III SA/Łd 604/12

Dnia 12 września 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia NSA Janusz Furmanek, , Protokolant ref. staż. Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2012 roku sprawy ze skargi A. D.-W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.); art. 138 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), Wojewoda Ł.utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o odmowie wymeldowania M. N. z pobytu stałego w [...]. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny: W dniu [...] r. A. D. złożyła wniosek o wymeldowanie M. N. z pobytu stałego w lokalu położonego w [...]. Uzasadniając wskazała, że w/w nie przebywa w przedmiotowym lokalu od miesiąca maja 2012 r. Nie zna jego aktualnego miejsca pobytu. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. orzekł o wymeldowaniu M.N. z pobytu stałego z ww. lokalu. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez M.N. Wojewoda Ł.decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu organ meldunkowy winien uzupełnić materiał dowodowy sprawy, w tym m.in. przeprowadzić ponowne oględziny spornego lokalu, a także przesłuchać obie strony i skonfrontować sprzeczne zeznania. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. uznał, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do orzeczenia o wymeldowaniu M. N. z pobytu stałego w lokalu [...].. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. D. Uzasadniając podniosła, że jest osobą w podeszłym wieku i czuje się wykorzystana przez M. N. Zgodziła się na zameldowanie w przedmiotowym lokalu M. N. w przekonaniu, że będzie to jedynie pobyt czasowy, w celu udzielenia jej pomocy fizycznej i opieki. Nie zdawała sobie sprawy, że zameldowała M. N. na pobyt stały. Nie przewidziała również, że ww. doprowadzi lokal do stanu uniemożliwiającego funkcjonowanie w nim. Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Wojewoda Ł. decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wymeldowania M. N. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że ww. nie opuścił miejsca pobytu stałego. M.N.przebywa w spornym lokalu i zaspokaja w nim swoje potrzeby życiowe. Fakt przebywania ww. w lokalu przy [...] został udowodniony zarówno w wyniku przeprowadzonych oględzin i oświadczenia zainteresowanego, jak również kilkukrotnych oświadczeniach wnioskodawczyni, która potwierdziła fakt pobytu M. N. w przedmiotowym mieszkaniu. Organ odwoławczy wskazał, że z przeprowadzonego postępowania dowodowego wyraźnie wynika, że strony znajdują sie w silnym konflikcie, jednak postępowanie meldunkowe nie jest środkiem rozwiązywania sporów pomiędzy lokatorami. Jeżeli najemca lokalu chce by lokator opuścił mieszkanie, które zajmuje bez tytułu prawnego, właściwą drogą prawną jest wniesienie do sądu powszechnego powództwa o jego eksmisję. Bez znaczenia pozostaje również podnoszona przez wnioskodawczynię okoliczność, nieopłacania przez M. N.rachunków za energię elektryczną, prąd oraz kwestia utrudniania jej swobodnego korzystania z lokalu. Z powyższych względów organ odwoławczy uznał wniosek A. D. za bezpodstawny i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie wymeldowania M. N. A. D.wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Uzasadniając podniosła, że nie zgadza się z treścią wydanej decyzji co do prowadzenia przez M. N. normalnego życia w zdemolowanym mieszkaniu. Wskazała, że ww. podstępnie wyprosił zameldowanie w przedmiotowym lokalu argumentując koniecznością uzyskania pożyczki remontowej na własny dom położony w miejscowości D. Pobyt w jej lokalu miał trwać jedynie kilka miesięcy. W wyniku nieświadomego zameldowania została pozbawiona możliwości normalnego życia we własnym mieszkaniu. Zadbane mieszkanie zostało zdemolowane przez M. N.na dowód czego przedstawia zdjęcia. Skarżąca oświadczyła, że od maja 2012 r. M. nie interesuje się żadnymi opłatami, jest agresywny i wulgarny. Jego celem jest wyłudzenie mieszkania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 12 września 2012 r. obecna na rozprawie skarżąca oświadczyła, że M. N. przebywa w tym momencie w jej mieszkaniu. Oświadczyła nadto, że 15 marca 2012 r. złożyła do Sądu Rejonowego pozew o eksmisję M.N. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U 2012. 270) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Powyższe brzmienie przepis art. 15 ust. 2 ustawy uzyskał z dniem 1 maja 2004 roku w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. nr 93, poz. 887). Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Sąd stwierdził, że organy administracji orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo zebrały materiał dowodowy i oceniły w granicach prawem przewidzianej swobody, co w efekcie doprowadziło do prawidłowej oceny stanu faktycznego, przedstawionego w uzasadnieniach decyzji. Zameldowanie i wymeldowanie są aktami rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu bądź ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu (opuszczenia lokalu). Jak stanowi przepis art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wymagana prawem przesłanka zameldowania jest zatem spełniona, gdy istnieją łącznie warunki określone w tym przepisie, a mianowicie dana osoba przebywa w lokalu i ma zamiar stałego w nim przebywania. Przebywanie pod oznaczonym adresem nie stanowi spełnienia przesłanki zameldowania, jeśli nie towarzyszą temu okoliczności wskazujące na zamiar stałego związania się z tym miejscem pobytu. Zamieszkanie w lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy winno łączyć się ze skoncentrowaniem w tym lokalu (z przeniesieniem do tego lokalu) centrum życiowego danej osoby. Wymaganą prawem przesłankę wymeldowania stanowi zatem ustanie pobytu w lokalu - nieprzebywanie w lokalu. Podkreślić należy, iż ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu" nie stracił na aktualności w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) - w wyniku którego z dniem 19 czerwca 2002 r. utracił moc art. 9 ust. 2 powołanej wyżej ustawy. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Jeżeli zatem strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu np. wobec wymiany zamków w drzwiach, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 marca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02). Za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego niedopuszczona, nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Jeżeli natomiast strona podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu, to wówczas nie można uznać za dobrowolne opuszczenie przedmiotowego lokalu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 108/00, LEX nr 49954). A zatem zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli. Koniecznym jest zatem dokonanie oceny zamiaru osoby, która ma być wymeldowana. Jednakże ocena ta nie może być oceną bezkrytyczną. Niezbędnym jest uwzględnienie obiektywnych przesłanek opuszczenia, takich jak : powód opuszczenia, możliwość dostępu do lokalu, wola powrotu i utrzymywania związków z miejscem stałego pobytu, jak również pogodzenie się z dalszym niezamieszkiwaniem w nim. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organy administracji miały podstawę do oceny, dokonanej w granicach określonych przepisem art. 80 k.p.a., że M.N.nie opuścił lokalu nr [...]. Powyższą okoliczność potwierdzają zeznania przesłuchanych osób. Przesłuchana w dniu [...] r. A. D.oświadczyła, że rzeczy należące do M.N. zostały przeniesione do jednego pomieszczenia, ponieważ ona od dnia 6 stycznia 2012 r. stale przebywa w przedmiotowym lokalu, zajmuje jeden pokój. Oświadczyła również, że w nocy z 25 stycznia na 26 stycznia 2012 r. ww. nocował w przedmiotowym lokalu. Skarżąca poinformowała także, że przed 6 stycznia 2012 r. przebywała na działce w miejscowości W. Do przedmiotowego lokalu przychodziła raz w tygodniu i widziała, że od maja 2011 r. M. N. nie przebywał pod adresem [...]. Skarżąca oświadczyła nadto, że w roku 2011 rachunki za prąd opłacał M. N. Natomiast od czerwca 2011 r. ww. nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. W oświadczeniu z [...] r. skarżąca wyjaśniła, że M. N. miał przebywać w przedmiotowym lokalu do czasu wyremontowania domu, czy też mieszkań, które nabył w miejscowości D. W kolejnych oświadczeniach z dnia [...] r. i [...] r. skarżąca zeznała, że M.N.nocuje w lokalu przy ul. [...], przyrządza posiłki, jednakże nie dba o jego czystość. Oświadczyła również, że od lipca 2011 r. przestała przyjmować od M. N. pieniądze za użytkowanie lokalu. Zażądała opuszczenia przez niego lokalu, jednak M.N. przebywa w nim, utrudniając jej korzystanie z mieszkania. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 12 września 2012 r. A. D.oświadczyła, iż M. N. nadal przebywa w spornym lokalu. Natomiast z wyjaśnień M.N. złożonych w dniu [...] r. wynika, iż w lokalu przy [...] mieszka od 24 lutego 2009 r. W lokalu znajdują się jego rzeczy i ruchomości. Z uwagi na trzyzmianowy system pracy często nie przebywa pod adresem zameldowania. Oświadczył, że od lutego 2009 r. do grudnia 2011 r. przekazywał skarżącej kwotę 200 zł miesięcznie z tytułu najmu przedmiotowego lokalu. Opłacał również rachunki za energię elektryczną. Przesłuchana w dniu [...] r. w charakterze świadka M.K. zamieszkała w [...] zeznała, że przed dwoma laty w lokalu nr [...]zamieszkał M.N. z dziewczyną. Często w godzinach nocnych słyszała odgłosy remontu oraz zauważyła wyminę drzwi wejściowych przez ww. Obecnie M. N. rzadziej widuje na terenie posesji przy [...]. Ostatni raz widziała go w zeszłym tygodniu. Ponadto zeznała, że w lokalu nr [...]zamieszkuje także A.D., którą widuje na terenie posesji. M. O. zeznała w dniu [...] r., że M.N. mieszka w lokalu [...]od około trzech lat. Przez około rok czasu ona również mieszkała w przedmiotowym lokalu. W mieszkaniu tym rozpoczęli remont za zgodą A. D. Obecnie odwiedza M.N.pod tym adresem. Potwierdziła, że M. N. nocuje w tym lokalu, spożywa posiłki oraz posiada swoje rzeczy osobiste. Ponadto z protokołu przeprowadzonych w dniu [...] r. oględzin przedmiotowego lokalu wynika, że lokal składa się z dwóch pomieszczeń. W jednym z pomieszczeń wydzielono powierzchnię, w której znajduje się zlew oraz kuchnia, służąca do ogrzewania pomieszczenia i przygotowywania posiłków. W drugiej części pomieszczenia znajduje się rozkładana kanapa z pościelą, regał kuchenny z naczyniami oraz lodówka z żywnością. Rzeczy te należą do M. N. Ponadto w pomieszczeniu tym znajdują się meble oraz rzeczy osobiste, w tym odzież i kosmetyki M. N. Oznaki remontu stwierdzono jedynie w części kuchennej tego pomieszczenia. Natomiast w drugim pomieszczeniu znajdowały się meble, rzeczy damskie żywność należące do skarżącej. Zdaniem Sądu, z powyższych ustaleń wynika, że M. N. nie zerwał więzi z lokalem, skoro w nim przebywa. Organy administracji prawidłowo zatem uznały, że dokonane ustalenia świadczą o braku przesłanek świadczących o opuszczeniu przez ww. dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wiąże się z skoncentrowaniem centrum życiowego poza miejscem tego pobytu, a więc związane jest z wyprowadzeniem się z lokalu i zabraniem wszystkich rzeczy. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu musi nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia woli, jak i w drodze odpowiedniego zachowania się, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 133/06, Lex nr 327831). Wobec powyższego prawidłowe jest stanowisko organów administracji, że M. N. nie wyraził woli opuszczenia miejsca pobytu stałego i zamieszkania na stałe w innym lokalu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że przeniósł swoje centrum życiowe do innego miejsca. Wręcz przeciwnie zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że centrum życiowe M. N.znajduje się w mieszkaniu przy [...]. W niniejszej sprawie ewidencja odzwierciedla stan faktyczny i brak jest podstaw do usuwania informacji o zameldowaniu M. N., gdyż informacja ta nie przestała obrazować, wynikającego z uprzedniego zgłoszenia, stanu faktycznego. Wskazać należy również, że art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych służy celom ewidencyjnym, a nie rozwiązywaniu problemów o charakterze cywilnym. Podnoszone przez skarżącą kwestie konfliktu z M.N., w tym zajmowania przez niego lokalu, do którego nie posiada tytułu prawnego regulowane są przepisami prawa cywilnego, a wszelkie spory w tym zakresie podlegają kognicji sądów powszechnych. Reasumując, w ocenie Sądu organy administracji publicznej w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy i dokonały jego prawidłowej oceny w granicach określonych przepisem art. 80 k.p.a. Organy administracji zapewniły stronom czynny udział w postępowaniu zapoznając je ze zgromadzonym materiałem dowodowym i umożliwiając tym samym ustosunkowanie się do zgromadzonych dowodów w sprawie. W wyniku zaś prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji zasadnie uznały, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki, określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, do wymeldowania M. N. z przedmiotowego lokalu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. t.p..