III SA/Łd 673/13

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów nauki młodocianego pracownika postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A. III SA/Łd 673/13 Uzasadnienie Pismem z dnia 20 maja 2013 r. B. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów nauki młodocianego pracownika. Wraz ze skargą strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, przedkładając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W uzasadnianiu wniosku podniosła, ze koszty prowadzenia zakładu fryzjerskiego oraz konieczność ponoszenia na ten cel wydatków nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Nadmieniła także, że zarówno ona jak i jej mąż są osobami o orzeczonym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Jest właścicielką domu o powierzchni 105 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 1,63 ha. Na dochody gospodarstwa domowego składają się: świadczenie pielęgnacyjne męża skarżącej w kwocie 1.048,40 zł, wynagrodzenie skarżącej w kwocie 1.265 zł oraz dochody z prowadzonej działalności gospodarczej (zakład fryzjerski) – ok. 4.000 zł. W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie strony skarżącej o jej stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji referendarz wezwał stronę skarżącą, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do nadesłania w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. Zażądano w związku z tym przekazania: poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych za lata 2011-2012 lub stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości osiąganych w tym okresie dochodach (w sposób umożliwiający ustalenie wysokości przychodów i kosztów uzyskania przychodów); złożenia odpisu deklaracji podatkowej VAT-7 za ostatnie 6 miesięcy 2013 roku lub raportów skróconych okresowych (miesięcznych) dotyczących dochodów z prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej za okres ostatnich sześciu miesięcy; złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącą lub jej męża rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków) z okresu ostatnich sześciu miesięcy; sprecyzowanie wysokości ponoszonych kosztów bieżącego utrzymania w gospodarstwie domowym skarżącej (wskazywanych we wniosku), poprzez wykazanie kwot wydatków z określeniem ich przeznaczenia i stosownego ich udokumentowania (np. kserokopie rachunków za energię elektryczna, gaz, wodę, czynsz itp.); sprecyzowanie wysokości ponoszonych kosztów utrzymania zakładu fryzjerskiego określonych na kwotę 3.800 zł (wskazywanych we wniosku), poprzez wykazanie kwot wydatków z określeniem ich przeznaczenia i stosownego ich udokumentowania; złożenia dokumentów potwierdzających wysokość osiąganego przez skarżącą wynagrodzenia (określonego we wniosku jako "SP. ZOZ") oraz dokumentu poświadczającego wysokość świadczeń emerytalno-rentowych męża (np. decyzji organu emerytalnego lub odpowiednio rentowego). Wezwanie to zostało doręczone skarżącej (w trybie doręczenia zastępczego – dorosłemu domownikowi) w dniu 2 lipca 2013 r. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie mimo upływu wskazanego w wezwaniu 14-dniowego terminu na odpowiedź. W piśmie wzywającym do uzupełnienia informacji o stanie rodzinnym, majątku i dochodach znalazło się pouczenie, iż brak odpowiedzi w tym zakresie skutkować może odmową przyznania prawa pomocy. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie przekazała wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny ich stanu majątkowego informacji. Nie przekazała także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem. W szczególności nie przedstawiła poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów zeznań podatkowych za lata 2011 - 2012 lub zaświadczenia z urzędu skarbowego o osiąganych w tym okresie dochodach; wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych, czy odpisów deklaracji podatkowych VAT-7 lub raportów skróconych (miesięcznych) dotyczących dochodów z prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej. Informacje te były szczególnie istotne z punktu widzenia oceny faktycznych możliwości płatniczych strony w kontekście określenia osiąganych przychodów, ponoszonych kosztów oraz opłat ponoszonych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie przekazano także dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów bieżącego utrzymania, które skarżąca wyliczyła na ok. 2.500 zł. Istotny był także brak informacji i udokumentowania faktu ponoszenia – w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej – kosztów utrzymania zakładu fryzjerskiego, które strona wyliczyła na ok. 3.800 zł. Wszystkie te informacje były istotne z punktu widzenia ustalenia faktycznych możliwości płatniczych strony. W ocenie referendarza, fakt odmowy przekazania żądanych informacji o stanie majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącą na okoliczność braku możliwości płatniczych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Tym samym skarżąca pozbawiła referendarza informacji niezbędnych do faktycznej oceny ich zdolności płatniczych. Wskazać w związku z tym należy, iż orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że niedopełnienie w całości lub choćby w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09). W niniejszej sprawie mamy natomiast do czynienia z taką właśnie sytuacją, albowiem strona skarżąca odmówiła przekazania dodatkowych informacji w związku z wezwaniem do ich przedłożenia. Brak precyzyjnych i pełnych informacji o stanie majątkowym skarżącej może zatem w takiej sytuacji stanowić o odmowie przyznania jej prawa pomocy, na co wskazywał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie. W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżącą oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżąca nie wykazała w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.