III SA/Łd 704/14

Dnia 9 października 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za sierpień 2012 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A. Z. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. M.K. W dniu 17 lipca 2014 roku A. Z. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za sierpień 2012 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.500 zł podatnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Wskazała, że z uwagi na znaczną wysokość wpisu oraz wielość złożonych równocześnie skarg nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że skarżący wspólnie z rodzicami prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę pod nazwą "O." w zakresie sprzedaży paliw w wysokości 2.300 zł miesięcznie oraz dochody z renty ojca w wysokości 760 zł miesięcznie i z dzierżawy uzyskiwane przez jego matkę w wysokość 1.100 zł miesięcznie. Z nadesłanej kopi deklaracji podatkowej za rok 2013 wynika, że działalność gospodarcza podatnika w roku ubiegłym wygenerowała przychód na poziomie 3.833.473 zł koszty w wysokości 3.813.729 zł i w efekcie przyniosła dochód w wysokości 19.744 zł. W okresie od stycznia do sierpnia br. przychód z prowadzonej działalności gospodarczej zamknął się dla skarżącego kwotą 2.687.082 zł przy kosztach w wysokości 2.705.752 zł w efekcie działalność ta w chwili obecnej przynosi stratę w wysokości ok. 18.600 zł. Skarżący zamieszkuje w domu będącym własnością jego rodziców, wykazane koszty jego utrzymania zamykają się kwotą 154 zł miesięcznie (opłata za prąd i wodę). Wnioskodawca wraz z matką są właścicielami stacji paliw, na której swoją działalność gospodarczą prowadzi skarżący. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że miesięczny obrót firmy wnioskodawcy wniósł w maju br. 339.775 zł, czerwcu 330.927 zł, w lipcu 433.098 zł, zaś w sierpniu 405.373 zł. Wnioskodawca posiada dwa kredyty obrotowe w kwocie 400.000 i 200.000 zł, miesięczne koszty ich obsługi kształtują się na poziomie 5.000 zł. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą wynika, że skarżący posiada także rachunek prywatny o numerze [...], na który w dniu 28 sierpnia br. przelał kwotę 10.000 zł z rachunku firmowego w banku W., jednak jego posiadania nie ujawnił w formularzu PPF ani w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie prawa pomocy. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączonych do niego dokumentów wynika, że wnioskodawca wspólnie z rodzicami prowadzi gospodarstwo domowe którego miesięczne dochody zamykają się kwota ok. 4.700 zł. W roku 2013 prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza przyniosła dochód w wysokości 19.744 zł. W okresie od stycznia do sierpnia br. przychód z prowadzonej działalności gospodarczej zamknął się dla skarżącego kwotą 2.687.082 zł przy kosztach w wysokości 2.705.752 zł w efekcie działalność ta przyniosła stratę w wysokości ok. 18.600 zł. Skarżący zamieszkuje w domu będącym własnością jego rodziców, wykazane koszty jego utrzymania zamykają się kwotą ok. 154 zł miesięcznie (opłata za prąd i wodę). Wnioskodawca wraz z matką są właścicielami stacji paliw, na której swoją działalność gospodarczą prowadzi skarżący. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że miesięczny obrót firmy wnioskodawcy wniósł w maju br. 339.775 zł, czerwcu 330.927 zł, w lipcu 433.098 zł, zaś w sierpniu 405.373 zł. Wnioskodawca posiada dwa kredyty obrotowe w kwocie 400.000 i 200.000 zł, miesięczne koszty ich obsługi kształtują się na poziomie ok.5.000 zł. Z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą wynika, że skarżący posiada także rachunek prywatny o numerze [...], na który w dniu 28 sierpnia br. przelał kwotę 10.000 zł z rachunku firmowego w banku W., jednak jego posiadania nie ujawnił w formularzu PPF ani w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie prawa pomocy. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej (1.500 zł) oraz fakt, że przed tutejszym sądem ze skarg wnioskodawcy równocześnie zawisło 12 spraw i łączna wysokość obciążających stronę wpisów sądowych przekracza kwotę 17.000 zł stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Wielkość obrotów prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej przeczy jego twierdzeniom o braku jakichkolwiek środków, z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe w sprawie. Skarżący w ramach prowadzonej działalności obraca co miesiąc kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wszystkich wpisów od skarg w sprawach zawisłych przed tutejszym sądem. Powyższe wskazuje, że może część środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie swojej działalności gospodarczej, wygospodarować na pokrycie kosztów obecnego procesu. Oceny takiej nie zmienia okoliczność, iż działalność ta w chwili obecnej przynosi stratę. Strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza automatycznie braku środków finansowych na pokrycie kosztów postepowania (por. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, LEX nr 479125 i z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11, LEX nr 783893). Bieżąca strata z działalności gospodarczej wnioskodawcy jest efektem zakrojonych na szeroką skalę zakupów w miesiącu lipcu br. Powyższe nie pozwala na przyjęcie tezy o trwałej utracie możliwości sfinansowania kosztów postępowania przez stronę. Dla oceny przedmiotowego wniosku nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżący co miesiąc reguluje swoje zobowiązania prywatnoprawne z tytułu posiadanych kredytów obrotowych w granicach 5.000 zł, a przyznania prawa pomocy nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego. Wreszcie po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie, które nastąpiło 27 sierpnia br. i tuż przed wystąpieniu z wnioskiem o prawo pomocy strona przelała na swój prywatny rachunek bankowy kwotę 10.000 zł, która może stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w sprawie. Instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich", prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego z jakichkolwiek źródeł, skarżący będący przedsiębiorcą i właścicielem znacznej wartości majątku nie należy do tego kręgu podmiotów. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. M.K.