III SA/Łd 621/08

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. S. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia 1) przyznać skarżącemu K. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie R.A. III SA/Łd 621/08 Uzasadnienie Pismem z dnia 31 października 2008 r. K. S. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego. Następnie pismem z dnia 22 grudnia 2008 r. skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – stosownie do treści art. 252 i art. 257 powoływanej ustawy – wezwał skarżącego do nadesłania oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu "PPF" – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF", wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, skarżący wskazał, że jest obecnie na rencie chorobowej, korzysta z pomocy lekarskiej kilku lekarzy specjalistów. Również jego żona jest osobą chorą i przebywa na rencie chorobowej. Nadmienił także, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje córka, studentka piątego roku pedagogiki. Opłaca ona koszty studiów w wysokości ok. 1.750 zł za semestr, przy czym zarabia jedynie 530 zł netto pracują na ½ etatu. Skarżący wyjaśnił także, że wraz z żoną wydają ok. 200-300 zł miesięcznie na pokrycie kosztów leków. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną J. S. oraz córką J. S. Na dochody gospodarstwa domowego składają się: świadczenie rentowe skarżącego w wysokości 1.008 zł brutto, świadczenie rentowe jego żony w wysokości 586 zł brutto oraz dochody z tytułu umowy o pracę jego córki w wysokości 720 zł brutto. Daje to łączny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego w wysokości ok. 2.300 zł brutto, a średniomiesięcznie na jednego członka rodziny – ok. 760 zł. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 120 m2, przy czym jak wyjaśnił dom ten jest niewykończony i niezamieszkany od 1995 r. Jest także właścicielem mieszkania o powierzchni 45 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 3,37 ha. Skarżący, zgodnie z oświadczeniem, nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. W związku z dodatkowym wezwaniem sądu, skarżący przedstawił roczne zeznanie podatkowe PIT-40 za 2007 r., z którego wynikało, że uzyskał łącznych przychód w wysokości 11.360,87 zł. oświadczył przy tym, że w tym okresie nie uzyskiwał żadnych innych dochodów. Dodatkowo załączył zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z którego wynika z kolei, iż w roku 2008 r. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy w wysokości łącznej za rok 2008 - 11.976,16 zł. Skarżący przedstawił także wyciągi z posiadanych kont. Z przedmiotowych wynika, że na dzień 23 stycznia 2009 r. saldo rachunku w Banku A. wynosiło 106,28 zł, na innym rachunku skarżącego w Banku B. saldo na dzień 31 stycznia 2009 r. wskazywał debet w kwocie -414,11 zł. Skarżący załączył także wyciąg z rachunku swojej żony, saldo tego rachunku wykazywało na dzień 27 stycznia 2009 r. 0,66 zł. Wyjaśnił także, że w roku 2007 i 2008 nie otrzymywał żadnych dopłat z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest wygaśnięcie mandatu radnego. Wyjaśnić w związku z tym należy, czy ten zakres przedmiotowy sprawy podlegać będzie wskazanemu przepisowi art. 239 pkt 1 lit. d ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co wymaga przede wszystkim wyjaśnienia pojęcia "sprawy ze stosunków pracy i stosunków służbowych". Określenie "sprawa ze stosunku" oznacza, że chodzi o sprawę, której przedmiot wyznacza określony stosunek prawny, którego źródłem są przepisy prawa regulujące treść oraz strony tego stosunku prawnego. Skoro sprawa ze stosunku prawnego oznacza sprawę, której przedmiot wyznacza stosunek prawny, to sprawą ze stosunku pracy lub stosunku służbowego, o której mowa w art. 239 pkt 1 lit. d ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest sprawa, której przedmiot ma swoją podstawę w stosunku pracy lub stosunku służbowym. Tak więc ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie tego przepisu dotyczy skarżącego, który wnosi skargę w sprawie, której przedmiotem jest stosunek pracy lub stosunek służbowy skarżącego (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2006 r., sygn. akt I OPS 7/05). Stąd też, w ocenie referendarza, w niniejszej sprawie spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. d) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy skarżący korzysta już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu wniosek skarżącego w tym zakresie należało oddalić jako bezzasadny. Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 252 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. W tym względzie wskazać należy przede wszystkim na fakt, iż zarówno skarżący jak i jego żona utrzymują się ze świadczeń rentowych, oboje pozostają na rencie chorobowej. Dochody w gospodarstwie domowym skarżącego, w którym pozostają także żona skarżącego i jego córka, wynoszą łącznie ok. 2.300 zł brutto, a średniomiesięcznie na jednego członka rodziny – ok. 760 zł. Ze wskazanych powyżej dochodów skarżący pokrywa natomiast bieżące wydatki oraz wszelkie pozostałe koszty utrzymania. Skarżący nie posiada przy tym żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych, nie osiąga także dodatkowych dochodów. Przedstawione wyciągi z rachunków bankowych potwierdzają przedmiotowe ustalenia. Istotny jest też fakt, podnoszony przez skarżącego, że wydaje on miesięcznie ok. 200-300 zł na leki dla siebie i żony. W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. d), art. 262 w zw. art. 252 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.