III SA/Łd 606/25

Dnia 9 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 8 lipca 2025 roku nr SKO.4141.311.2025 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z 8 lipca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej: SKO w Łodzi) odmówił W.P. (dalej: strona lub skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 5 maja 2025 r. ustalającej obowiązek zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki BMW 320D o numerze rejestracyjnym [...]. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. Prezydent Miasta Łodzi decyzją z 5 maja 2025 r. orzekł o ustaleniu dla strony wysokości kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w treści którego wyraziła niezadowolenie z jej wydania. SKO w Łodzi, rozpoznając ww. odwołanie, stwierdziło, iż zostało ono wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., wobec czego postanowieniem z 10 czerwca 2025 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z 25 czerwca 2025 r. strona złożyła do SKO w Łodzi wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 5 maja 2025 r., w którym wskazała, że możliwe, iż uchybiła terminowi o 2–3 dni, ale spowodowane było to tym, iż przebywa w zakładzie karnym i musi czekać na znaczek, który trudno zakupić w zakładzie karnym. Postanowieniem z 8 lipca 2025 r. SKO w Łodzi odmówiło stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 5 maja 2025 r. Skargę na to postanowienie wniosła strona, podnosząc w jej treści, że pojazd marki BMW 320D o numerze rejestracyjnym [...] w dniu usuwania pojazdu nie był jej własnością, co potwierdzać miała umowa sprzedaży. Skarżący wyjaśnił również, że do 6 czerwca 2026 r. przebywa w zakładzie karnym i w związku z tym nie ma dostępu do tej umowy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie było postanowienie SKO w Łodzi odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi orzekającej o ustaleniu wobec skarżącego wysokości kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu. Jak wynika z akt sprawy, decyzja niniejsza została doręczona skarżącemu do Zakładu Karnego nr [...] w Ł. przy ul. [...] w dniu 9 maja 2025 r. Skarżący wniósł odwołanie od niej pismem z 19 maja 2025 r., nadanym za pośrednictwem administracji Zakładu Karnego nr [...] w Ł. 26 maja 2025 r., co stwierdza prezentata na kopercie z ww. pismem. W powyższych okolicznościach SKO w Łodzi stosownym postanowieniem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W reakcji na to rozstrzygnięcie skarżący pismem z 25 czerwca 2025 r., nadanym do organu odwoławczego 30 czerwca 2025 r., wniósł o przywrócenie terminu, uzasadniając swoje żądanie tym, że przebywa w zakładzie karnym, co uniemożliwia mu łatwe zakupienie znaczka pocztowego. Zaskarżonym postanowieniem SKO w Łodzi odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu argumentując, że twierdzenie dotyczące problemów z nabyciem znaczka nie daje podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stanowi oczywisty przykład swoistego zaniedbania w prowadzeniu własnych spraw. Ponadto SKO w Łodzi stwierdziło, że strona nie spełniła określonych w art. 58 k.p.a. przesłanek przywrócenia terminu, tj.: dochowania terminu (nieprzywracalnego) od ustania przyczyn uchybienia do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jak również jednoczesnego dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin, tj. wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 5 maja 2025 r. Zdaniem sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zaskarżone postanowienie SKO w Łodzi nie zasługiwało na wyeliminowane z obrotu prawnego, ponieważ z uwagi na całokształt stanu faktycznego sprawy nie sposób uznać, aby wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wysokość kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Jak wynika z powołanego wyżej przepisu, ustanawia on trzy kryteria uwzględnienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Odnośnie do pierwszego, konieczne jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że uchybienie terminu (w tym przypadku do wniesienia odwołania od decyzji) nastąpiło bez jego winy. Warunek ten oznacza wykazanie się szczególną starannością w dbałości o własne interesy, tj. wskazanie, że w danych, szczególnych i nierzadko losowych okolicznościach, niemożliwych do przezwyciężenia przez adresata terminu, nie było szans jego dochowania, mimo dołożenia należytych starań. W niniejszej sprawie skarżący uzasadnił brak winy w uchybieniu terminu tym, że przebywa w zakładzie karnym, co miało mu utrudniać zakup znaczka pocztowego. Zdaniem sądu okoliczność ta nie mogła jednak odnieść zamierzonego skutku w kontekście wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Sąd nie neguje przy tym stwierdzeń pełnomocnika skarżącego, że nadanie przesyłki w warunkach izolacji penitencjarnej może być znacząco ograniczone, jednak nie podziela stanowiska, że fakt ten pozbawia realnej możliwości dochowania ustawowego terminu i stanowi o niezawinionym charakterze uchybienia terminu. Akceptując bowiem tę retorykę, sąd de facto uznałby, że przebywanie w zakładzie karnym stawia a priori w lepszej pozycji procesowej osoby przebywające w zakładach karnych w stosunku do pozostałych obywateli, bowiem z natury rzeczy w każdym przypadku uchybienia terminu procesowego przez osobę osadzoną przynależne byłoby je prawo do przywrócenia takiego terminu, podczas gdy w przypadku osób nieizolowanych muszą one wykazać nierzadko daleko bardziej złożone okoliczności, aby z tego rodzaju możliwości skorzystać. Fakt, że skarżący przebywał w zakładzie karnym nie może go uprzywilejowywać w realizacji procesowych obowiązków, przynajmniej do momentu, w którym nie wykaże, że obiektywnie nie miał możliwości podjęcia jakichkolwiek czynności związanych z terminowym nadaniem przesyłki (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2023 r. sygn. akt I FSK 1117/20). Skład orzekający podziela przy tym pogląd wyrażony w prawomocnym wyroku WSA w Opolu z 7 marca 2024 r. sygn. akt I SA/Op 66/24 (orzeczenia.nsa.gov.pl), że sam fakt przebywania w zakładzie karnym nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza to bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę osobiście i nadania pisma w zakładzie karnym lub też przez inną osobę, np. członka rodziny. Wnioskodawca powinien stosowną argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda we wniesieniu odwołania w terminie była od niego niezależna i istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, czego skarżący bezspornie nie uczynił. Ani z akt sprawy, ani z pism procesowych nie wynika, że podejmował on jakiekolwiek starania do terminowego nadania odwołania, np. wskazując, że w terminie otwartym do jego złożenia podjął działania związane z nabyciem (otrzymaniem) znaczka pocztowego i faktycznie musiał nań oczekiwać tak długo, że nie złożył odwołania w czasie zakreślonym przepisami prawa. Skarżący nie powołał się także na żadne inne nadzwyczajne sytuacje, które – poza samym przebywaniem w zakładzie karnym – miałyby wpłynąć na brak możliwości dochowania przez niego ustawowego terminu do złożenia odwołania. Jeszcze raz stwierdzić więc trzeba, że skarżący nie dochował określonego w art. 58 § 1 k.p.a. warunku przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, tj. nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że niespełnienie choćby jednej z przesłanek określonych w art. 58 k.p.a., jest wystarczające do wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia uchybionego terminu, bowiem określone w ww. przepisie warunki muszą być spełnione łącznie, stąd zaskarżone postanowienie SKO w Łodzi należało uznać za rozstrzygnięcie, co do zasady, właściwe. Powyższe nie oznacza jednak, że całokształt oceny prawnej wyrażonej w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowy, przy czym stwierdzone w tym zakresie poniżej uchybienia nie miały wpływu na końcowe stanowisko sądu. Po pierwsze bowiem, sąd za nieuzasadnione uznał stanowisko organu odwoławczego, że w rozpoznawanej sprawie niesporne było, iż strona nie dochowała 7-dniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Uzasadniając powyższe, SKO w Łodzi wskazało, że strona wniosła odwołanie z uchybieniem przepisanego terminu w związku z trudnościami nabycia w zakładzie karnym znaczka pocztowego, przy czym wniosła odwołanie 26 maja 2025 r., co oznacza, iż wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania 30 czerwca 2025 r. (data złożenia wniosku przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego) nastąpiło z uchybieniem 7-dniowego terminu, co uniemożliwiło przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. Z przytoczonej wyżej in extenso argumentacji organu nie wynika, jaką datę przyjął za otwierającą bieg terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Zdaniem sądu datą rozpoczęcia biegu 7-dniowego terminu do złożenia wniosku jest data powzięcia informacji przez skarżącego o tym, że uchybił on terminowi. Skarżący, składając odwołanie, nie miał świadomości uchybienia terminowi, dlatego za datę tę należy uznać dopiero dzień doręczenia skarżącemu postanowienia organu odwoławczego stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co nastąpiło 23 czerwca 2025 r., bo dopiero wówczas strona powzięła informację, że uchybiła terminowi. Skoro więc skarżący nadał wniosek o przywrócenie terminu 30 czerwca 2025 r., co wprost wynika ze stosownej prezentaty administracji Zakładu Karnego nr [...] w Ł., to wniosek ten został złożony w ostatnim dniu 7-dniowego terminu, o jakim mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Przejawem nieuzasadnionego formalizmu jest powoływanie się na niespełnienie przez skarżącego przesłanki jednoczesnego złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Organ odwoławczy zdaje się nazbyt literalnie traktować treść § 2 art. 58 k.p.a., twierdząc, że złożone przez skarżącego odwołanie z 19 maja 2025 r. zostało rozpoznane postanowieniem z 10 czerwca 2025 r. i nie może być ponownie przedmiotem prowadzonego postępowania odwoławczego. Sądowi nie jest jednak znany przepis prawa, który wprost ustanawiałaby normę prawną, z której wynikałby fakt "swoistego" skonsumowania odwołania strony, tylko z tego powodu, że uprzednio złożyła je ona z uchybieniem terminu. Trzeba bowiem zauważyć, że art. 58 k.p.a. dotyczy w założeniu sytuacji, w której, co do zasady, strona nie dochowując określonego terminu zaniechała również dokonania czynności procesowej, której termin ten dotyczył. W niniejszej sprawie tak nie było, co organ zinterpretował w sposób poniekąd sprzeczny z wyrażoną w art. 12 k.p.a. zasadą ogólną szybkości i prostoty postępowania, zachowując się tak, jakby żadnego odwołania w sprawie nigdy nie złożono. Co więcej, gdyby nawet zaakceptować stanowisko organu w tym zakresie, to trzeba pamiętać, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż niedopełnienie - wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu - czynności, której termin ten dotyczył, stanowi brak formalny tego wniosku, podlegający uzupełnieniu na wezwanie organu (zob. m.in. wyrok NSA z 12 czerwca 2024 r. sygn. akt I OSK 1331/23). Z akt sprawy nie wynika, żeby organ odwoławczy wzywał skarżącego do uzupełnienia tego braku, a więc nie powinien też z tego faktu czynić skarżącemu skutecznego zarzutu. Jedynie fakt niespełnienia przesłanki braku uprawdopodobnienia przez skarżącego winy w uchybieniu terminu może sanować powyższe uchybienie, w myśl zasady, że wezwanie w powyższym zakresie byłoby z natury rzeczy zbędne, bo nie mogłoby zmienić finalnej treści kontrolowanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) skarga podlegała oddaleniu. d.j.