III SA/Łd 636/09

WyrokWSA w Łodzi2010-03-03

Skład orzekający: Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów jest zobowiązany do wprowadzenia zmian w powierzchni działki ewidencyjnej na podstawie wpisu w księdze wieczystej, jeśli wnioskodawca nie przedstawił innych dokumentów geodezyjnych lub kartograficznych uzasadniających taką zmianę?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest zobowiązany do wprowadzenia zmian w powierzchni działki ewidencyjnej wyłącznie na podstawie wpisu w księdze wieczystej, jeśli wnioskodawca nie przedstawił dodatkowych dokumentów geodezyjnych lub kartograficznych uzasadniających rozbieżność między danymi ewidencyjnymi a stanem prawnym lub faktycznym. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla stan prawny ustalony w innym trybie, a nie go kształtuje.
Stan faktyczny
Skarżąca J.T. wniosła o zmianę powierzchni działki ewidencyjnej w ewidencji gruntów z 0,1386 ha na 0,7329 ha, powołując się na wpis w księdze wieczystej. Wójt Gminy odmówił wprowadzenia zmian, wskazując na dane z operatu odnowienia ewidencji gruntów z 1988 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podkreślając brak dostarczenia przez skarżącą dokumentów uzasadniających zmianę. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wskazania terminu w wezwaniach oraz pozostawienie w obrocie błędnych zapisów sprzecznych z księgą wieczystą.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2010 r. sprawy ze skargi J.T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów oddala skargę Decyzją z dnia [...] Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej k.p.a., oraz art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy w O. z dnia [...] wydaną w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów, obrębu [...], powierzchni działki nr [...]przy ul. W. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny. Pismem z dnia [...]r. J. T. wystąpiła z wnioskiem o dokonanie sprostowania w ewidencji gruntów danych dotyczących nieruchomości położonej w [...] poprzez zmianę powierzchni z 0,1386 ha na powierzchnię 0,7329 ha, wynikającą z treści księgi wieczystej [...]. Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art.104 k.p.a., art. 22 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne, § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, pozycja 454), Wójt Gminy w O. odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów obrębu [...]dotyczącej zmiany powierzchni działki nr [...]przy ul. W. i przywrócenia powierzchni działki wykazanej w [...]. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że ewidencja gruntów i budynków obrębu [...]założenia została w roku 1964. W rejestrze gruntów obrębu [...], tom IV w jednostce rejestrowej [...]wpisana jest działka ewidencyjna o numerze [...]o powierzchni 0,136 ha. W roku 1988 Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno - Kartograficzne w Ł. dokonało odnowienia ewidencji gruntów obrębu [...](pomiar, ustalenie granic), dokumenty zgromadzono w operacie nr [...], na podstawie którego zmieniono powierzchnię, która obecnie wynosi 0,1386 ha. W aktach operatu nr [...] znajduje się kopia protokołu sprawdzenia stanu władania sporządzonego w ramach prac związanych z odnowieniem ewidencji gruntów w 1988r., w którym wpisana jest powierzchnia działki [...] wynosząca 1386 m2 oraz adnotacja, iż strona mimo wezwania (potwierdzenie doręczenia wezwania również w aktach sprawy) nie zapoznała się z treścią operatu. Wójt Gminy w O. wskazał, że działając na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne wezwał stronę do dostarczenia odpisu z księgi wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. (do której przeniesiono dane z zamkniętej księgi wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Ł., mapę i odpis rep. hip. nr [...] (Sąd Rejonowy w Z.), gdzie opisano i sporządzono wyrys działki nr [...]. Po analizie dokumentów znajdujących się w zbiorach ewidencji gruntów Urzędu Gminy w O. (archiwalne rejestry z odnowienia, mapy ewidencyjne w skali 1:5000 i 1:2000, odpisy z [...]) oraz w Starostwie Powiatowym w Z., Oddział Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, organ stwierdził, że nie ma dokumentów, które pozwoliłyby na zmianę powierzchni działki nr [...], która ustalona została ostatecznie w wyniku odnowienia ewidencji gruntów w 1988 r. przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno – Kartograficzne w Ł. Od powyższej decyzji J. T. wniosła odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł., w którym zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez utrzymywanie w ewidencji gruntów błędnych danych, sprzecznych z wpisem w [...], a także przepisów postępowania oraz błędne ustalenia faktyczne. Ł.i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy w O. z dnia [...]r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 46 ust. 1 i 2, rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów jest dokonywana na wniosek zainteresowanych podmiotów lub z urzędu, przez organ prowadzący ewidencję. Zmiany takie, są wprowadzane po ich uprzednim udokumentowaniu i mogą wynikać między innymi z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, a także opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne na żądanie starosty osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, do czego strona wezwana została w pismach z dnia 27 lutego i 3 kwietnia 2008 r. oraz z dnia 23 stycznia i 9 kwietnia 2009 r. Strona w swoich pismach ograniczyła się do wskazania, jakie dokumenty jej zdaniem mogą stanowić podstawę zmiany i gdzie się znajdują. Z pisma pełnomocnika J. T. z dnia 17 lipca 2009 r., stanowiącego odpowiedź na pismo Wójta Gminy w O. z dnia 3 lipca 2009 r. , wynika, że nie zamierza tych materiałów dostarczyć. Organ nie zgodził się z twierdzeniem pełnomocnika strony, iż wskazane dokumenty są powszechnie dostępne, gdyż jakkolwiek każdy ma prawo wglądu w treść księgi wieczystej, to zgodnie z art. 361 ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 124 poz. 1361, ze zm.) akta księgi wieczystej ma prawo przeglądać osoba mająca interes prawny oraz notariusz, tak więc nie są publicznie udostępniane. Ponadto organ zakwestionował stanowisko pełnomocnika strony, że termin do złożenia wnioskowanych dokumentów nie został przez organ określony, więc jeszcze nie upłynął, gdyż z pism pełnomocnika strony jasno wynika, że takich dokumentów przedstawić nie zamierza. Organ odwoławczy stwierdził, że podniesiony zarzut braku zapoznania się przez strony w 1988 r. z operatem odnowienia ewidencji gruntów nr [...] nie jest rozstrzygający dla sprawy, ponieważ również poprzedzający go rejestr gruntów założony w 1964 r. określał powierzchnię działki 876 na 0,1360 ha. Założenie ewidencji gruntów i budynków nastąpiło na podstawie przepisów dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32 z 1955 r.). Powyższy akt prawny nie wymagał od organu prowadzącego ewidencję analizy zapisów w księgach wieczystych bądź dokonywania ustaleń przebiegu granic działek, ograniczając się do przedstawienia rzeczywistego stanu użytkowania na gruncie. W obecnie obowiązującym stanie prawnym ewidencja gruntów i budynków wymaga wykazania stanu prawnego nieruchomości, dlatego wniosek strony uwzględniony być może dopiero po dostarczeniu dokumentów mogących być podstawą zmiany. Z art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że Wójt Gminy w O. miał prawo zażądać dokumentów, które mogą być podstawą wpisu do ewidencji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej zaskarżył w całości decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego i zarzucił jej naruszenie: art. 54 §1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 6 k.p.a. ,art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy - poprzez niewskazanie w treści wezwań z 27.02.2008 r., 3.04.2008r., 23.01.2009r. oraz 9.04.2009 r. terminu, do którego żądanie dostarczenia dokumentów winno być spełnione; naruszenie § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, art. 24 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne, art. 2 zd. 2, art. 3 ust. 1 i art. 4 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez pozostawienie w obrocie błędnych zapisów w ewidencji gruntów sprzecznych z zapisami w księdze wieczystej [...]; naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez nieuprawnione uznanie za niemającą żadnego znaczenia w sprawie okoliczność, że w roku 1988r. strona była pozbawiona możliwości zapoznania się z treścią operatu odnowienia ewidencji gruntów, a więc wyłączono jej możliwość działania. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów niniejszego postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podał, że wniosek o zmianę powierzchni działki nr [...] - zgodnie z treścią księgi wieczystej [...] jest w pełni uzasadniony, a organy administracji wydając decyzje w niniejszej sprawie naruszyły szereg obowiązujących przepisów prawa. Podniósł, że zgodnie z treścią art. 54 § 1 pkt 5 k.p.a. w każdym wezwaniu wysyłanym przez organ należy wskazać termin, do którego żądanie powinno być spełnione. Natomiast w niniejszej sprawy ani jedno wezwanie takiego terminu nie zawierało. Nie sposób zgodzić się z bezzasadną argumentacją, że to sam pełnomocnik winien wskazać sobie taki termin mając na względzie zasadę szybkości postępowania. Przepisy postępowania administracyjnego i ich konstrukcja nie nakładają na zawodowych pełnomocników żadnego szczególnego obowiązku w tym zakresie, a już z pewnością nie zobowiązują ich do stosowania zasady szybkości postępowania, która obowiązuje organ a nie stronę. Nie sposób uznać za właściwą argumentację organu, że nie miał dostępu do księgi wieczystej skarżącej. Jak sam organ wskazuje prawo przeglądania akt księgi wieczystej mają osoby posiadające w tym interes prawny oraz notariusze. Skoro na organie spoczywa obowiązek prowadzenia rzetelnej ewidencji gruntów, to nie sposób odmówić mu istnienia interesu prawnego przy wglądzie w księgę wieczystą (co zresztą jest powszechnie stosowane przez pracowników organu, a o czym świadczą między innymi specjalne miejsca w wydziałach ksiąg wieczystych dla pracowników geodezji, brak limitów dziennych dostępu do ksiąg itp.). Pracownicy organu zawsze mają uprawnienie do wglądu w księgę wieczystą i jej dokumenty właśnie z uwagi na swój dalece posunięty interes prawny w tym zakresie. Ponadto pełnomocnik podniósł, że błędne jest powoływanie się organu na fakt bezznaczeniowości braku możliwości zapoznania się strony z treścią operatu odnowienia ewidencji gruntów w roku 1988r., bo wynikała z niego jeszcze inna wielkość powierzchni działki. Jeżeli strona była pozbawiona możliwości działania (nawet jeżeli powierzchnia wynikająca z treści operatu różniła się od wnioskowanej w niniejszej sprawie), to organ nie może sanować takiego stanu rzeczy i uznawać, a priori, że i taki zarzut skarżącej w tym zakresie jest chybiony - zwłaszcza, że we wcześniejszej decyzji sam organ niższego stopnia podał fakt rzekomego zapoznania się strony z operatem jako przesłankę przesądzającą o skuteczności i ostateczności treści zawartych w zmodernizowanym operacie. W odpowiedzi na skargę Ł.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego sanowania przez organ braku zapoznania się strony z operatem odnowy ewidencji w 1988 r., organ stwierdził, że jedynie wskazał w uzasadnieniu decyzji na okoliczność nieprzydatności wcześniejszych zapisów w ewidencji gruntów w kontekście żądania strony, w świetle znaczącej zmiany przepisów odnośnie ujawnienia granic powierzchni w ewidencji. Organ uznał, że pozostałe zarzuty zawarte w skardze mają charakter polemiczny i nie mają wpływu na stanowisko organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa w sposób określony w art. 145 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które obligowałoby do uchylenia zaskarżonej decyzji, bądź stwierdzenia jej nieważności. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Zgodnie z art. 2 pkt 8 tej ustawy istotę ewidencji gruntów (katastru nieruchomościami) stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych i prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest starosta (art. 22 ust. 1). Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Określone przepisem art. 20 ust. 1 pkt 1 informacje w odniesieniu do gruntów mają charakter przedmiotowy, a dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy dotyczą wykazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe) zawiera zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Przepis art. 23 ustawy nakłada na właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne obowiązek przesyłania staroście odpisów prawomocnych decyzji, orzeczeń oraz aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego. Przepis art. 22 ust. 2 ustawy nakłada także na osoby, których dane podmiotowe stosownie do przepisu art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 podlegają wykazaniu w ewidencji, obowiązek zgłaszania właściwemu staroście wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia powstania zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian objętych ewidencją gruntów i budynków wynikających z decyzji właściwych organów. W myśl przepisu art. 22 ust. 3 na żądanie starosty osoby zgłaszające zmiany obowiązane są dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzania zmian w ewidencji gruntów. Na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wydane zostało rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Przepisy powyższego rozporządzenia regulując zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych, posługują się, kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych. Przy czym aktualizacja nastąpić może z urzędu lub na wniosek (§ 45 ust 1, 46 ust 1). Zgodnie z postanowieniami § 46 ust. 2 pkt 2 podstawę wprowadzenia zmian stanowić może również zmiana wynikająca z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych. W świetle powyższych uregulowań istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2). Aktualizacja operatu następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji. Dokonywanie zatem zmian w ewidencji, przez korygowanie błędów lub omyłek nie jest wyłączone jeżeli pozostaje to w zgodzie ze stanem prawnym, który ewidencja ma odzwierciedlać a nie tworzyć. Z przepisu § 84 rozporządzenia wynika, że określone nim zasady aktualizacji mają zastosowanie do operatów ewidencyjnych założonych i prowadzonych przed jego wejściem w życie w takim zakresie, w jakim umożliwia tę aktualizację, system informatyczny obsługujący bazę danych ewidencyjnych. W świetle przepisów § 62 i § 61 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków tzw. powierzchnia, czyli pole powierzchni działki ewidencyjnej, stanowi funkcję przebiegu linii granicznych tej działki. Przedmiotem wniosku J.T., jako właścicielki działki oznaczonej nr [...] jest wprowadzenie zmiany przedmiotowej dotyczącej wyłącznie powierzchni tej działki w jej dotychczasowych granicach ewidencyjnych. Podstawę wniosku stanowi zapis w księdze wieczystej, zgodnie z którym, jak twierdzi wnioskodawczyni, powierzchnia ww. działki wynosi 0,7329 ha. Wnioskodawczyni określiła zatem przedmiot postępowania przed organami ewidencji jako dotyczący wyłącznie zmiany powierzchni działki ewidencyjnej bez zmiany jej dotychczasowych granic ewidencyjnych, a sama zmiana uzasadniona jest zapisem w księdze wieczystej. Stosownie do przepisu § 36 pkt 2 rozporządzenia, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej m.in. (pkt 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. W rejestrze gruntów obrębu [...], sporządzonym [...] wpisana została powierzchnia przedmiotowej działki nr [...]– 0,136 ha. Znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym ustalenie organów, że określenie powierzchni działki nr [...] nastąpiło w wyniku odnowienia ewidencji gruntów obrębu [...]i, na podstawie dokumentów zgromadzonych w operacie technicznym nr [...], sporządzonym przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno – Kartograficzne w Ł. Według ewidencji gruntów zmodernizowanej obliczona powierzchnia działki nr [...] wynosi 0,1386 ha. W operacie wpisano, że mimo wezwania poprzedni właściciele działki nr [...] nie stawili się na ogłoszenie władania obiektu [...]. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia o stawieniu się na ogłoszenie władania obiektu [...] w dniu 11 stycznia 1988 r., znajdującego się w operacie, wynika, że K. S. i M. S. - rodzice skarżącej – odebrali zawiadomienie dopiero w dniu 16 stycznia 1988 r. Bezsporne jest więc, że doręczenie zawiadomienia nastąpiło po terminie ogłoszenia stanu władania obiektu [...]. Z operatu nie wynika jednak, że ówcześni współwłaściciele działki nr [...] kwestionowali powyższe, żądając wyznaczenia im nowego terminu ogłoszenia stanu władania. Nie przedstawili żadnych uwag. Zauważyć należy, że w wyniku odnowienia ewidencji gruntów nastąpiło niewielkie zwiększenie powierzchni działki nr [...]. Obowiązująca ewidencja gruntów odzwierciedla więc powierzchnię działki oznaczonej nr [...], która została przyjęta w 1988 r. Podkreślić należy, że poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków. Dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym jest możliwe poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym gruntów, co wynika też z § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zawarte w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne regulacje prawne dotyczące ewidencji gruntów (art. 20 - art. 26) dotyczą naniesienia do ewidencji gruntów bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Odnosząc powyższe do przedmiotu niniejszej sprawy wskazać należy, że podstawą nabycia własności działki nr [...] przez skarżącą jest akt notarialny z [...]– umowa o częściowy nieodpłatny dział spadku. Z § 1 pkt 2 powyższego aktu wynika, że po zmarłym M. S. zgłoszono do opodatkowania majątek spadkowy, w skład którego wchodzi ½ części zabudowanej nieruchomości położonej w [...] o powierzchni 1386 m2 oraz po zmarłej K. M. S. zgłoszono do opodatkowania majątek spadkowy, w skład którego wchodzi 5/8 części zabudowanej nieruchomości, położonej w [...], o powierzchni 1386 m2 . Przedmiotowa nieruchomość, objęta księgą wieczystą [...] stanowi przedmiot współwłasności pomiędzy stawającymi w udziałach po 1/3 części każdego z nich. Natomiast z § 2 powyższej aktu wynika, że stawający oświadczają, że dokonują pomiędzy sobą nieodpłatnego częściowego działu spadku po zmarłych rodzicach, w zakresie opisanym w § 1 tego aktu, nieruchomości położonej według ewidencji gruntów w miejscowości [...] o powierzchni według ewidencji gruntów 1386 m2 , objętej księgą wieczystą [...] Sądu Rejonowego w Z., oznaczonej w ewidencji jako działka gruntu nr [...]w ten sposób, że nieruchomość ta stanowi przedmiot wyłącznej własności J. T.j. J. T. oświadcza, że znany jest jej stan i przebieg granic przedmiotowej nieruchomości (§ 3 pkt 2 aktu). Wobec powyższego oraz tego, iż skarżąca nie przedstawiła organowi administracji publicznej żadnych innych dokumentów, o jakich mowa w art. 22 ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, które uzasadniałyby dokonanie zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów związanych z powierzchnią działki, to jest dokumentów, które wskazywałyby na odmienny niż uwidoczniony w ewidencji stan prawny powierzchni przedmiotowej działki, zasadnie organy uznały, że brak jest podstaw do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów powierzchni działki nr [...]. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że z przepisów art. 20, 22 i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z zm.) wynika, że ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Z przepisów § 44, § 46 i § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wynika, że ewidencja gruntów powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych oraz innych dokumentów wymienionych w § 46 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia, co wynika także z art. 22 ust. 3 omawianej ustawy. Dokonanie zatem zmian w operacie ewidencyjnym jest możliwe poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym gruntów, co wynika też z § 45 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Podkreślenia wymaga, że zawarte w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne regulacje prawne dotyczące ewidencji gruntów (art. 20 - art. 26) dotyczą naniesienia do ewidencji gruntów bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Skarżąca nie przedstawiła organowi administracji dokumentów, o jakich mowa w art. 22 ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, które uzasadniałyby dokonanie zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów związanych z powierzchnią działki, to jest dokumentów, które wskazywałyby na odmienny niż uwidoczniony w ewidencji stan prawny powierzchni przedmiotowej działki. Zgodzić się więc należy ze stanowiskiem organów, że skarżąca nie wykazała by przysługiwało jej prawo własności działki o powierzchni innej niż zapisana w ewidencji gruntów. Wobec powyższego, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Wskazać należy, że w uchwale z dnia 28 lutego 1989 r., III CZP 13/89 Sąd Najwyższy stwierdził, iż rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych nie jest objęty obszar nabytej nieruchomości (OSNC 1990/2/26). Natomiast w wyroku z dnia 24 listopada 1997 r. II CKU 110/97 Sąd Najwyższy wskazał, że określenie powierzchni w dziale I służy tylko oznaczeniu nieruchomości. Wpis powierzchni gruntu w części "oznaczenie nieruchomości" działu I księgi wieczystej nie jest objęty domniemaniem prawdziwości z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, ani nie jest chroniony rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (LEX nr 32492, Prok.i Pr.-wkł. 1998/5/28). Sąd uznał za nie mający istotnego wpływu na wynik sprawy zarzut naruszenia art. 54 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez niewskazanie przez organ w wezwaniach do złożenia określonych dokumentów, kierowanych do pełnomocnika skarżącej, terminu, do którego żądanie powinno być spełnione. Podkreślić należy, że organ kilka razy zwracał się z żądaniem załączenia dokumentów, które uzasadniałyby wniosek skarżącej, a mimo to dokumenty takie nie zostały złożone. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło