III SA/Łd 583/09
WyrokWSA w Łodzi2010-03-29
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Ewa Alberciak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy tytuł wykonawczy wystawiony w postępowaniu egzekucyjnym w administracji spełnia wymogi formalne określone w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w zakresie wskazania podstawy prawnej dochodzonych należności oraz okresu, od którego naliczane są odsetki za zwłokę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że tytuły wykonawcze prawidłowo wskazywały podstawę prawną dochodzonych należności, opierając się na decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która określała zadłużenie R.G. i była skierowana zarówno do niego, jak i jego żony. Sąd stwierdził również, że odsetki za zwłokę zostały prawidłowo naliczone zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i Ordynacji podatkowej, począwszy od dnia następującego po upływie terminu płatności. W konsekwencji, zarzuty dotyczące niespełnienia wymogów formalnych tytułów wykonawczych zostały uznane za bezzasadne.Stan faktyczny
R. G. złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zarzuty dotyczyły błędnego wskazania podstawy prawnej dochodzonych należności oraz błędnego wskazania okresu naliczania odsetek za zwłokę. Organy egzekucyjne (Naczelnik Urzędu Skarbowego i Dyrektor Izby Skarbowej) uznały zarzuty za nieuzasadnione. R. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje argumenty i powołując się na naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2010 roku sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę.
W dniu [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. wystawił na R.G.tytuły wykonawcze o numerach od [...] obejmujące należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Zawiadomieniem z dnia[...] na poczet należności objętych ww. tytułami wykonawczymi dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego w PKO Bank Polski S.A. Oddział 3 w Ł. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych R. G. odebrał w dniu [...] r. Natomiast dłużnik zajętej wierzytelności ww. zawiadomienie odebrał w dniu [...] r.
W dniu [...] r. R. G. złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.pismo zatytułowane zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego podnosząc: w oparciu o art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji niespełnienie wymogów, o których mowa w art. 27 § 1 pkt 8 wobec błędnego wskazania podstawy prawnej dochodzonych należności, niespełnienie wymogów, o których mowa w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wobec błędnego wskazania okresu, od którego naliczane są odsetki za zwłokę. W uzasadnieniu ww. wniosku strona zarzuciła, że wystawione tytuły wykonawcze nie spełniają wymogów, o których mowa w art. 27 u.p.e.a., gdyż jako podstawę prawną dochodzonych należności wskazał decyzję z dnia [...], która była skierowana do jego żony i stanowiła o jej odpowiedzialności za ww. zobowiązania składkowe. Ponadto wierzyciel błędnie wskazał okres, od którego naliczane są odsetki za zwłokę.
Pismem z dnia [...] organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska odnośnie ww. pisma zobowiązanego. W dniu [...]Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. wydał postanowienie nr [...], którym nie uznał zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie m.in. tytułów wykonawczych o numerach od [...]Wierzyciel - odnosząc się do argumentacji zobowiązanego - wskazał, iż decyzja z dnia [...], która była podstawą wystawienia tytułów wykonawczych określa wysokość zadłużenia R. G. z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Skierowana była zarówno do strony jak i do żony zobowiązanego. Stosownie zaś do art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 26 i art. 29 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające ze zobowiązań podatkowych podatki, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim, odpowiedzialność, o której mowa w art. 26 ww. ustawy, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego współmałżonka. Wierzyciela stwierdził, że ww. tytuły wykonawcze zawierają imię i nazwisko zobowiązanego, a zatem spełniają wymogi określone w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto wierzyciel wyjaśnił, iż zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych R. G.zobowiązany był do opłacania składek za dany miesiąc do 15 dnia następnego miesiąca. Z uwagi na nieuregulowanie w terminie składek należne są odsetki za zwłokę począwszy od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności. Powyższą zasadę zastosowano przy wystawianiu ww. tytułów wykonawczych, w poz. 36 tytułu wykonawczego wpisano datę - dnia następującego po dniu, w którym należności stały się wymagalne.
Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 34 § 4 w związku z art. 33 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), uznał za nieuzasadnione zarzuty nieprawidłowego wystawienia tytułów wykonawczych o nr: [...].
Na ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.R. G. wniósł zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: art. 26 § 1 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy tytuły wykonawcze, na podstawie których prowadzona jest w niniejszej sprawie egzekucja, zawierają błędne wskazanie podstawy prawnej dochodzonych należności, art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie jakoby niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. nie miało wpływu na prowadzenie postępowania egzekucyjnego, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, która w niniejszej sprawie przybrała cechy oceny dowolnej, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnych wniosków w zakresie wymagalności przedmiotowego zobowiązania i możliwości jego egzekucji, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak wskazania w treści uzasadnienia postanowienia przyczyn, dla których uznał zarzuty strony za nieuzasadnione. Uzasadniając powyższe strona powtórzyła argumentację przedstawioną w piśmie z dnia [...] r. stanowiącym zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wymienionych wyżej tytułów wykonawczych. Ponadto na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. R. G.wniósł o wstrzymanie czynności egzekucyjnych.
Postanowieniem z dnia [...]wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 sierpnia 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 33 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zostały określone w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W odniesieniu do zarzutu wskazania nieprawidłowej podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tytuł wykonawczy winien zawierać treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Przez wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku należy rozumieć powołanie decyzji, z mocy której na zobowiązanym ciąży egzekwowany obowiązek, a w przypadku gdy egzekwowany obowiązek wynika wprost z przepisu prawa - wskazanie aktu prawnego, miejsca jego publikacji oraz numeru przepisu nakładającego obowiązek. W świetle powyższego, zgłoszony przez zobowiązanego zarzut w tym zakresie jest bezzasadny, gdyż tytuły wykonawcze wystawione na R. G. jako podstawę prawną wskazują decyzję z dnia [...], która określa wysokość zadłużenia R. G. z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z decyzji z dnia [...], będącej podstawą wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych, jako płatnika wskazano R. G., natomiast M. G. jako współmałżonka zobowiązanego.
Ustosunkowując się do zarzutu błędnego wskazania okresu, od którego naliczane są odsetki organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych R. G. zobowiązany był do opłacania składek za dany miesiąc do 15 dnia następnego miesiąca. Z uwagi na nieuregulowanie w terminie składek należne są odsetki za zwłokę począwszy od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności. Powyższą zasadę zastosowano przy wystawianiu ww. tytułów wykonawczych, w poz. 36 tytułu wykonawczego wpisano datę - dzień następujący po dniu, w którym należności stały się wymagalne.
Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo przyjął, iż tytuły wykonawcze o numerach od [...] odpowiadają wymogom określonym w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. zawierają wszystkie elementy określone w ww. przepisie.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wydając zaskarżone postanowienie, organ egzekucyjny przedstawił swoje stanowisko co do podstaw przyjętego rozstrzygnięcia oraz wskazał stronie w sposób wyczerpujący okoliczności, które zostały wzięte pod uwagę. Zatem nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony, iż postanowienie organu pierwszej instancji nie zawiera elementów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a.
Ponadto organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania. Organ egzekucyjny może jednak w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne lub niektóre czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutu. Z kolei zgodnie z § 2 powołanego przepisu, organ nadzoru w uzasadnionych przypadkach może wstrzymać czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zażalenia. Skoro Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. niniejszym postanowieniem utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z dnia [...], to postępowanie w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zażalenia strony stało się bezprzedmiotowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zaskarżył powyższe postanowienie w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 26 § 1 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy tytuły wykonawcze, na podstawie których prowadzona jest egzekucja, zawierają błędne wskazanie podstawy prawnej dochodzonych należności, art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie jakoby niespełnianie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. nie miało wpływu na prowadzenie postępowania egzekucyjnego, art. 80 k.p.a. w z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, która w niniejszej sprawie przybrała cechy oceny dowolnej, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnych wniosków w zakresie wymagalności przedmiotowego zobowiązania i możliwości jego egzekucji i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak wskazania w treści uzasadnienia postanowienia przyczyn, dla których uznano zarzuty strony za nieuzasadnione. Skarżący wniósł o uwzględnienie wniesionej skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący ponownie powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 czerwca 1998 r., SA/Sz 1477/97, LEX nr 34164. Zdaniem skarżącego uzasadnienie rozstrzygnięcia, w tym przypadku postanowienia, powinno być dla strony jasne i zrozumiałe, tymczasem w niniejszej sprawie z jego treści nie wynika, dlaczego wierzyciel i organ podatkowy uznał zarzuty za bezzasadne. Organ nie wskazał dowodów, na podstawie których przyjął że odsetki są prawidłowo naliczone, oraz że decyzja będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest do niego skierowana.
Skarżący wniósł, na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia skargi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. do pisma procesowego z dnia 8 stycznia 2010 roku załączył m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. III Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] oddalający apelację R.G. oraz M. G. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia [...]oddalającego odwołanie zobowiązanych od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. Oddział w G.z dnia [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów zgłoszonych przez skarżącego.
Badając legalność zaskarżonego aktu sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 36 z 1991r. poz. 161 ze zm.) stanowi, że zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, których podstawą może być jedna, bądź kilka z wymienionych enumeratywnie w tym przepisie przesłanek. A zatem w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany kwestionując prowadzenie postępowania egzekucyjnego, może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w przepisie art. 33 pkt 1 – 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrywania zarzutów.
Skarżący zgłosił zarzuty na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 33 pkt 10 ww. ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Skarżący powołał się na niespełnienie wymogu, o których mowa w art. 27 § 1 pkt 6, tj. błędne wskazanie podstawy prawnej dochodzonych należności oraz niespełnienie wymogu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 3, tj. błędne wskazanie okresu, od którego naliczane są odsetki.
Zgodnie z art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tytuł wykonawczy winien m. in. zawierać: treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaju i stawki tych odsetek (pkt 3) oraz wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej (pkt 6).
W myśl art. 34 § 1 wymienionej ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7,9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela dla organu egzekucyjnego jest wiążąca.
Stosownie do treści art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjny w administracji, Dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń.
W niniejszej sprawie wierzycielem w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. Inspektorat w Ł. W związku z tym, że R. G. [...] r. zmienił adres siedziby prowadzenia działalności gospodarczej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w G. (pismo z dnia 24 lutego 2006 r. – karta 56 akta sądowe), przekazał całość jego akt Inspektoratowi w Ł. Wierzyciel wystawił w dniu [...] r. tytuły wykonawcze na R.G., a następnie przekazał je organowi egzekucyjnemu – Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Ł. Pismem znak: [...]Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. I. w Ł. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.o braku możliwości prowadzenia egzekucji przez Dyrektora Oddziału przeciwko dłużnikowi – R. G. z uwagi na brak informacji o składnikach majątkowych, z których należności z tytułu składek mogłyby być dochodzone w trybie art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. wynagrodzenia za pracę, pobierania świadczeń z ubezpieczenia społecznych, wierzytelności pieniężnych, rachunków bankowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.uznał się więc właściwym do wszczęcia i prowadzenia egzekucji w oparciu o przesłane tytuły wykonawcze.
A zatem inny organ jest organem egzekucyjnym prowadzącym postępowanie egzekucyjne. Skoro zaś nie zachodziła tożsamość podmiotów, prawidłowo uznał organ egzekucyjny, że w wypadku, gdy wierzyciel to nie ten sam podmiot, konieczne jest przeprowadzenie postępowania procedowania przewidzianego w art. 34 § 1 wymienionej ustawy.
W niniejszej sprawie wierzyciel – Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. Inspektorat w Ł. wyraził stanowisko w zakresie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów i postanowieniem z dnia [...] r. nie uznał ich za zasadne. Postanowienie to nie podlegało zaskarżeniu. Z art. 83c ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) wynika, że dla postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez kierownika terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu działającego jako organ egzekucyjny na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem odwoławczym jest dyrektor izby skarbowej. Zaś w ust. 2 tego artykułu wskazano, że od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień Zakładu w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje. W obu jego ustępach uregulowane zostały dwie odrębne sytuacje. W ustępie 1 jest bowiem wskazany organ odwoławczy, do którego przysługuje prawo wniesienia zażalenia od postanowień kierownika jednostki organizacyjnej ZUS, działającego jako organ egzekucyjny, jeżeli oczywiście prawo do wniesienia środka zaskarżenia w postaci zażalenia wynika z konkretnego przepisu ustawy egzekucyjnej. Natomiast w ust. 2 art. 83c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dokonano uregulowania odstępstwa od reguły wyrażonej w art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, iż postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, wydane w postępowaniu egzekucyjnym są zaskarżalne, gdyż przyjęto, że na wymienione postanowienia Zakładu wydane w trakcie postępowania egzekucyjnego nie przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia. Zatem w obu jednostkach redakcyjnych tego artykułu ustawodawca uregulował dwie odrębne i niezależne od siebie instytucje prawne (tak też - wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2006 r. sygn. II FSK 474/06, LEX nr 212135).
Skarżący jako podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazał - stosownie do art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy. Zgodnie z art. 27 § 1 tytuł wykonawczy zawiera: 1) oznaczenie wierzyciela; 2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację; 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek; 4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń; 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej; 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej; 7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela; 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu; 9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; 10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku (art. 27 § 3 ustawy).
Brak chociażby jednego z ww. elementów może być podstawą zarzutu.
Z uzasadnienia postanowienia organu egzekucyjnego I instancji wynika, że organ ten prawidłowo rozpatrzył ww. zarzuty skarżącego, czyli powołał wszystkie okoliczności uzasadniające ich uznanie za bezzasadne i odmówił ich uwzględnienia.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego błędnego wskazania podstawy prawnej dochodzonych należności wskazać należy, że przez podstawę prawną prowadzenia egzekucji, o której mowa w 27 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych lub obowiązków o charakterze niepieniężnym. Podstawę prawną prowadzenia egzekucji ww. obowiązków o charakterze administracyjnym stanowią zatem przepisy art. 2 - 3a ww. ustawy, a w odniesieniu do obowiązków niemających takiego charakteru – przepisy szczególne, o których mowa w art. 4 ww. ustawy. Reasumując przepisy dające podstawę są zawarte w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w przepisach szczególnych (patrz Dariusz Jankowski "Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Komentarz 2007" Oficyna Wydawnicza "Unimex" Wrocław 2007, str. 300).
Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucji administracyjnej podlegają następujące obowiązki: podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, Nr 85, poz. 727, Nr 86, poz. 732 i Nr 143, poz. 1199).
Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej (art. 3 § 1 ustawy).
Za nieuzasadniony należało więc uznać oparty na przepisie art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzut zobowiązanego dotyczący wskazania niewłaściwej podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku.
Tytuły zostały sporządzone według urzędowego wzoru TYT - 1 stanowiącego załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) oraz zostały opatrzone klauzulą o skierowaniu do egzekucji.
W tytułach egzekucyjnych prawidłowo wskazano akt normatywny stanowiący podstawę do wydania aktu administracyjnego ustalającego egzekwowany obowiązek, tj. ustawę z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane dalej "należnościami z tytułu składek", nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Stosownie zaś do treści art. 32 tej ustawy do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
Obowiązek skarżącego został określony w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w G. z dnia [...], wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i zgodnie z art. 31 tej ustawy, stosowanej odpowiednio ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, która określiła zobowiązanie R. G. do zapłaty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz odsetek za zwłokę. Powyższa decyzja została skierowana do skarżącego – R. G. jako zobowiązanego. Natomiast żona skarżącego została wskazana jako współmałżonek zobowiązanego.
Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. Inspektorat w G. z dnia [..] stała się ostateczna, bowiem Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. wyrokiem z dnia [...] r. oddalił złożone przez R. G. odwołanie od powyższej decyzji. Natomiast wyrokiem z dnia [...] r. Sąd Apelacyjny w Ł., III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację zobowiązanych od powyższego wyroku.
W myśl art. 23 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.). Natomiast zgodnie z art. 53 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa, odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego.
Skoro skarżący stosownie do art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązany był do opłacania składek za dany miesiąc nie później niż do 15 dnia następnego miesiąca, to wierzyciel prawidłowo określił w poz. 36 tytułów wykonawczych dzień, od kiedy są one należne oraz w poz. 29 tytułów wskazał art. 23 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stanowiący podstawę ich naliczenia.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., stwierdzić należy, że jest on niezasadny. Wymóg powtórnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy sprawy już raz rozpoznanej i rozstrzygniętej przez organ pierwszej instancji oznacza, iż wydane na skutek wniesienia zażalenia postanowienie organu odwoławczego zawierać winno uzasadnienie faktyczne i prawne odpowiadające warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., a więc wskazywać fakty, które organ odwoławczy uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a także zawierać podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa. Na gruncie rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z zachowaniem przedstawionych powyżej zasad. Z treści jego uzasadnienia wynika, że odnosi się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, wskazuje zasadność postępowania organu pierwszej instancji przy wydawaniu postanowienia z dnia [...]. oraz wyjaśnia dlaczego zarzuty skarżącego nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym zebranym w aktach administracyjnych.
Ponadto stwierdzić należy, że powołany przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym i sądowym wyrok NSA z dnia 5 czerwca 1998 r. odnosi się do innego stanu faktycznego, a zatem nie może być podstawą do orzekania w niniejszej sprawie.
Reasumując sąd uznał, iż skarga R.G. nie jest zasadna. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku, Sąd oddalił skargę.
t.p.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło