III SA/Łd 583/06
WyrokWSA w Łodzi2007-06-05
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Teresa Rutkowska, Małgorzat Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który nie dysponuje danymi w swojej ewidencji lub rejestrach, może odmówić wydania zaświadczenia potwierdzającego określone fakty lub stan prawny, nawet jeśli osoba ubiegająca się o zaświadczenie wykaże swój interes prawny?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany wydać zaświadczenie, gdy potwierdza ono fakty lub stan prawny wynikający z jego ewidencji, rejestrów lub innych posiadanych danych. Jeśli organ takich danych nie posiada, może odmówić wydania zaświadczenia o żądanej treści, powołując się na brak podstaw faktycznych lub niewłaściwość organu. Odmowa taka następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.Stan faktyczny
Skarżący W. C. zwrócił się do Wójta Gminy P. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w latach 1985-1987, które płacili za niego rodzice. Wójt Gminy P. odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak posiadanych danych oraz niewłaściwość organu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie Wójta. Skarżący wniósł skargę do WSA w Łodzi, domagając się wydania zaświadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzat Łuczyńska, Protokolant Agnieszka Kowalik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2007 roku sprawy ze skargi W. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi J. T. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką przy ul. P. 7/1 w Ł. kwotę 292,80 ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu W. C. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi J. T. z funduszów Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
III SA/Łd 583/06
U Z A S A D N I EN I E
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy P. z dnia [...], nr [...] odmawiające W. C. wydania zaświadczenia o okresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w latach 1985 – 1987.
Na podstawie załączonych akt administracyjnych ustalono, iż pismem z dnia 4 września 2006 roku W. C. zwrócił się do Wójta Gminy P. o wydanie zaświadczenia o okresie składkowym podlegającym ubezpieczeniu społecznym rolników, które za skarżącego płacili jego rodzice. Ubezpieczenie było płacone w latach 1985 – 1987. Skarżący zażądał wydania zaświadczenia od Wójta Gminy P. z uwagi na fakt, iż Placówka Terenowa w Z. Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdziła, że nie posiada danych w tym zakresie.
Rozpoznając sprawę po raz pierwszy Wójt Gminy P. postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał ten wniosek według właściwości Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – Placówce Terenowej w Z. W. C. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które postanowieniem z dnia [...] Nr [...] uchyliło postanowienie Wójta Gminy P. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarga wniesiona na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi została odrzucona prawomocnym postanowieniem z dnia 25 stycznia 2007 r. ( sprawa III SA/Łd 535/06).
Rozpoznając ponownie wniosek W. C. Wójt Gminy P. postanowieniem z dnia [...], działając na podstawie art. 219 k.p.a. odmówił wydania zaświadczenia treści żądanej przez skarżącego. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji stwierdził, iż odmawia wydania zaświadczenia z uwagi na to, że nie posiada dokumentów stwierdzających, iż wnioskodawca był zgłoszony do ubezpieczenia w latach 1985 - 1987, jako domownik w gospodarstwie rolnym rodziców. Jednocześnie Wójt Gminy P. stwierdził, iż jest organem niewłaściwym w sprawie wydania zaświadczenia, bowiem w sprawach dotyczących ubezpieczenia społecznego rolników organem właściwym jest Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (tj. Dz. U. z 1998 roku Nr 7, poz. 25 ze zm.). Organem właściwym zatem do wydania zaświadczenia (art. 217 i 218 k.p.a. w zw. z art. 180 k.p.a.) lub postanowienia o odmowie jego wydania ( art.219 k.p.a.) jest Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w Z.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Zażalenie nie zawierało uzasadnienia.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 219 k.p.a., utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy P. z dnia [...]. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji nie naruszył obowiązujących przepisów odmawiając wydania żądanego zaświadczenia, z uwagi na brak danych pozwalających na jego wydanie. Ponadto postanowienie tej treści organ winien wydać również w przypadku uznania się za organ niewłaściwy.
Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego W. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu W. C. wskazał, że wnosi skargę z uwagi na fakt, iż Wójt Gminy P. odmawia mu wydania zaświadczenia o okresie płacenia składek w latach 1985 – 1987.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniosło o jej oddalenie.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi skarżący popierał skargę.
Z akt toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi sprawy III SA/Łd 267/07 wynika, że wniosek W. C. o wydanie zaświadczenia o okresie podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w latach 1985-1987 został również merytorycznie rozpoznany przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, który ostatecznym postanowieniem z dnia [...] [...] utrzymał w mocy swoje postanowienie z [...] w sprawie odmowy wydania skarżącemu zaświadczenia o żądanej przez niego treści. Postanowienie wydane zostało po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w oparciu o dokumenty będące w posiadaniu KRUS oraz przekazane na żądanie KRUS przez Urząd Gminy w P., z których, w ocenie Prezesa KRUS wynika, że W. C. nie był zgłoszony do ubezpieczenia w charakterze domownika w gospodarstwie rolnym rodziców M. i F. C. W wymienionym okresie FUSR podlegali rodzice skarżącego M. C. i F. C. oraz T. C. jego brat. Skarga na postanowienie Prezesa KRUS z dnia [...] została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004 roku sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kognicja Sądu jest zatem ograniczona do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
W niniejszej sprawie skarżący domagał się od Wójta Gminy P. wydania zaświadczenia o okresie składkowym podlegającym ubezpieczeniu społecznym rolników, które w latach 1985 – 1987 płacili za niego rodzice.
W związku z powyższym wskazać wypada, iż kwestie związane z wydawaniem zaświadczeń, tak jak wskazało SKO w uzasadnieniu swojego orzeczenia, są uregulowane w art. 217 i n. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Zaświadczenie jest tylko potwierdzeniem stanu rzeczy, ma więc cechę wiążącej informacji o stanie prawnym lub faktycznym w danym czasie.
Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie . W myśl art. 217 § 2 w/w ustawy zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
W myśl art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające ( art. 218 § 2 k.p.a.).
Stosownie do art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia , na które służy zażalenie.
W myśl przytoczonych przepisów, na żądanie osoby, która wykaże swój interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia, organ administrujący "obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu". W tym przypadku odmowa wydania zaświadczenia jest wykluczona, ale możliwa jest odmowa wydania zaświadczenia takiej treści, jakiej domaga się ta osoba, jeżeli będzie to w sprzeczności z danymi, którymi organ administrujący dysponuje w tej materii, albo może wkroczyć w dziedzinę objętą ochroną danych osobowych. (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski "Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Wydanie 8 str. 466).
W rozpatrywanej sprawie, W. C. domagał się, na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., wydania zaświadczenia potwierdzającego opłacanie za niego, jako domownika, składek na ubezpieczenie społeczne rolników w latach 1985- 1987.
Wójt Gminy P. nie dysponował jednakże danymi pozwalającymi na wydanie skarżącemu zaświadczenia o żądanej przez niego treści. Z dokumentacji znajdującej się w Urzędzie Gminy ( akta administracyjne w sprawie III SA/Łd 267/07) nie wynika, aby skarżący był zgłoszony przez swoich rodziców do ubezpieczenia społecznego rolników w charakterze domownika i nie figuruje w karcie ewidencyjnej wymiaru i poboru składki na fudusz ememrytalny rolników 1981 – 1989.
W tym stanie rzeczy SKO trafnie oceniło, że skoro wójt Gminy P. wg posiadanej dokumentacji podatkowej nie dysponował takimi danymi., miał podstawy do odmowy wydania zaświadczenia zaświadczenie o treści żądanej przez skarżącego, zgodnie z art. 219 k.p.a.
Postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego musi bowiem się odnosić do faktów i okoliczności wynikających z posiadanej przez organ ewidencji, rejestru czy zbioru danych innego rodzaju (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 2 września 1998 roku, sygn. akt II SA/Łd 1119/96).
Należy przy tym zwrócić uwagę, że postępowanie wyjaśniające w przedmiocie podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu społecznemu rolników w latach 1985-1987 prowadzone było w pełnym zakresie przez Prezesa Kasy Ubezpieczenia Społecznego Rolników, który zgodnie ze swoją właściwością , rozpatrywał wniosek skarżącego z września 2007 r. W postępowaniu tym ocenie podlegały również kopie dokumentów znajdujących się w posiadaniu Urzędu Gminy w P., przesłane na żądanie KRUS w Z.
Zgodnie bowiem z art. 42 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (tj. Dz. U. z 1998 roku, nr 7, poz. 25 z późn. zm.) Kasa prowadzi ewidencję okresów podlegania ubezpieczeniu i opłacania składek za każdego ubezpieczonego. Osoba zainteresowana ma prawo wglądu do ewidencji w zakresie dotyczącym jej spraw oraz zgłaszania uwag i zastrzeżeń.
W świetle powyższego uznać należało, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów art. 219 k.p.a. w zw. z art. 218 § 1 i 2 k.p.a. ani art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Podkreślić także należy, że w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że odmowa wydania zaświadczenia ma miejsce także wówczas, gdy organ jest niewlaściwy do jego wydania ( patrz: tezy do art. 219 k.p.a.: M. Jaśkowska, A. Wróbel -" KPA. Komentarz " Wyd. Zakamycze 2005 Wydanie II, G. Łaszczyca , Cz. Martysz, A Matan "KPA. Komentarz , Tom I i II" Wyd. Zakamycze 2005)
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło