uznały opinie obu jednostek orzeczniczych za wiarygodny dowód w sprawie. W obu opiniach wyjaśniono także jakie mogą być pozazawodowe przyczyny powstania zespołu cieśni nadgarstka. Z opinii tych wynika, że najczęstszą przyczyną może być mononeuropatia występująca w populacji ogólnej przy czym kobiety chorują trzykrotnie częściej niż mężczyźni ze szczytem zachorowania w piątej i szóstej dekadzie życia. Czynnikami ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka są choroby tarczycy (na którą skarżąca choruje od 12 lat), nadwaga (występująca u skarżącej), zaburzenia lipidowe (także występujące u skarżącej), schorzenia kręgosłupa ( u skarżącej występuje dyskopatia szyjna i zwyrodnienie kręgosłupa). W ocenie obu jednostek orzeczniczych pozazawodowymi czynnikami powstania zespołu cieśni nadgarstka u K.T. mogły być: płeć żeńska, schorzenia tarczycy, nadwaga, zaburzenia lipidowe oraz schorzenia kręgosłupa. Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest wykazanie, że schorzenie rozpoznane u pracownika (zespół cieśni nadgarstka) z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane sposobem wykonywania pracy. W przypadku skarżącej okoliczność ta nie została wykazana. Obie jednostki orzecznicze wykluczyły zawodową etiologię zespołu cieśni nadgarstka o K. T. wskazując na pozazawodową przyczynę powstania tego schorzenia. Organy administracji obu instancji trafnie uznały, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art.235 1 Kodeksu pracy uzasadniające stwierdzenie choroby zawodowej. W ocenie sądu nie ma istotnego znaczenia zarzut skarżącej, że była bardziej obciążona pracą gdyż miała miejsce redukcja etatów sprzątaczek zaś od 8 grudnia 2011r. zaczął się remont Sali Kolumnowej i w związku z tym było więcej sprzątania. Jak wynika z pisma [...] Domu Kultury w Ł. z dnia 2 sierpnia 2013r. miało miejsce zmniejszenie ilości sprzątaczek z 10 do 8 osób. W związku z czym rewiry do sprzątania zostały podzielone pomiędzy 8 osób. Redukcja zatrudnienia sprzątaczek miała jednak miejsce w 2011r. zaś charakterystyka pracy skarżącej, określona w karcie oceny narażenia zawodowego oraz w protokole z postępowania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, została określona w grudniu 2012r. czyli po redukcji zatrudnienia. Charakterystyka pracy skarżącej uwzględniała zatem już wielkość obciążenia pracę jaka miała miejsce gdy było 8 sprzątaczek. Odnośnie remontu Sali Kolumnowej to miał on miejsce w okresie od 8 grudnia 2011r. do czerwca 2012r. przy czym od 12 marca 2012r. K. T. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Faktycznie pracowała ona w czasie remontu przez okres około 3 miesięcy (od 8 grudnia 2011r. do 11 marca 2012r.). Jest rzeczą niesporną, że w czasie remontu skarżąca miała więcej pracy lecz okoliczność ta została uwzględniona w charakterystyce tej pracy. Zarówno z karty narażenia zawodowego jak i z protokołu z postępowania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej wynika, że mycie podłóg zajmowało K. T. około 3 godzin na zmianę przy czym w czasie remontu była zwiększona częstotliwość ich mycia. Można zatem uznać, że zwiększona ilość pracy przez 3 miesiące w związku z remontem Sali Kolumnowej zostało wzięte pod uwagę przy sporządzeniu oceny narażenia zawodowego. W ocenie sądu nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zarzut skarżącej, że miała więcej pracy bo musiała zastępować chore sprzątaczki. Jak wynika z pisma [...]DK w Ł. z 2 sierpnia 2013r. zdarzały się przypadki chorób sprzątaczek lecz okresy zwolnień lekarskich nie trwały dłużej niż kilka lub kilkanaście dni. Skarżąca zresztą też korzystała ze zwolnień lekarskich. W przypadku choroby sprzątaczki jej rewir był wówczas dzielony pomiędzy kilka osób. Powodowało to zwiększenie obciążenia pracą lecz nie były ono zbyt duże skoro pracę chorej osoby dzielono między kilka osób. Nie było zatem tak, że w razie choroby sprzątaczki skarżąca sama ją zastępowała wykonując pracę za dwie osoby. Takie sytuacje nie miały miejsca. W przekonaniu sądu nie ma również istotnego znaczenia okoliczność, że skarżąca pracowała także w nadgodzinach. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika dokładnie jaką ilość nadgodzin miała skarżąca. W piśmie z 2 sierpnia 2013r. pracodawca przyznał, że K. T. miała rzeczywiście nadgodziny na co chętnie się zgadzała z uwagi na możliwość uzyskania dodatkowego wynagrodzenia. Sama skarżąca nie podnosiła, że miała bardzo dużą ilość nadgodzin. Nie kwestionując faktu, że K. T. pracowała także w godzinach nadliczbowych to podkreślić należy, że jej praca nie polegała na wykonywaniu przez znaczącą część zmiany monotypowych i wysokopowtarzalnych czynności polegających na maksymalnym zginaniu i prostowaniu nadgarstków. Nawet jeżeli takie czynności czasami wykonywała to nie zajmowały one znaczącej części jej czasu pracy gdyż wykonywała także szereg innych czynności jak odkurzanie, ścieranie kurzów czy wynoszenie śmieci. Należy również podnieść, że po złożeniu przez skarżącą zastrzeżeń co do wielkości obciążenia pracą (redukcja zatrudnienia sprzątaczek, zastępstwa za chore koleżanki i nadgodziny) w piśmie z 22 lipca 2013r. (k.14) organ I instancji przesłał je do I.M.P. w Ł. celem odniesienia się do nich i uzupełnienia orzeczenia. W piśmie z dnia 27 sierpnia 2013r. I.M.P. w Ł. podtrzymał swoje orzeczenie podnosząc, że po ponownej analizie zebranego materiału dowodowego w tym także oceny narażenia zawodowego, nie znaleziono podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (k. 18). Mimo zatem zastrzeżeń skarżącej co do obciążenia pracą, I.M.P. w Ł. nadal uznał, że nie występuje zawodowa etiologia rozpoznanego schorzenia. W skardze podniesiono także, że K. T. ma dominującą rękę prawą zaś w pracy wykorzystywała także lewą rękę i w tej właśnie dłoni został zdiagnozowany zespół cieśni nadgarstka. Na rozprawie podniesiono także, że zespół cieśni nadgarstka zaczyna się zawsze w dominującej dłoni a schorzenie nadgarstka zaczęło się w lewej dłoni a później w prawej co, w ocenie K.T., świadczy o zawodowej przyczynie jej schorzenia. Przede wszystkim należy podnieść, że u skarżącej rozpoznano zespół cieśni obu nadgarstków przy czym dolegliwości zaczęły się najpierw w lewej ręce a później w prawej. Wynika to z opinii obu jednostek orzeczniczych. Obie jednostki przeprowadziły wywiad lekarski z K.T., dysponowały historią jej choroby oraz wynikami badań i konsultacji specjalistycznych. Wiedziały zatem która ręka jest dominująca i w której ręce zaczęły się najpierw dolegliwości bólowe. Dysponując pełnym materiałem medycznym obie jednostki lekarskie uznały, że nie występuje zawodowa przyczyna rozpoznanego schorzenia. W ocenie sądu nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym teza skargi, że o zawodowej przyczynie schorzenia świadczy fakt, że skarżąca ma dominującą rękę prawą a dolegliwości bólowe zaczęły się w lewej ręce. Nie wiadomo na czym opiera się ta teza gdyż nie podano w oparciu o co ją sformułowano. Wobec lakoniczności tej tezy i braku jej uzasadnienia trudno szerzej się do niej odnieść. Należy zaznaczyć, że jednostki orzecznicze posiadają wiedzę i doświadczenie w zakresie medycyny pracy opartą na wieloletnich obserwacjach co do tego jakie skutki w zdrowiu człowieka wywołuje wykonywanie pracy zawodowej w narażeniu na określony czynnik szkodliwy. Jednostki te wiedzą zatem jakie znaczenie ma okoliczność w której ręce (dominującej czy też niedominującej) powstaje zespół cieśni nadgarstka. Zarzut skargi, że o zawodowym pochodzeniu schorzenia świadczy fakt, że schorzenie u K.T. zaczęło się w lewej ręce a ma ona dominującą prawą rękę, nie zasługuje na uwzględnienie. Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że brak jest podstaw do uznania, że obustronny zespół cieśni nadgarstka z wysokim prawdopodobieństwem został spowodowany sposobem pracy wykonywanej przez skarżącą. Wskazują na to orzeczenia obu jednostek lekarskich. Organy administracji trafnie zatem odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę K. T. Na podstawie art. 250 p.p.s.a. sąd przyznał radcy prawnemu M. T. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. k.p.