III SA/Łd 587/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-08-08
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego, gdy rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego określenia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania. W niniejszej sprawie, uchylenie decyzji wymiarowej przez WSA i oczekiwanie na rozpoznanie skargi kasacyjnej przez NSA, które dotyczyły określenia zobowiązania podatkowego stanowiącego podstawę tytułu wykonawczego, miało prejudycjalne znaczenie dla rozstrzygnięcia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w tym kwestii przedawnienia i naliczania odsetek.Stan faktyczny
Skarżący S. B. złożył zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia zobowiązania i nieprawidłowego naliczania odsetek. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy rozpatrywali te zarzuty. W międzyczasie, decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, została uchylona wyrokiem WSA, a sprawa dotycząca tej decyzji trafiła do NSA. Pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 roku sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a : zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 33, art. 34 § 1a, § 4 i § 5, art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpatrzeniu zażalenia S. B. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. M. z dnia [...] r. nr [...] o oddaleniu jako nieuzasadnionych zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części oddalającej jako nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na jego przedawnienie i oddalił ww. zarzut jako niedopuszczalny, w pozostałym zakresie utrzymał przedmiotowe postanowienie w mocy.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. M. wystawił na S. B. tytuł wykonawczy o numerze [...] obejmujący zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005. W piśmie z dnia 2 stycznia 2012 r. S. B. złożył zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Zobowiązany podniósł, że wierzyciel błędnie wskazał kwotę odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym za rok 2005. Podał, że postępowanie kontrolne zostało wszczęte postanowieniem dnia [...] r. Decyzję określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 2 grudnia 2011 r., co zobowiązywało wierzyciela do nienaliczania odsetek za zwłokę za okres od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego do dnia doręczenia decyzji wymiarowej. S. B. podniósł ponadto zarzut przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 i podkreślił, że wymagana należność nie została zabezpieczona. Wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. M. uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...].
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w wyniku rozpoznania zażalenia postanowieniem z dnia [...] r. uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazał, że zaskarżone postanowienie nie zawiera podstawy prawnej rozstrzyganych zarzutów. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. M. błędnie przyjął niezasadność zarzutu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok ze względu na zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. M. postanowieniem z dnia [...] r. uznał zarzuty w sprawie ww. postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione. Odnosząc się do zarzutu z art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym organ wskazał, że tytuł wykonawczy nr [...] został wystawiony zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odniesieniu do zarzutu naliczania odsetek organ wskazał, że niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 24 ust. 5 ustawy z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, gdyż opóźnienie w wydaniu decyzji powstało z przyczyn niezależnych od organu. Jeśli chodzi o zarzut przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 r., to organ stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż w dniu 2 grudnia 2011 r. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego.
Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie.
Organ II instancji w postanowieniu z dnia [...] r. wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zachodzi tożsamość wierzyciela i organu egzekucyjnego, co uzasadnia bezprzedmiotowość wydawania przez wierzyciela wszelkich postanowień w zakresie zgłoszonych zarzutów. W stosunku do zarzutu przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, że zastosowanie w niniejszej sprawie winien znaleźć art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzut nieistnienia obowiązku ze względu na przedawnienie był rozpatrywany w odwołaniu od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r nr [...] oraz w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi wszczętym na skutek wniesienia skargi na decyzję organu podatkowego drugiej instancji w ww. sprawie. Według organu odwoławczego organ I instancji powinien w tej sytuacji stwierdzić niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu przedawnienia w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005. W odniesieniu do zarzutu nieuzwględnienia przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, że opóźnienie w wydaniu decyzji powstało z przyczyn niezależnych od organu. Podkreślił, że księgi rachunkowe za 2005 r. prowadzone były nierzetelnie i organ kontroli skarbowej zobowiązany był przeprowadzić obszerne postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia wielu faktów. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. M. z dnia [...] r. nr [...] w części, w której organ egzekucyjny oddalił jako nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na jego przedawnienie i orzekł o oddaleniu ww. zarzutu jako niedopuszczalnego. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w części utrzymującej w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. M. z dnia [...] r. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 24 ust. 5 w zw. z art. 24 ust. 6 ustawy o kontroli skarbowej poprzez uznanie, iż brak jest podstaw do zastosowania przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok, gdy opóźnienie w doręczeniu decyzji nastąpiło wskutek niewłaściwej organizacji pracy organu. Pełnomocnik skarżącego zarzucił również naruszenie przepisów prawa procesowego mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie własnych czynności dowodowych i niepoddanie analizie akt postępowania kontrolnego przez organ odwoławczy.
Wniósł o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr z 2012. 270) – dalej p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Regulacja art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oznacza zatem, że między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem, o którym stanowi cyt. przepis istnieć musi związek tego rodzaju, że wynik, toczącego się już postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Innymi słowy rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie wtedy tylko upoważniać będzie do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt II GZ 27/12, LEX nr 1136610).
Celowość zawieszenia postępowania na podstawie przepisu art. 125 § 1 p.p.s.a. pozostawiona została ocenie sądu. Podkreśla się przy tym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że uznanie to nie może być dowolne. Stąd też obowiązkiem sądu jest rozważenie, a w konsekwencji i wyjaśnienie przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania w sprawie.
Ekonomia procesowa, a także względy sprawiedliwości, mogą przemawiać za potrzebą zawieszenia postępowania w razie, badania przez Naczelny Sąd Administracyjny kwestii, która była rozstrzygana w zaskarżonym orzeczeniu. Zadaniem sądu administracyjnego jest bowiem kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej oraz jednolitość orzecznictwa. Wobec tego zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt II FZ 821/12, LEX nr 1223295).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że strona zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji w oparciu o art. 33 pkt 1 i pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. zarzut przedawnienia oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy.
W ocenie Sądu, dla rozstrzygnięcia tej sprawy istotne znacznie ma to, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 845/12 uchylona została decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. - określającą S. B. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. - na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy z dnia [...]r. o nr [...]. Powyższy wyrok WSA w Łodzi został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego i skarga kasacyjna nie została jeszcze rozpoznana przez NSA (sygn. akt II FSK 3223/12).
Ponadto wskazać należy, że istotne znaczenie ma również to, że decyzja wymiarowa Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Dyrektora Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. rozstrzygnęły kwestię będącą przedmiotem zgłoszonego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, tj. kwestię przedawnienia należności. Stanowiska organów nie podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Wprawdzie w niniejszej sprawie skarżący w skardze do Sądu zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. tylko w części utrzymującej w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. M. z dnia [...]r., a więc przedmiotem skargi nie jest kwestia przedawnienia zobowiązania, jednak zdaniem Sądu i tak rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego określenia S. B. zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. (kwestia prejudycjalna), bowiem dla rozstrzygnięcia zarzutu dotyczącego kwoty odsetek naliczonych w tytule wykonawczym na dzień wystawienia tytułu od dnia 3 maja 2006 r. istotne znacznie ma rozstrzygnięcie kwestii przedawniania kwoty należności głównej. Podkreślić należy, że również w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podnosił, że zgłoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku z uwagi na przedawnienie był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym prowadzonym w związku z odwołaniem od decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005. Również pełnomocnik skarżącego zgłosił wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że orzeczenie, które zapadnie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, będzie stanowiło jedną z podstaw rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu. Wskazać bowiem należy na tożsamość problemu prawnego wyłaniającego się w niniejszej sprawie oraz pozostającego do rozstrzygnięcia przez NSA w sprawie o sygn. akt II FSK 3223/12. Skoro decyzja wymiarowa została wyeliminowana z obrotu prawnego, to uzasadnione jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Łodzi z dnia 6 września 2012 r.
W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
e.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło