III SA/Łd 712/13
WyrokWSA w Łodzi2013-10-10
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Arkadiusz Blewązka, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie usługi koszenia i wywozu trawy z terenu lotniska wojskowego, na podstawie umowy cywilnoprawnej, może być uznane za posiadanie gruntu rolnego w rozumieniu przepisów o płatnościach bezpośrednich dla rolników, w szczególności w kontekście terminu 31 maja roku, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności?Ratio decidendi
Wykonanie usługi koszenia i wywozu trawy z terenu lotniska wojskowego na zlecenie, na podstawie umowy cywilnoprawnej, nie stanowi posiadania gruntu rolnego w rozumieniu przepisów o płatnościach bezpośrednich. Posiadanie to należy interpretować celowościowo, jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych w celu prowadzenia działalności rolniczej, a nie jedynie jako posiadanie w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Termin 31 maja jest kluczowy dla ustalenia posiadania, a samo wykonanie usługi w późniejszym okresie nie spełnia tego warunku. Działalność na terenie wojskowym nie jest działalnością rolniczą, a jedynie utrzymaniem terenu w stanie technicznym.Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012, deklarując m.in. działkę rolną RZ o powierzchni 220 ha, położoną na terenie lotniska wojskowego. Organ odmówił przyznania płatności i nałożył sankcję, uznając, że skarżący nie był posiadaczem tej działki w rozumieniu przepisów, gdyż wykonywał jedynie usługę koszenia na zlecenie jednostki wojskowej. Skarżący kwestionował tę interpretację, twierdząc, że dysponował tytułem do użytkowania gruntu i podejmował działania przygotowawcze. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant specjalista Aneta Brzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego w Ł. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej w uzasadnieniu jako "ARiMR"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., w dalszej części uzasadnienia, jako "K.p.a."), art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz. UE z 31 stycznia 2009 r., Nr L 030, str. 16 – 99, w dalszej części uzasadnienia zwane "rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009"), art. 2 pkt 1, 2, 23, art. 14 ust. 1 i 2, art. 25, art. 57 ust. 3, art. 58, art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE z 2 grudnia 2009r., Nr L 316, str. 65 – dalej zwane "rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009"), art. 3, art. 7 ust. 1 ust. 2" art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012r., nr 1164 – dalej jako "ustawa"), § 2, § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2009r. Nr 40 poz. 326 ze zm. – alej jako "rozporządzenie UPO"), po rozpatrzeniu odwołania M. K., w sprawie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. nr[...] , z dnia [...].
Jak wynika z akt sprawy, we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012r., nadanym w dniu 11 maja 2012r. M. K. wpisał 26 działek rolnych, w tym działkę rolną RZ o powierzchni 220,00ha, położoną na działce ewidencyjnej nr 499/1 o powierzchni całkowitej 472,8345ha. Do wniosku strona dostarczyła 13 załączników graficznych oraz kartę informacyjną. Na załącznikach graficznych nie znajdowała się działka RZ z powodu zadeklarowania jej po raz pierwszy do płatności w złożonym wniosku. W dniu 11 czerwca 2012r. strona zmieniła wniosek dopisując trzy nowe działki ewidencyjne:
- działkę położoną w obrębie A., gm. P. o numerze 164/1 o powierzchni całkowitej 0,62ha i o powierzchni gruntów rolnych 0,62ha,
- działkę położoną w obrębie O., gm.P. o numerze 205/23 o powierzchni całkowitej 426,86ha i o powierzchni gruntów rolnych 210,00ha,
- działkę położoną w obrębie G. , gm.L. o numerze 154/16 o powierzchni całkowitej 342,32ha i o powierzchni gruntów rolnych 200,00ha.
W sekcji VIII wniosku – "oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych", strona dopisała działki rolne:
- RA – JPO o powierzchni 0,62ha (położona na działce 164/1),
- RB o powierzchni 210,00 ha (położona na działce 205/23),
- RC – JPO o powierzchni 200,00ha (położona na działce 154/16).
Następnie pismem z dnia 18 czerwca 2012r. organ poinformował stronę o maksymalnym kwalifikowanym obszarze PEG działki ewidencyjnej nr 449/1, który wynosi 2,58ha. W dniu 22 czerwca 2012r. strona wniosła do organu podanie w sprawie wyznaczenia powierzchni ewidencyjno – gospodarczej PEG dla działki ewidencyjnej nr 449/1. W dniu 18 września 2012r. strona wycofała części wniosku tj. działki rolne położone na działkach ewidencyjnych o nr 205/23 i 154/16, a następnie w dniu 30 października 2012r. złożyła skargę na bezczynność organu. W dniu 16 listopada 2012r. strona wniosła o wyznaczenie PEG dla działki 449/1 oraz powołała treść ogłoszenia o przetargu zamieszczonego na stronie internetowej i załączyła m.in. protokół odbioru z dnia 31 lipca 2012r. w sprawie wykoszenia i wywiezienia trawy z nawierzchni darniowej lotniska w Ł., w treści którego wskazano, że "Pan M. K. w terminie 15.06 – 3.07.2012r., zgodnie z zawartą umową nr 186/FIN/2012, z dnia 24.04.2012 roku, wykonał na zlecenie Jednostki Wojskowej 1158 Ł. usługę polegającą na wykoszeniu i wywiezieniu traw z 220ha nawierzchni darniowej lotniska". Dołączono również wydruk z ortofotomapą spornej działki.
Dalej organ wskazał, iż mając na uwadze zgromadzony materiał, decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. odmówił przyznania wnioskowanych płatności i nałożył sankcję w wysokości 161.053,20zł oraz umorzył postępowanie w zakresie działki rolnej RC i RB. Organ l instancji wskazał m. in., że strona nie posiadała deklarowanej działki rolnej RZ na dzień 31 maja 2012r.
Z zachowaniem ustawowego terminu strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, w treści którego zakwestionowała wyłączenie z płatności powierzchni działki RZ, a tym samym odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji. Strona m.in. nie zgodziła się z organem, który w następstwie kontroli z początkowo zadeklarowanej powierzchni 220ha wykluczył 220ha. W ocenie strony takie działanie nie jest usprawiedliwione, skoro już w dniu 30 października 2012r. organ potwierdził informację o powierzchni ewidencyjno – gospodarczej dla kwestionowanej działki podając powierzchnię PEG na 2,58ha. A zatem nie jest możliwe, z jednej strony wykluczenie 220ha i jednocześnie uznawanie 2,58ha, gdyż z matematycznego i ewidencyjnego punktu widzenia powinno być uznane 2,58ha i wykluczone 217,42ha.
W odwołaniu wskazano nadto, iż organ podniósł, że strona nie była posiadaczem na dzień 31 maja 2012r. działki, w związku z którą wnioskowana była płatności. W tym zakresie podniesiono, iż w żadnym razie strona nie wskazywała, ze nie była posiadaczem przedmiotowej działki na dzień 31 maja 2012r.. Strona wyraźnie wskazała, iż usługa wykoszenia była dokonana w tym okresie, ale żadna ze stron protokołu nie wskazała, że działka była w posiadaniu wnioskodawcy wyłącznie w tym terminie. Organ nie podjął się wyjaśnienia w zakresie dokumentów złożonych do sprawy, czy wskazane w protokole terminy odnoszą się do okresu posiadania zależnego, czy też dotyczą samej usługi wykaszania. Stosownie zaś do art. 7 ust. 6 ustawy, w przypadku gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności obszarowe przysługują posiadaczowi zależnemu.
Strona zaznaczyła, iż do wyjaśnienia sprawy należy wykorzystać środki jakie przyznaje prawo do ustalenia stanu faktycznego, czego zaniechano. Dodała, iż organ wskazuje na to, że usługa wykaszania i wywiezienia traw nie jest równoznaczna z prowadzeniem działalności rolniczej, niemniej w żadnym przepisie nie ma mowy o prowadzeniu działalności rolniczej, a o utrzymaniu gruntów rolnych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności oraz rolnik przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym złożył wniosek.
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, iż zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności do gruntów rolnych reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla RP w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Dalej organ wskazał, iż w myśl art. 18 ust. 1 ustawy, płatności są przyznawane na wniosek rolnika, zaś ich wysokość ustala się zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy i jest to iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności, i stawek płatności obszarowych na 1ha tej powierzchni. Przenosząc powyższe na grunt sprawy organ odwoławczy znaczył, iż kwestią sporną w niniejszej sprawie jest niezakwalifikowanie do płatności działki rolnej RZ położonej na działce ewidencyjnej nr 449/1 o powierzchni 220ha, na której mieści się lotnisko jednostki wojskowej w Ł. Dalej organ wskazał, iż jak wynika z akt strona wykonywała na zlecenie owej jednostki wojskowej koszenie i wywiezienie trawy z nawierzchni darniowej lotniska w terminie od 15 czerwca 2012r. do 31 lipca 2012r., w związku z wygranym przetargiem na wykonywanie tej usługi. Jednakże jednym z podstawowych warunków przyznania jednolitej płatności obszarowej, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, jest posiadanie gruntów w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.
Następnie wskazano, że organ I instancji zobowiązany był wyjaśnić kto posiadał działkę objętą wnioskiem. W ocenie organu II instancji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR błędnie przyjął, że strona była w posiadaniu spornej działki w terminie od 15 czerwca 2012r. do 31 lipca 2012r., jednakże uchybienie to w ocenie organu II instancji nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wyjaśniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, iż ustawa nie zawiera definicji posiadania, natomiast zgodnie z dotychczasowym stanowiskiem sądów administracyjnych (vide: wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2006r., w sprawie sygn. akt II OSK 30/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) "posiadanie działek rolnych" w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy, nie może być utożsamiane wyłącznie z posiadaniem w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Przyznawanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w ramach wspólnej polityki rolnej UE ma na celu poprawę efektywności ekonomicznej i produktywności gospodarstw rolnych oraz ma umożliwić utrzymywanie gruntów rolnych przez producentów w dobrej kulturze rolnej, zgodnie z wymogami ochrony środowiska. Środki te winny zatem trafić do osób, które konkretne grunty uprawiają powodując w ten sposób również rozwój własnych gospodarstw, w świetle uregulowań prawa wspólnotowego, jak i prawa krajowego, obowiązujących w tym zakresie. Posiadanie gruntów rolnych, będące przesłanką do przyznania płatności bezpośrednich należy wiec rozumieć nie tylko w kategoriach prawa rzeczowego, lecz bardziej w znaczeniu funkcjonalnym, związanym z uprawą danego gruntu przez konkretnego producenta rolnego i utrzymywaniem do w dobrej kulturze rolnej". Organ wskazał, iż tym samym posiadanie w ujęciu cywilistycznym nie sanowi wystarczającej przesłanki do ubiegania się o płatności obszarowe, a samo pojęcie posiadania na gruncie ustawy należy interpretować w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych pojęcie posiadania gruntów rolnych, w rozumieniu ustawy, należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych (vide: wyroki NSA z dnia 13 czerwca 2012r., w sprawie sygn. akt II GSK 734/11; z dnia 16 maja 2012r., w sprawie sygn. akt II GSK 537/11; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2005r., w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 1524/05).
W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż ustawa wiąże posiadanie z produkcją rolną i pozwala na przyznawanie płatności podmiotom, które faktycznie uprawiają grunty, decydują o rodzaju upraw i zabiegów agrotechnicznych, podejmują działania organizacyjne, kierownicze i zarządcze. Choć podmioty te nie muszą osobiście i bezpośrednio angażować się w tę produkcję, niezbędne jest dokonywanie przez nie nakładów i czerpanie ewentualnych korzyści. Płatności przysługują więc rolnikowi, który faktycznie uprawia grunty rolne, utrzymuje je zgodnie z normami i spełnia inne przesłanki wymagane przepisami prawa krajowego i unijnego. Za takim rozumieniem pojęcia posiadania gruntów rolnych przemawia to, że celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty. Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je również rolniczo użytkować.
Dalej organ wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy, w przypadku gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności obszarowe przysługują posiadaczowi zależnemu. W niniejszej sprawie strona nie była ani w posiadaczem zależnym, a tym bardziej posiadaczem samoistnym spornej działki. Wykonanie usługi wykaszania na zlecenie jednostki wojskowej w Ł. nie spełnia przesłanek posiadania, w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego. Na posiadanie składają się dwa elementy: element fizyczny oraz element psychiczny. Element fizyczny oznacza, że pewna osoba znajduje się w sytuacji, która daje jej możliwość władania rzeczą w taki sposób, jak mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo, przy czym nie jest konieczne efektywne wykonywanie tego władztwa (vide: postanowienia SN z dnia 5 listopada 2009r., w sprawie sygn. akt I CSK 82/09, Lex nr 578034 oraz z dnia 30 września 2010r., w sprawie sygn. akt I CSK 586/09, Lex nr 630169). Element psychiczny zaś oznacza wolę wykonywania względem rzeczy określonego prawa dla siebie. Wola ta wobec otoczenia wyraża się w takim postępowaniu posiadacza, które wskazuje na to, że uważa się on za osobę, której przysługuje do rzeczy określone prawo (vide: J. Ignatowicz (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, tom I, 1972, s. 768 i n.; A. Kunicki (w:) System prawa cywilnego, t. II, 1977, s. 830; postanowienie SN z dnia 25 marca 2011r., w sprawie sygn. akt IV CK 1/11, Lex nr 989138). W niniejszej sprawie strona wykonując usługę koszenia i wywozu pokosu z nawierzchni darniowej lotniska wojskowego w Ł., nie działała we własnym imieniu, lecz na zlecenie jednostki wojskowej. W tym przypadku strona była dzierżycielem działki rolnej RZ. Dzierżenie jest bowiem najczęściej następstwem określonego stosunku prawnego łączącego posiadacza i dzierżyciela rzeczy; dzierżenie rzeczy przez przedstawiciela (ustawowego lub pełnomocnika), przez ustanowionego zarządcę, przez pracownika, zleceniobiorcę, przechowawcę, przewoźnika, spedytora (vide: E. Gniewek, Kodeks cywilny. Komentarz, uwagi do art. 338 K.c., Zakamycze 2001).
Dalej organ wskazał, iż ustawodawca wprowadził obowiązek posiadania deklarowanych do płatności działek rolnych na dzień 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyrannie płatności. Wykonując usługę koszenia i wywiezienia traw z nawierzchni darniowej lotniska wojskowego w Ł., strona nie była posiadaczem deklarowanej do płatności działki rolnej, gdyż wykonywała jedynie usługę na zlecenie. Zatem była jedynie dzierżycielem zgłoszonej działki w okresie od 15 czerwca do 31 lipca 2012r., działając na jej zlecenie udzielone w drodze publicznego przetargu z dnia 2 kwietnia 2012r. Strona nie decydowała o rodzaju upraw czy terminie i sposobie wykonywania zabiegów agrotechnicznych. Możliwość wejścia na działkę była również ograniczona przez jednostkę wojskową, gdyż zgodnie z postanowieniami ogłoszenia o przetargu każde wejście na teren działki ewidencyjnej o nr 449/1 wymagało wcześniejszego uzgodnienia z osobami upoważnionymi (vide: pkt 2.3.5 ogłoszenia o przetargu z dnia 2 kwietnia 2012r.). Strona nie wykonywała wobec spornych gruntów władztwa faktycznego, nie wykonywała określonego prawa dla siebie, o czym świadczy choćby udział w przetargu ogłoszonym przez jednostkę wojskową.
Organ podkreślił, że o ile posiadacz włada rzeczą dla siebie, o tyle dzierżyciel czyni to w imieniu innej osoby, wykazując wolę władania rzeczą za kogo innego (vide: J. Ignatowicz (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, tom I, 1972, s. 776; A. Kunicki (w:) System prawa cywilnego, t. II, 1977, s. 838; S. Rudnicki, Kodeks cywilny. Komentarz, 2007, s. 543), stąd M. K. nie był posiadaczem spornej działki rolnej. Co więcej ustawodawca wprowadził dzień, na który ustala się posiadanie danej działki rolnej. Dniem tym jest 31 maja roku, w którym składa się wniosek o przyznanie płatności na dany rok. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że na dzień 31 maja 2012r., strona nie mogła być w posiadaniu deklarowanej działki "RZ", bowiem zgodnie z ogłoszeniem o przetargu i protokołem odbioru z dnia 31 lipca 2012r. usługa była wykonywana w okresie od 15 czerwca do 31 lipca 2012r..
Zdaniem organu odwoławczego nietrafny jest pogląd zaprezentowany w treści odwołania o braku obowiązku prowadzenia działalności rolniczej, w przypadku warunku utrzymywania działek rolnych zgodnie z normami i przestrzegania wymogów. Warunki te należy odczytywać zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 1 ustawy, ponieważ to rolnikowi przyznawana jest płatności, jeżeli utrzymuje grunty zgodnie z normami i przestrzega wymogów. Zatem, aby otrzymać płatność trzeba być rolnikiem, czyli osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą (art. 2 pkt a rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009). Natomiast przez działalność rolniczą rozumie się produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (art. 2 pkt c rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009). Działalnością rolniczą jest zatem m. in. utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodniej z ochroną środowiska. W przypadku terenu wojskowego trudno mówić o wykonywaniu działalności rolniczej, obszar zajmowany przez tereny wojskowe z zasady służy innym celom niż uprawa roślin. Zdaniem organu odwoławczego pomimo konieczności wykonywania pewnych zabiegów agrotechnicznych na terenie lotniska ich celem nie jest działalność rolnicza, lecz utrzymanie nawierzchni darniowej w stanie odpowiednim dla wykonywania zadań lotniska wojskowego. Teren lotniska wojskowego ze swojego przeznaczenia nie jest obszarem użytkowanym rolniczo.
Powracając do przesłanek z art. 7 ust. 1 pkt 2 i pkt 2a ustawy organ odwoławczy wskazał, iż warunki te nie zostały spełnione, gdyż strona wykonywała usługę w terminie ściśle określonym umową, a więc od 15 czerwca do 31 lipca 2012r. co oznacza, że poza tym terminem strona nie miała możliwości dokonywania jakichkolwiek prac na spornej działce rolnej. Szczególnie, że w 2012r. był organizowany jeszcze jeden przetarg na wykonanie usługi koszenia do dnia 15 października 2012r. (ogłoszenie o przetargu z dnia 22 sierpnia 2012r.), który został wygrany przez inny osobę. Stąd nie można uznać, że strona mogła w pozostałym okresie roku kalendarzowego spełnić wymogi określone w załączniku do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. (M.P. z roku 2009r., nr 17, poz. 224 ze zm.) w sprawie wykazu wymogów określonych w przepisach unii europejskiej z uwzględnieniem przepisów krajowych wdrażających te przepisy.
Organ zgodził się natomiast ze stroną, że do utrzymywania gruntów rolnych zgodnie z nomami wystarczy, w przypadku trwałych użytków zielonych, zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010r, nr 39, poz. 211 ze zm.), że okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw.
Organ wskazał także, że ustalenie maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG) w rozumieniu art. 7 ust. 1a ustawy, na działce ewidencyjnej 449/1 nie ma znaczenia dla rozpatrywanej sprawy w sytuacji, gdy strona nie spełnia podstawowych warunków do przyznania płatności, niezależnie od tego ile wynosi powierzchnia ewidencyjno – gospodarcza. Stąd błędny jest zarzut strony, że organ I instancji winien wykluczyć z płatności 217,42ha, gdyż powierzchnia PEG wynosiła 2,58ha (o czym rolnik został poinformowany pismem z dnia 18 czerwca 2012r.), bowiem wykluczeniu podlega cała powierzchnia deklarowanej działki rolnej "RZ" z uwagi na niespełnienie warunku posiadania jej na dzień 31 maja 2012r..
Zwracając uwagę na prawidłowe zastosowanie przepisów K.p.a. organ wskazał, iż w odniesieniu do Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) na 2012r. powierzchnia działek rolnych zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności wynosiła 640,97ha, powierzchnia działek rolnych objętych kontrolą administracyjną wynosiła 230,97ha, w związku z wycofaniem przez producenta rolnego działek rolnych RC i RB o łącznej powierzchni 410,00ha. Powierzchnia stwierdzona przez organ w toku postępowania administracyjnego wyniosła 10,97ha. Różnica między powierzchnią zgłoszoną, a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 220,00ha, co stanowi powyżej 50% powierzchni stwierdzonej, (stwierdzona różnica 220ha x 100%) / pow. stwierdzona 10,97ha = 2005,47%).
Zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział l sekcje 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57 tegoż rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Jeśli różnica ta przekracza 50%, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia. Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006. Jeśli nie jest możliwe odliczenie całej kwoty zgodnie z wymienionym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, pozostałe saldo zostaje anulowane.
W związku z ustaleniem, że stwierdzona różnica jest większa niż 50% należało odmówić przyznania płatności i nałożyć sankcje w wysokości 161.053,20zł (220ha x 732,06zł.). Wysokość stawki w 2012r. została określona w wysokości 732,06zł na 1 ha gruntów rolnych. (rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2012r. (Dz.U. 2012, poz. 1308).
Dalej w odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) – przepis art. 7 ust. 2. ustawy stanowi, iż rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i do których została przyznana owa płatność, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:
1) (uchylony),
2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,
3) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa)
Skoro powyższy przepis uzależnia przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) od spełnienia przez rolnika warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO), to mając na uwadze, iż nie zostały spełnione warunki do przyznania tej płatności i odmówiono jej przyznania, to uzupełniająca płatność obszarowa na rok 2012 nie może zostać stronie przyznana.
W odniesieniu do specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym organ wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 2b. ustawy rolnikom, który w danym roku spełnią warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożą wniosek o przyznanie tej płatności, przysługuje wsparcie specjalne w formie specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym, do których została przyznana jednolita płatność obszarowa. Przepis ten również uzależnia przyznanie specjalnej płatności obszarowej od spełnienia przez rolnika warunków do przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO). Skoro w rozpatrywanej sprawie warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej nie zostały spełnione i płatność ta została wnioskodawcy odmówiona, to specjalna płatność obszarowa na rok 2012 nie może zostać stronie przyznana.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, albowiem znajduje odzwierciedlenie zarówno w aktach sprawy, jak i w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa materialnego. Zdaniem organu odwoławczego w sposób prawidłowy przeprowadzone zostało również postępowanie administracyjne, którego efektem jest zaskarżona decyzja.
Organ odwoławczy stwierdził nadto, że obowiązkiem osoby ubiegającej się o przyznanie przedmiotowej płatności jest zaznajomienie się z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa oraz złożenie wniosku, w którym wykazane zostaną dane zgodne ze stanem faktycznym na gruncie. Strona mogła dokonać wycofania działki, bez negatywnych dla niej konsekwencji, do dnia powiadomienia przez organ I instancji o nieprawidłowościach we wniosku. (art. 25 rozporządzenia Nr 1122/2009). Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 obniżek i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. W ocenie organu odwoławczego powyższe postanowienie nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Złożony przez rolnika wniosek o przyznanie płatności na 2012rr. nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują zebrane w sprawie dowody i okoliczności ustalone w trakcie kontroli administracyjnej. Strona nie wykazała też, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. K. zarzucił naruszenie art. 7 ustawy i art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r., art. 6, 7, 8 K.p.a. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, a także orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych. Wywodząc jak w odwołaniu skarżący podkreślił, iż w dniu 24 kwietnia 2012r. zawarł z właścicielem gruntu umowę, tak więc w dniu 31 maja 2012r. bez wątpienia dysponował już tytułem uprawniającym go, jeśli nie – jak chce organ – do posiadania przedmiotowej powierzchni w ścisłym rozumieniu przepisów prawa cywilnego, to z cała pewnością do ich użytkowania. Nadto strona już w okresie kwiecień – maj 2012 wizytowała kilkukrotnie objętą użytkowaniem działkę i przeprowadziła jej wstępne oczyszczenie z zalęgających śmieci, okoliczność tych wstępnych prac jest udokumentowana.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., nr 270, powoływana dalej jako P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (vide: wyrok NSA z dnia 25 września 2009r., w sprawie sygn. akt I OSK 1403/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).
Analizując legalność działań organów administracji w niniejszej sprawie wypada stwierdzić, iż nie wzbudza uwag krytycznych poprawność oparcia wydanego rozstrzygnięcia na przepisach ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012r. poz. 1164) oraz rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316). Zresztą w tym zakresie brak jest kontrowersji formułowanych tak w skardze do Sądu, jak i we wcześniejszym odwołaniu.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny poprawności uznania, że wnioskodawca nie spełnił określonych przez prawo przesłanek, warunkujących możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia. W tym zakresie na wstępie należy wskazać, iż będąca podstawą rozstrzygnięcia ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wyraźnie wskazuje, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla RP w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (art. 7 ust. 1 ustawy).
Jednym z warunków uzyskania wymienionej płatności jest posiadanie w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Jak zasadnie wskazywały organy, pojęcie posiadania nie zostało uregulowane w przepisach dotyczących przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, zaś posiadanie w ujęciu cywilistycznym nie stanowi wystarczającej przesłanki do ubiegania się o płatności obszarowe. Posiadanie na gruncie ustawy o płatnościach bezpośrednich należy interpretować w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych, a zatem należy je rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych (vide: wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2012r., w sprawie sygn. akt II GSK 734/11; wyrok NSA z dnia 16 maja 2012r., w sprawie sygn. akt II GSK 537/11; wyrok NSA z dnia 18 lipca 2012r., w sprawie sygn. akt II GSK 932/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2005r., w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 1524/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Za takim rozumieniem pojęcia posiadania gruntów rolnych przemawia przede wszystkim fakt, że celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie do produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty. Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je również rolniczo użytkować (vide: wyrok NSA z dnia 18 lipca 2012r., w sprawie sygn. akt II GSK 932/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Okoliczności niniejszej sprawy dostarczają jednoznacznych wniosków co do tego, iż zgłoszona do płatności działka RZ nie stanowi gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Trafnie w szczególności wskazywały organy, iż teren jednostki wojskowej z uwagi na spełnianie odmiennych, specyficznych funkcji nie może być utożsamiany z terenem gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Funkcje obu przedsięwzięć są rozłączne i nie sposób ich ze sobą pogodzić. Wykonywanie określonych zabiegów agrotechnicznych na terenie lotniska wojskowego odbywa się w celu utrzymywania go w należytym stanie technicznym, nie zaś dlatego aby na owym gruncie spełnione były warunki określone w przepisach ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Okoliczność, iż owo utrzymywanie lotniska w należytym stanie technicznym, umożliwiającym jego bezpieczną eksploatację polega na przeprowadzaniu zabiegów agrotechnicznych, identycznych co zabiegi służące do utrzymywania działek rolnych zgodnie z normami dobrej kultury rolnej nie powoduje, że teren lotniska staje się gruntem rolnym wchodzącym w skład gospodarstwa rolnego. Tym samym wykonywanie określonych zabiegów agrotechnicznych nie może samodzielnie uzasadniać przyznania płatności do owych gruntów.
Podobnie wypada zgodzić się z organem odwoławczym gdy wskazuje, iż sposób sprawowania przez skarżącego władztwa nad gruntami oddanymi mu do wykaszania i wywozu traw wypełnia jedynie pojęcie dzierżenia rzeczy nieruchomej, nie zaś jej posiadania, choćby zależnego. Ukształtowanie praw i obowiązków skarżącego podczas wykonywania usługi wykaszania i wywozu traw z terenu lotniska wyraźnie wskazuje, że po stronie skarżącego istniało co najwyżej animus possidendi pro alieno, a więc stan świadomości charakterystyczny dla dzierżyciela, w którym władanie rzeczą następuje w imieniu innej osoby, nie zaś we własnym imieniu, jak ma to miejsce przy posiadaniu. Skonstatowanie powyższego faktu deprecjonuje zupełnie zarzuty skargi tyczące nieuwzględnienia przez organy okoliczności, iż już w kwietniu 2012r. poprzez inspekcje terenów przyszłego wykaszania oraz zbieranie śmieci skarżący rozpoczął władanie lotniskiem. Nawet gdyby tak było, co samo w sobie wydaje się niemożliwe, to brak po stronie skarżącego animus rem sibi habendi, a więc koniecznego elementu świadomości posiadacza, uniemożliwia potwierdzenie faktu posiadania przez skarżącego terenu lotniska w dniu 31 maja 2012r.. Tezy tej w żadnym razie nie zmienia swoboda skarżącego w dysponowaniu skoszoną i wywiezioną trawą (pożytkami).
Powyższa argumentacja, jednoznacznie wskazująca na niespełnienie przez skarżącego przesłanki posiadania gruntu rolnego wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego, czyni zbędnym odnoszenie się do kwestii utrzymywania zgodnie z normami wszystkich gruntów rolnych zgłoszonych do płatności przez cały rok kalendarzowy, podobnie jak i do kwestii niekonsekwentnego ustalenia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG) na działce ewidencyjnej 449/1. Choć należy zgodzić się ze skarżącym, iż z formalnego punktu widzenia koszenie i usuwanie pokrywy na gruntach będących użytkami zielonymi co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca stanowi o utrzymywaniu tych gruntów zgodnie z normami, o których mowa w ustawie z dnia 26 stycznia 2007r., to jednak – jak zostało to już powyżej powiedziane – okoliczność, iż na terenie lotniska wojskowego, które utrzymywane jest w należytym stanie technicznym, dochodzi do wykonywania zabiegów agrotechnicznych pokrywających się z wymogami utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, nie może samodzielnie uzasadniać przyznania płatności.
Prawidłowa jest konkluzja organów, iż w myśl art. 18 ust. 1 ustawy, płatności są przyznawane na wniosek rolnika, zaś ich wysokość ustala się zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy i jest to iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności, i stawek płatności obszarowych na 1ha tej powierzchni. Stwierdzone nieprawidłowości w zakresie działki RZ uzasadniały nie tylko odmowę przyznania płatności ale także stosowanie wobec skarżącego sankcji, o których mowa w art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, uwzględniając, iż powierzchnia zadeklarowana przekraczała 50% powierzchni stwierdzonej i łącznie wynosiła 2005,47%. Mając na uwadze, iż wyliczenia organów w zakresie proporcji pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną i zatwierdzoną, a także w zakresie wysokości nałożonych sankcji nie zostały objęte zarzutami skargi, a także nie wzbudziły uwag krytycznych Sądu, kontrolującego zaskarżone rozstrzygnięcie także poza zakresem zgłoszonych zarzutów, to kwestie te wypada pominąć w dalszych rozważaniach uznając prawidłowość działań organów w powyższym zakresie.
Zarzutem skargi objęta była natomiast prawidłowość zastosowania przepisu art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, w zakresie nieuwzględnienia przez organy, że stwierdzone nieprawidłowości są następstwem braku winy skarżącego. Z uzasadnienia powyższego zarzutu wynika, że skarżący braku swej winy upatruje w kontrowersyjności sytuacji faktycznej i prawnej występującej w niniejszej sprawie, wynikającej z – odmiennej od organu – interpretacji okoliczności faktycznych sprawy, którą samą w sobie skarżący uważa za racjonalną. Dokonując analizy powyższych okoliczności należy przyznać rację organowi odwoławczemu, który wykazując skalę rozbieżności pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a obszarem zatwierdzonym wyraźnie wskazał, iż to autor wniosku odpowiada za jego treść. Jednocześnie autor ten nie wykazał w toku postępowania administracyjnego okoliczności wskazujących na brak jego winy w nieprawidłowym skonstruowaniu wniosku.
Posłużenie się przez skarżącego argumentacją, mającą na celu zaliczenie obszaru lotniska wojskowego do kategorii gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, którą sam skarżący nazywa "kontrowersyjną", wyraźnie wskazuje, iż autor wniosku co najmniej liczył się lub powinien był się liczyć z tym, że obszar zadeklarowany we wniosku może różnić się od obszaru zatwierdzonego, bowiem zastosowana argumentacja jest niejednoznaczna, wzbudza sprzeczne reakcje, jest dyskusyjna. Skoro pojęcie winy wskazuje na stosunek psychiczny do podejmowanego działania, to sformułowanie wniosku o płatność na podstawie okoliczności nie spełniających warunku posiadania w dniu 31 maja 2012r. gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, jednoznacznie wskazuje na zawinione działanie. Upatrywanie przez skarżącego faktu posiadania lotniska wojskowego w tym, że wykonywał na tym lotnisku – w oparciu o tytuł obligacyjny – usługę koszenia i wywozu traw, stanowi co najmniej o lekkomyślności skarżącego, a to będąc postacią nieumyślnego zawinienia nie pozwala uwolnić go od zarzutu winy za dysproporcję pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku, a zatwierdzonym w toku przeprowadzonej weryfikacji.
Z tych wszystkich względów skargę jako niezasadną należało oddalić (art. 151 P.p.s.a.).
d.j.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło