III SA/Łd 641/07

Dnia 30 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 30 października 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi P. Z. na postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadne zażalenia na bezczynność postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz P. Z. kwotę 100 złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skarg [...]. III SA/Łd 641/07 UZASADNIENIE W dniu 13 sierpnia 2007 roku P. Z. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] uznające za niezasadne zażalenie w sprawie bezczynności Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł. polegającej na niezałatwieniu wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Pismem z dnia 25 kwietnia 2007 roku P. Z. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na podstawie przepisu art. 90 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej (Dz.U. Nr 61, poz. 283 ze zm.). Wniosek ten był poprzedzony wcześniej toczącym się postępowaniem o przyznanie równoważnika pieniężnego, z ubiegania się o który skarżący zrezygnował. Postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 36 § 1, art. 123 i art. 142 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 roku w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 132, poz. 1235), Dyrektor Aresztu Śledczego w Ł. orzekł, że ze względu na brak środków finansowych przeznaczonych na pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego rozpatrzenie wniosku P. Z. nastąpi po ich uzyskaniu. Pismem z dnia 20 maja 2007 roku P. Z. wniósł do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. zażalenie na bezczynność organu I instancji. Działający w imieniu skarżącego pełnomocnik, na podstawie art. 37 k.p.a., zażądał wyznaczenia Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Ł. terminu do załatwienia sprawy i wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Ł., działając na podstawie art. 37 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uznał zażalenie P. Z. za bezzasadne. W pouczeniu poinformowano skarżącego, że na postanowienie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. W skardze na powyższe postanowienie, pełnomocnik skarżącego zarzucił organom naruszenie art. 37 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz § 5 pkt 4 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 czerwca 2003 roku w sprawie pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego poprzez jego błędną wykładnię. Mając powyższe naruszenia na uwadze, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz wyznaczenie Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Ł. terminu do załatwienia sprawy. Przytaczając stan faktyczny sprawy, pełnomocnik skarżącego podniósł szereg argumentów uzasadniających, jego zdaniem, zaistnienie przesłanek do przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Podczas rozprawy w dniu [...] pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że precyzuje skargę w ten sposób, iż jest to skarga na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł.. W związku z tym cofnął wniosek o uchylenie postanowienia Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] i wniósł o zobowiązanie Dyrektora Aresztu Śledczego w Ł. do wydania decyzji zgodnie z wnioskiem skarżącego. Pełnomocnik skarżącego złożył nadto wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga jest niedopuszczalna. Zakres właściwości rzeczowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z treści art. 3 § 1 i 2 pkt 1 - 8 tej ustawy wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg, które mogą dotyczyć aktu administracyjnego, wydanego w postępowaniu administracyjnym (decyzje i postanowienia - pkt 1 i 2) oraz w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (postanowienia, na które służy zażalenie - pkt 3). Ponadto zaskarżalne są inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - pkt 4, akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej - pkt 5, inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej - pkt 6, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego - pkt 7, bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 wskazanego przepisu - pkt 8. Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Przedmiotem wniesionej przez P. Z. w dniu 13 sierpnia 2007r. skargi jest postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. nr 1/2007 z dnia 9 lipca 2007roku. Przepis art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dopuszcza skargi na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Podstawową przesłanką warunkującą zaskarżenie postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym do sądu administracyjnego jest to, czy służy na nie zażalenie chyba, że postanowienie kończy postępowanie lub rozstrzyga sprawę co do istoty. Zgodnie z art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej k.p.a., zażalenie przysługuje na postanowienie tylko w przypadkach wskazanych w tymże kodeksie. Tym samym katalog postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego, wydanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, należy uznać za zamknięty. Postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] zostało wydane w trybie art. 37 § 2 k.p.a. Przepis ten ma na celu likwidację bezczynności organu administracyjnego w trybie administracyjnym. Przy czym, z treści tego przepisu nie wynika, w jakiej formie prawnej organ administracji publicznej wyższego stopnia, rozpoznający zażalenie na bezczynność, ma podjąć rozstrzygnięcie. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że organ administracyjny właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wydaje w celu jego załatwienia postanowienie, o jakim mowa w art. 123 k.p.a. Jest to postanowienie zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego i dotyczących poszczególnych kwestii - jak w tym przypadku bezczynności organu - wynikających w toku tego postępowania, lecz nie rozstrzygające o istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie, a także nie przysługuje od niego zażalenie. Tego rodzaju postanowienia nie mogą zatem podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a w związku z powyższym skarga winna podlegać odrzuceniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2006 roku , sygn. akt I OSK 306/05, publ. LEX nr 196463). Bez znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia pozostaje błędne pouczenie zawarte w treści zaskarżonego postanowienia. Stosownie do treści art. 112 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Przepis ten nie może jednak kreować nowych środków zaskarżenia w sytuacji, gdy są one niedopuszczalne z mocy obowiązujących przepisów. Celem cytowanego przepisu jest zapewnienie stronie możliwości skorzystania z faktycznie przysługującego środka procesowego, z którego nie skorzystała na skutek błędnego pouczenia. Należy jednocześnie podkreślić, że brak możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego w trybie art. 37 § 3 k.p.a. do sądu administracyjnego, nie niweczy uprawnienia strony do dalszego przeciwdziałania bezczynności organu w sposób przewidziany w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc poprzez wniesienie skargi na bezczynność, o jakiej mowa w przepisach art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 149 cytowanej ustawy. Wyjaśnienia wymaga również, że Sąd nie miał możliwości nadając bieg niniejszej skardze, potraktowania jej jako skargi na bezczynność organu administracji. Skarga i wnioski w niej zawarte zostały sformułowane jednoznacznie, wskazując na wolę strony wniesienia skargi na postanowienie organu II instancji. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność sporządzenia i wniesienia skargi przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego należy wymagać wyższego niż przeciętna poziomu fachowości, a w konsekwencji uzasadnione jest założenie, że intencją wnoszącego skargę było złożenie takiego właśnie środka zaskarżenia jak wskazano w tytule i treści pisma. Ponadto, zamierzonych przez stronę skutków nie mogło wywołać oświadczenie pełnomocnika skarżącego złożone na rozprawie zmieniające przedmiot zaskarżenia, w tym organ będący stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Brak jest przepisów, które dawałyby stronie możliwość dokonania takich zmian. Oczywistym jest, że to strona skarżąca kształtuje zakres zaskarżenia, jednakże możliwość jego modyfikacji w zakresie przedmiotu czy też podmiotu postępowania ustaje wraz z nadaniem biegu sprawie. "Doprecyzowanie" skargi dokonane na rozprawie przez pełnomocnika strony skarżącej zmierzało faktycznie do wniesienia zupełnie nowej skargi – w innym przedmiocie i z innym organem administracji jako stroną postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w postanowieniu. T.G.