III SA/Łd 581/12
WyrokWSA w Łodzi2012-09-06
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Ewa Alberciak, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant, który został zwolniony ze służby po upływie 10 lat od jej rozpoczęcia, jest zobowiązany do zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego, jeśli został prawomocnie skazany za przestępstwo umyślne popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organy błędnie zastosowały przepisy prawa materialnego obowiązujące po dacie nawiązania stosunku administracyjnoprawnego. Pomoc finansowa została przyznana na podstawie zarządzeń, które nie mogły stanowić podstawy decyzji administracyjnej wobec obywateli po wejściu w życie Konstytucji RP. Ponadto, nawet gdyby zarządzenia były podstawą, zwolnienie ze służby po upływie 10 lat wykluczało obowiązek zwrotu pomocy finansowej.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. Ł. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w R. zobowiązującą W. Ł. do zwrotu pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Pomoc została przyznana w latach 1993-1997. W. Ł. został zwolniony ze służby w Policji w lutym 2010 r. i prawomocnie skazany za przestępstwo umyślne. Organy uznały, że skazanie stanowi podstawę do zwrotu pomocy finansowej na podstawie przepisów wprowadzonych w 2006 r. i 2008 r.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w R. oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Nakazał również zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2012 r. sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...], nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. na rzecz W. Ł. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego, zaksięgowanego w dniu 12 czerwca 2012 r. pod poz. 2482.
Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 94 ust. 1a i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. nr 43 z 2007 r., poz. 277 ze zm.), Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej terminu zwrotu przyznanej pomocy finansowej, w części pozostałej utrzymał w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny:
Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w R. zobowiązał W. Ł. do zwrotu udzielonej pomocy finansowej w kwocie brutto 20 845,0 zł, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że W. Ł. pełnił służbę w Policji od dnia [...] kwietnia 1990r. do dnia [...] lutego 2010 r. - w Komendzie Powiatowej Policji w R. Funkcjonariuszowi przyznana została pomoc finansową z przeznaczeniem na budowę domu jednorodzinnego położonego w R. przy ul. A następującymi decyzjami: nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...]. Łączna kwota pomocy finansowej przyznanej W. Ł. wynosiła 12948 zł.
W dniu [...] lutego 2012 r. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] funkcjonariusz został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w R. II Wydziału Karnego z dnia [...] grudnia 2010r. sygn. akt [...] W. Ł. został skazany za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowych.
Organ I instancji powołując się na treść art. 94 ust. 1a ustawy o Policji oraz § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów uznał, że policjant obowiązany jest do zwrotu pomocy finansowej przyznanej ww. decyzjami.
Od powyższej decyzji W. Ł. wniósł odwołanie.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Policji w R. w części dotyczącej terminu zwrotu przyznanej pomocy finansowej, w części pozostałej utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji wyjaśnił, że prawo policjanta do lokalu mieszkalnego wynika z art. 88 ustawy pragmatycznej. Szczegółowe zasady przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów określone zostały w przepisach wydanych na podstawie delegacji ustawowej - art. 97 ust. 1 powołanej ustawy - tj. w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005r. (Dz.U. nr 105, poz. 884 ze zm.). Tryb postępowania oraz szczegółowe zasady w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. (Dz. U. nr 131, poz. 1468 ze zm.). Jak stanowi § 5 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia, pomoc finansowa podlega zwrotowi, gdy osoba, która otrzymała pomoc finansową została prawomocnie skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 94 ust. 1a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r o Policji. Do ustalenia wysokości kwoty pomocy finansowej podlegającej zwrotowi przyjmuje się liczbę norm zaludnienia określoną w decyzji o przyznaniu pomocy finansowej oraz stawkę tej pomocy obowiązującą w dniu powstania obowiązku jej zwrotu (§ 5 ust. 2).
Organ wskazał, że Komendant Powiatowy Policji w R. przyznał W. Ł. pomoc finansową w pełnej przysługującej wysokości z przeznaczeniem na budowę domu jednorodzinnego. Przy ustalaniu wysokości przysługującej pomocy uwzględniono uprawnionych członków rodziny policjanta w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji - 5 norm zaludnienia. Tym samym skarżący uzyskał pomoc finansową w wysokości 12 948,00 zł. Zgodnie z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów wysokość pomocy finansowej w 1997 roku wynosiła 2 589,60 zł (przy koszcie 390zł/m m2 pow. użytkowej) za normę zaludnienia przysługującą policjantowi i każdemu członkowi jego rodziny według uprawnień przysługujących na dzień złożenia wniosku.
Organ odwoławczy stwierdził, że wysokość pomocy finansowej podlegającej zwrotowi wyliczona została zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001r. 5x4 169,0 zł = 20 845,0 zł. W dacie przyznania pomocy finansowej W. Ł. posiadał uprawnienia do lokalu mieszkalnego odpowiadającego pięciu normom zaludnienia, zaś w dacie powstania obowiązku zwrotu tej pomocy stawka za 1 normę wynosiła 4 169 zł. Zapis o powstaniu obowiązku zwrotu pomocy finansowej w przypadku skazania funkcjonariusza prawomocnym wyrokiem za przestępstwo, o którym mowa w art. 94 ust. 1a ustawy o Policji został wprowadzony do ustawy z dniem 12 marca 2007r. Bezspornym jest więc, iż w dacie nowelizacji przepisu zainteresowany pełnił służbę w organach Policji i miał możliwość (obowiązek) zapoznania się z tym przepisem.
Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wskazał nadto, że z obowiązujących przepisów prawa regulujących zasady zwrotu pomocy finansowej nie wynika termin zwrotu pomocy finansowej. Wykonanie ostatecznej decyzji zobowiązującej do zwrotu odbywa się w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po spełnieniu przewidzianych w ustawie wymogów. W tej sytuacji decyzja nr [...] z dnia [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. - w zakresie wskazania terminu, w którym strona zobowiązana jest do zwrotu świadczenia - jest niezgodna z przepisami, w pozostałym zaś zakresie nie zachodzą przesłanki do jego uchylenia.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej i brak należytego wyjaśnienia jaka jest rzeczywista kwota zwrotu przyznanej pomocy finansowej. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż podstawą prawną udzielenia skarżącemu pomocy był przepis art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. Zarówno jednak przepisy ustawy, jak i rozporządzenia nie przewidywały innych podstaw zwrotu udzielonej pomocy finansowej jak jej nienależyte pobranie lub zwolnienie policjanta ze służby przed upływem 10 lat. Taki stan prawny trwał do czasu wejścia w życie ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 158, poz. 1122), na mocy której dodano do art. 94 ust. 1 a stanowiący, że osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej. Po nowelizacji ustawy, pomimo delegacji ustawowej zawartej w art. 94 ust. 2 ustawy nie wydano przepisów wykonawczych, pozostawiając dotychczasowe rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, które nie przewidywało trybu zwrotu pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2102.270.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego została przyznana skarżącemu na podstawie decyzji Komendanta Rejonowego Policji w R. nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...]. Łączna kwota pomocy finansowej przyznanej W. Ł. wynosiła 12948 zł.
Podstawę prawną przyznania tej pomocy stanowił art. 94 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji oraz przepisy zarządzenia nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1993r. w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej oraz zasad jej przyznawania i zwracania (Dz.Urz. MSW z 1993 r. nr 3, poz. 40 ze zm.) oraz zarządzenie MSWiA z dnia 30 września 1997 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów (M.P. z 1997 r. nr 76, poz. 709).
W stanie prawnym obowiązującym w dniu [...] sierpnia 1993 r., a więc w dacie wydania pierwszej decyzji o przyznaniu pomocy finansowej skarżącemu obowiązywało ww. zarządzenie MSW z dnia 19 marca 1993r. W § 13 ust. 1 pkt 2 wskazanego zarządzenia określono, że w razie zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem 10 lat udzielona pomoc finansowa podlega zwrotowi. W dacie wydania ostatniej decyzji obowiązywało zarządzenie MSWiA z dnia 30 września 1997 r. W § 5 ust. 1 pkt 2 tego zarządzenia określono, że pomoc finansowa podlega zwrotowi w razie zwolnienia policjanta ze służby przed upływem 10 lat.
Zatem w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji o przyznaniu pomocy istniały określone w zarządzeniach podstawy zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu mieszkalnego. Przy czym w wypadku zwolnienia policjanta ze służby warunkiem zwrotu takiej pomocy było, aby zwolnienie to miało miejsce przed upływem 10 lat.
Stan prawny uległ zmianie, bowiem na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy o Policji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenia z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. nr 131, poz. 1468 ze zm.).
Zgodność art. 94 ust. 2 ustawy o Policji z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP - w zakresie, w jakim przepis ten zawiera upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad cofania i zwracania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego - stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2004r., sygn. akt K 7/04 (opubl. OTK - A 2004/10/109, Dz.U. nr 260, poz. 2596).
Nie budzi też wątpliwości fakt, że taki stan prawny trwał do czasu wejścia w życie ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 158, poz. 1122). Na mocy art. 1 pkt 26 tej ustawy w art. 94 ustawy o Policji po ust. 1 dodano ust. 1a stanowiący, że osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, albo za przestępstwo określone w art. 258 Kodeksu karnego lub wobec której orzeczono prawomocnie środek karny pozbawienia praw publicznych za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, jest obowiązana do zwrotu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Wyżej powołana ustawa z dnia 21 lipca 2006r. nie zawierała jednakże w tym zakresie przepisów przejściowych. W art. 11 określono jedynie, że ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Wobec opublikowania wskazanej ustawy w dniu 5 września 2006r. weszła ona w życie w dniu 20 września 2006r.
Analogicznej zmianie uległ również § 5 rozporządzenia z dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów - dokonanej na mocy § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2008r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. nr 203, poz. 1274) zgodnie, z którym w § 5 w ust. 1 dodano pkt 3 w brzmieniu: "gdy osoba, która otrzymała pomoc finansową, została prawomocnie skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 94 ust. 1a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji." W rozporządzeniu z dnia 31 października 2008r. również nie przewidziano przepisów przejściowych stanowiąc jedynie w § 2, iż rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Wobec opublikowania wskazanego rozporządzenia w dniu 17 listopada 2008r. zmiana ta weszła w życie w dniu 2 grudnia 2008r.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] grudnia 2010r., sygn. akt [...] skarżący został skazany za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych i w celu osiągnięcia korzyści majątkowych.
Należy też zauważyć, że zgodnie z zasadą wyprowadzoną w orzecznictwie z art. 6 i art. 138 k.p.a. - organ administracji publicznej wydając decyzję administracyjną stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania decyzji (wyrok NSA z dnia 7 lipca 1988 r. IV SA 451/88, GAP 1988, nr 22, s. 43; wyrok NSA z dnia 7 września 1994 r. III SA 1111/93, ONSA 1995, nr 3, poz. 120; wyrok NSA z dnia 24 lutego 1992 r. II SA 49/92, niepublikowany; wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1983 r. II SA 163/82, RNGA 1985, nr 3, s. 47), jednakże z uwzględnieniem koniecznych wyjątków. Powyższa zasada nie budzi wątpliwości w świetle konstytucyjnych zasad: demokratycznego państwa prawnego i praworządności (art. 2 i 7 Konstytucji RP), w sytuacji kiedy pomiędzy datą nawiązania stosunku administracyjnoprawnego, a datą wydania decyzji nie miały miejsca zmiany przepisów prawa.
Natomiast, jeżeli zdarzenie prawne (zdarzenie będące przedmiotem regulacji prawnej) miało miejsce pod rządami innych przepisów prawnych, niż te które obowiązują w dacie wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie, w przypadku braku przepisów przejściowych, powstają wymagające rozstrzygnięcia wątpliwości interpretacyjne co do tego, jakie przepisy prawa materialnego powinny mieć zastosowanie w sprawie. W przypadku decyzji konstytutywnych - kształtujących stosunek administracyjnoprawny w chwili ich wydania, należy stosować przepisy obowiązujące w tej właśnie chwili (przepisy nowe), a w przypadku decyzji deklaratoryjnych - stwierdzających ukształtowanie się stosunku administracyjnoprawnego z mocy samego prawa we wcześniejszym okresie, stosować należy przepisy obowiązujące w chwili konkretyzacji tego stosunku, na mocy których doszło do powstania stosunku prawnego (przepisy poprzednie). W uchwale z 10 kwietnia 2006r. w spr. I OPS 1/06 (ONSAiWSA nr 3 z 2006r. poz.71) Naczelny Sąd Administracyjny za niewątpliwe uznał, że stosunek administracyjnoprawny (materialny) pomiędzy stroną a organem administracji publicznej w takiej sprawie nawiązuje się (powstaje) z datą zdarzenia, ponieważ ten moment wyznacza treść obowiązku administracyjnoprawnego. Decyzja administracyjna wydana w takiej sprawie, konkretyzuje stosunek administracyjnoprawny oraz potwierdza niejako jego istnienie, określając wysokość sankcji za naruszenie określonego zakazu, wynikającego z przepisów prawa.
W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że udzielenie skarżącemu pomocy finansowej miało miejsce przed wejściem w życie przepisów ustawy 21 lipca 2006r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw oraz zmianą § 5 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów dokonaną na mocy § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 31 października 2008r. Materialnoprawny stosunek pomiędzy skarżącym a organem administracji został zatem nawiązany przed wejściem w życie wskazanych przepisów i ten właśnie moment wyznaczył treść łączącego skarżącego i organ stosunku administracyjnoprawnego. Wobec czego sytuację skarżącego należało rozważyć w kontekście przepisów obowiązujących w dacie udzielenia skarżącemu pomocy finansowej.
Organy stosując obecnie obowiązujące przepisy do zdarzeń przeszłych - art. 94 ust. 1a ustawy o Policji oraz § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 17 października 2001r., naruszyły konstytucyjną zasadę praworządności ustanowioną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w myśl której organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Konstytucyjna zasada praworządności nakłada na organy orzekające obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu prawa w dniu wydania decyzji w konsekwencji biorąc pod uwagę również przepisy przejściowe, a przy ich braku - cezurę obowiązywania mającego mieć zastosowanie przepisu. Konsekwencją normy zawartej w art. 7 Konstytucji jest zakaz retroakcji zakazujący podmiotowi interpretującemu takiej wykładni norm, która prowadziłaby do uznania, że odnoszą się do zdarzeń sprzed ich wejścia w życie (por. M. Zirk - Sadowski, Problemy intertemporalne w orzecznictwie sądowym, W - wa 1999 r. s.6-7).
Sąd w tej sprawie podzielił pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wyrażony w wyroku z dnia 12 stycznia 2011r., sygn. akt II SA/Rz 1097/10 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyrażony w wyroku z 2 kwietnia 2012r. w spr. III SA/Łd 276/12 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W stanie prawnym obowiązującym w dacie przyznania skarżącemu pomocy finansowej istniała samodzielna podstawa do zwrotu otrzymanej pomocy finansowej określona w § 13 ust. 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 19 marca 1993 r. oraz w § 5 ust. 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 30 września 1997 r. Z akt sprawy wynika, że skarżący został zwolniony ze służby z dniem [...] lutego 2010r. na podstawie rozkazu personalnego z dnia [...]. Z akt sprawy wynika również, iż funkcjonariuszem w służbie stałej został mianowany z dniem [...] kwietnia 2001r. Został zatem zwolniony ze służby po upływie 10 lat licząc od dnia jej rozpoczęcia, co w myśl wskazanego wyżej §13 ust. 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 19 marca 1993 r. oraz § 5 ust. 1 pkt 2 zarządzenia z dnia 30 września 1997 r. wykluczało możliwość zwrotu otrzymanej pomocy finansowej. Przede wszystkim jednak wskazać należy, że zarządzenia: MSW z dnia 19 marca 1993r. w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej oraz zasad jej przyznawania i zwracania oraz MSWiA z dnia 30 września 1997 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjantów - stały się aktem normatywnym wewnętrznym i nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej. W dniu 17 października 1997 r. weszła bowiem w życie ustawa zasadnicza, jaką jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 241 ust. 6 Konstytucji stanowi, że w okresie 2 lat od dnia wejścia w życie Konstytucji, Rada Ministrów miała ustalić, które z uchwał Rady Ministrów oraz zarządzeń ministrów lub innych organów administracji rządowej, podjęte lub wydane przed wejściem w życie Konstytucji wymagają stosownie do art. 87 ust. 1 i art. 92 Konstytucji zastąpienia ich przez rozporządzenia i zobowiązana została do przedstawienia projektu Sejmowi. Bezsporną okolicznością jest, że w terminie do 17 października 1999 r. stosownie do powołanego przepisu Rada Ministrów nie ustaliła, które zarządzenia ministrów wymagają zastąpienia przez rozporządzenia. Ani Konstytucja, ani inny przepis prawny nie określiły, aby wydane zarządzenia straciły moc prawną po upływie 2 lat od wejścia w życie Konstytucji. Stosownie jednak do art. 93 ust. 2 Konstytucji nie mogą one stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów, gdyż źródłami powszechnie obowiązującego prawa są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (art. 87 ust. 1 Konstytucji) – por. wyrok NSA z 20 lipca 2001 r., I SA 415/00.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 225 p.p.s.a.
m.m.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło