III SA/Łd 666/13

WyrokWSA w Łodzi2013-08-29

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić podjęcia zawieszonego postępowania, jeśli przyczyna zawieszenia (ustalenie kręgu spadkobierców) nie została usunięta z powodu braku wszczęcia postępowania spadkowego przed sądem powszechnym?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej zasadnie odmawia podjęcia zawieszonego postępowania, jeżeli przyczyna zawieszenia, jaką jest konieczność ustalenia kręgu spadkobierców przez sąd powszechny, nie została usunięta. Organ administracji nie posiada uprawnień do samodzielnego ustalania spadkobierców ani do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku do sądu powszechnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S.M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi odmawiające podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów. Postępowanie zostało zawieszone z powodu śmierci współwłaścicielki działki, Z.M., a organy administracji nie mogły ustalić jej spadkobierców z powodu braku aktu zgonu i nie wszczęcia postępowania spadkowego przed sądem powszechnym. Sąd administracyjny uznał odmowę podjęcia postępowania za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013 roku sprawy ze skargi S.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania oddala skargę. akt III SA/Łd 666/13 Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 6 lipca 2011r., sygn. akt III SA/Łd 213/11 po rozpoznaniu skargi S.M. na postanowienie Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...], znak nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie wprowadzenia zamian w rejestrze ewidencji gruntów, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty O. z dnia [...] roku, Nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż organy administracji zawiesiły postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. z uwagi na śmierć Z.M., opierając się na oświadczeniu S.M., że żona nie żyje oraz oświadczeniu dzieci B.Ł., S.M. i M.M. potwierdzających ten fakt. Oświadczenia strony i uczestników postępowania o śmierci Z.M. nie są wystarczającym dowodem jej zgonu. Jedynym dokumentem stwierdzającym fakt śmierci jest akt zgonu sporządzony przez właściwego kierownika urzędu stanu cywilnego. Jest to dokument urzędowy (art.76 § 1 kpa) stanowiący jedyny dowód, że zgon osoby wymienionej w akcie nastąpił w określonym miejscu i czasie. Śmierć osoby fizycznej nie może być udowadniana w postępowaniu administracyjnym za pomocą innych środków dowodowych. W aktach administracyjnych brak było aktu zgonu Z.M.. Oświadczenia skarżącego i uczestników postępowania nie są wystarczającym dowodem stwierdzającym, że Z.M. nie żyje. Zdaniem Sądu brak aktu zgonu uniemożliwiał również ustalenie którego ewentualnie dnia Z.M. zmarła. Zakładając bowiem, iż Z.M. faktycznie nie żyje to nie wiadomo, którego dnia nastąpił zgon a ma to istotne znaczenie dla ustalenia czy zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. Gdyby bowiem okazało się, że Z.M. zmarła po wszczęciu postępowania to uzasadnione byłoby zawieszenie postępowania na podstawie wymienionego przepisu. W sytuacji jednak gdyby okazało się, że zmarła ona przed wszczęciem postępowania to przepis art. 97 § 1 pkt1 k.p.a. nie miałby zastosowania. W stosunku do Z.M. nie doszłoby wówczas do wszczęcia postępowania a w jej miejsce winni wstąpić jej następcy prawni. Należy zgodzić się z poglądem organów administracji, iż ustalenie ewentualnych spadkobierców Z.M. jest niezbędne do dalszego prowadzenia postępowania. Z.M. była bowiem współwłaścicielką działki nr 454/3 i w sprawie dotyczącej zmian w ewidencji gruntów, odnośnie tej działki winni występować w charakterze stron jej spadkobiercy. Do ustalenia spadkobierców konieczne jest natomiast orzeczenie sądu powszechnego w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po Z.M.. Organ administracji nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania kto jest po niej spadkobiercą. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, postanowieniem z dnia [...], nr [...] Starosta O. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 101 § 1 i 3 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzenia zmiany w rejestrze ewidencji gruntów obrębu K. w części dotyczącej działki nr 454/3 będącej własnością Z. i S. małż. M. polegającej na ujawnieniu podziału dotyczącego wydzielenia pasa gruntu zajętego pod drogę publiczną (powiatowa) zgodnie z mapami do działań prawnych Nr [...], Nr [...] oraz Nr [...]. Powyższe postanowienie zostało skutecznie doręczone S.M. w dniu 10 lipca 2012r. W dniu 22 lutego 2013r. S.M. wystąpił do Starosty O. z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego i wydanie decyzji administracyjnej co do istoty sprawy. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że organ zawieszając postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. powinien podjąć kroki w celu usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania tzn., powinien wystąpić do sądu powszechnego o ustalenie spadkobierców po zmarłej Z.M., czyli rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Starosta O. na podstawie art. 101 § 3 k.p.a odmówił podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, iż postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku jest postępowaniem wszczynanym przez sąd powszechny na wniosek spadkobiercy lub innej osoby zainteresowanej. Organ administracji publicznej nie spełnia powyższych wymogów, nie ma bowiem uprawnień by skutecznie wystąpić do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku. Organ podkreślił, że w toku niniejszego postępowania informował skarżącego o konieczności wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej współmałżonce – Z.M.. Na powyższe postanowienie S.M. złożył zażalenie. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podkreślił, że z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nie ustały przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania tzn. nie ustalono kręgu spadkobierców po zmarłej Z.M., współwłaścicielki działki o nr 454/3. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ podkreślił, że nie posiada uprawnień do ustalenia kręgu spadkobierców, właściwy jest sąd powszechny, który orzeka o stwierdzeniu nabycia spadku. Skierowanie decyzji do osób, które nie byłyby stronami w niniejszym postępowania spowodowałoby, że decyzje dotknięte byłyby wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Na powyższe postanowienie S.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Podnosząc zarzut naruszenia art. 7, art. 10 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., a także naruszenie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż wszystkie decyzje dotyczące wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, jakie zostały wydane po 2001 roku powinny być unieważnione. W odpowiedzi na skargę Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga S.M. nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. nr 270 t.j.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest odmowa podjęcia zawieszonego postępowania. Należy podkreślić iż postanowieniem z dnia [...] Starosta O. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmiany w rejestrze ewidencji gruntów obrębu K. w części dotyczącej działki nr 454/3 będącej własnością Z. i S. małż. M. polegającej na ujawnieniu podziału dotyczącego wydzielenia pasa gruntu zajętego pod drogę publiczną (powiatowa) zgodnie z mapami do działań prawnych Nr [...], Nr [...] oraz Nr [...] do czasu ustalenia następców prawnych po zmarłej 5 marca 2001r. Z.M. - współwłaścicielki działki nr 454/3. Powyższe postanowienie jest ostateczne. Jak wynika z akt niniejszej sprawy nie zostało zakończone postępowanie przed sądem powszechnym we wskazanej wyżej sprawie, co oznacza, że nie ustąpiła przyczyna zawieszenia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 97 § 2 k.p.a., gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. W niniejszej sprawie - jak wynika z jej akt - nie zostało wszczęte postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku jest postępowaniem wszczynanym przez sąd powszechny na wniosek spadkobiercy lub innej osoby zainteresowanej tj. takiej której dotyczy wynik postępowania spadkowego (art. 506 i 510 par 1 k.p.c.). Organ administracji nie spełniając tych wymogów nie ma uprawnień by skutecznie wystąpić do sądu spadku z tego rodzaju wnioskiem. Ustalenie zatem kręgu spadkobierców Z.M. ma zatem - znaczenie prejudycjalne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Należy podkreślić, iż na etapie rozpoznawania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania organ nie może badać przesłanek samego zawieszenia i oceniać zasadności postanowienia w tym przedmiocie. Mając więc na uwadze fakt, iż nie ustały przyczyny zawieszenia postępowania stwierdzić należy, iż odmowa podjęcia zawieszonego postępowania przez organy administracji była zasadna. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił . D.Cz.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło