III SA/Łd 686/17

POSTANOWINIE Dnia 4 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] nr [..] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1907, ze zm.), zwanej dalej u.t.d., oraz 1p. 1.1 i 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] o nałożeniu na A.S. kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w dniu [...] w Ł. miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki RENAULT o nr rej [...] przeprowadzona przez funkcjonariuszy policji. Pojazdem kierował A.S. Skarżący nie okazał do kontroli licencji na wykonywanie transportu drogowego osób ani licencji na wykonywanie transportu taksówką. Skarżący nie podpisał protokołu kontroli twierdząc, że wykonywane przez niego przewozy na podstawie umowy zlecenia nie są nielegalne. Podczas kontroli w pojeździe znajdował się pasażer P.K. Z zeznań świadka P.K. z dnia 19 października 2016 r. wynikało, że zamówił usługę transportową przez aplikację Uber zainstalowaną w telefonie. Przejazd miał się odbyć z ul. A. na ul. B. 22 w Ł. Po zamówieniu usługi świadek dostał przez aplikację Uber potwierdzenie zamówienia wraz ze wskazaniem imienia kierowcy, marki i numeru rejestracyjnego pojazdu. Nie zawierał z kierowcą żadnej umowy i nie wnosił opłaty za usługę przed jej wykonaniem. Kierowca nie wskazał ceny za usługę. Opłata za jej wykonanie w wysokości 12,27 zł została pobrana automatycznie z karty kredytowej. Świadek nie otrzymał od kierowcy paragonu fiskalnego, gdyż skarżący poinformował go, że nie ma kasy fiskalnej w pojeździe. Organ II instancji wskazał także, iż skarżący potwierdził fakt współpracy z Uber za pośrednictwem Ax. Sp. z o.o. i przyjmowania wynagrodzenia za przewóz osób. W ocenie organu II instancji zebrany materiał dowodowy potwierdza w sposób wystarczający wykonywanie przez skarżącego zarobkowych okazjonalnych przewozów osób. Okoliczności wykonywanego przewozu, zapłata 12,27 zł za usługę i przyjmowanie przez skarżącego cotygodniowego wynagrodzenia od spółki Ax. za wykonywane usługi świadczą o tym, że był to przewóz zarobkowy podlegający pod u.t.d. Skarżący nie dysponował żadnym uprawnieniem licencyjnym umożliwiającym wykonywanie zarobkowych przewozów osób, licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu samochodem osobowym ani licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem przeznaczonym do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, ani licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego z zakresie przewozu osób taksówką. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił, że nie jest objęty dyspozycją art. 92a ust. 1 u.t.d. Nie jest przedsiębiorcą, wykonującym przewóz na potrzeby własne, przewoźnikiem jak i podmiotem z art. 92a ust. 7 u.t.d. Wykonując przewóz działał na zlecenie, a co za tym idzie w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy/przewoźnika organizującego przewóz osób (spółki Ax.). Tym samym skarżący był na podstawie umowy cywilnoprawnej pracownikiem spółki Ax. Skarżący otrzymał od tej spółki wynagrodzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. 2017 r., poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu (por. postanowienia NSA: z 11 marca 2005 r., I OZ 45/05; z 7 czerwca 2008 r., I OZ 382/08), z tym że zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA z 13 czerwca 2008 r., I FZ 221/08). W ocenie sądu, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na pytania prejudycjalne zadane w sprawie C-434/15 Asociación Profesional Elite Taxi przeciwko Uber Spain. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia dwóch kwestii, po pierwsze, czy skarżący wykonywał transport drogowy (przewóz okazjonalny) w rozumieniu u.t.d., czy też była to działalność, do której z uwagi na jej specyfikę, przepisy tej ustawy nie mają zastosowania oraz po drugie, czy podmiotem podejmującym i wykonującym transport drogowy był skarżący – kierowca czy też podmiot łączący za pośrednictwem platformy internetowej kierowcę z pasażerem. Skarżący posługiwał się aplikacją firmy Uber, która to aplikacja kojarzy na określony przejazd pasażera z kierowcą nieprowadzącym zarejestrowanej działalności. Należy zauważyć, że działalność kierowców korzystających z takich aplikacji może być wykonywana wyłącznie za pośrednictwem danej platformy internetowej i kierowcy tacy nie prowadzą działalności, która istniałaby niezależnie od takiej platformy. Platformy te świadczą usługi w ramach tzw. gospodarki współdzielenia. W komunikacie Komisji Europejskiej z dnia 2 czerwca 2016 r. pt. "Europejski program na rzecz gospodarki dzielenia się" gospodarkę współdzielenia zdefiniowano w następujący sposób: termin "gospodarka dzielenia się" oznacza modele prowadzenia działalności, w których działalność odbywa się dzięki pośrednictwu platform współpracy, tworzących ogólnie dostępny rynek czasowego korzystania z dóbr lub usług, często dostarczanych przez osoby prywatne. Gospodarka dzielenia się obejmuje trzy kategorie uczestników: (i) usługodawców dzielących się swoimi dobrami, zasobami, czasem lub umiejętnościami – mogą to być osoby fizyczne oferujące usługi okazjonalnie ("peers") lub usługodawcy zawodowo zajmujący się świadczeniem usług ("profesjonalni dostawcy usług"); (ii) użytkowników powyższych usług; oraz (iii) pośredników łączących – za pośrednictwem platformy internetowej – dostawców z użytkownikami i ułatwiających transakcje między nimi ("platformy współpracy"). Powyższy komunikat Komisji Europejskiej, jak i praktyka w poszczególnych państwach członkowskich, wskazują na duże problemy przy stosowaniu obowiązującego prawodawstwa do platform współpracy i działających z ich wykorzystaniem usługodawców, w szczególności wątpliwości budzi stosowanie wobec nich systemów zezwoleń lub licencji. Jak wskazano w tym komunikacie państwa członkowskie powinny dokonać rozróżnienia między indywidualnymi obywatelami świadczącymi usługi okazjonalnie i profesjonalnymi usługodawcami, na przykład poprzez ustanowienie progów na podstawie poziomu aktywności. Państwa członkowskie powinny zapewnić konsumentom wysoki poziom ochrony przed nieuczciwymi praktykami handlowymi, jednak bez nakładania nieproporcjonalnych zobowiązań na osoby fizyczne, które świadczą usługi okazjonalnie. Przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej toczy się postępowanie C-434/15 Asociación Profesional Elite Taxi przeciwko Uber Spain, które dotyczy kwalifikacji na gruncie prawa europejskiego usług świadczonych przez firmę Uber. Wyrok ten wpłynie niewątpliwie na interpretację prawa Unii Europejskiej i pośrednio prawa krajowego, dotyczącego zasad prowadzenia działalności przez podmioty związane z gospodarką współdzielenia, a także statusu osób fizycznych, które świadczą usługi z wykorzystaniem aplikacji dostarczanej przez takie podmioty. W szczególności dotyczy to kierowców, których usługi kojarzone są z ich odbiorcami (pasażerami) przy wykorzystaniu platformy Uber. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-434/15, będzie miało istotne znaczenie dla oceny spornego, przedstawionego na wstępie, zagadnienia występującego w rozpoznawanej sprawie, a zatem z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości, oraz ekonomiki procesowej zasadne jest zawieszenie niniejszego postępowania. Wobec powyższego, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak postanowieniu. D.Cz.