III SA/Łd 706/13

Dnia 13 sierpnia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: skreślenia z listy studentów p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu W. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 31 maja 2013 roku W. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. ze skargą na decyzję Rektora Politechniki .[...] z dnia [...] o skreśleniu skarżącego z listy studentów. W skardze zawarty był wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W złożonym na wezwanie sądu na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach W. K. wskazał jedynie, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, a jego źródłem utrzymania jest renta i zasiłek pielęgnacyjny w łącznej kwocie 851 zł. Wskazał także, że proces jego leczenia wymaga ponoszenia wydatków na leki. Nie udzielił żadnych informacji o osobach pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym ani o swojej i ich sytuacji majątkowej zasłaniając się ustawą o ochronie danych osobowych. Z uwagi na fakt, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte w formularzu PPF było niepełne bowiem nie została w nim w ogóle wskazana kwota dochodów pozostałych domowników ani wydatków na utrzymanie rodziny czy na leki i leczenie wnioskodawcy, skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: wskazanie osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz ich dochodów i majątku, a także wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej adres zamieszkania skarżącego i udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych oraz wydatków na leki i leczenie, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej skarżący nie udzielił żądanych informacji. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przechodząc do oceny przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że W. K. wskazał jedynie, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, której źródłem utrzymania jest renta wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 851 zł. W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach nie udzielił w zasadzie żadnych informacji dotyczących jego sytuacji rodzinnej i dochodów oraz majątku pozostałych domowników nie wskazał też kosztów niezbędnego utrzymania. Wskazać należy, iż prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu jest niezbędnym warunkiem formalnym umożliwiającym merytoryczne, a nie formalne rozstrzygnięcie w zakresie złożonego żądania, jednak nie przesądza o obowiązku bezkrytycznego przyjęcia podanych w nim informacji. Jeśli bowiem zawiera dane zbyt ogólne i niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy lub budzące wątpliwości sąd uprawniony jest na podstawie art. 255 p.p.s.a do zażądania dodatkowych informacji i wyjaśnień. W swoim wniosku o prawo pomocy wnioskodawca w ogóle nie wskazał osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym ani ich sytuacji majątkowej zasłaniając się przepisami ustawy o ochronie danych osobowych. Wskazanie stanu rodzinnego wnioskodawcy oraz dochodu i majątku osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym na potrzeby postępowania sądowego nie narusza zasad ochrony danych osobowych. Są to okoliczności podlegające ujawnieniu w postępowaniu dotyczącym zbadania czy wnioskodawca jest uprawniony do otrzymania pomocy finansowej z budżetu państwa. Konieczność ich ujawnienia jest niejako konsekwencją zainicjowania przez wnioskodawcę postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Wnioskodawca nie wywiązał się z obowiązku nałożonego, wydanym w trybie art. 255 p.p.s.a., zarządzeniem z dnia 18 lipca 2013 roku, i nie przedstawił dodatkowych informacji pozwalających usunąć wątpliwości co do jego sytuacji rodzinnej i majątkowej, oraz kosztów koniecznego utrzymania co w zestawieniu z lakonicznością informacji zawartych w formularzu PPF nie pozwala na ustalenie kondycji finansowej jego gospodarstwa domowego. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, iż o ile nie przeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, w przypadku, gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie NSA z 18 września 2009 roku sygn. akt II FZ 346/09, postanowienie NSA z 6 lipca 2005 I FZ 33/05 dostępne na www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). . Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. m.k.