III SA/Łd 614/17

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 28 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] znak [...] w przedmiocie określenia zobowiązań w podatku akcyzowym za październik, listopad i grudzień 2012 roku postanawia 1. przyznać skarżącemu G. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie a.l. III SA/Łd 614/17 Uzasadnienie G. S. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] w przedmiocie określenia zobowiązań w podatku akcyzowym za październik, listopad i grudzień 2012 roku. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi strona skarżąca sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając formularz wniosku na druku "PPF". W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 10 letnią córką. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 1.400 zł. Oświadczył, że z żoną pozostaje w separacji. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością jego siostry, ponosząc koszty opłat za prąd, wodę i gaz w granicach 300 zł miesięcznie. Ponadto 500 zł miesięcznie przeznacza na utrzymanie córki, ok. 600 zł wydaje na transport i wyżywienie. W związku z wezwaniem referendarza do przekazania dodatkowych informacji i dokumentów obrazujących jego stan majątkowy skarżący przedstawił PIT-11 za 2015 rok, PIT-37 za 2015 rok, z którego wynika, że z tytułu zatrudnienia uzyskał dochód w wysokości 19.665 zł z którego wynika, że z tytułu zatrudnienia uzyskał dochód w wysokości 19.665 zł. Z zeznania PIT-11 i PIT-37 za 2016 rok wynika, że dochód wyniósł 15.572,36 zł. Skarżący oświadczył, że od kilku lat nie posiada żadnych rachunków bankowych, kont bankowych i lokat. Z zaświadczenia o dochodach, wystawionego przez pracodawcę wynik, że dochód miesięczny skarżącego to kwota 238,54 zł brutto. Pracodawca potwierdził fakt wypłacania wynagrodzenia w gotówce. Wnioskodawca nadesłał także oświadczenie swojej żony, w którym wskazał, że zamieszkuje wspólnie ze swoimi rodzicami, nie przekazuje mężowi żadnych kwot na utrzymanie dziecka, bowiem córka zamieszkuje bądź z nią bądź z mężem i oboje ponoszą koszty jej utrzymania. Skarżący przedłożył także oświadczenie, że nie prowadzi działalności gospodarczej indywidualnej ani w spółkach. Oświadczył, że jest wspólnikiem spółki A Sp. z o.o. z siedzibą w Z. która jednak nie rozpoczęła działalności gospodarczej od chwili jej założenia w roku 2008. Wspólnicy nie zdołali pozyskać dla spółki ani gruntów ani wiatraków w celu wytwarzania energii elektrycznej. W roku 2009 wspólnicy wydatkowali kwotę 134.000,00 zł (kapitał zakładowy oraz dopłaty) na zbadanie wietrzności na terenie wysypiska śmieci w Z. w celu ustalenia opłacalności pomieszczenia na tym terenie wiatraków i uzyskania kredytu z banku. Wydatkowane środki nie przyniosły oczekiwanego rezultatu a trzej wspólnicy ponieśli stratę wobec niepodjęcia działalności w spółce. Spółka A Sp. z o.o. z siedzibą w Z. nie miała i nie ma majątku oraz nie prowadziła i nie prowadzi działalności. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, co stanowi przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przedstawionych dodatkowych oświadczeń i dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z 10 letnią córką. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 1.400 zł. Oświadczył, że z żoną pozostaje w separacji, nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w mieszkaniu będącym własnością siostry, ponosząc koszty opłat za prąd, wodę i gaz w granicach 300 zł miesięcznie. Ponadto 500 zł miesięcznie przeznacza na utrzymanie córki, ok. 600 zł wydaje na transport i wyżywienie. Przedstawił i PIT-37 za 2015 rok, z którego wynika, że z tytułu zatrudnienia uzyskał dochód w wysokości 19.665 zł. Z zeznania PIT-37 za 2016 rok wynika, że dochód wyniósł 15.572,36 zł. Skarżący nie prowadził również w roku 2014 i 2015 jak i obecnie działalności gospodarczej w ramach spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka A Sp. z o.o. z siedzibą w Z. nie rozpoczęła działalności gospodarczej od chwili jej założenia w roku 2008. Wspólnicy nie zdołali pozyskać dla spółki ani gruntów ani wiatraków w celu wytwarzania energii elektrycznej. W roku 2009 wspólnicy wydatkowali kwotę 134.000,00 zł (kapitał zakładowy oraz dopłaty) na zbadanie wietrzności na terenie wysypiska śmieci w Z. w celu ustalenia opłacalności pomieszczenia na tym terenie wiatraków i uzyskania kredytu z banku. Wydatkowane środki nie przyniosły oczekiwanego rezultatu a trzej wspólnicy ponieśli stratę wobec niepodjęcia działalności w spółce. Spółka A Sp. z o.o. z siedzibą w Z. nie miała i nie ma majątku oraz nie prowadziła i nie prowadzi działalności. Rozpoznając wniosek skarżącego nie można też pominąć faktu, iż skarżący pozostaje w związku małżeńskim (małżonkowie pozostają w separacji). Wskazać w związku z tym należy na wynikający z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami. Obowiązek ten nie zostaje wyłączony nawet w przypadku nieistnienia wspólności majątkowej, czy nie prowadzenia przez małżonków wspólnego gospodarstwa domowego. Obowiązek pomocy dotyczy każdej dziedziny życia i rozciąga się w szczególności na pomoc przy prowadzeniu spraw sądowych. Istotne jest wskazanie, że małżonkowie mają względem siebie obowiązek pomocy także w zakresie prowadzenia postępowania sądowego (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005 Nr 1, poz. 8). Zgodnie bowiem z art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swoich sił oraz swoich możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie wyłącza przy tym stosowania przepisów regulujących małżeńskie stosunki majątkowe. Dlatego też, nawet w razie zawarcia małżeńskiej umowy majątkowej małżonkowie nadal zobowiązani są do zaspokajania potrzeb innych członków rodziny. Z powyższych uwag wynika, że przy rozpoznaniu wniosku, należało brać pod uwagę nie tylko dochody skarżącego, lecz również jego żony, która zobowiązana jest przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą wraz ze skarżącym stworzyli zawierając związek małżeński. W tym miejscu wskazać należy, że kwota wpisu od skargi w niniejszej sprawie wynosi 7.208 zł. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności oraz treść art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, dlatego, w celu zachowania prawa do sądu, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 500 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za nieuzasadniony. Partycypacja w kosztach postępowania jest bowiem obowiązkiem strony nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wnioskodawca posiada stałe źródło dochodów, które w zestawieniu z wykazanymi wydatkami koniecznego utrzymania pozwala w ocenie Sądu na uiszczenie kwoty stanowiącej zaledwie ułamek należnego wpisu od skargi. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. a.l.