III SA/Łd 664/13
WyrokWSA w Łodzi2013-09-19
Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Janusz Furmanek, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, od którego nie były opłacane składki na Fundusz Pracy, może być zaliczony do okresu 365 dni wymaganego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, od którego nie były opłacane składki na Fundusz Pracy, nie może być zaliczony do okresu 365 dni wymaganego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wynika to z przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które wyłączają osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy, a tym samym z możliwości zaliczenia tego okresu do wymaganego stażu pracy.Stan faktyczny
Skarżąca została uznana za osobę bezrobotną, ale odmówiono jej prawa do zasiłku, ponieważ w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację nie udokumentowała 365 dni wymaganego stażu pracy. Okres zatrudnienia na umowę zlecenie był zbyt krótki i nie odprowadzano od niego składek na ubezpieczenie społeczne, a okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką nie kwalifikował się do zaliczenia z uwagi na brak opłacania składek na Fundusz Pracy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA, twierdząc, że organ przyznający świadczenie pielęgnacyjne powinien był pouczyć ją o konsekwencjach braku opłacania składek na Fundusz Pracy dla przyszłego prawa do zasiłku dla bezrobotnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant St. asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2013 roku sprawy ze skargi B. J.-P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.
Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o uznaniu B. J. - P. za osobę bezrobotną od dnia rejestracji, to jest od 1 marca 2013 r. i braku prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
Strona odwołała się od decyzji uznając ją za niesprawiedliwą. Nie uwzględniała bowiem faktu, że skarżąca przed zarejestrowaniem jako bezrobotna zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad chorą matką. Z tego tytułu przyznano jej decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia z dnia [...] r., znak: [...] świadczenie pielęgnacyjne i opłacano składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe i zdrowotne.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją organu I instancji. Uzasadniając wydane orzeczenie wyjaśnił, że stosownie do przepisów art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez okres co najmniej 365 dni, m.in. był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za prace, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni, bądź świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104 b ust. 2. Okresy zaliczane do wymaganych 365 dni są wymienione enumeratywnie w art. 71 ust. 1 pkt i ust. 2 powołanej ustawy. W myśl art. 71 ust. 2 pkt 4 ustawy do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy niewymienione w ust. 1 pkt 2, za które były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. W odniesieniu zaś do warunku obowiązkowego opłacania składek na Fundusz Pracy, organ odwoławczy wskazał, że są one opłacane za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowego w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenie społeczne – art. 107 ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz.U. z 2007 r., poz. 74 ze zm.) wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca, co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę (...) opłacają inne niż wymienione w pkt 1 i 2 osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym lub zaopatrzeniu emerytalnemu, z wyjątkiem pobierających na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne lub dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
B. J. – P. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. spełniała warunki nabycia statusu osoby bezrobotnej, bowiem była osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia. W ocenie organu odwoławczego nie spełniała natomiast warunków nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnego, gdyż w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, to jest od dnia 28 sierpnia 2011 r. do dnia 28 lutego 2013 r. nie udokumentowała 365 dni wymaganych do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Od dnia 1 listopada 2010 r. do dnia 31 sierpnia 2011 r. świadczyła pracę w ramach umowy zlecenia, zaś od dnia 1 grudnia 2011 r. pobierała świadczenie pielęgnacyjne w związku z rezygnacją z zatrudnienia i opieką nad chorą matką. Nie udokumentowała innych okresów uprawniających do zasiłku. Do okresu uprawniającego do zasiłku organ nie zaliczył okresu wykonywania pracy w ramach umowy zlecenia od dnia 28 sierpnia 2011 r. do dnia 31 sierpnia 2011 r., gdyż podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne za ten okres wynosiła 0.00 zł. ( zgodnie z informacją z konta ubezpieczeniowego z dnia 25 lutego 2013 r.). Do okresu uprawniającego do zasiłku nie można również zaliczyć okresu pobierania przez stronę świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 grudnia 2011 r. do 17 stycznia 2013 r. z uwagi na brak opłacania składek na Fundusz Pracy. Z treści decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką wynika, że kwota świadczenia pielęgnacyjnego była niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Skarżąca podlegała ubezpieczeniom społecznym jako osoba sprawująca opiekę nad członkiem rodziny legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności. Za ten okres nie były jednak opłacane składki na Fundusz Pracy.
Wojewoda [...] wyjaśnił, że osoby pobierające na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne, zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zostały zwolnione z opłacania składek na Fundusz Pracy. Oznacza to, iż okres podlegania ubezpieczeniu społecznemu jako osoby pobierającej to świadczenie nie może zostać zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnego. Warunkiem zaliczenia określonego okresu do okresu uprawniającego do zasiłku jest opłacanie składek na Fundusz Pracy w tym okresie.
B. J. – P. wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego, żądając jej uchylenia. W ocenie strony decyzja jest niezgodna z prawem, bowiem nie uwzględnia faktu, iż w decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., znak: [...] przyznającej stronie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad całkowicie niepełnosprawną matką na okres od 1 grudnia 2011 r. na czas nieokreślony nie została ona pouczona, że w przypadku śmierci matki nie będzie jej przysługiwało prawo do zasiłku dla bezrobotnego z uwagi na brak opłacania składek na Fundusz Pracy. Wobec braku powyższego pouczenia skarżąca w jednej chwili pozostała bez żadnych środków do życia i bez pracy. Gdyby została pouczona o powyższym fakcie, nie zrezygnowałaby z pracy zawodowej. Prezydent Miasta Ł., jako organ administracji publicznej w decyzji z dnia [...] r. miał obowiązek pouczyć stronę, iż okres podlegania przez skarżącą ubezpieczeniu społecznemu jako osobie pobierającej świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnego, gdyż warunkiem zaliczenia określonego okresu do okresu uprawniającego do zasiłku jest obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy w tym okresie. Brak powyższego pouczenia należy traktować jako naruszenie przepisów art. 7, art. 8 i art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz.U. z 2008 r., nr 69, poz. 415 ze zm., dalej: ustawa).
Organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni przepisów art. 71 ust. 1 i 2 oraz art. 104 ust. 1 ustawy. Skarżąca w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, to jest od dnia 28 sierpnia 2011 r. do 28 lutego 2013 r. nie udokumentowała przewidzianych w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy 365 dni wymaganych do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Niesporne w sprawie pozostaje, iż na konto skarżącej za okres od 28 do 31 sierpnia 2011 r., to jest w okresie zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia, nie odprowadzono składek na ubezpieczenie społeczne. Ponadto od dnia 1 grudnia 2011 r. do dnia 17 stycznia 2013 r. strona pobierała świadczenie pielęgnacyjne, od którego nie były opłacane składki na Fundusz Pracy. W myśl art. 104 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne zostały zwolnione z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy.
Prawidłowo zatem organ odwoławczy przyjął, że okres podlegania przez stronę ubezpieczeniu społecznemu, jako osoby pobierającej świadczenie pielęgnacyjne, nie jest zaliczany do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnego. W tym czasie nie były bowiem opłacane składki na Fundusz Pracy. W myśl art. 71 ust. 2 pkt 4 ustawy do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2 tego artykułu, zaliczyć można okres, za który były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składek stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.
W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi naruszenia przez Wojewodę Łódzkiego przepisów art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a.
Skarżąca podnosi, iż w decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., znak: [...], przyznającej jej świadczenie pielęgnacyjne nie została pouczona, iż brak opłacania składek na Fundusz Pracy uniemożliwi jej otrzymanie zasiłku dla bezrobotnych. Zdaniem Sądu organ wydający powyższą decyzję nie miał obowiązku udzielać stronie takiego pouczenia. Był natomiast zobowiązany poinformować stronę o przysługujących środkach odwoławczych. Pouczenie w tym zakresie zamieszczono w decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1301/11 ( v. System Informacji Prawnej Lex nr 1291899) stwierdził, że przepis art. 9 k.p.a. nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych czy też doradztwa. Przepis ten nie może być także utożsamiany z obowiązkiem zawiadomienia strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych i wynikających z nich obowiązkach, czy konsekwencjach niedostosowania się do konkretnych przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w tym składzie, podziela powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Rolą organu administracji publicznej jest wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy ( art. 7 k.p.a.). Prezydent Miasta Ł. przyznając skarżącej świadczenie pielęgnacyjne orzekał w zakresie jej wniosku o przyznanie tego świadczenia. Nie był zobowiązany przewidzieć, że strona w przyszłości będzie występowała w innym postępowaniu administracyjnym o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych i udzielać jej porad umożliwiających skuteczne ubieganie się o przyznanie tego świadczenia. Tym samym błędne jest stanowisko skarżącej, iż wydana wcześniej decyzja przyznająca jej uprawnienie mogła pogorszyć jej sytuację prawną w późniejszym, odrębnym postępowaniu w przedmiocie przyznania zasiłku dla bezrobotnych.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
e.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło