III SA/Łd 680/18
WyrokWSA w Łodzi2018-11-13
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego, wprowadzające datę początkową przyznania dodatku aktywizacyjnego od dnia złożenia wniosku oraz termin jego złożenia, mieszczą się w zakresie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 83 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?Ratio decidendi
Przepisy rozporządzenia wprowadzające datę początkową przyznania dodatku aktywizacyjnego od dnia złożenia wniosku oraz termin jego złożenia wykraczają poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 83 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Upoważnienie to dotyczyło określenia "szczegółowego trybu przyznawania dodatku", a nie wprowadzania nowych materialnych przesłanek nabycia prawa do świadczenia. W związku z tym, dodatek aktywizacyjny powinien być przyznawany od dnia podjęcia zatrudnienia, a nie od daty złożenia wniosku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku D. B. o przyznanie dodatku aktywizacyjnego. D. B. utracił status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku z dniem podjęcia zatrudnienia. Złożył wniosek o dodatek aktywizacyjny, ale organ przyznał go dopiero od dnia złożenia wniosku, a nie od dnia podjęcia zatrudnienia. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. D. B. zaskarżył decyzję, domagając się przyznania dodatku od dnia podjęcia zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2018 roku sprawy ze skargi D. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku aktywizacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...];
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 i 43, art. 10 ust. 2 pkt 4, art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 48 ust. 1 pkt 2, ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r., poz. 1065 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania D. B. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie przyznania dodatku aktywizacyjnego na okres od [...] r. do [...] r. - Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał D. B. status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji, tj. od [...] r. oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnego od dnia [...] r. w wysokości 100% zasiłku określonego w art. 72 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy na okres 180 dni, o ile wcześniej nie nastąpią okoliczności powodujące utratę statusu bezrobotnego lub utratę prawa do zasiłku. Następnie Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. oraz o utracie prawa do zasiłku z dniem [...] r. w związku z podjęciem zatrudnienia. Zasiłek dla bezrobotnych został wypłacony od [...] r. do [...] r., tj. za 7 dni.
Prezydent Miasta Ł. kolejną decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał D. B. status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji, tj. od [...] r. oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnego w wysokości 100% zasiłku określonego w art. 72 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy na okres uzupełniający od [...] do [...] r., o ile wcześniej nie zaistnieją okoliczności powodujące utratę statusu bezrobotnego lub utratę prawa do zasiłku.
W dniu 25 kwietnia 2018 r. D. B. przedłożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. umowę o pracę tymczasową, zawartą w dniu [...] r. z firmą A S.A. na czas określony od [...] r. do [...] r. Zważając na powyższe Prezydent Miasta Ł. w decyzji z dnia [...] r. nr [...] orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. i utracie prawa do zasiłku z dniem [...] r. W dniu 25 kwietnia 2018 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. wpłynął wniosek D. B. o przyznanie dodatku aktywizacyjnego.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał D. B. prawo do dodatku aktywizacyjnego od [...] r. do [...] r. w wysokości 50% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o ile wcześniej nie nastąpią okoliczności powodujące jego utratę. Powyższą decyzję D. B. odebrał w dniu 8 maja 2018 r.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] D. B. złożył w dniu 14 maja 2018 r. odwołanie. Skarżący wskazał, że dodatek aktywizacyjny powinien mu przysługiwać od dnia [...] r., a nie od [...] r. Podał, że pracownik urzędu pracy wprowadził go w błąd, gdyż poinformował go, że wniosek o przyznanie dodatku aktywizacyjnego może złożyć dopiero jak dostarczy zaświadczenie z ZUS-u o wypłacie zasiłku chorobowego.
Wojewoda [...] ww. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ wyjaśnił, że D. B. został zapoznany z aktami sprawy w PUP w Ł. w dniu [...] r. i nie wniósł uwag (Oświadczenie z dnia [...] r., w aktach sprawy). Od tego czasu organ I instancji nie sporządzał żadnych dokumentów, z którymi skarżący nie byłby zapoznany, wobec czego Wojewoda [...] odstąpił od powiadomienia strony o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że z treści art. 48 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, że bezrobotnemu posiadającemu prawo do zasiłku przysługuje dodatek aktywizacyjny, jeżeli: 1) w wyniku skierowania przez powiatowy urząd pracy podjął zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie i otrzymuje wynagrodzenie niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę; 2) z własnej inicjatywy podjął zatrudnienie lub inną pracę zarobkową.
W ust. 2 ww. art. 48 ustawy wskazano, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dodatek aktywizacyjny przysługuje w wysokości stanowiącej różnicę między minimalnym wynagrodzeniem za pracę a otrzymywanym wynagrodzeniem, nie większej jednak niż 50 % zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1, przez okres, w jakim przysługiwałby bezrobotnemu zasiłek. W myśl ust. 3 art. 48 w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dodatek aktywizacyjny przysługuje w wysokości do 50 % zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1, przez połowę okresu, w jakim przysługiwałby bezrobotnemu zasiłek. W ust. 4 art. 48 ww. ustawy wskazano przypadki kiedy dodatek aktywizacyjny nie przysługuje. Są to następujące sytuacje: 1) skierowanie bezrobotnego przez powiatowy urząd pracy do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na stanowisko pracy, którego koszty wyposażenia lub doposażenia zostały zrefundowane zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1; 2) podjęcie przez bezrobotnego z własnej inicjatywy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej u pracodawcy, u którego był zatrudniony lub dla którego wykonywał inną pracę zarobkową bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako bezrobotny; 3) podjęcie przez bezrobotnego z własnej inicjatywy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej za granicą Rzeczypospolitej Polskiej u pracodawcy zagranicznego; 4) przebywania na urlopie bezpłatnym.
Organ wskazał także, że w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1189 z późn. zm.) w § 4 ustawodawca wskazał, że starosta przyznaje dodatek aktywizacyjny po udokumentowaniu podjęcia zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej oraz wysokości osiąganego wynagrodzenia, od dnia złożenia wniosku do: 1) ostatniego dnia przysługiwania zasiłku dla bezrobotnych, przypadającego w okresie zatrudnienia, w przypadku, o którym mowa w art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy; 2) ostatniego dnia połowy okresu przysługiwania zasiłku dla bezrobotnych, przypadającego w okresie zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej, w przypadku, o którym mowa w art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Organ II instancji, biorąc pod uwagę wskazane powyżej przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz powołanego rozporządzenia stwierdził, że organ I instancji zasadnie w decyzji z dnia
[...] r. nr [...] orzekł o przyznaniu D. B. dodatku aktywizacyjnego od [...] r. do [...] r. w wysokości 50% kwoty zasiłku podstawowego, określonego w art. 72 ust. 1 pkt. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o ile wcześniej nie nastąpią okoliczności powodujące jego utratę.
Organ wyjaśnił, że D. B., w związku z podjęciem zatrudnienia, utracił od dnia [...] r. status bezrobotnego oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych, przyznane decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. W dniu [...] r. podpisał z firmą A S.A. umowę o pracę tymczasową. Umowa ta przedłożona została przez skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. w dniu [...] r. W umowie tej wskazano, że D. B. zawarł umowę o pracę z firmą A S.A. na czas określony od [...] r. do dnia [...] r. w pełnym wymiarze czasu pracy.
Zważając, że D. B. spełniał przesłanki nabycia prawa do dodatku aktywizacyjnego, określone w art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, organ I instancji przyznał skarżącemu dodatek aktywizacyjny. Biorąc pod uwagę treść § 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego oraz fakt, że D. B. złożył wniosek o przyznanie mu dodatku aktywizacyjnego w dniu [...] r. - organ I instancji od dnia złożenia wniosku przyznał skarżącemu ww. świadczenie.
Prawo do dodatku aktywizacyjnego przyznano na prawidłowo obliczony okres, tj. od [...] r. do [...] r. (do dnia trwania umowy). D. B. uzyskał bowiem prawo do zasiłku dla bezrobotnego na okres uzupełniający od dnia [...] r. i miał go pobierać do dnia [...] r. W związku z tym, że skarżący podjął zatrudnienie od dnia [...] r. utracił status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku z dniem [...] r. Strona pobierała zasiłek dla bezrobotnego w okresie od [...] r. do [...] r. - wykorzystała zatem 4 dni zasiłkowe. Wcześniej pobierała zasiłek dla bezrobotnego od [...] r. do [...] r. (7 dni). Łącznie bezrobotny pobierał zasiłek przez okres 11 dni. Do wykorzystania pozostało zatem 169 dni zasiłku dla bezrobotnych. Odnosząc cytowane powyżej przepisy dotyczące okresu na jaki organ I instancji może przyznać dodatek aktywizacyjny do sytuacji D. B. organ wskazał, że okres 169 dni należało podzielić na połowę co daje wynik 84,5 dni, w zaokrągleniu do pełnego dnia 85 dni. Biorąc natomiast pod uwagę datę początkową przyznania prawa do dodatku aktywizacyjnego, tj. [...] r. wskazać należy, że okres 85 dni przez które skarżący może pobierać dodatek aktywizacyjny upływał po ustaniu zatrudnienia, tj. po [...] r. wobec czego organ I instancji przyznał skarżącemu dodatek aktywizacyjny do czasu trwania umowy o pracę tymczasową, tj. do dnia [...] r. D. B. udokumentował zatrudnienie od [...] r. do dnia [...] r. włącznie, składając stosowny wniosek w dniu [...] r. W związku z tym dodatek aktywizacyjny przysługiwałby skarżącemu od dnia [...] r. (od dnia złożenia wniosku) do dnia [...] r. (do ostatniego dnia połowy okresu przysługiwania zasiłku dla bezrobotnych, przypadającego w okresie zatrudnienia). Ponieważ skarżący udokumentował okres zatrudnienia do [...] r. w związku z tym dodatek aktywizacyjny przysługuje do ostatniego dnia zatrudnienia, tj. do [...] r.
Organ wskazał, że dodatek przysługuje od dnia złożenia wniosku, po udokumentowaniu podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i może być wypłacony wyłącznie w okresie zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej. Wypłata dodatku aktywizacyjnego nie jest możliwa natomiast po ustaniu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wniosek o dodatek aktywizacyjny można złożyć w każdym czasie trwania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Nie ma natomiast prawnych możliwości przyznania prawa do dodatku aktywizacyjnego wstecz, lub za okres po ustaniu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Organ wskazał także, że D. B. został pouczony o możliwości otrzymania dodatku aktywizacyjnego. Informacje takie otrzymał przy pierwszej i drugiej rejestracji (Informacja o prawach i obowiązkach z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. własnoręcznie podpisane przez bezrobotnego. D. B. już wcześniej przyznano prawo do dodatku aktywizacyjnego (decyzja Prezydenta Miasta Ł. o przyznaniu dodatku aktywizacyjnego z dnia [...] r. nr [...]).
Organ podkreślił, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że dodatek aktywizacyjny przysługuje wyłącznie osobom spełniającym warunki określone w tych przepisach.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skarżący podał, że [...] r. zgłosił się do urzędu pracy, aby się zarejestrować. Został poinformowany, że decyzję o uzyskaniu statusu osoby bezrobotnej zostanie wydana [...], gdy dostarczy z ZUS zaświadczenie o tym, że byłem na chorobowym. W dniu [...] r. dopiero wpłynęły pieniądze z ZUS i dlatego dopiero [...] r. zgłosił się do urzędu. Skarżący stwierdził, że okazało się, iż to zaświadczenie nie było potrzebne. Zdaniem skarżącego, gdyby urząd pracy przyznał mu status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku [...] r., to [...] r. mógłby przyjść i wyrejestrować się oraz wnosić o zasiłek aktywizacyjny.
Skarżący wniósł o przyznanie mu dodatku aktywizacyjnego od dnia [...] r. wraz z ustawowymi odsetkami, a także o zapłatę 12 000 zł za to, że został oszukany.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej p.p.s.a.) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Ocena legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów, wykazała, że skarga jest uzasadniona.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. w przedmiocie przyznania dodatku aktywizacyjnego.
Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 1065 ze zm.) – u.p.z. oraz § 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2014r., poz. 1189).
Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy okresu na jaki został przyznany skarżącemu dodatek aktywizacyjny.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, bezrobotnemu posiadającemu prawo do zasiłku przysługuje dodatek aktywizacyjny, jeżeli z własnej inicjatywy podjął zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. Stosownie natomiast do treści art. 48 ust. 3 ustawy, w przypadku o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dodatek aktywizacyjny przysługuje w wysokości do 50 % zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1, przez połowę okresu, w jakim przysługiwałby bezrobotnemu zasiłek.
Z cyt. powyżej przepisu wynika, że przesłankami nabycia prawa do dodatku aktywizacyjnego w ujęciu art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy jest:
- posiadanie przez bezrobotnego prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz
- podjęcie przez bezrobotnego z własnej inicjatywy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Dodatkowo w art. 48 ust. 4 ustawy, określone zostały enumeratywnie przypadki, w których dodatek aktywizacyjny nie przysługuje. Ma to miejsce w sytuacji:
1) skierowania bezrobotnego przez powiatowy urząd pracy do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na stanowisko pracy, którego koszty wyposażenia lub doposażenia zostały zrefundowane zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1;
2) podjęcia przez bezrobotnego z własnej inicjatywy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej u pracodawcy, u którego był zatrudniony lub dla którego wykonywał inną pracę zarobkową bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako bezrobotny;
3) podjęcia przez bezrobotnego z własnej inicjatywy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej za granicą Rzeczypospolitej Polskiej u pracodawcy zagranicznego;
4) przebywania na urlopie bezpłatnym.
W art. 83 ustawy, zawarta została delegacja do wydania aktu wykonawczego określającego między innymi szczegółowy tryb przyznawania dodatku aktywizacyjnego. W oparciu o wskazane upoważnienie Minister Pracy i Polityki Społecznej wydał rozporządzenie z dnia 18 sierpnia 2009r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego. Należy jednak podkreślić, że przepisy rozporządzenia nie mogą być interpretowane jako dopełnienie przesłanek regulujących samo prawo do dodatku aktywizacyjnego. Materialne przesłanki prawa do dodatku aktywizacyjnego określa ustawa, a rozporządzenie reguluje jedynie tryb przyznawania omawianego świadczenia, czyli kwestie związane z postępowaniem w przedmiocie wniosku o przyznanie dodatku aktywizacyjnego. Zgodnie z § 4 pkt 2 rozporządzenia, starosta przyznaje dodatek aktywizacyjny po udokumentowaniu podjęcia zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej oraz wysokości osiąganego wynagrodzenia, od dnia złożenia wniosku do ostatniego dnia połowy okresu przysługiwania zasiłku dla bezrobotnych, przypadającego w okresie zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej, w przypadku o którym mowa w art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Opierając na powyższych regulacjach prawnych Wojewoda [...] odmówił w rozpoznawanej sprawie przyznania skarżącemu prawa do dodatku aktywizacyjnego od dnia [...], tj. od dnia podjęcia zatrudnienia, a przyznał skarżącemu dodatek od dnia [...], tj. od dnia złożenia wniosku.
Z powyższym stanowiskiem organów nie można się zgodzić. Wyniki należycie przeprowadzonej wykładni przepisów prowadzą do stwierdzenia, że podjęcie pracy i udokumentowanie ma poprzedzać złożenie wniosku, a zarazem warunkuje otrzymanie dodatku aktywizacyjnego.
Niewątpliwie instytucja dodatku aktywizacyjnego ma na celu wspieranie rynku pracy, w szczególności osób bezrobotnych, które z własnej inicjatywy podejmują zatrudnienie rezygnując z przysługujących im uprawnień z tytułu bezrobocia. Dodatek aktywizacyjny służy złagodzeniu skutków podjęcia przez bezrobotnego pracy w okolicznościach, w których instytucje kodeksu pracy nie dają i nie mogą dostarczyć dostatecznej ochrony. W piśmiennictwie podkreśla się, że dodatek aktywizacyjny, jak sama nazwa wskazuje, wprowadzono w celu umotywowania bezrobotnych do podejmowania zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej w zamian za pobieranie świadczenia. Dodatek ten można uznać za swoistego rodzaju nagrodę za inicjatywę bezrobotnego w poszukiwaniu pracy.
Istotą dodatku aktywizacyjnego jest to, że zawsze przyznawany jest osobie, która już utraciła status osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia. Warunkiem wymaganym do przyznania dodatku jest uprzednie posiadanie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Skarżący warunek ten spełnił, jak również podjął zatrudnienie z własnej inicjatywy. Podkreślić należy, że skarżącemu decyzją z dnia [...] r. przyznano status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji, tj. od dnia [...] r. oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnego w wysokości 100% zasiłku określonego w art. 72 ust. 1 na okres uzupełniający od dnia [...] r. do dnia [...] r. Natomiast od dnia [...] r. bezrobotny z własnej inicjatywy podjął pracę zarobkową w A S.A. z siedzibą we W., o czym powiadomił urząd pracy w dniu [...] r., ponieważ oczekiwał na zaświadczenie z ZUS.
W tych okolicznościach brak było podstaw do przyjęcia rozszerzającej interpretacji powołanych przepisów w sposób ograniczający uprawnienia bezrobotnego podejmującego aktywność zawodową. Przyjęcie, jak to uczyniły organy, że dodatek aktywizacyjny, przyznać należy od daty złożenia wniosku, tj. od dnia [...] r. jest w realiach tej konkretnej sprawy nie do zaakceptowania.
Jak wyżej wskazano, w ustawie z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie określono innych przesłanek przyznania dodatku aktywizacyjnego niż te, o których mowa w art. 48 ust. 1. W szczególności nie określono od kiedy przysługuje dodatek oraz terminu, w jakim należy złożyć wniosek o przyznanie tego świadczenia. Kwestię tę uregulowano w przepisie § 4 rozporządzenia z 18 sierpnia 2009r. stanowiąc, że dodatek jest przyznawany od dnia złożenia wniosku do ostatniego dnia przysługiwania zasiłku, w przypadku o którym mowa w art. 48 ust.1 pkt 1 ustawy bądź do ostatniego dnia połowy okresu przysługiwania zasiłku, w przypadku, o którym mowa w art. 48 ust.1 pkt 2 ustawy.
Analiza powyższego prowadzi do wniosku, że w istocie w rozporządzeniu z 18 sierpnia 2009r. ustanowiono nowe przesłanki uzyskania prawa do dodatku aktywizacyjnego w postaci określenia daty początkowej, od której przyznaje się dodatek aktywizacyjny, tj. od dnia złożenia wniosku oraz terminu, w jakim należy złożyć wniosek o przyznanie tego świadczenia.
W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie skarżącemu przyznano dodatek od dnia [...] r., tj. od dnia złożenia wniosku, podczas gdy status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku przysługiwało mu od dnia [...] r., zaś zatrudnienie podjął od [...] r. Wskutek takiego działania skarżący pobierał zasiłek dla bezrobotnego od dnia [...] r. do [...] r. (4 dni zasiłkowe), a od [...] r. do [...] r. został pozbawiony zasiłku z powodu podjęcia zatrudnienia, a jednocześnie nie otrzymał za ten okres dodatku aktywizacyjnego.
Powstaje zatem pytanie, czy w takiej sytuacji dodatek aktywizacyjny ma na celu wspieranie osób bezrobotnych, które z własnej inicjatywy podejmują zatrudnienie rezygnując z przysługujących im uprawnień z tytułu bezrobocia. W ocenie Sądu, skoro przez okres od [...] r. do [...] r. skarżący został pozbawiony dodatku aktywizacyjnego, to został pozbawiony rekompensaty za swoją aktywność w poszukiwaniu pracy.
W związku z powyższym rozważenia wymaga kwestia, czy ustanowienie w rozporządzeniu nowych przesłanek, tj. daty, od której przysługuje prawo do uzyskania dodatku aktywizacyjnego (od dnia złożenia wniosku) oraz terminu, w jakim należy złożyć wniosek o przyznanie tego świadczenia nie stanowi naruszenia upoważnienia ustawowego, o którym mowa w art. 83 u.p.z.
Zgodnie z treścią wymienionego przepisu minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb przyznawania zasiłku, stypendium i dodatku aktywizacyjnego, mając na względzie zapewnienie prawidłowego przyznawania świadczeń oraz racjonalnego wydatkowania środków Funduszu Pracy.
W myśl zaś art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.
Z wymienionego przepisu Konstytucji wynika, że upoważnienie musi zawierać między innymi zakres spraw przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Zakres ten oraz wytyczne winny być szczegółowe, tak aby nie było wątpliwości jaka materia została przekazana do uregulowania w rozporządzeniu oraz jak ma być ona uregulowana. W sytuacji gdy nie są one precyzyjne, szczegółowe i budzą wątpliwości (tzn. zakres i wytyczne), to należy to interpretować jako nieudzielenie w danym zakresie upoważnienia ustawowego. Upoważnienie nie podlega wykładni rozszerzającej ani celowościowej i nie może się opierać na domniemaniu objęcia swym zakresem materii, która nie jest precyzyjnie w nim wymieniona (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1212/17).
Analiza treści art. 83 u.p.z. wskazuje, że minister do spraw pracy został upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia "szczegółowego trybu przyznawania dodatku aktywizacyjnego". Winien przy tym zapewnić prawidłowe przyznanie świadczenia oraz racjonalne wydatkowanie środków Funduszu Pracy.
Przez sformułowanie "tryb" należy rozumieć procedurę, uregulowany przepisami sposób prowadzenia sprawy (Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. S.Dubisza tom 4 str.134 wydawnictwo PWN Warszawa 2002r.).
W § 4 ww. rozporządzenia określając okres na jaki przyznawany jest dodatek aktywizacyjny w istocie wprowadzono nowe przesłanki przyznania tego świadczenia, a mianowicie datę, od której przysługuje prawo do uzyskania dodatku aktywizacyjnego (od dnia złożenia wniosku) oraz terminu, w jakim należy złożyć wniosek o przyznanie tego świadczenia (do dnia przysługiwania zasiłku dla bezrobotnych). Powoduje to, że dodatek aktywizacyjny nie przysługuje od momentu utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku w związku z pojęciem zatrudnienia, bowiem decydujące znaczenie ma data złożenia wniosku.
W rozpoznawanej sprawie podkreślić należy, że decyzja o przyznaniu statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnego wydana została dopiero [...] r., podczas gdy skarżący dokonał rejestracji w dniu [...] r. W takiej sytuacji skarżący mógł złożyć wniosek o przyznanie dodatku aktywizacyjnego dopiero po [...] r. (decyzję odebrał 4 maja 2018 r. – k 303 akta administracyjne), gdy spełnił przesłanki z art. 48 u.p.z. Natomiast utrata statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnego nastąpiła z dniem [...] r. decyzją z dnia [...] r.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że w rozporządzeniu z 18 sierpnia 2009r. w rzeczywistości wprowadzono nowe przesłanki uzyskania prawa do dodatku aktywizacyjnego w postaci daty, od której przysługuje dodatek oraz terminu, w jakim należy złożyć wniosek o przyznanie tego świadczenia. W przekonaniu Sądu wprowadzenie tych przesłanek nie mieści się w upoważnieniu ustawowym określonym w art. 83 u.p.z. w postaci określenia "szczegółowego trybu przyznawania dodatku aktywizacyjnego". Minister do spraw pracy został upoważniony do określenia procedury przyznawania tego świadczenia (trybu), a nie do określenia nowych przesłanek nabycia prawa do dodatku (daty od kiedy przysługuje, czy też terminu do złożenia wniosku). Powyższe prowadzi do naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej, a także równości wobec prawa, ponieważ stawia skarżącego jako wnioskującego o przyznanie mu dodatku aktywizacyjnego, stanowiącego rekompensatę za jego aktywność w poszukiwaniu pracy w gorszej sytuacji od innych wnioskodawców.
Dodać należy, że w ustawie z 20 kwietnia 2004r. nie wprowadzono przesłanek nabycia prawa do dodatku aktywizacyjnego w postaci daty, od której przysługuje dodatek oraz terminu, w jakim należy złożyć wniosek o przyznanie tego świadczenia.
W ustawie określono jedynie przesłanki pozytywne uzyskania tego świadczenia (art. 48 ust.1), oraz sytuacje kiedy ono nie przysługuje (art. 48 ust.4).
Zdaniem Sądu, wprowadzenie w wymienionym rozporządzeniu nowej przesłanki nabycia prawa do dodatku aktywizacyjnego (daty od kiedy przysługuje) wykraczało poza upoważnienie ustawowe określone w art. 83 u.p.z. Konsekwencją tego jest uznanie, że złożenie przez skarżącego wniosku o dodatek w dniu [...] r. nie może prowadzić do odmowy przyznania mu dodatku od dnia podjęcia zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej, tj. od dnia [...] r.
W sytuacji gdyby jednak przyjąć, że nie doszło do przekroczenia delegacji ustawowej określonej w art. 83 u.p.z., to i tak wniosek skarżącego o dodatek aktywizacyjny zasługiwałby na uwzględnienie. Skarżącemu bowiem decyzją z dnia [...] r. przyznano status bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnego, a zatem dopiero wówczas spełnił przesłanki do ubiegania się o świadczenie.
Ponadto wskazać należy, że właściwość sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 p.p.s.a., w zakresie której, co już wskazano na wstępie, sąd sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem. Zatem zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja ulec mogła uchyleniu jedynie w sytuacji stwierdzenia jej niezgodności z prawem materialnym, czy procesowym, co nie miało miejsca. Poza zakresem kognicji sądu administracyjnego pozostają żądania skarżącego zasądzenia od organu administracyjnego na jego rzecz odsetek, czy odszkodowania.
Z uwagi zatem na naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Rozpatrując ponownie sprawę organy powinny uwzględnić przedstawioną powyżej wykładnię powołanych przepisów prawa i zastosować ją w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie.
P.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło