III SA/Łd 616/09

WyrokWSA w Łodzi2010-02-03

Skład orzekający: Ewa Alberciak, Janusz Nowacki, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy egzekucyjne prawidłowo oceniły przesłankę "ważnego interesu publicznego" przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych, nie analizując wyczerpująco sytuacji faktycznej spółki i jej argumentów dotyczących polskiego kapitału, zatrudnienia oraz wcześniejszych ustaleń dotyczących spłat?
Ratio decidendi
Organy egzekucyjne nie przeprowadziły wyczerpującej analizy przesłanki "ważnego interesu publicznego" przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych. Ograniczyły się do ogólnej interpretacji pojęcia interesu publicznego, nie odnosząc jej do specyficznej sytuacji faktycznej spółki, jej argumentów dotyczących polskiego kapitału, roli pracodawcy oraz wcześniejszych ustaleń dotyczących spłat. Brak takiej analizy stanowi naruszenie art. 7 Kpa, co skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Spółka A. S.A. złożyła wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych w wysokości ponad 92 tys. zł, naliczonych w związku z egzekucją zaległości w podatku akcyzowym. Spółka argumentowała, że należność została spłacona w ratach ustalonych z pracownikami Izby Celnej, a wszczęcie egzekucji było bezpodstawne. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, uznając, że spółka nie wykazała braku możliwości poniesienia kosztów ani istnienia ważnego interesu publicznego. Spółka zaskarżyła postanowienie, podnosząc, że organy nie oceniły prawidłowo przesłanki "ważnego interesu publicznego", skupiając się na sytuacji finansowej, a nie na specyfice spółki jako polskiego pracodawcy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A. Spółki Akcyjnej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A. Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r., nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A. Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; bg III SA/Łd 616/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...], nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz 1071 ze zm.)- dalej Kpa.; art. 17 § 1, art. 18 i art. 64e § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) – zwana dalej u.p.e.a., Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] , znak [...] wydane w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 92.484,30 zł, nałożonych na [...] Spółkę Akcyjną z siedzibą w Ł.. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny. Zawiadomieniem z dnia [...] , nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. działając jako organ egzekucyjny, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...], nr [...] obejmującego zaległości spółki w podatku akcyzowym za luty 2009r., dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego spółki w [...] Banku Regionalnym S.A. w Ł.. Wyżej wymienione zawiadomienie oraz tytuł wykonawczy z dnia [...] spółka otrzymała w dniu [...]. Pismem z dnia 21 kwietnia 2009 r. [...] S.A. złożyły do Dyrektora Izby Celnej w Ł. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wraz ze skargą na czynności egzekucyjne. W piśmie spółka zawarła wniosek o umorzenie "ewentualnych kosztów egzekucyjnych". Uzasadniając złożony wniosek spółka podniosła, iż w jej ocenie wszczęcie postępowania egzekucyjnego i zastosowanie środka egzekucyjnego było bezpodstawne. Spółce nie można zarzucić, iż uchyla się od zapłaty podatku, a tym samym brak jest podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Objęta przedmiotowym tytułem wykonawczym należność w wysokości 1.772,882,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę została bowiem spłacona w ratach w okresie od 16 kwietnia 2009 r. do 7 maja 2009 r. Powyższa forma spłaty według oświadczenia spółki ustalona została z wymienionymi z imienia i nazwiska pracownikami Izby Celnej w Ł.. Spółka podniosła, iż co najmniej raz w tygodniu prowadzi rozmowy na temat aktualnej realizacji zobowiązań z tytułu podatku akcyzowego oraz planowanych terminach i wysokościach wpłat. Ponadto spółka oświadczyła, iż charakter oferowanego przez nią towaru, jak również wymuszona przez warunki rynkowe treść umów zawartych z odbiorcami powoduje, że termin płatności za towar określany jest na okres powyżej 50 dni. Natomiast termin płatności zobowiązań publiczno-prawnych jest określony na 25 dni. Stąd powstałe opóźnienia w płatnościach spółki. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych. Dokonując oceny istnienia przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych organ podniósł , iż spółka nie wykazała ich istnienia. Pomimo wezwania nie przedłożyła dowodów, które pozwoliłyby uznać, że spółka nie jest w stanie ponieść nałożonych kosztów bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Nie wykazała również istnienia ważnego interesu publicznego, który przemawiałby za uwzględnieniem jej wniosku. W ocenie organu spółka jako firma prywatna, nakierowana na osiągnięcie zysków, nie realizująca ważnych z punktu widzenia społecznego usług, nie może pozostawać w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do innych podmiotów. Dyrektor Izby Celnej nie stwierdził ponadto, że ściągnięcie kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. [...] S.A. wniosły zażalenie na postanowienie organu I instancji do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.. Spółka podniosła, że jest podmiotem o wyłącznie polskim kapitale, powstałym na bazie majątku zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego, a jej akcjonariuszami zostali wyłącznie pracownicy spółki. Utrzymując pracowniczy charakter akcjonariatu w okresie 7 lat wykonała zobowiązania wobec Skarbu Państwa na łączną kwotę 34.179.070,75 zł. Nigdy nie korzystała z pomocy Skarbu Państwa czy Gminy. Ponadto jej sytuacja jest niekonkurencyjna w porównaniu z podmiotami o obcym kapitale, funkcjonującymi na łódzkim rynku nie będącymi trwale z nim związane, a posiadającymi rożnego rodzaju ulgi i zwolnienia. Mając powyższe na uwadze spółka wiosła o zapewnienie "warunków konkurencyjności w imię realizacji ważnego interesu publicznego". Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powołując się na treść art. 64c § 1 u.p.e.a. odwoławczy wskazał, iż zasadą jest, że koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego. Natomiast przepis art. 64e § 1 u.p.e.a. przewiduje instytucję umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Stosownie do treści art. 64e § 2 u.p.e.a. koszty egzekucyjną mogą być umorzone, jeżeli: 1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej; 2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny 3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Powyżej powołany przepis zawiera zamknięty katalog przesłanek umożliwiający umorzenie kosztów egzekucyjnych. Przy czym decyzja o umorzeniu kosztów egzekucyjnych należy do decyzji uznaniowych, na co wyraźnie wskazuje treść cytowanego przepisu. W niniejszej sprawie [...] składając przedmiotowy wniosek nie przedłożyły na żądanie organu I instancji dokumentów, które umożliwiłby ocenę ich sytuacji ekonomicznej. Jak wynika z dokumentacji będącej w posiadaniu organów podatkowych stan majątkowy spółki jest stabilny. Zarówno wprowadzenia do sprawozdań finansowych spółki za rok obrotowy 2007 i 2008, jak i rachunki zysków i strat za te lata wskazują, że nie istnieją żadne zagrożenia dla istnienia i kontynuacji działalności spółki. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej sytuacja finansowa spółki nie pozwala przyjąć, iż wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. , to jest, że spółka nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie nie występuje "ważny interes publiczny" przemawiający za umorzeniem kosztów postępowania egzekucyjnego. O istnieniu tego interesu nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz zobiektywizowane czynniki, oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa. Przy jego ocenie należy mieć również na uwadze zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Zasadnie zatem przyjął organ I instancji, iż w interesie publicznym, jest uzyskanie powstałych w toku egzekucji administracyjnej kosztów, stanowiących źródło finansowania organów egzekucyjnych. Ich pozbawienie może bowiem doprowadzić do utraty możliwości samofinansowania tych organów, co w konsekwencji doprowadzi do przeniesienia tego ciężaru na Skarb Państwa. Ponadto uwzględnienie wniosku spółki byłoby niewłaściwe z punktu widzenia zasad sprawiedliwości. Fakt, iż akcjonariuszami spółki są wyłącznie jej pracownicy nie może stawiać strony w pozycji uprzywilejowanej. Takie działanie mogłoby zmniejszyć zaufanie społeczeństwa do organów państwa. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie wystąpiła również przesłanka, o której mowa w art. 64e § 2 pkt 3 u.p.e.a. Organ nie stwierdził bowiem, że ściągnięcie kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi [...] S.A. zarzuciły naruszenie art. 6 § 1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie było uzasadnione uchylaniem się spółki od obowiązku zapłaty; art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa. poprzez niedokonanie oceny wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych i niewyjaśnianie istotnych okoliczności oraz brak oceny ważnego interesu publicznego. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Ł., umorzenie kosztów egzekucyjnych i zaliczenie uiszczonych wpłat na poczet przyszłych zobowiązań, a ponadto zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumentację przedstawioną we wniosku z dnia 21 kwietnia 2009 r. Wskazała, iż nieterminowe regulowanie zobowiązań podatkowych wynika z specyfiki rynku, na którym skarżąca funkcjonuje oraz z postanowień umów zawartych z kontrahentami. Niemniej jednak należności te są regulowane wraz z należnymi odsetkami. Ponadto spółka pozostaje w ciągłym kontakcie z pracownikami Izby Celnej w Ł., z którymi każdorazowo ustala terminy i wysokość spłat ciążących na niej zobowiązań. Stąd w ocenie spółki wszczęcie postępowania egzekucyjnego było bezzasadne i nastąpiło z naruszeniem art. 6 § 2 u.p.e.a. Zdaniem skarżącej organy rozpatrujące niniejszą sprawę błędnie przyjęły, że spółka wnosząc o umorzenie kosztów egzekucyjnych powołuje się na przepis art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. Podstawą prawną złożonego wniosku był przepis art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. Organy administracji publicznej skupiły się natomiast na przesłance trudnej sytuacji finansowej dłużnika. Nie przeprowadziły natomiast analizy istnienia "ważnego interesu publicznego" po stronie spółki. Pominęły całkowicie uwarunkowania, na które wskazywała spółka. Nie wzięły pod uwagę wysokości wpłat zrealizowanych przez spółkę na rzecz Skarbu Państwa, wielkości otrzymanej pomocy publicznej i nie porównały powyższych do innych podmiotów działających na rynku łódzkim. W ocenie spółki wskazywanie jako ważny interes publiczny konieczności pozyskiwania środków finansowania organów egzekucyjnych może prowadzić do przekonania, iż organy te wykorzystują przepisy prawa instrumentalnie w celu zabezpieczenia środków pieniężnych koniecznych do ich funkcjonowania. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec podatnika, który sukcesywnie spłaca w całości swoje zobowiązania publiczno prawne stanowi zdaniem skarżącej spółki naruszenie zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady celowości i zasady zaufania do organów państwa. Działanie takie pozostaje w sprzeczności z demokratycznym państwem prawnym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola , o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przechodząc do oceny zasadności skargi należy stwierdzić, że skarga jest uzasadniona. Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia prawa procesowego, a w szczególności art. 7 Kpa, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 64e § 1 r. u.p.e.a. organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Stosownie zaś do § 2 koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej, za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny, bądź ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. W myśl art. 17 § 1 oraz art. 18 u.p.e.a. rozstrzygnięcie w tym zakresie winno zostać wydane w formie postanowienia, w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może" wynika, że postanowienie wydane w oparciu o powyższe uregulowania prawne daje podstawy organom egzekucyjnym do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że przepis ten pozostawia do uznania organu egzekucyjnego istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności, uzasadniających umorzenie kosztów egzekucyjnych, jak też zakres ewentualnego umorzenia. Nie może to jednak oznaczać dowolności rozstrzygnięcia. Wydanie postanowienia musi być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą - z zachowaniem wymogów proceduralnych, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Dopiero w takich warunkach podjęta decyzja uznaniowa może być uznana nie za decyzję dowolną, lecz mieszczącą się w granicach uznania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 1999 r., sygn. akt I SA/Lu 478/98, sygn. akt FSK 2211/04 publ. Biul. Skarb, z 1999 r. nr 6, poz. 30).Organ powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualnie okoliczności uzasadniające zakres ich zastosowania. Z kolei uzasadnienie takich decyzji (postanowień), szczególnie negatywnych dla podatnika, powinno dokładnie określać także przyczyny, z powodu których organ instytucji tej nie zastosował, pomimo wystąpienia szczególnych okoliczności. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji (postanowienia) uniemożliwia bowiem jej właściwą kontrolę ze strony sądu. (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 3118/01, publ. POP z 2004 r., nr 4, poz. 77). Uprawnienie organu administracji państwowej do wydania decyzji uznaniowej nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające umorzenie kosztów egzekucyjnych w całości lub w części. Ograniczenie kontroli sądowej do badania zgodności postanowienia z prawem (a nie z punktu widzenia słuszności i celowości) nie oznacza, że Sąd bada jedynie, czy wydanie postanowienia w zakresie umorzenia kosztów egzekucyjnych poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego. Sąd administracyjny ma obowiązek zbadać i ocenić, czy organ egzekucyjny, a także organ wyższego stopnia, prawidłowo zinterpretowały pojęcie nieostre (niedookreślone) na tle stanu faktycznego w konkretnej sprawie (por. wyrok, NSA z 25 lutego 1983 r., sygn. akt II SA 2075/82, publ. OSP z 1983 r., nr 7 poz. 143). Negatywne rozstrzygnięcie, szczególnie podjęte w ramach uznania administracyjnego, powinno być przekonywująco, wyczerpująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały dokładnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przypadku decyzji uznaniowej organ zobowiązany jest w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania. Skarżąca spółka wnioskując o umorzenie kosztów egzekucyjnych, jako podstawę prawną swojego wniosku skarżąca wskazała art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a., podnosząc w uzasadnieniu, że za zastosowaniem instytucji umorzenia postępowania przemawia interes publiczny nie tylko Skarbu Państwa, ale również Spółki [...] S.A. Sąd analizując uzasadnienie zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia oceny występowania tej przesłanki uznał, że organy egzekucyjne obu instancji w sposób nie wyczerpujący odniosły się do powyższej kwestii. Tymczasem treść rozstrzygnięcia administracyjnego powinna być związana z przedmiotem postępowania (zainicjowanego wnioskiem skarżącej) i stanowić konkretną odpowiedź organu administracyjnego na zawarte we wniosku żądanie skarżącej. Tylko takie rozstrzygnięcie, nie budzące wątpliwości co do jego zakresu, w pełni odpowiada wymogowi rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 k.p.a.) oraz zgodne jest z zasadą pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.), czy też z zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.) (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2007r. w sprawie V SA/Wa 252/07). Podejmując rozstrzygnięcie odmawiające stronie umorzenia kosztów egzekucyjnych , na podstawie art. 64 e § 1 i § 2 u.p.e.a., organy egzekucyjne ograniczyły się jedynie do zinterpretowania pojęcia "interesu publicznego". Posiłkując się w tym względzie stanowiskiem WSA w Warszawie wyrażonym w wyroku z dnia 4 sierpnia 2005r. w sprawie sygn. Akt III SA/Wa 646/05 wyjaśniły, że pojęcie interesu publicznego powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa. Podkreśliły nadto, że interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o niezbędności umorzenia kosztów egzekucyjnych. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia Skarbu Państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej pomocy, na tle sytuacji finansowej Państwa. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela powyższą interpretację pojęcia "interesu publicznego", stwierdza jednak, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie zawierają wystarczającej oceny sytuacji faktycznej skarżącej z punktu widzenia powyższych wartości. Tymczasem brak jednoznacznego zdefiniowania w ustawie pojęcia interesu publicznego powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości. "Interes publiczny", o jakim mowa w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji musi być przy tym tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny". Użycie tego słowa podkreśla bowiem wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów egzekucyjnych z uwagi na tenże interes. Analiza wniosku Spółki z tego punktu widzenia powinna zawierać wnikliwą ocenę wartości składających się na pojęcie interesu publicznego wraz z wynikającymi z tej oceny wnioskami. Negatywne rozstrzygnięcie, zwłaszcza podjęte w ramach uznania administracyjnego, powinno być szczególnie przekonywująco, wyczerpująco i jasno uzasadnione. W przypadku decyzji uznaniowej organy zobowiązane są w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania. Wobec powyższego organy miały obowiązek przeanalizować i wyjaśnić w czym przejawiają się w przedmiotowej sprawie wskazane wartości takie jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa i ocenić jaki mają wpływ na istnienie przesłanki interesu publicznego. Powołana przez organ konieczność pozyskiwania środków z tytuł kosztów egzekucyjnych w celu samofinansowania działalności organów egzekucyjnych zdaniem Sądu nie może stanowić podstawowej przyczyny odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. Organy egzekucyjne dokonując analizy przesłanek istnienia interesu publicznego powinny również ocenić , jak w kontekst ważnego interesu publicznego wpisuje się podnoszona przez skarżącą we wniosku okoliczność, że spółka jest polskim podmiotem gospodarczym, której akcjonariuszami są obecni i byli pracownicy spółki oraz fakt, że skarżąca spółka jest pracodawcą, zatrudniającym liczną grupę pracowników na łódzkim rynku pracy. Tego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zabrakło. Wskazać również należy, iż organy rozpatrujące niniejszą sprawę nie odniosły się w ogóle do podnoszonych przez skarżącą spółkę kwestii każdorazowych ustaleń terminu i wysokości spłat ciążących na spółce zobowiązań, których dokonywali pracownicy spółki z pracownikami Izby Celnej w Ł.. Jeżeli terminy spłat rzeczywiście zostałyby ustalone, a następnie dochowane przez spółkę, to w świetle przepisu art. 8 Kpa, obciążenie jej bardzo wysokimi kosztami egzekucyjnymi może być uznane za naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów państwa. Kwestia ta wymaga dokładnego wyjaśnienia. W szczególności należy wyjaśnić, czy pracownicy wskazani we wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych byli uprawnieni do wiążących ustaleń. Nie wyjaśniając powyższych wątpliwości organy naruszyły przepis art. 7 Kpa. Zgodnie z treścią art. 7 Kpa. organy administracji publicznej są obowiązane do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zebrać i rozpatrzeć dostępny materiał dowodowy w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Prawdą jest, iż spółka składając pismo z dnia 21 kwietnia 2009 r. zawierające wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych wskazała jako podstawę umorzenia tych kosztów przepis art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. Niemniej jednak organ rozstrzygający wniosek o umorzenie kosztów postępowania uprawniony jest do zbadania stanu faktycznego sprawy pod kątem wystąpienia którejkolwiek z przesłanek, określonej w powyżej powołanym przepisie, umożliwiającej zastosowanie instytucji umorzenia kosztów egzekucyjnych. Umorzenie kosztów egzekucyjnych może nastąpić bowiem z urzędu, jak i na wniosek. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw.z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...]. O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. A. B.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło