III SA/Łd 66/09

WyrokWSA w Łodzi2009-10-07

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Janusz Nowacki, Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, opierając się na mapie z 1937 roku i pomijając akty notarialne z lat 1908 i 1913, które wskazywały na inny przebieg granic nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez nieodniesienie się do kluczowych dowodów przedstawionych przez stronę (aktów notarialnych z 1908 i 1913 roku), nieustosunkowanie się do wątpliwości dotyczących podpisów skarżącej na protokołach granicznych oraz nieprawidłowe wyjaśnienie sprzeczności między aktami notarialnymi a mapą z 1937 roku. Brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wadliwe uzasadnienia decyzji mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca domagała się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, aby ujawnić stan prawny wynikający z aktów notarialnych z 1908 i 1913 roku, które wskazywały na inny przebieg granic nieruchomości. Starosta odmówił, opierając się na mapie z 1937 roku i późniejszych modernizacjach ewidencji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, w tym niepodjęcie wszelkich kroków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego i nieustosunkowanie się do przedstawionych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Przyznano adwokatowi S. K. kwotę 292,80 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Referendarz Sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2009 roku sprawy ze skargi L. D.-D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków 1/ uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] 2/ przyznaje adwokatowi S. K., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. [...], lok. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokatowi S. K. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Decyzją z dnia [...] Starosta [...] działając na podstawie art. 22 ust. 1 i art. 24a ust. 10 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2005r., nr 240, poz. 20027 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. odmówił L. D. – D. wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków dla nieruchomości położonych w O. przy ul. P. 9, obręb O-8 i ul. P. 16 w obrębie O-5, polegającej na ujawnieniu stanu prawnego wykazanego aktach notarialnych nr rejestru [...] z 1990 roku oraz [...] z 1913 roku. W uzasadnieniu decyzji organ administracji uznał, iż analiza danych zawartych w operacie przyjętym do zasobu geodezyjnego pod nr [...] zatwierdzonym decyzją z dnia [...], a także stan prawny ujawniony w księdze wieczystej KW [...] i mapie O. według stanu z 1937 roku, wykazały, iż będące przedmiotem wniosku nieruchomości od roku 1937 do chwili obecnej pozostają w niezmienionych granicach. Starosta [...] podkreślił w 1989 roku na zlecenie Spółdzielni Mieszkaniowej w O. Miejskie Przedsiębiorstwo Geodezyjne w Ł. wykonało mapę do celów prawnych wraz z projektem podziału. Zgodnie z treścią operatu technicznego przyjętego do Powiatowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego pod nr ewidencyjnym [...] oraz decyzją zatwierdzającą podział z dnia [...] działka o nr 240 w obrębie O-8 została podzielona na działki o nr 240/1, 240/2. 240/3, 240/4, 240/5, 240/6 i 240/7. W trakcie prac sporządzono protokół graniczny z opisem przebiegu granic. Z zapisów znajdujących się w protokole wynika, że wnioskodawczyni oraz pozostali współwłaściciele zostali zapoznani z przebiegiem granic przedmiotowej nieruchomości co potwierdzili własnoręcznymi podpisami. W latach 1994-1995 Miejskie Przedsiębiorstwo Geodezyjne w Ł. przeprowadziło modernizację ewidencji gruntów dla powyższego terenu. Oznaczenie działek, powierzchnia oraz przebieg granic przedmiotowych nieruchomości nie uległy jednak zmianie. Ostatnia natomiast przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów, została wykonana zgodnie z § 82 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 poz. 454). Wykorzystano do niej, przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego wykaz zmian gruntowych wraz z decyzją Urzędu Miejskiego w O. z dnia [...] znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Od momentu wydania wskazanej powyżej decyzji, granice i powierzchnie działek ewidencyjnych mają charakter prawnie obowiązujących i firma wykonująca modernizacje ewidencji gruntów na zlecenie Starosty, miała obowiązek przyjęcia ich i uwidocznienia w operacie opisowo-kartograficznym. Ponadto Starosta podkreślił, iż w toku prowadzonego postępowania zbadano stan prawny nieruchomości, z którego wynika, iż dla działek o nr 240/1, 240/2, 240/3, 240/4, 240/5, 240/6, 240/7 i 335 w Sądzie Rejonowym w Z. w V Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzone są księgi wieczyste KW [...] i KW [...]. Księga wieczysta KW [...] została urządzona w 1996 roku, zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. z 2001 r. Dz.U. Nr 124 póz.1361 z późn zm.) na podstawie wyrysów z mapy ewidencji gruntów z dnia 28 listopada 1995 roku, nr [...] i [...] wykonanych przez biegłego sądowego S. Ż. uwzględniających stan prawny wykazany na wspomnianej mapie nr ewid. [...]. W dziale II powyższej księgi wieczystej na mocy aktu notarialnego z roku 1908 nr rejestru [...], aktu notarialnego z roku 1913 nr rejestru [...] oraz postanowień Sądu Rejonowego w Z. z dnia 30 grudnia 1982 roku, sygn. akt, Ns 278/82, z dnia 12 sierpnia 1987 roku, sygn. akt I Ns 448/87, z dnia 28 listopada 1991 roku, sygn. akt I Ns 789/91 oraz Sądu Powiatowego w Ł. z dnia 4 kwietnia 1956 roku, sygn. akt Ns 282/56, wpisani są jako współwłaściciele: D. D. (1/4 udz.), D. D. (1/4 udz.), K. B. (1/4 udz.), L. D.-D. (1/4 udz.). Natomiast księga wieczysta KW [...] została założona 27 marca 2006 roku dla działek o nr [...] i [...] w obręb O-8, po odłączeniu z KW [...]. W dziale II powyższej księgi wieczystej wpisani są jako współwłaściciele: D. D. (1/4 udz.), K. B. (1/4 udz.), L. D.- D. (1/4 udz.) oraz na mocy umowy sprzedaży z dnia 13 marca 2006 roku, Rep.[...]- Gmina Miasto O. (1/4 udz.). Odwołując się do uchwały Sądu Najwyższego, sygn. akt nr III CZP 13/89 z dnia 28 lutego 1989 roku (OSNC 1990/2/26). Starosta podkreślił, iż Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że powierzchnia nieruchomości jest opisem cech fizycznych tej nieruchomości, które wprawdzie nie są pozbawione znaczenia prawnego, ale które same przez się nie tworzą stanu prawnego rzeczy i w związku z tym rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie dotyczy oznaczenia powierzchni nieruchomości wykazanej w księdze wieczystej. Powierzchnia nieruchomości jest cechą fizyczną, wynikającą z określenia granic tej nieruchomości. Powierzchnia ta określona w akcie własności ziemi, akcie notarialnym, czy w księdze wieczystej, nie tworzy więc stanu prawnego tej nieruchomości. Do określenia powierzchni nieruchomości służy instytucja ewidencji gruntów i budynków. Powierzchnia nieruchomości wpisana w księdze wieczystej nie jest chroniona wiarą publiczną ksiąg wieczystych i może ulec zmianie na skutek różnych zdarzeń prawnych lub zaszłości faktycznych, bądź zastosowania dokładniejszych metod pomiaru. W świetle zatem obowiązujących przepisów ewidencja gruntów i budynków posiada jedynie charakter rejestru, w którym ujawnia się wszelkie zmiany przedmiotowe jak i podmiotowe. Analiza dokumentów zebranych w toku niniejszego postępowania, nie potwierdziła, iż nieruchomości należące do strony zawarte są pomiędzy ulicami P. i L. Z map sporządzonych dla terenu miasta O. w skali 1:1000 wg stanu z 1937 roku oraz rejestru pomiarowego wykonanego w 1938 roku przez mierniczego przysięgłego S. L. J., wynika niepodważalnie, że działki odpowiadające tym, których obecnie L. D. – D. jest właścicielką nigdy nie posiadały bezpośredniego dostępu do ulicy L. Wobec powyższego żądanie dotyczące ujawnienia stanu prawnego opisanego w aktach notarialnych z 1908 roku oraz z 1913 roku, z uwagi na prowadzone dla działek o 240/1, 240/2, 240/3, 240/5, 240/6, 240/7 i 335 księgi wieczyste KW [...] i KW [...], nie mogło zostać uwzględnione. Od powyższej decyzji L. D.-D. wniosła odwołanie, w którym podnosząc zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazała, iż w toku postępowania nie zostały uwzględnione przedstawione przez nią akty notarialne nie podjęto żadnych czynności mających na celu wyjaśnienie różnic pomiędzy przedstawioną dokumentacją, a sporządzonymi później mapami miasta O. Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że analiza dokumentów zebranych w toku prowadzonego postępowania wykazała, że podstawą do ustalenia przebiegu granic spornych działek był operat przyjęty do zasobu geodezyjnego pod nr [...] zatwierdzony decyzją z dnia [...] oraz mapa miasta O. wg. stanu z roku 1937, czyli z okresu przed założeniem ewidencji gruntów, która potwierdza, iż przedmiotowa nieruchomość od roku 1937, do chwili obecnej nie miała bezpośredniego dostępu do ulicy L. Ewidencja gruntów dla przedmiotowej nieruchomości została założona w roku 1969, a właścicielem działek oznaczonych wówczas numerami 2847 (0,9017 ha), 2846 (0,1522 ha) i 2756 (0,3430 ha) o łącznej powierzchni 1,3969 ha był W. D. W roku 1979 została przeprowadzona odnowa ewidencji gruntów w wyniku której działki zostały zmienione na działkę nr 240 (1,0354 ha) i nr 335 (0,3412 ha) łącznie 1,3766 ha. Z zapisów znajdujących się w protokole wynika, że ówczesna właścicielka nieruchomości –W. D., jak i jej córka L. D. były obecne przy czynnościach ustalenia stanu władania, co potwierdziły własnoręcznymi podpisami. W 1989 roku na zlecenie Spółdzielni Mieszkaniowej w O. wykonana została mapa do celów prawnych z projektem podziału. Mapa ta została przyjęta do zasobu geodezyjnego i zatwierdzona decyzją z dnia 28 lutego 1990 roku, w wyniku której działka nr 240 została podzielona na działki o nr 240/1, 240/2, 240/3, 240/4, 240/5, 240/6, 240/7. Spisany z dokonanych czynności protokół graniczny z opisem przebiegu granic, również został podpisany przez wnioskodawczynię. W latach 1994-95 została ponownie przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów, która jednak nic nie zmieniła odnośnie przedmiotowej nieruchomości. Analiza natomiast mapy dla terenu miasta O. wg. stanu z 1937 roku oraz rejestr pomiarowy wykonany w 1938 roku, bezspornie świadczą o tym, że działki, odpowiadające tym, których obecnie Pani L. D.-D. jest współwłaścicielką, nigdy nie miały bezpośredniego dostępu do ulicy Lipowej. Tym samym podnoszona przez stronę okoliczność, że należąca do niej nieruchomość powinna znajdować się w ewidencji pomiędzy ulicami P. i L. nie znajduje potwierdzenia w dokumentach będących w posiadaniu organu prowadzącego ewidencję gruntów. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca podtrzymując zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi podniosła, że jest w posiadaniu dokumentów w postaci umowy kupna – sprzedaży nieruchomości, z których w sposób jednoznaczny wynika, że granice nieruchomości położone są pomiędzy ul. P. a ul. L. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 2 czerwca 2009 roku pełnomocnik skarżącej dodatkowo podnosząc zarzut naruszenia art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Podkreślił, iż jeżeli organ administracji nie dał wiary umowom sprzedaży nieruchomości sporządzonym w formie aktu notarialnego z lat 1908 i 1913, to w uzasadnieniu decyzji powinien wyjaśnić przyczyny z powodu których odmówił im mocy dowodowej. Ponadto w zaskarżonej decyzji nie ustosunkowano się również do zarzutu skarżącej dotyczącego podpisania stanu władania i pomiarów z lat 1979 i 1989, do której to czynności skarżąca nie udzielała pełnomocnictwa innym osobom. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wyjaśnił również dlaczego w oparciu o przedstawione przez skarżącą dwa akty notarialne dokumentujące nabycie nieruchomości położone bezpośrednio przy ul. L. nie można dokonać weryfikacji danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym. Brak ujawnienia przebiegu granicy nieruchomości należącej do skarżącej na mapie pochodzącej z 1937 roku nie wyjaśnia dlaczego mapa nie uwzględnia zmian własnościowych wynikających z przedstawionych przez skarżącą umów sprzedaży z 1908 i 1913 roku. Przywołana natomiast przez organ odwoławczy mapa z 1937 roku stoi w rażącej sprzeczności z treścią złożonych przez skarżącą aktów notarialnych. Pełnomocnik podkreślił, iż po zsumowaniu nabytych przez I. D. wszystkich nieruchomości wynika, że stał się on właścicielem gruntu o znacznie większej powierzchni niż wynika to z mapy z 1937 roku, a ponadto w treści aktów notarialnych wskazuje się wprost na granicę z nieruchomością Pani W., której grunt przylega do ul. L. w O. W akcie zamieszczone jest również stwierdzenie o położeniu nieruchomości I. D. przy ul. N. w O., na co żaden z orzekających w sprawie organów nie zwrócił uwagi Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego a mianowicie art.7, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. nr 240 z 2005r. poz.2027 z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38 poz.454). Zgodnie z treścią art.24a ust.1 wymienionej ustawy starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. W myśl art.24a ust.4 cytowanej ustawy projekt operatu opisowo- kartograficznego podlega na okres 15 dni roboczych wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej w siedzibie starostwa powiatowego. Zgodnie z treścią art.24a ust.7,8 i 9 wymienionej ustawy upoważniony pracownik starostwa powiatowego rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole. Po upływie terminu, o którym mowa w ust.4, projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa. Każdy czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust.8, zgłaszać zarzuty do tych danych. W myśl § 82 ust.1 rozporządzenia z 29 marca 2001r. przy wykonywaniu kompleksowej modernizacji ewidencji założonej przed wejściem w życie rozporządzenia, do sporządzenia numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych wykorzystuje się istniejące materiały i dane państwowego zasobu geodezyjnego kartograficznego, nawet jeśli nie spełniają one wymagań obowiązujących standardów technicznych. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie były zastrzeżenia skarżącej do zmodernizowanego operatu opisowo-kartograficznego miasta O. L. D. – D. domagała się weryfikacji granic nieruchomości, której jest współwłaścicielem, tak aby sięgała ona od ul. P. do ul. L. Na poparcie swoich żądań przedstawiła dwa akty notarialne zakupu nieruchomości przez I. D. z 22 marca 1908r. i z 12 sierpnia 1913r. Organy administracji obu instancji odmówiły natomiast uwzględnienia żądania opierając się na operacie przyjętym do zasobów geodezyjnego pod numerem [...], zatwierdzonym decyzją z [...] (znak [...]) oraz z uwagi na treść mapy O. z 1937r. W przekonaniu sądu decyzje organów administracji obu instancji zostały wydane bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organy administracji przede wszystkim nie odniosły się do dwóch podstawowych dokumentów przedstawionych przez stronę a mianowicie do dwóch aktów notarialnych z 1908r. i z 1913r. L. D. – D. w postępowaniu administracyjnym wielokrotnie podnosiła, iż jej nieruchomość winna sięgać aż do ul. L., gdyż wskazuje na to treść dwóch aktów notarialnych. W ocenie skarżącej z aktów tych wynika, iż I. D. zakupił nieruchomość sięgającą aż do ziemi p. W., która posiadała grunty przy ul. L. Obowiązkiem organów było ustosunkowanie się do tych aktów. Oba akty są dowodami złożonymi przez stronę i należało dokonać ich oceny tak jak każdego innego dowodu w sprawie. Należało zatem wyjaśnić dlaczego nie uwzględniono obu aktów oraz jakie znaczenie mają oba akty dla weryfikacji granic dziełek. Należy zaznaczyć, iż prawa osób do gruntów uwidacznia się w ewidencji między innymi na podstawie umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych. Skoro skarżąca na poparcie swoich zarzutów złożyła dwa akty notarialne wywodząc, że są one dowodem innego przebiegu granic jej nieruchomości niż wynika to z ewidencji, to organy administracji winny szczegółowo odnieść się do tych dowodów, jednak tego nie uczyniły. W uzasadnieniach decyzji organów obu instancji nie ma w ogóle mowy o tych aktach. Skoro oba akty zostały pominięte to dowodzi, że nie zostały one uwzględnione ale nie wiadomo z jakiego powodu. Nie wiadomo zatem jakimi przesłankami kierowano się pomijając te dowody. W kwestii tej brak jest jakichkolwiek rozważań. Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z 2 czerwca 2009r. słusznie podniósł, iż organy administracji nie rozważyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zaś uzasadnienia obu decyzji nie odpowiadają wymogom określonym w art.107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy odniósł się w jednym zdaniu do obu aktów notarialnych a mianowicie, że "dokument kupna – sprzedaży jest znany organom lecz nie został poparty przez odpowiednie mapy". Należy zaznaczyć, iż okoliczność podniesiona dopiero w odpowiedzi na skargę nie stanowiła przedmiotu postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, nie została zawarta w jej uzasadnieniu i w konsekwencji nie może być przedmiotem oceny sądu. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 czerwca 2001r. w spr. V SA 3659/00 (Lex nr 84 485). Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w tym wyroku. Oznacza to, iż zdanie zawarte w odpowiedzi na skargę, dotyczące aktów notarialnych, nie może być przedmiotem oceny sądu. Organy administracji nie wyjaśniły również kwestii map z 1937r. i z 1938r. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego jedną z przyczyn odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej była mapa dla terenu miasta O. wg stanu z 1937r. oraz rejestr pomiarowy wykonany w 1938r. Dokumenty te w ocenie organów administracji świadczą, że działki L. D. – D. nigdy nie miały bezpośredniego dostępu do ulicy L. Ponieść należy, iż w aktach administracyjnych brak jest mapy z 1937r. i rejestru z 1938r. W związku z czym nie można skontrolować prawdziwości ustaleń organów w tym zakresie. Nadto, co trafnie podniósł pełnomocnik skarżącej, nie wiadomo na podstawie czego sporządzono mapę z 1937r. i rejestr z 1938r. i powstaje wątpliwość czy dokumenty te nie są obarczone błędami. Skoro nie wiadomo w oparciu o co sporządzano te dokumenty to powstaje pytanie czy na dokumentach tych prawidłowo została naniesiona granica działki, której współwłaścicielem jest obecnie skarżąca. Organy administracji nie wyjaśniły tej kwestii. Nie wiadomo zatem dlaczego istnieje sprzeczność pomiędzy aktami notarialnymi z 1908r. i z 1913r. a mapą z 1937r. i rejestrem z 1938r. i dlaczego mapa i rejestr są dokumentami bardziej wiarygodnymi od aktów notarialnych. Organy administracji nie przeprowadziły żadnych rozważań w tym zakresie. Nie została również wyjaśniona kwestia podpisów skarżącej w protokole granicznym i protokole ustalenia stanu władania gruntami z maja 1989r. L. D. – D. już w swoich zarzutach z 12 stycznia 2007r. podnosiła, iż ani ona ani jej siostra – M. D. – nie podpisywały żadnych protokołów. Stanowisko to podtrzymywała w swoich kolejnych pismach składanych w postępowaniu administracyjnym. Na rozprawie w dniu 30 września 2009r. okazano jej oba protokoły i skarżąca zaprzeczyła aby je podpisywała. Analiza protokołu granicznego z 31 maja 1989r. wskazuje, iż podpisy trzech osób (tzn. M. D., D. D. i L. D. – D.) wyglądają tak jakby sporządzała je jedna osoba. W związku z czym powstaje wątpliwość czy skarżąca rzeczywiście podpisała się pod tym protokołem. Należy zaznaczyć, iż jedną z przyczyn odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej było to, iż wszyscy współwłaściciele podpisali protokół graniczny i protokół ustalania stanu władania gruntami z maja 1989r. tym samym akceptując ustalone granice nieruchomości. W rzeczywistości istnieje wątpliwość czy L. D. – D. faktycznie podpisała oba protokoły. Organy administracji w ogóle nie odniosły się do tej kwestii mimo, że skarżąca podnosiła je kilkakrotnie w postępowaniu administracyjnym. Reasumując sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona. Organy administracji nie odniosły się do dwóch aktów notarialnych złożonych przez stronę, nie wyjaśniły dokładnie kwestii mapy O. z 1937r. i rejestru pomiarowego z 1938r. a w szczególności tego w oparciu o co zostały one sporządzone i dlaczego zostały one uznane za dowody bardziej wiarygodne od dwóch aktów notarialnych z 1908r. i 1913r. Nie wyjaśniono również kwestii podpisów skarżącej w protokole granicznym i protokole ustalenia stanu władania z maja 1989r. Organy administracji nie podjęły zatem wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego zaś uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie odpowiadają wymaganiom określonym w art.107 § 3 kpa. Naruszono tym przepisy art.7, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1c.) ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...]. Na podstawie art.250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. w związku z § 19 ust.1 pkt.1c i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackich oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu(Dz.U. nr 163 poz.1348 z późn. zm.) sąd przyznał adwokatowi S. K. kwotę 292,80 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na kwotę tę złożyło się: 240 zł – wynagrodzenie radcy prawnego oraz 52,80 zł – podatek od towarów i usług. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy wyjaśnić kwestię podpisu skarżącej w protokole granicznym i protokole ustalenia stanu władania gruntami z maja 1989r., odnieść się do dwóch aktów notarialnych z 1908r. i 1913r. oraz mapy z 1937r. i rejestru z 1938r. Po zebraniu całego materiału dowodowego należy dokonać wnikliwej jego analizy a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie. Należy także odnieść się do zarzutów podniesionych w skardze oraz w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącej z 2 czerwca 2009r. Organy administracji winny również uwzględnić fakt, iż w dniu 30 czerwca 2006r. zmarła D. D. zaś jej jedyną spadkobierczynią jest skarżąca. W związku z czym L. D. – D. występuje w podwójnej roli a mianowicie wnioskodawczyni i uczestniczki postępowania. a.ł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło