III SA/Łd 597/08

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...]; znak [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji postanawia 1) przyznać skarżącemu P. S. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie R.A. III SA/Łd 597/08 Uzasadnienie W dniu 2 października 2008 r. P. S. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] (Nr [...]; znak [...]) w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. W treści skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączają wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że obecnie nie posiada żadnych dochodów. Wskazał natomiast na swoje wydatki związane z bieżącym utrzymaniem, tj. czynsz (260 zł), energię elektryczną (od ok. 150 zł do ok. 170 zł), gaz (ok. 50 zł), podniósł także, że spłaca kredyt mieszkaniowy (200 zł), płaci alimenty w kwocie 250 zł, ma zaległości w spłacie kredytu odnawialnego oraz w kredycie z opóźnionym terminem płatności. Wyjaśnił przy tym, że w związku ze swoją obecną sytuacją materialną korzysta z pomocy rodziców. Z tych wszystkich względów – jak stwierdził – nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Jest właścicielem mieszkania o powierzchni 38 m2. Wyjaśnił, że obecnie nie osiąga żadnych dochodów, wskazując przy tym, że uprzednio otrzymywał jedynie połowę uposażenia. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest zwolnienie ze służby w Policji. Wyjaśnić w związku z tym należy, czy ten zakres przedmiotowy sprawy podlegać będzie wskazanemu przepisowi art. 239 pkt 1 lit. d ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co wymaga przede wszystkim wyjaśnienia pojęcia "sprawy ze stosunków pracy i stosunków służbowych". Określenie "sprawa ze stosunku" oznacza, że chodzi o sprawę, której przedmiot wyznacza określony stosunek prawny, którego źródłem są przepisy prawa regulujące treść oraz strony tego stosunku prawnego. Skoro sprawa ze stosunku prawnego oznacza sprawę, której przedmiot wyznacza stosunek prawny, to sprawą ze stosunku pracy lub stosunku służbowego, o której mowa w art. 239 pkt 1 lit. d ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest sprawa, której przedmiot ma swoją podstawę w stosunku pracy lub stosunku służbowym. Wskazany przepis zatem dotyczy takich spraw, w których przedmiotem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji publicznej jest określone rozstrzygnięcie, które wynika ze stosunku pracy lub stosunku służbowego skarżącego albo którego podstawą jest stosunek pracy lub stosunek służbowy skarżącego. Tak więc ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie tego przepisu dotyczy skarżącego, który wnosi skargę w sprawie, której przedmiotem jest stosunek pracy lub stosunek służbowy skarżącego (por. uchwałę naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2006 r., sygn. akt I OPS 7/05). Stąd też, w ocenie sądu, spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. d) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy skarżący korzysta już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu wniosek skarżącego w tym zakresie należało oddalić jako bezzasadny. Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącego sąd miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym w szczególności fakt nie osiągania obecnie żadnych dochodów. Skarżący nie posiada także żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, nie osiąga również innych dodatkowych dochodów. Wskazał natomiast na swoje wydatki związane z bieżącym utrzymaniem, tj. czynsz (260 zł), energię elektryczną (od ok. 150 zł do ok. 170 zł), gaz (ok. 50 zł), podniósł także, że spłaca także kredyt mieszkaniowy (200 zł), płaci alimenty w kwocie 250 zł. Podniósł także, że ma zaległości w spłacie kredytu odnawialnego oraz w kredycie z opóźnionym terminem płatności. Wyjaśnił także, że w związku ze swoją obecną sytuacją materialną korzysta z pomocy rodziców. W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Faktyczny brak dochodów, konieczność korzystania z pomocy rodziców oraz wysokość obciążeń, jakie musi ponieść w tym postępowaniu, uzasadniają przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. d) i art. 262 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.