III SA/Łd 585/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 grudnia 2016r., sygn. akt III SA/Łd 585/16 w sprawie ze skargi J.F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. D.Cz. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J.F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W dniu 22 grudnia 2016r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 grudnia 2016r. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie uchybionego terminu pełnomocnik podał, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ponieważ w okresie od dnia 6 do dnia 13 grudnia 2016r. oraz od dnia 14 do 15 grudnia 2016r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, a powyższą okoliczność potwierdzają zaświadczenia lekarskie wystawione przez lekarza sądowego oraz zwolnienia lekarskie. Przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 16 grudnia 2016r. i tym samym rozpoczął bieg siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Do wniosku pełnomocnik załączył kopie zaświadczenia lekarskiego z dnia 6 grudnia 2016r., nr 07/12/2016 oraz z dnia 14 grudnia 2016r., nr 16/12/2016, zwolnienia lekarskie oraz wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 grudnia 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.)- dalej p.p.s.a., jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkuje odmową przywrócenia uchybionego terminu. Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesiono wniosek w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełniono (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz wystąpił brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Zatem, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 1153/96 (LEX nr 45637) brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Podkreślenia więc wymaga, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Dodać należy, że miernik staranności, o którym mowa jest podwyższony w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W takiej sytuacji bowiem, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez profesjonalnego pełnomocnika, który powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności w postępowaniu sądowym. Oceniając okoliczności faktyczne występujące w niniejszej sprawie w kontekście przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sąd doszedł do wniosku, że strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie wykazała podstawowej przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu jaką jest brak winy w jego uchybieniu. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że pełnomocnik skarżącego nie złożył w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego przez tut. sąd w dniu 2 grudnia 2016r. Zgodnie z treścią art. 141 § 2 p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W przedmiotowej sprawie wyrok został ogłoszony po zamknięciu rozprawy w dniu 2 grudnia 2016r., w związku z powyższym termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku rozpoczął swój bieg od dnia 3 grudnia 2016r., a upłynął w dniu 9 grudnia 2016r. W dniu 22 grudnia 2016r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 grudnia 2016r. wskazując, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ponieważ w okresie od dnia 6 do dnia 13 grudnia 2016r. oraz od dnia 14 do 15 grudnia 2016r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, a powyższą okoliczność potwierdzają zaświadczenia lekarskie wystawione przez lekarza sądowego oraz zwolnienia lekarskie wystawione na druku ZUS ZLA. Analiza treści przedstawionych zaświadczeń lekarskich wskazuje jednak, że wbrew argumentacji przedstawionej we wniosku, w okresie trwania zwolnienia lekarskiego pełnomocnik skarżącego nie musiał leżeć. Fakt ten wynika wprost z treści zaświadczeń lekarskich, gdzie w pkt 15 - "Wskazania lekarskie" wpisano cyfrę "2", która świadczy o tym, że w okresie objętym zwolnieniem "chory mógł chodzić". W tych okolicznościach nie można przyjąć, że wnioskodawca wykazał brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zasadność złożonego wniosku o przywrócenie terminu wywodzona jest bowiem, wyłącznie z faktu niezdolności do pracy, która potwierdzona została wystawionymi zaświadczeniami lekarskimi, ze wskazaniem lekarskim "chory może chodzić". W orzecznictwie sądowym przyjmuje się natomiast, że samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Niekoniecznie musi ono bowiem oznaczać niemożność dokonania w sposób prawidłowy konkretnej czynności procesowej. W szczególności samo zwolnienie lekarskie nie wyklucza możliwości zlecenia dokonania czynności procesowej innej osobie, zwłaszcza gdy z treści zwolnienia lekarskiego – jak w niniejszej sprawie – wynika, że chory może chodzić (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998r., sygn. III SA 1243/97, postanowienie NSA z 26 czerwca 2008r., sygn. akt I OZ 428/08). Ponadto, nie odnosząc się do stanu zdrowia pełnomocnika skarżącego, należy zauważyć, że obowiązkiem pełnomocnika było poinformowanie swego mocodawcy, że w terminie otwartym do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie będzie w stanie samodzielnie dokonać tej czynności, tym bardziej, że czynność ta nie jest obarczona przymusem adwokacko-radcowskim. W konsekwencji sąd uznał, że treść załączonych do akt sprawy zaświadczeń lekarskich nie dawała podstaw do przyjęcia, że stan zdrowia pełnomocnika uniemożliwiał mu zarówno osobiste przygotowanie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jak i zlecenie tej czynności osobie trzeciej, czy też posłużenie się inną osobą i nadanie przesyłki w urzędzie pocztowym. W ocenie sądu, przyjmując obiektywny miernik staranności, której należy wymagać od adwokata należycie dbającego o interesy swojego mocodawcy, należy uznać, że obowiązkiem profesjonalnego pełnomocnika jest właściwe zorganizowanie swojej pracy. W pojęciu tym niewątpliwie mieści się także zapewnienie zastępstwa na czas braku możliwości wypełniania swoich obowiązków zawodowych. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie spraw reprezentowanej strony, w tym także z obowiązkiem dochowania terminów. Zaistniałe w tym zakresie zaniechanie ze strony profesjonalnego pełnomocnika uniemożliwia stwierdzenie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych sąd nie znalazł argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a., gdyż z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na obowiązku dochowania przez stronę należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Podkreślić przy tym należy, że w przypadku profesjonalnego pełnomocnika procesowego (adwokata, radcy prawnego), który zawodowo trudni się reprezentacją uczestników postępowania w ramach udzielonego pełnomocnictwa obowiązuje podwyższony standard staranności. Profesjonalny pełnomocnik zobowiązany jest zatem do szczególnej dbałości (staranności) o interesy swoich mocodawców. Uchybienia pełnomocnika procesowego są uchybieniami strony, gdyż pełnomocnik działa na jej rzecz w oparciu o udzielone przez stronę pełnomocnictwo procesowe. Złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z zachowaniem ustawowego terminu było zatem obowiązkiem pełnomocnika, który ponosi odpowiedzialność nie tylko za treść dokonanej czynności, ale i jej skuteczność formalną. W analizowanym stanie faktycznym choroba pełnomocnika, trwająca łącznie od 6 do 15 grudnia 2016r., mogłaby stanowić przesłankę uzasadniającą przywrócenie terminu, gdyby miała charakter niespodziewany (nagły), bądź też gdyby z zaświadczenia lekarskiego wynikało, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwił dokonanie czynności, o której mowa w art. 141 § 2 p.p.s.a. – osobiście, bądź przy pomocy osób trzecich. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. D.CZ.