III SA/Łd 620/19

WyrokWSA w Łodzi2019-09-19

Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Małgorzata Kowalska, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2017 w pomniejszonej wysokości jest zasadne w sytuacji, gdy rolnik nie przedstawił kompletnej analizy chemicznej gleby obejmującej wszystkie grunty orne objęte zobowiązaniem, w szczególności w zakresie zawartości węgla organicznego, w pierwszym roku realizacji pakietu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w pomniejszonej wysokości było zasadne. Kluczowym argumentem było niespełnienie przez skarżącego wymogu przedstawienia kompletnej analizy chemicznej gleby, w tym zawartości węgla organicznego, dla wszystkich gruntów ornych objętych zobowiązaniem w pierwszym roku jego realizacji. Sąd podkreślił, że wcześniejsze orzeczenie w podobnej sprawie jest wiążące, a błąd organu w poprzednim postępowaniu nie obliguje do jego powielania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu skarżącemu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2017 w pomniejszonej wysokości. Pomniejszenie wynikało z nieprzedstawienia przez skarżącego kompletnej analizy chemicznej gleby w zakresie węgla organicznego dla wszystkich gruntów objętych zobowiązaniem w pierwszym roku jego realizacji. Skarżący kwestionował zasadność pomniejszenia, powołując się na wcześniejsze przyznanie płatności w pełnej wysokości za rok 2016 oraz na przewlekłość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2019 roku sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2017 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z [...]r. w przedmiocie przyznania M. C. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 na 2017 rok. Z akt sprawy wynika, że decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z 1 lipca 2017 roku została M.C. przyznana płatności rolno-środowiskowo-klimatyczna PROW 2014-2020 na 2015 rok w ramach wariantu 1.1 Rolnictwo zrównoważone do powierzchni 53,11 ha w wysokości 5.076,21 zł. wynikającej z pomniejszenia o kwotę 15.856,79 zł z uwagi na stwierdzone w toku postępowania nieprawidłowości w zakresie niepełnej analizy chemicznej gleby w odniesieniu do zawartości węgla organicznego, a więc nie spełnienia wymogu określonego w załączniku nr 2 część I pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. poz. 415 ze zm.) – dalej "rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne". Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...] roku. Ta z kolei decyzja była przedmiotem kontroli tutejszego sądu, który wyrokiem z 22 lutego 2017 roku oddalił skargę M. C. uznając, że kontrolowana decyzja była zgodna z prawem. 30 maja 2017 r. wnioskodawca złożył wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 na 2017 rok. Zadeklarował do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej do pakietu nr 1 wariant 1.1 Rolnictwo zrównoważone działki rolne o powierzchni 51,03 ha. W toku postępowania, mając na względzie treść § 15 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego i art. 18 ust. 6 akapit drugi i trzeci rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L 2014 r. Nr 181 str. 48) - dalej "rozporządzenie (UE) Nr 640/2014", organ I instancji ustalił, że powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej wynosi 51,03 ha. W związku z zadeklarowaniem do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej powierzchni przekraczającej 50 ha, uśredniona stawka płatności w ramach Wariant: 1.1 Rolnictwo zrównoważone, określona na podstawie § 16 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego wynosi dla powierzchni do 50 ha 400 zł za 1 ha oraz dla powierzchni powyżej 50 ha 309 zł za 1 ha. Nadto organ I instancji ustalił, że wnioskodawca nie złożył w terminie chemicznej analizy gleby (ph, P, K, Mg i węgiel organiczny) w pełnym zakresie, albowiem przedłożona analiza gleby nie zawierała chemicznej analizy węgla organicznego dla wszystkich działek objętych wnioskiem. W oparciu o powyższe ustalenia decyzją z [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na rok 2017 w łącznej wysokości 5 077,30 zł, w tym: Wariant: 1.1 Rolnictwo zrównoważone w wysokości 5.077,30 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 15.231,70 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, w tym środki budżetu Unii Europejskiej 3.230,68 zł, środki krajowe 1.846,62 zł, oraz ustalił stronie obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym stanowiący powierzchnię: zobowiązanie Wariant: 1.1 Rolnictwo zrównoważone podjęte 15 marca 2015 r. na powierzchnię 53,11 ha. Organ wskazał, że pomniejszenie płatności obliczonej jako iloczyn powierzchni 51,03 ha i stawki za 1 ha 397,98 zł nastąpiło w związku z nieprzestrzeganiem przez stronę wymogu określonego w części I ust. 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego w zakresie wykonania chemicznej analizy gleby ph, P, K, Mg i węgiel organiczny w pierwszym (lub poprzedzającym) roku realizacji wariantu i nieprzestrzeganiem tego wymogu również w kolejnych latach realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego. M. C. 28 grudnia 2018 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji podnosząc w nim, iż nie został zobowiązany ani upoważniony przez ARiMR do wykonania badań gleby w terminie innym niż wyznaczony w rozporządzeniu. Wnioskodawca wyjaśnił, że w należącym do niego gospodarstwie rolnym wykonywane są badania gleby, jeżeli zachodzi taka potrzeba, ale nie zgłasza ich do ARiMR, ponieważ badania wykonane w drugim i trzecim roku nie mogą być uznane za badania wykonane w roku pierwszym, chyba że ARiMR upoważni rolnika do wykonania takich badań. Ponadto wskazał na przewlekłość postępowania i błędne uzasadnienie decyzji. Powołaną na wstępie decyzją z [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślił, że przedstawione w 2015 r. przez stronę sprawozdania z analizy gleby w zakresie węgla organicznego nie są kompletne i nie stanowią analizy gleby sporządzonej zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu rolno-środowiskowo-klimatycznym, a wnioskodawca w związku z przedłożeniem takiej niespełniającej norm analizy, w konsekwencji nie spełnił wymogu określonego w załączniku nr 2 części I pkt 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, gdyż analiza chemiczna w zakresie węgla organicznego nie obejmuje wszystkich gruntów ornych zgłoszonych do płatności w pierwszym roku realizacji pakietu. Organ zaznaczył, iż wnioskodawca nie składał innej kompletnej analizy gleby na zawartość węgla organicznego, w tym w szczególności nie składał takiego dokumentu w sprawie o przyznanie płatności na 2016 r., ani w sprawie o przyznanie płatności na 2017 r. Okolicznością niesporną jest, że wnioskodawca nie składał innej analizy gleby na zawartość węgla organicznego, poza dokumentem złożonym 13 listopada 2015 r. - sprawozdanie z badań nr GX/228/15. Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wskazał na zasady przyznawania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej oraz zasady postępowania w tego rodzaju sprawach, odwołując się do treści art. 3 ust.1 pkt 10, art. 4, art. 26, art. 27 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 562 ze zm.) - dalej "ustawa" oraz § 2 ust. 1 i ust. 2, § 4 ust. 2 oraz § 5 ust.1 pkt 1, ust. 2 i ust. 4 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego. Jednocześnie organ zaznaczył, że zgodnie § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 6 marca 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2019 r. poz. 495), w sprawie znajdzie zastosowanie rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne w brzmieniu obowiązującym do 14 marca 2018 r., biorąc pod uwagę fakt, że sprawa została wszczęta przed 15 marca 2018 r. Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie skoro strona złożyła wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej 15 marca 2015 r. i to z tym dniem rozpoczęła realizację zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, które zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego trwa przez okres 5 lat. Zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne realizowane w ramach pakietu 1 Rolnictwo zrównoważone obejmuje użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności. W niniejszej sprawie we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej strona zgłosiła obszar stanowiący obszar zatwierdzony w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia 640/2014, o powierzchni 53,10 ha, i jest to obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, o czym strona była informowana. Na zgłoszonych gruntach ornych występowały uprawy, o których mowa w § 12 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. podkreślił następnie, że zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego rolnik lub zarządca realizujący zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne m. in. przestrzega innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Podstawowe wymogi dla pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone zostały określone w załączniku nr 2 części pierwszej, które nakładają obowiązek m.in. dwukrotnej chemicznej analizy gleby (pH. P, K, Mg i węgiel organiczny) - wykonanej na gruntach ornych w pierwszym (lub poprzedzającym) i w piątym (lub poprzedzającym) roku realizacji pakietu. Zdaniem organu w niniejszej sprawie wnioskodawca nie złożył żadnej analizy gleby i oświadczenia o działkach rolnych, których dotyczą wyniki analizy w terminie wskazanym w § 21 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego. Wprawdzie 13 listopada 2015 r. przed doręczeniem mu wezwania przez organ złożył analizę chemiczną, aczkolwiek w zakresie analizy chemicznej gleby na obecność węgla organicznego analiza ta nie była kompletna i zawierała cechy dyskwalifikujące ją jako pełną analizę chemiczną gleby na deklarowanych gruntach ornych w rozumieniu rozporządzenia, a jej złożenie nie oznaczało spełnienia warunków wskazanych w załączniku nr 2 do rozporządzenia część I pkt 2, gdyż nie obejmowała ona wszystkich gruntów ornych objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym. Jednocześnie na wezwanie organu wystosowane w trybie § 21 ust. 6 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego wnioskodawca nie przedstawił właściwej analizy chemicznej gleby, a jedynie 30 czerwca 2016 r. złożył wyjaśnienia, które w żaden sposób nie sanowały wadliwej analizy chemicznej gleby na obecność węgla organicznego. Wobec powyższego organ stwierdził, że mimo złożenia sprawozdań nr GR528/15 i nr GX/228/15 oraz wyjaśnień z 30 czerwca 2016 r. nie można uznać, aby składając te dokumenty wnioskodawca udowodnił spełnienie warunku wskazanego w załączniku nr 2 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego część I pkt 2, t.j. chemicznej analizy gleby (pH, P, K, Mg i węgiel organiczny) wykonanej na gruntach ornych w pierwszym (lub poprzedzającym) i w piątym (lub poprzedzającym) roku realizacji pakietu. Organ podkreślił, że okoliczność tę przesądził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie ze skargi wnioskodawcy na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 14 października 2016 r. nr [...] toczącej się pod sygn. akt III SA/Łd 1060/16, oddalając skargę wyrokiem z 22 lutego 2017 r., a ocena prawna zawarta w tym wyroku jest wiążąca dla organu w niniejszej sprawie. Organ II instancji zaznaczył następnie, że analiza rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 października 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2017 r. poz. 2139), wskazuje, że w przypadku wniosków o płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną za 2017 rok jak dotychczas analiza chemiczna gleby, w tym w zakresie węgla organicznego, winna być wykonana w pierwszym (lub poprzedzającym) roku realizacji pakietu oraz w ostatnim roku realizacji pakietu, zgodnie z załącznikiem nr 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego. Jednocześnie organ zauważył, ze po nowelizacji § 21 ust. 1 i ust. 7 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, która weszła w życie począwszy od wniosków o przyznanie płatności składanych po 14 marca 2017 r. możliwe jest złożenie takiej wcześniej wykonanej analizy chemicznej gleby później, także w postępowaniach za kolejne lata - do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za dany rok. W niniejszej sprawie w 2017 r. do dnia wydania decyzji taka prawidłowa analiza chemiczna gleby nie została złożona i jednocześnie uwzględniając twierdzenia strony, że nie dysponuje analizą chemiczną gleby wykonaną w pierwszym (lub poprzedzającym) roku złożenia wniosku o płatność, uznano za zbędne wzywanie strony w trybie § 21 ust. 6 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego do złożenia takiego dokumentu. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. stwierdził zatem, że wymóg wskazany w załączniku nr 2 cz. I pkt 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego nie został spełniony co do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2017 rok i w związku z powyższym na podstawie § 33 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna za 2017 rok ulega zmniejszeniu o 75% zgodnie z załącznikiem nr 8 poz. 14. Na podstawie tego załącznika w przypadku niewykonania na gruntach ornych w pierwszym (lub poprzedzającym) roku realizacji pakietu chemicznej analizy gleby (pH, P, K, Mg i węgiel organiczny) w terminie, iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości, wynosi 75%. Organ odwoławczy zaznaczył następnie, że strona nie zgłaszała w trybie art. 4 ust. 2 rozporządzenia (UE) 640/2014 żadnego przypadku siły wyższej lub nadzwyczajnej okoliczności. Niezależnie od tego nie wystąpiła żadna okoliczność nadzwyczajna lub o charakterze siły wyższej, która uniemożliwiłaby wykonanie analizy chemicznej gleby w zakresie węgla organicznego w stosunku do wszystkich pobranych próbek gleby. Za taką okoliczność w szczególności nie może zostać uznana podnoszona przez stronę w toku postępowania dotyczącego płatności za 2015 rok okoliczność rzekomego braku środków finansowych na wykonanie badań, uwzględniając realny potencjalny koszt takich badań oraz powierzchnię gruntów objętych płatnością i fakt, że udział w programach dotyczących płatności jest dobrowolny. Organ przedstawił sposób dokonania wyliczeń płatności na podstawie § 15 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego: 50 ha x 400,00 zł + 1,03 ha x (75%400,00 zł) = 20.000,00 zł + 309,00 zł = 20.309,00 zł. Zastosowanie obniżenia z załącznika nr 8 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego: 20309,00 zł - 20309,00 zł x 75% (kwota pomniejszenia) = 20309,00 zł - 15231,70 zł = 5077,30 zł. Zdaniem organu odwoławczego wobec powyższego rozstrzygnięcie organu I instancji w zaskarżonej odwołaniem decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z [...] r. jest prawidłowe, pomimo błędnego podania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Przepis rozporządzenia (błędnie oznaczony w podstawie prawnej decyzji organu I instancji jako § 33 ust. 9 rozporządzenia, choć w uzasadnieniu przywołano treść § 33 ust. 9c rozporządzenia) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji obowiązywał dla płatności począwszy od wniosków złożonych od 15 marca 2018 r. jednak z przepisów obowiązujących dla płatności na rok 2017 wywieść można tożsamą normę prawną o pomniejszeniu płatności z powodu niespełnienia wymogu wykonania na gruntach ornych w pierwszym (lub poprzedzającym) roku realizacji pakietu chemicznej analizy gleby (pH, P, K, Mg i węgiel organiczny), zgodnie z poz. 14 załącznika nr 8 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, zatem wadliwość uzasadnienia organu I instancji nie ma więc wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do argumentu odwołania o przyznaniu wnioskodawcy płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2016 r. w pełnej wysokości, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podkreślił, że Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, uchylając decyzją z [...] r. decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...] r. i odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] r. o przyznaniu wnioskodawcy płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2016 rok, uznał, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa poprzez przyznanie płatności w pełnej wysokości, lecz naruszenie to nie miało charakteru oczywistego i rażącego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] r. wniósł M. C.. Skarżący podniósł, że obecnie w obiegu prawnym funkcjonują dwie sprzeczne z sobą decyzje dotyczące przyznania mu płatności wydane na podstawie identycznych okoliczności. Z uwagi na fakt, że decyzja o przyznaniu pełnej płatności została potwierdzona przez Prezesa ARiMR powinna być wiążąca w latach następnych. Po uzyskaniu pełnej płatności strona była przekonana o tym, że nie musi wykonać badań uzupełniających w zakresie zawartości węgla organicznego, a nałożone w pierwszym roku sankcje kończą sprawę. Wielomiesięczna zwłoka organu w rozpoznaniu sprawy spowodowała, że uzupełnianie tych badań jest nieuzasadnione, ponieważ została już rozpoczęta realizacja zobowiązań przypadających na piąty rok programu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Na wstępie podkreślenia wymaga, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli legalności działalności administracji publicznej, a zatem kontroli tej działalności pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega przede wszystkim, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu materialnemu określającemu zasady przyznawania wnioskowanej płatności i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie było obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zapadłego rozstrzygnięcia, bądź stwierdzenie jego nieważności. Przedmiot kontroli sądu w niniejszej sprawie stanowiła wydana [...] r. decyzja Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., którą utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z [...] r. w przedmiocie przyznania M. C. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 na 2017 rok w pomniejszonej wysokości. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 562, ze zm.) – dalej jako "ustawa", oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415, ze zm.) w zw. z § 2 i § 3 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 października 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, § 2 pkt 1 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 marca 2018 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, oraz § 2 pkt 1 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Istotę sporu w tej sprawie stanowi kwestia legalności przyznania skarżącemu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2017 w pomniejszonej wysokości, a zatem chodziło o to, czy w odniesieniu do wnioskodawcy zaistniały nieprawidłowości skutkujące zmniejszeniem płatności, czy też nie. Odnosząc się do tego zagadnienia należy stwierdzić, że przyznanie skarżącemu płatności w mniejszej od wnioskowanej wysokości wynikało z niewadliwego ustalenia w toku postępowania administracyjnego w oparciu o materiał dowodowy sprawy, że strona nie przedstawiła wymaganej w części I ust 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia rolno-środowiskowo klimatycznego prawidłowej chemicznej analizy gleby w zakresie zawartości węgla organicznego. W sprawie niespornym jest, że w toku postępowania skarżący tylko raz - 13 listopada 2015 roku, a więc w roku podejmowania swojego 5 letniego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, złożył sprawozdanie z badań nr [...] sporządzone przez Okręgową Stację Chemiczno-Rolniczą w Ł. zawierające wyniki badań w zakresie zawartości węgla organicznego sporządzone na podstawie trzech próbek gleby oznaczonych nr 1752/7, 1761/7 i 1768/7. Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego rolnik lub zarządca realizujący zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne przestrzega innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W złączniku tym, zawierającym wymogi dla poszczególnych pakietów, w części I Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone w pkt.2 zawarto wymóg wykonania dwukrotnej chemicznej analizy gleby (pH, P, K, Mg i węgiel organiczny) na gruntach ornych w pierwszym (lub poprzedzającym) i piątym (lub poprzedzającym) roku realizacji pakietu. Z kolei zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1) a rozporządzenia w przypadku pakietu 1 Rolnictwo zrównoważone, rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji do dnia 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej kopię dokumentu zawierającego wyniki analizy gleby pobranej, zgodnie z normą w zakresie pobierania próbek do badań agrochemicznych gleby, z poszczególnych działek rolnych położonych na gruntach ornych, do których rolnik ubiega się o przyznanie tej płatności, wykonanej w laboratorium okręgowej stacji chemiczno-rolniczej lub innym laboratorium posiadającym akredytację Polskiego Centrum Akredytacji w zakresie badań agrochemicznych gleb, sporządzonego przez podmiot, który wykonał analizę. Pobierania próbek glebowych w celu poddania ich analizie powinno odbywać się zgodnie z zasadami określonymi przez Polski Komitet Normalizacyjny w normie: PN-R-04031: 1997. Próbki te powinny pochodzić z poszczególnych działek rolnych położonych na gruntach ornych, do których rolnik ubiega się o płatności. Przedstawione przez stronę sprawozdanie [...] dotyczące określenia zawartości węgla organicznego zawierało wyniki z 3 próbek nr 1752/7, 1761/7 i 1768/7 pochodzących z powierzchni 10,20 ha, a więc nie z całej powierzchni gruntów ornych do których strona ubiegała się o przyznanie płatności, bowiem powierzchnia gruntów ornych gospodarstwa strony zgłoszonych do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w dacie podjęcia zobowiązania wynosiła 53,11 ha. Okoliczność tę w swoich wyjaśnieniach z 30 czerwca 2016 roku przyznał sam skarżący, wskazując iż wycofał zlecenie na analizę w zakresie węgla organicznego w stosunku do pozostałych próbek poddanych analizie w zakresie pH, K, P, Mg. A zatem prawidłowo uznały organy obu instancji, iż złożona przez skarżącego analiza jako niepełna nie spełniała wymogu określonego w załączniku nr 2 część I pkt 2 rozporządzenia. Ocenę tę uznał za prawidłową tutejszy sąd w wyroku z 22 lutego 2017 roku w sprawie III SA/Łd 1060/16 oddalającym skargę strony na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. [...] roku w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 na rok 2015 w pomniejszonej wysokości. Rozstrzygnięcie to zgodnie z art. 170 p.p.s.a. ma charakter wiążący w rozstrzyganej obecnie sprawie. W myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wobec powyższego prawidłowo w rozstrzyganej sprawie organy przyjęły, że skarżący w pierwszym roku realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego nie spełnił wymogu z załącznika nr 2 część I pkt 2 rozporządzenia. W sprawie poza sporem pozostaje także kwestia, że wnioskodawca nigdy w toku dotychczasowej realizacji podjętego w dniu 15 marca 2015 roku zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego nie złożył innego sprawozdania niż sprawozdawanie nr GX/228/15 z 16 października 2015 roku w zakresie określenia zawartości węgla organicznego, które obejmowałoby wszystkie grunty orne objęte tym zobowiązaniem. Organ prawidłowo wskazał, że po nowelizacji § 21 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, która znajduje zastosowanie do wniosków składanych po 14 marca 2017 roku, możliwe jest złożenie takiej wcześniej wykonanej analizy chemicznej gleby, wykonanej w pierwszym roku zobowiązania, także w postępowaniach za kolejne lata, do dnia wydania decyzji dotyczącej płatności za dany rok. Jednak w rozstrzyganej sprawie taka analiza nie została złożona. A zatem prawidłowo w rozstrzyganej sprawie organy obu instancji przyjęły, że wymóg określony w załączniku nr 2 cz. I pkt 1 rozporządzenia dotyczący przedstawienia chemicznej analizy gleby na zawartość węgla organicznego wykonanej na gruntach ornych w pierwszym (lub poprzedzającym) roku realizacji pakietu nie został spełniony także w odniesieniu do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za rok 2017. Zgodnie z § 33 ust. 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego jeżeli na gruntach ornych zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach pakietu 1 Rolnictwo zrównoważone, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna dotycząca tego pakietu przysługuje w danym roku w wysokości zmniejszonej o kwotę stanowiącą iloczyn: 1) iloczynu: a) współczynnika dotkliwości danego uchybienia i b) współczynnika trwałości danego uchybienia - określonych w załączniku nr 8 do rozporządzenia oraz 2) kwoty stanowiącej iloczyn: a) wysokości płatności, jaka przysługiwałaby w ramach danego pakietu, gdyby rolnik lub zarządca przestrzegał tych wymogów, oraz b) procentowego stosunku powierzchni gruntów ornych, na których stwierdzono to uchybienie, do powierzchni gruntów ornych, na których powinny być przestrzegane te wymogi w ramach tego pakietu. W załączniku nr 8 do rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego pod poz. 14 określono dla niespełnienia wymogu wykonania na gruntach ornych w pierwszym (lub poprzedzającym) roku realizacji pakietu chemicznej analizy gleby (pH, P, K, Mg i węgiel organiczny) współczynnik dotkliwości uchybienia na poziomie 50%, zaś trwałości uchybienia 1,5 ich iloczyn to 75%. W oparciu o powołany przepis zgodnie z załącznikiem nr 8 poz.14 rozporządzenia płatność za rok 2017 ulegała zmniejszeniu o 75 %. Takie prawidłowe wyliczenie kwoty przysługującej skarżącemu płatności w oparciu o regulacje z § 15 ust. 1 , 2 i 3 oraz § 16 ust 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego organ przedstawił a stronie 20 kontrolowanej decyzji. Końcowo odnosząc się do zarzutów skargi i przedstawionej na ich poparcie argumentacji skarżącego wskazującej, że w oparciu o jego wniosek kontynuacyjny na 2016 rok, w tym samym stanie faktycznym została mu przyznana płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w pełnej wysokości wskazać należy, że błąd organów agencji polegający na wadliwej ocenie stanu faktycznego występującego w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2016, którego efektem było przyznanie skarżącemu płatności w pełnej wysokości, bez zastosowania prawidłowego jej zmniejszenia, nie mógł zostać naprawiony w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z [...] roku. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że błąd w ustaleniach faktycznych nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Także odmienne ustalenia faktyczne lub inna ocena ustaleń faktycznych nie mogą być uznane za rażące naruszenie prawa (zob. wyroki WSA w Gdańsku z 29 października 2014 r., I SA/Gd 163/14; z 2 listopada 2010 r., I SA/Gd 651/10wyrok WSA w Szczecinie z 19 grudnia 2007 r., II SA/Sz 934/07 Lex nr 469795). Wadliwe ustalenie w 2016 roku kwoty przysługujących skarżącemu płatności świadczy o nieprawidłowościach w ustaleniu stanu faktycznego, skutkujących naruszeniem prawa, ale nie mogło być utożsamiane z rażącym naruszeniem prawa co trafnie dostrzegł Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylając decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...]roku eliminującą z obrotu prawnego pierwotną decyzję o przyznaniu płatności na rok 2016. Jednak okoliczność, iż błąd w ustaleniach faktycznych polegający na pominięciu faktu nieprzedstawienia przez stronę pełnej analizy chemicznej wszystkich gruntów objętych wnioskiem o płatność, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia przez organ I instancji nie stanowił rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie przesądza o tym, że decyzja dotycząca płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za rok 2016 jest prawidłowa. Decyzja ta jest wadliwa jednak jako ostateczna korzysta z ochrony wynikającej z art. 16 k.p.a. i nie może zostać wyeliminowana przez organ z obrotu prawnego. Nieuprawnionym jednak jest oczekiwanie strony, że w postępowaniu dotyczącym wniosku kontynuacyjnego za kolejny rok realizacji zobowiązania organy orzekające winny powielić popełniony w niej błąd. W rozstrzyganej sprawie organy miały obowiązek działania na podstawie przepisów prawa – art. 6 k.p.a. W sytuacji, gdy poprzednia decyzja dotycząca 2016 roku była błędna, to nawet w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym organy nie mogą powielać swoich błędów, lecz mają prawny obowiązek orzekać zgodnie z prawem i działaniem takim nie naruszają zasady zaufania obywatela do organów państwa (art. 8 k.p.a.) Z przedstawionych wyżej względów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić. e.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło