III SA/Łd 658/08
WyrokWSA w Łodzi2009-04-01
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo wyliczyły wysokość dodatku mieszkaniowego, uwzględniając wszystkie wymagane przez prawo składniki dochodu i wydatków, a także stosując właściwe stawki czynszu i ryczałtu, oraz czy uzasadnienia decyzji spełniają wymogi formalne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi, uznając, że organy dopuściły się istotnych naruszeń przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 Kpa.), które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Naruszenia te polegały na niepełnym ustaleniu stanu faktycznego, nierzetelnym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz wadliwym uzasadnieniu decyzji, co uniemożliwiło merytoryczną ocenę zaskarżonych rozstrzygnięć.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przyznania dodatku mieszkaniowego R. N. na okres od września 2008 r. do lutego 2009 r. Prezydent Miasta Łodzi przyznał dodatek w wysokości 202,45 zł miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym nieterminowe załatwienie sprawy i brak uwzględnienia poglądów doktryny. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje z powodu naruszeń proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz R. N. kwotę 9 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska /spr/. Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wysokości dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] roku Nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.na rzecz R. N. kwotę 9 (dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. działając na podstawie, art. 2, art. 3, art. 5, art. 6, art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001r. Nr 71 poz. 734) art. 104 k.p.a. i art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 1996r. Nr 13 poz. 74 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku R. N. przyznał wnioskodawcy dodatek mieszkaniowy na okres od dnia 1 września 2008 roku do dnia 28 lutego 2009 roku, w wysokości 202,45 zł miesięcznie.
Od powyższej decyzji R. N. złożył odwołanie, w którym podniósł, iż zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego i prawa procesowego. Zaistniałe naruszenia są zdaniem skarżącego tak oczywiste, że nie dokonał ich sprecyzowania.
Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. art. 2, art. 3, art. 5 art. 6, art. 7 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001r. Nr 71 poz. 734 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 79 poz. 856 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy uznał, że organ I instancji w sposób prawidłowy wyliczył kwotę dodatku mieszkaniowego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych oraz przepisami wykonawczymi do ustawy. Powołując treść art. 3 ust. 3 ustawy Kolegium stwierdziło, że z przeprowadzonego postępowania administracyjnego wynika, że średni miesięczny dochód skarżącego w badanym okresie wyniósł 280, 69 zł. Odwołując się do treści art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który stanowi, że wysokość dodatku stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa w gospodarstwie jednoosobowym wskazał, iż z akt sprawy wynika, że wydatki zgodnie z "Informacją o wysokości opłat" wystawioną przez Spółdzielnię Mieszkaniową "A" wynoszą łącznie 383,22 zł. Wydając zaskarżoną decyzję organ i instancji przedstawił etapy matematycznego wyliczenia dodatku, które w ocenie organu odwoławczego przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Z uwagi na fakt, iż wnioskodawca zajmuje lokal w budynku, który nie wchodzi w skład zasobu mieszkaniowego gminy, jako podstawę do dokonania obliczeń dodatku mieszkaniowego przyjęto wydatki w wysokości 285,39 zł, uwzględniającej przeliczenie faktycznych wydatków za lokal (383,22 zł) do stawek płaconych w zasobach mieszkaniowych gminy, stosownie do art. 6 ust. 6 ustawy co uzasadniało pomniejszenie faktycznych wydatków ponoszonych przez skarżącego o kwotę 45, 91 zł (stanowiącą różnicę w stawce) , o opłatę za TVK w kwocie 22,00 zł, o opłatę za ochronę budynku – 25,00 zł, o opłatę za wodomierze – 2,80 zł, o podatek – 9,36 zł, i o kwotę 1,34 z tytułu ubezpieczenia. Do wydatków ponoszonych w związku z zajmowanym lokalem mieszkalnym doliczono natomiast kwotę 8,58 zł , stanowiąca opłatę za zimną wodę i kanalizację. Przy wyliczaniu dodatku uwzględniono również fakt, iż mieszkanie skarżącego nie jest wyposażone w instalację gazu przewodowego i wobec tego skarżącemu przysługuje ryczałt za brak w/w mediów. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego. Wysokość ryczałtu za brak centralnego ogrzewania, ciepłej wody i gazu przewodowego określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku (Dz. U. Nr 156, poz. 1817). W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że wysokość ryczałtu wyliczonego według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych miesięcznych opłat wynosi 3, 82 zł i w ocenie organu odwoławczego jest to wyliczenie prawidłowe, uwzględnione następnie przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 10 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa powierzchni normatywnej. W niniejszej sprawie 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu stanowi kwota 202,45 zł, natomiast kwota wyliczonego dodatku mieszkaniowego wyniosła 243,32 zł. W tej sytuacji stosownie do treści art. 6 ust. 10 powołanej ustawy, kwota dodatku mieszkaniowego została więc prawidłowo ustalona w kwocie 202, 45 zł. Kolegium odwołując się do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, wyjaśniło, że mimo, iż powierzchnia normatywna lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego w przypadku gospodarstwa jednoosobowego nie może przekroczyć 35m2, a R. N., jak ustalono zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni 44,57 m2, to taką powierzchnię stosownie do treści art. 5 ust. 3 ustawy w brzmieniu nadanym w art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 października 2004 roku o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych przyjęto do wyliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego, uwzględniając fakt niepełnosprawności skarżącego potwierdzonej odpowiednimi zaświadczeniami lekarskimi.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Nr [...] z dnia [...] i na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Nr [...] z dnia [...] skarżący podniósł zarzut naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego. Wskazał, iż wydając zaskarżoną decyzję organ nie uwzględnił poglądów doktryny i naruszył zasady demokratycznego państwa prawnego. Podniósł naruszenie art. 12 i 35 § 1 i 2 Kpa., polegające na nieterminowym załatwieniu sprawy przez Prezydenta Miasta Ł. Za nieuzasadnione uznał żądanie przedstawiania zaświadczeń lekarskich, uprawniających do podwyższenia powierzchni normatywnej dla osoby niepełnosprawnej wymagającej zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, wystawianych wyłącznie przez lekarzy specjalistów na sformalizowanych drukach. Bezpodstawne w ocenie skarżącego jest również żądanie osobistego składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Skarżący wniósł o uznanie argumentów uzasadnienia skargi z dnia 9 czerwca 2008 roku, prowadzonej przez WSA w Łodzi pod numerem III SA/Łd 378/08, jako integralnej części niniejszej skargi. Ze względu na istotne naruszenie prawa przez Prezydenta Miasta Ł. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. skarżący zawarł w skardze prośbę o skorzystanie przez Sąd z instytucji sygnalizacji w trybie art. 155 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2009 r. w sprawie III SA/Łd 657/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnie odrzucił skargę R. N., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Nr [...] z dnia [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zawarte w niej zarzuty są trafne.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, czy są one zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z postanowieniami art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż ocenia legalność zaskarżonej decyzji biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Należy też zauważyć, iż na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Sąd kierując się tymi przesłankami, doszedł do przekonania o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. - również decyzji ją poprzedzającej, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] dotyczy przyznania R. N. prowadzącemu jednoosobowe gospodarstwo domowe, dodatku mieszkaniowego na okres od 01.09.2008 do 28.02.2009 roku w wysokości 202,45 zł.
W rozpoznawanej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.
Za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.( art. 3 ust. 3)
W myśl natomiast art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. Stosownie do ust. 3 i 4 tego przepisu wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. W świetle art. 5 ust. 1 normatywna powierzchnia, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać – w przypadku gospodarstwa jednoosobowego – 35 m2. Normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.) – art. 5 ust. 3.
Ponadto, zgodnie z art. 6 ust. 6, jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się:
1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy,
2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu.
Dodatkowo, w myśl art. 6 ust. 7 ustawy, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego. Zaś za wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 10 kilowatogodzin energii elektrycznej w gospodarstwie jednoosobowym według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych, oraz równowartość 2 kilowatogodzin na każdą dodatkową osobę ( § 3 pkt 3 rozporządzenia).
W świetle art. 6 ust. 10 ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni.
Z powyższych uregulowań prawnych wynika, że sposób wyliczenia dodatku mieszkaniowego jest operacją wieloetapową, skomplikowaną i uzależnioną od rzetelnego i prawidłowego ustalenia wysokości poszczególnych elementów mających w konsekwencji wpływ na prawo do dodatku mieszkaniowego i jego wysokość. Poszczególne etapy matematycznego wyliczenia w kontekście zastosowanych przepisów prawa i uwzględniające prawidłowo ustalony stan faktyczny winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, spełniającej przesłanki art. 107 § 3 Kpa. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej , zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Chodzi tu zatem o wytłumaczenie, dlaczego organ zastosował konkretny przepis prawa materialnego w danej sytuacji faktycznej i wskazanie związku między oceną stanu faktycznego, a treścią rozstrzygnięcia.
Z tego punktu widzenia krytycznie należy ocenić decyzje organów orzekających w przedmiotowej sprawie. Organy administracji w toku postępowania z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 Kpa., nie poczyniły pełnych ustaleń faktycznych i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nie uzasadniły swoich rozstrzygnięć w sposób odpowiadający prawu. Naruszenia te w ocenie Sądu miały charakter istotny i uniemożliwiają na obecnym etapie merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji.
I tak analiza decyzji Prezydenta Miasta Ł. prowadzi do wniosku, że przyjęte w tej decyzji kwoty nie są zgodne z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, a różnice w żaden sposób nie zostały wyjaśnione i uzasadnione w decyzji. Z treści uzasadnienie wynika, że według deklaracji złożonej przez skarżącego, miesięczne wydatki mieszkaniowe wynoszą 285, 39 zł. Z treści deklaracji wynika zaś zupełnie inna kwota, tj. 334,10zł. Prezydent w decyzji stwierdza, że do ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego przyjęto stawkę czynszu określoną w Zarządzeniu Nr [...] Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku w sprawie określenia stawek czynszu najmu w lokalach mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób Miasta Ł., nie wyjaśniając ani w jakim celu przyjęto tę stawkę, ani nie wskazując jej wysokości. Średni miesięczny dochód przyjęty w decyzji to kwota 306, 95 zł, gdy tymczasem skarżący zadeklarował miesięczny dochód w kwocie 280, 69 zł. Uzasadnienie tej decyzji sprowadza się więc do przedstawienia matematycznych wyliczeń dodatku mieszkaniowego w żaden sposób nie nawiązujących i nie wyjaśniających podstawy prawnej ich dokonania. Przedstawione w uzasadnieniu tej decyzji matematyczne wyliczenia są w zakresie przyjęcia kwoty wydatków i kwoty dochodu efektem przyjęcia wcześniejszych wyliczeń dokonanych na odrębnych kartkach włączonych do akt, na temat których skarżący nie ma wiedzy. Tymczasem z uzasadnienia decyzji nie sposób się zorientować, skąd organ przyjął określone kwoty (jak je wyliczył) np. dochodu, czy wydatków, a są one różne od tych zadeklarowanych przez wnioskodawcę. To decyzja jest aktem skarżonym i z decyzji strona czerpie informacje o swojej sytuacji prawnej. W decyzji powinien organ zawrzeć wszelkie informacje i dane mające istotne znaczenie w sprawie. Już sam sposób wyliczenia dodatku mieszkaniowego jest wieloetapowy i skomplikowany. Brak wyjaśnienia mających zastosowanie przepisów prawa i prawidłowego przedstawienia wszystkich elementów mających znaczenie przy wyliczaniu dodatku mieszkaniowego uniemożliwia kontrolę prawidłowości postępowania organu. Dodatkowo powołując w uzasadnieniu tej decyzji Zarządzenie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] w sprawie określenia stawek czynszu najmu w lokalach mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób Miasta Ł., Prezydent nie wskazał miejsca publikacji (ogłoszenia, podania do publicznej wiadomości) tego bardzo ważnego z punktu widzenia obliczania dodatku mieszkaniowego aktu. Reasumując decyzja Prezydenta Miasta Ł. nie zawiera w zasadzie uzasadnienia faktycznego i prawnego w rozumieniu art. 107 § 3 Kpa. Jest w istocie lakonicznym rachunkiem, który wprawdzie winien znaleźć się w decyzji, ale nie być jej jedynym elementem.
Powyższych wadliwości i wątpliwości nie usuwa również decyzja Kolegium mimo, iż zawiera zdecydowanie bardziej rozbudowane uzasadnienie faktyczne i prawne. Rozpoczynając od ustalenia kwestii dochodu skarżącego Kolegium ograniczyło się do zacytowania przepisu art. 3 ust. 3 ustawy określającego definicje dochodu. Nie wyjaśniło jednak tego przepisu w kontekście określenia i przyjęcia konkretnej kwoty tego dochodu w wysokości 280, 69 zł. Należy zgodzić się ze sformułowaniem zawartym w uzasadnieniu, że taka kwota miesięcznego dochodu wynika z danych zawartych we wniosku skarżącego i deklaracji o dochodach. Organ odwoławczy podnosząc tę okoliczność i utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie zauważył chyba jednak, że w decyzji Prezydenta Miasta Ł., za miesięczny dochód skarżącego przyjęto kwotę 305,95 zł, uwzględniając w tej sumie przyznaną skarżącemu mocą decyzji Nr [...] z dnia [...], składkę zdrowotną. W tym zakresie istnieje więc rozbieżność stanowiska organów, wymagająca ustalenia składników dochodu skarżącego w kontekście obowiązujących przepisów. Organ winien więc jednoznacznie wyjaśnić, czy składka zdrowotna podlega doliczeniu do dochodu, wówczas dochód skarżącego miesięcznie wynosił 305,95 zł, czy też składaka ta nie podlega wliczeniu co uzasadnia przyjęcie przez Kolegium jako prawidłowej kwoty 280, 69 zł.
Akceptując obliczenia dotyczące dodatku mieszkaniowego w zakresie wyliczenia ryczałtu dla mieszkań niewyposażonych w instalację gazu przewodowego, organ odwoławczy potwierdził prawidłowość tych wyliczeń na tle obowiązującego prawa, ustalającego sposób obliczenia tego ryczałtu w oparciu o rachunek za energię elektryczną za ostatni okres rozliczeniowy. W aktach sprawy brak jest jednak tego rachunku, a z wyjaśnień nadesłanych na żądanie Sądu, w piśmie z dnia 19 marca 2009r. wynika, że ustalono , iż R. N. ponosi opłaty za energię elektryczną według taryfy G-11, w związku z powyższym "do obliczenia kwoty ryczałtu na zakup opału, ze względu na brak wyposażenia lokalu w instalację gazu przewodowego, przyjęto cenę 1KWh zgodnie z "taryfą operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego na 2008 rok". W ocenie Sądu nie jest to dokument , o którym mowa w § 3 ust. 3 rozporządzenia. W tej sytuacji wątpliwości budzi twierdzenie organu odwoławczego o przysługującym skarżącemu ryczałcie za brak mediów "według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych".
Kolegium potwierdziło również prawidłowość przeliczenia wysokości opłat za czynsz ponoszonych przez skarżącego do stawek płaconych w zasobach mieszkaniowych gminy. Z ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, że zasada związania wysokości dodatku mieszkaniowego z wysokością wydatków na mieszkanie (okresowych, typu czynsz, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, opłaty za energię cieplną, wodę i inne wyliczone w ust. 4 art. 6 w/w ustawy) przypadających na normatywną powierzchnię użytkową oraz z kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek ( dodatek to różnica tych kwot) - doznaje modyfikacji w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Stan taki odpowiada przedmiotowej sprawie. Skarżący posiada mieszkanie w Spółdzielni Mieszkaniowej "A". Art. 6 ust. 6 w/w ustawy stanowi bowiem, że: jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się:
1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy,
2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu.
Treść powyższego przepisu zakłada, że istotnym dla rozstrzygnięcia w przedmiocie dodatku mieszkaniowego lokalu lub domu niewchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy jest obliczenie hipotetycznego czynszu jaki obowiązywałby dla danego lokalu lub domu, gdyby te wchodziły w skład tego typu zasobu. Organy dokonały przeliczenia ( nie przedstawiając go w uzasadnieniach decyzji) na podstawie Zarządzenia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] w sprawie określenia stawek czynszu najmu w lokalach mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób Miasta Ł.. W zarządzeniu tym Prezydent Miasta Ł. określił stawkę bazową czynszu odsyłając w zakresie czynników zwiększających i zmniejszających tę stawkę do uchwały [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] w sprawie przyjęcia wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy Ł. na lata 2007-2011 w części dotyczącej zasad polityki czynszowej. Uchwała powyższa w § 3 szczegółowo określa kryteria w oparciu o cechy lokalizacji budynku, mieszkania i cechy układu funkcjonalnego i wyposażenia mieszkania, mające wpływ na podwyższenie lub obniżenie stawki bazowej. Zwraca uwagę fakt, że orzekające w sprawie organy, cytując właściwy przepis ustawy o dodatkach mieszkaniowych, podały lakonicznie, iż kwota wydatków wynosi 285,39 zł. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż przeliczenie zostało dokonane na oddzielnej kartce (nie w decyzji) bez wyjaśnienia podstaw prawnych zastosowanej stawki i jej podwyższenia bez odniesienia się do parametrów mieszkania skarżącego , a we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego skreślono wykazaną tam kwotę wydatków 334, 10 zł i dopisano "po przeliczeniu czynszu" 285,39 zł. Z powyższym przeliczeniem skarżący nie został zapoznany. Słuszny jest zatem zarzut skarżącego, który w skardze w niniejszej sprawie prosił o uwzględnienie zarzutów podniesionych w analogicznej sprawie ze skargi z dnia 9 czerwca 2008 r. w sprawie III SA/Łd 378/08, że sposób tego przeliczenia, który nie został przedstawiony ani uzasadniony w decyzji organów owiany jest tajemnicą i nie jest wiadomo jakimi kryteriami kierowały się organy dokonując przeliczenia i jakie elementy wydatków brane były pod uwagę, tym bardziej, że jak wskazano wyżej, strona nie została zapoznana z tymi wyliczeniami, a w decyzji ich nie zamieszczono.
Reasumując, Sąd nie przesądza o wadliwości merytorycznej orzeczenia, gdyż jak wykazano wyżej jest wiele kwestii sprzecznych, niewyjaśnionych, brakujących dokumentów i informacji, które uniemożliwiają taką ocenę. Uchylenie decyzji I i II instancji nastąpiło z powodów proceduralnych, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż organy dopuściły się takiego naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wypada nadmienić, że "wynikiem sprawy" w rozumieniu komentowanych przepisów jest nie tylko samo rozstrzygnięcie jako formalna część decyzji, ale również otwarcie możliwości jego pełnego i bezproblemowego wykonania lub jego pełnej, przewidzianej przez prawo kontroli (szerzej J. Zimmermann: Glosa do wyroku NSA z 19 czerwca 1997 r., V SA 1512/96 (OSP 1998, nr 2, poz. 29).
Sąd nie podziela natomiast zarzutów skarżącego w zakresie naruszenia przepisów art. 12, 35 § 1 i § 2 Kpa. Wniosek skarżącego z dnia 1 sierpnia 2008 roku został załatwiony wydaniem przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji w dniu [...]. Również organ odwoławczy rozpoznał sprawę bez zbędnej zwłoki, wydając - po rozpatrzeniu odwołania skarżącego z dnia 18 września 2008 roku – decyzję w dniu [...]. W opinii Sądu organy zastosowały się do obowiązujących je terminów wynikających z art. 35 § 3 Kpa., a w szczególności z art. 7 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który stanowi, że decyzja w sprawie dodatku mieszkaniowego powinna być wydana w ciągu miesiąca od dnia złożenia wniosku oraz doręczona wnioskodawcy i zarządcy lub osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny. Datą wydania decyzji jest zaś data widniejąca na decyzji , co wynika z art. 107 § 1 Kpa. W tym miejscu godzi się podnieść, że istotę rozpoznawania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego stanowi wydanie decyzji w czasie umożliwiającym wypłatę przyznanego na podstawie takiej decyzji dodatku mieszkaniowego w terminach płatności czynszu. Jak bowiem stanowi art. 8 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy wypłaca się, w terminie do dnia 10 każdego miesiąca z góry, zarządcy domu lub osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny. W tym samym terminie wypłaca się ryczałt, o którym mowa w art. 6 ust. 7. Jak wynika z akt administracyjnych decyzja organu I instancji wydana w dniu [...] przyznawała dodatek mieszkaniowy na okres od dnia 1.09.2008 do dnia 28.02.2009 roku. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma z dnia 25.09.2008 roku podpisanego przez inspektora A. J. wynika, że wypłata przyznanego dodatku mieszkaniowego za miesiąc wrzesień została dokonana 9 września 2008 roku, a więc w obowiązującym terminie. Na marginesie sprawy należy podnieść, że skarga na postanowienie SKO z dnia [...] w przedmiocie uznania zażalenia na bezczynność Prezydenta Miasta Ł. za nieuzasadnione, została prawomocnie odrzucona przez Sąd postanowieniem z dnia 14 stycznia 2009 roku w sprawie sygn. akt III SA/Łd 657/08.
Również zarzut przedstawiania zaświadczeń lekarskich, uprawniających do podwyższenia powierzchni normatywnej dla osoby niepełnosprawnej wymagającej zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, wystawianych wyłącznie przez lekarzy specjalistów na sformalizowanych drukach jest nieusprawiedliwiony. W tym względzie organy działały w zgodzie z normą wynikającą z art. 5 ust. 3 ustawy w związku z art. 2 ustawy z dnia 8 października 2004r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2004 r. Nr 240 poz. 2406).
Fakt osobistego składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego podyktowany jest koniecznością osobistego złożenia deklaracji o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego (która zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy jest koniecznym załącznikiem tego wniosku) zawierającej oświadczenie o prawdziwości danych zamieszczonych w deklaracji, potwierdzanych pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego własnoręcznym podpisem. Wzór deklaracji zawierającej odpowiednią klauzulę stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.).
Sąd nie znalazł również podstaw do skorzystania z prawa wynikającego z art. 155 § 1 p.p.s.a., nie stwierdzając wystąpienia okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji opisanej w w/w przepisie.
W ocenie Sądu brak jest również podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji o co wnosił skarżący w piśmie procesowym z dnia 11 marca 2009 roku, powołując się na wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2006 roku w sprawie I OSK 565/06. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przepis art. 156 Kpa enumeratywnie wylicza podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Analiza tego przepisu w kontekście złożonego przez skarżącego pisma przekonuje Sąd o bezzasadności żądania skarżącego.
Prezydent Miasta Ł., rozpatrując sprawę ponownie - dokona szczegółowej analizy przesłanek, którymi kierował się przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego z wniosku skarżącego, ze szczególnym wyjaśnieniem składników dochodu oraz motywów wyboru stawki czynszu dla mieszkania skarżącego uwzględniającej elementy i sposób jej przeliczenia w trybie art. 6 ust. 6 ustawy. Szczegółowy sposób wyliczenia z podaniem przepisów prawa i ich wyjaśnieniem zamieści w uzasadnieniu decyzji spełniającej przesłanki art. 107 § 3 Kpa.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c w zawiązku z art. 135 p.p.sa. uchylił zaskarżoną decyzje i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Z uwagi na fakt, iż okres jaki obejmowała zaskarżona decyzja ekspirował, Sąd uznał, iż orzekanie w trybie art. 152 p,p.s.a. jest bezprzedmiotowe.
A. B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło