III SA/Łd 74/08
WyrokWSA w Łodzi2008-10-15
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Monika Krzyżaniak, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo obciążył stronę kosztami postępowania celnego związanymi z zabezpieczeniem pojazdu, mimo że strona zaprzeczała własności pojazdu i została uniewinniona od zarzucanych jej czynów w postępowaniu karnym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organ celny nie wykazał w sposób przekonujący, iż skarżący ponosi winę za powstanie kosztów postępowania celnego. Organ nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w tym dowodów z postępowania karnego, które mogłyby potwierdzić lub zaprzeczyć twierdzeniom skarżącego o braku własności pojazdu i jego uniewinnieniu.Stan faktyczny
A. B. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł., które obciążyło go kosztami postępowania celnego związanymi z zabezpieczeniem samochodu Nissan Praire. Skarżący kwestionował własność pojazdu i wskazywał na swoje uniewinnienie w postępowaniu karnym. Organ celny uznał, że koszty powstały z winy skarżącego, ponieważ wiedział lub mógł wiedzieć o nielegalnym wprowadzeniu pojazdu na teren Polski. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania celnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
III SA/Łd 74/08
UZASADNIENIE
W dniu 14 stycznia 2008 roku A. B. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...].
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Funkcjonariusze z Komisariatu Policji w A. zatrzymali w dniu 18 grudnia 2002 roku samochód osobowy marki Nissan Praire wraz z armeńskim dowodem rejestracyjnym. Samochód wydał Policji A. B. Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. wszczął dochodzenie o przestępstwo skarbowe polegające na wprowadzeniu na polski obszar celny przez nieustalone przejście graniczne, w nieustalonym czasie, lecz przed dniem 18 grudnia 2002 roku samochodu osobowego Nissan Praire. Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2004 roku Sąd Rejonowy uznał A. B. winnym tego, że w lipcu 2002 roku nabył samochód marki Nissan Praire, a następnie do 17 grudnia 2002 roku przechowywał ten samochód w K. przy ul. A. W wyniku wniesionej apelacji, Sąd Okręgowy w Ł., wyrokiem z dnia 10 czerwca 2005 roku uniewinnił A. B. od dokonania zarzucanego mu czynu z uwagi na jego depenalizację, Trybunał Konstytucyjny uznał bowiem, że art. 22 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2005 roku Sąd Rejonowy w P. nakazał zwrócić A. B., zabezpieczony jako dowód rzeczowy samochód.
W dniu 8 sierpnia 2005 roku przedmiotowy samochód został zabezpieczony na potrzeby wszczętego postępowania celnego.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. wymierzył wobec A. B. dług celny w wysokości 9 915,00 zł z tytułu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny samochodu.
Jednocześnie postanowieniem z dnia 26 września 2007 roku obciążył A. B. kosztami postępowania celnego w wysokości 1 942,24 zł, na które złożyły się koszty parkowania samochodu osobowego marki Nissan Praire na parkingu strzeżonym, za okres od dnia wszczęcia postępowania celnego do dnia wydania decyzji określającej wysokość długu celnego, tj. od dnia 12 sierpnia 2005 roku do dnia [...]. W zażaleniu na powyższe postanowienie, a także kolejnych pismach stanowiących jego uzupełnienie, A. B. wniósł o oddalenie wszelkich roszczeń w stosunku do jego osoby względem spornego pojazdu z uwagi na okoliczność, iż: pojazd ten nie stanowi jego własności i nie był przechowywany na ul. A w K . Ponadto wskazał, że został uniewinniony od zarzucanego mu czynu wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit a w związku z art. 239, art. 265 § 2, art. 267 § 1 pkt 5, art. 269 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej w Ł. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej sentencji i ustalił wysokość kosztów postępowania celnego poniesionych przez organ celny w związku z zabezpieczeniem samochodu za okres od dnia wszczęcia postępowania celnego do dnia wydania decyzji określającej wysokość długu celnego, tj. od dnia 12 sierpnia 2005 roku do dnia [...], w kwocie 1 905,24 zł, a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 265 § 1 Ordynacji podatkowej określa zakres kosztów postępowania, stanowiąc jednocześnie w paragrafie drugim, że do kosztów postępowania organ podatkowy może zaliczyć także inne wydatki bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. W przedmiotowej sprawie wydatkiem związanym bezpośrednio z rozstrzygnięciem sprawy są koszty parkowania samochodu zabezpieczonego w trybie art. 241 Kodeksu celnego. Zasadą jest, że o ile dalsze przepisy nie stanowią inaczej, koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa (art. 264 Ordynacji podatkowej). Stronę obciążają jednak koszty powstałe z jej winy (art. 267 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej). Zdaniem organu zasadne było uznanie kosztów za powstałe z winy strony, bowiem A. B. w chwili nabycia pojazdu wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć, że był to towar nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny oraz fakt, że w sprawie nie zostało złożone zabezpieczenie należności celnych ciążących na towarze, co skutkowało koniecznością ich zabezpieczenia na towarze, czego skutkiem są sporne koszty.
W ocenie organu, podniesione przez A. B. zarzuty nie mają wpływu na byt prawny postanowienia w sprawie kosztów postępowania, ponieważ decyzja Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] określająca dług celny została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. w drodze decyzji z dnia [...].
W skardze na powyższe postanowienie A. B. podkreślił, że w procesie przed sądem powszechnym został uniewinniony podnosząc argumenty podnoszone już we wcześniejszych pismach.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zgodnie z art. 145 § 2 p.p.s.a. w sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w innym postępowaniu, niż uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy § 1 stosuje się z uwzględnieniem przepisów regulujących postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję lub postanowienie.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z wymienionych przepisów wynika zatem, iż sąd bada z urzędu zgodność zaskarżonego aktu lub czynności z prawem materialnym i przepisami normującymi postępowanie przed organami administracji.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest obciążenie skarżącego A. B. kosztami postępowania, tj. kosztami postępowania celnego poniesionymi przez organ celny w związku z zabezpieczeniem samochodu osobowego marki Nissan Praire za okres od dnia wszczęcia postępowania celnego do dnia wydania decyzji określającej wysokość długu celnego, tj. od dnia 12 sierpnia 2005 roku do dnia [...]. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Stosownie bowiem do treści art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.
Zgodnie z art. 265 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa organ podatkowy może zaliczyć do kosztów postępowania także inne wydatki bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. W myśl art. 267 § 1 pkt 5 stronę obciążają koszty powstałe z jej winy, a w szczególności koszty: a) o których mowa w art. 268, b) wynikłe wskutek zatajenia lub nieprzedstawienia dowodu w wyznaczonym terminie, c) wynikłe wskutek złożenia wyjaśnień lub zeznań niezgodnych z prawdą.
Zauważyć należy, że użyte przez ustawodawcę w art. 267 § 1 pkt 5 sformułowanie "w szczególności" oznacza, że katalog kosztów obciążających stronę nie jest katalogiem zamkniętym i ma charakter przykładowy. Tym niemniej, jeżeli organ w oparciu o ten przepis chce obciążyć stronę kosztami postępowania, musi przeprowadzić dowód na okoliczność, iż jedynie strona winna jest poniesienia kosztów, które nie powinny były powstać w toku prowadzonego postępowania. Tym bardziej, że według ogólnej zasady wyrażonej w art. 264 Ordynacji podatkowej koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa.
W świetle art. 122 ustawy – Ordynacja podatkowa w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, stosownie natomiast do art. 187 § 1 organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Wobec powyższego, generalnie na organach spoczywa powinność dokonania ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, w tym inicjatywa dowodowa, a skoro należy to do ustawowych obowiązków organu prowadzącego postępowanie, kosztami postępowania może być obarczona wyłącznie osoba, z winy której koszty te powstały, a organ powinien to w sposób nie budzący wątpliwości wykazać. A zatem, aby móc obciążyć stronę kosztami postępowania, w tym wypadku zabezpieczenia samochodu osobowego na czas trwania postępowania celnego należałoby z całą pewnością stwierdzić, że koszty te obciążają skarżącego.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy administracji nie wykazały w sposób przekonujący, że skarżącego – A. B. obciążają koszty postępowania.
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny jest kształtowany w oparciu o materiał dowodowy, który legł u podstaw wydania zaskarżonego aktu administracyjnego i znajduje się w nadesłanych przez organ aktach sprawy. Zadaniem sądu administracyjnego jest w rezultacie ustalenie, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym i znajdujący się w przedstawionych sądowi aktach sprawy materiał dowodowy jest pełny, czy został prawidłowo oceniony i czy jest wystarczający do wydania aktu administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 9 września 2005r., sygn. akt FSK 1925/04 – Lex nr 173085).
Przedstawione Sądowi akta administracyjne, wbrew stanowisku Dyrektora Izby Celnej w Ł. zajętemu w zaskarżonym postanowieniu, nie dają jednak podstawy do sformułowania jednoznacznego wniosku, iż skarżący jest osobą, którą obciążają koszty postępowania celnego prowadzonego wobec niego, jako osoby, która nabyła samochód osobowy marki Nissan Praire o pojemności silnika 1973 cm3, rok produkcji 1987, co do którego wiedziała lub przy dołożeniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, iż w chwili jego nabycia był to towar nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny. Dyrektor Izby Celnej w Ł. oparł się między innymi na ustaleniach faktycznych oraz ocenie materiału dowodowego poczynionej przez Sąd Rejonowy w P., który wyrokiem z dnia [...]., sygn. akt [...]. uznał A. B. za winnego tego, że w lipcu 2002r. w Ł. nabył samochód marki Nissan Praire o nr nadwozia [...], a następnie do 17 grudnia 2002r. przechowywał w K. przy ul. A, zaś J. B. za winnego tego, że w lipcu 2002r. w K. przyjął tenże samochód, tj. czynów wyczerpujących dyspozycję art. 91 § 3 K.k.s. w związku z art. 91 § 1 K.k.s. Wyrok ten został zmieniony prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...], sygn. akt [...] w ten sposób, że oskarżeni A. B. i J. B. zostali uniewinnieni od dokonania zarzucanych im czynów. Z uzasadnienia tego wyroku (znajdującego się w aktach administracyjnych załączonych do sprawy sygn. akt III SA/Łd 75/08) wynika, iż w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005r., sygn. akt P 9/04 (Dz.U. nr 25, poz. 1650) stwierdzającym, m. in., że art. 22 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 15 ust. 1 zdanie trzecie Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, Sąd Okręgowy w Łodzi uznał, iż zarzucane A. B. i J. B. czyny polegające na nabyciu i przechowywaniu, ewentualnie przyjęciu przed dniem 1 maja 2004r. sprowadzonego z Niemiec, kraju Unii Europejskiej, samochodu, na którym ciążyły należności celne nie stanowią przestępstwa. Przy czym istotnie Sąd ten uznał dokonaną przez Sąd I instancji ocenę materiału dowodowego za trafną i pozostającą pod ochroną art. 7 k.p.k., który to przepis stanowi o tym, iż organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. W związku z powyższym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...], postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy postanowił zwrócić jako uprawnionemu A. B. zabezpieczony w sprawie dowód rzeczowy - samochód marki Nissan Praire o numerze rejestracyjnym [...], nr nadwozia [...], ujęty w wykazie dowodów rzeczowych nr [...] pod poz. [...], karta [...] akt sprawy.
Należy zauważyć, że poprzez art. 11 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny jest związany sentencją skazującego wyroku sądu karnego, jednakże sąd ten nie jest związany ustaleniami zawartymi w uzasadnieniu tego wyroku. A zatem, w postępowaniu podatkowym organy orzekające obowiązane są ocenić, tak jak inne dowody w sprawie, ustalenia sądu karnego zawarte w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA dnia 8 grudnia 2000 r., III SA 3097/99, LEX nr 50340, PP 2001/7/59). W związku z tym, powyżej wskazane orzeczenia sądów karnych uznać należy za dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym zarówno organ administracji, jak i sąd administracyjny są uprawnione do ich oceny, tak jak innych dowodów w sprawie.
Zdaniem Sądu, to że w postępowaniu karnym nakazano przedmiotowy samochód zwrócić jako uprawnionemu A. B. nie zwalniało organów celnych od dokonania samodzielnych ustaleń pozwalających na przyjęcie, w sposób bezsporny, kogo obciąża dług celny z tytułu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego, a w związku z tym kogo obciążają koszty postępowania celnego. Było to szczególnie istotne w sytuacji, gdy skarżący zaprzeczał w toku całego postępowania celnego, że jest właścicielem samochodu marki Nissan Praire o numerze rejestracyjnym [...], nr nadwozia [...], wskazując jako faktycznego nabywcę J. B. Powyższe wynika z odwołania z dnia 8 października 2007 r. oraz załączników do niego, z protokołu przesłuchania skarżącego z dnia 23 listopada 2006 r., z protokołu przesłuchania skarżącego z dnia 10 maja 2007 roku, z pisma z dnia 24 października 2007 r., z pisma z dnia 5 listopada 2007 r., z pisma z dnia 26 listopada 2007 r. wraz z załącznikami, wniosku z dnia 4 grudnia 2007 r. Okoliczność zaś, iż A. B. wydał przedmiotowy samochód funkcjonariuszom Policji nie świadczy jeszcze o tym, że to on był jego nabywcą, czy też posiadaczem. Formułując akt oskarżenia z dnia [...], w sprawie sygn. akt [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. na podstawie zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego postawił A. B. jedynie zarzut przechowywania samochodu, zaś J. B. jego nabycia.
Podkreślić też należy, iż z pism załączonych przez skarżącego do akt niniejszej sprawy, a w szczególności z załączonej kserokopii oświadczenia J. B. z dnia 21 stycznia 2004 r. skierowanego do Sądu Rejonowego w P., kserokopii apelacji J. B. z dnia 10 stycznia 2005 r. skierowanej do Sądu Okręgowego w Ł., odpisu aktu oskarżenia Urzędu Celnego I w Ł. (nadzór Prokuratury Rejonowej w P.) z dnia [...] oraz z protokołu przesłuchania M. A. z dnia 4 stycznia 2007 r., wynika, że przedmiotowy samochód zakupił J. B. Natomiast do akt sądowych (k. 46) załączony został pozew z dnia [...] skierowany do Sądu Rejonowego w Ł. II Wydziału Cywilnego o nakazanie ojcu A. B. wydania samochodu marki Nissan Praire o numerze rejestracyjnym [...], nr nadwozia [...] J. B., jako stanowiącego jego własność.
Zauważyć należy, że organ nie przesłuchał J. B., pomimo iż we wskazanych powyżej pismach wyjaśniał, że to on kupił przedmiotowy samochód. Organ celny błędnie przyjął, że A. B. może być pełnomocnikiem J. B., pomimo iż z akt sprawy wynikało, że pozostają oni w konflikcie. Organ nie podjął żadnych działań w celu ustalenia faktycznego miejsca pobytu J. B. i prawidłowego wezwania go do złożenia wyjaśnień w niniejszej sprawie, a tym samym prawidłowego ustalenia osoby zobowiązanej do uiszczenia długu celnego oraz poniesienia kosztów postępowania celnego.
Zwrócić należy uwagę na to, iż w trakcie postępowania odwoławczego skarżący podtrzymując stanowisko, że nie jest nabywcą ww. samochodu, powoływał się także na to, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...], sygn. akt [...] został uniewinniony, zaś w postępowaniu poprzedzającym wydanie tego wyroku zostali przesłuchani ci sami świadkowie, co w sprawie o sygn. akt [...]. Przy czym w aktach administracyjnych znajduje się jedynie kserokopia tego wyroku oraz ostatnia strona jego uzasadnienia. Z wyroku zaś tego wynika, że postawiony w tym postępowaniu skarżącemu zarzut dotyczył posługiwania się w dniu 18 grudnia 2002r. w K. podczas zabezpieczania przez Policję samochodu osobowego marki Nissan Praire o nr rej [...] sfałszowanym dowodem rejestracyjnym wydanym rzekomo przez Republikę Armenii serii [...] na nazwisko W. A. Z akt administracyjnych oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by materiały zgromadzone w toku tego postępowania karnego były przedmiotem jakiejkolwiek analizy organu celnego orzekającego w niniejszej sprawie.
W tej zaś sytuacji, zdaniem Sądu, powinnością organu celnego było przeprowadzenie dowodu również z materiałów zebranych w postępowaniu karnym w sprawie sygn. akt [...], skoro skarżący powoływał się na przeprowadzone w toku tego postępowania dowody mające świadczyć o tym, że to nie on był nabywcą przedmiotowego samochodu. Uprawnienie organu do przeprowadzenia dowodów z materiałów zgromadzonych w toku postępowania karnego albo w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe wynika zresztą wprost z treści art. 181 Ordynacji podatkowej. Przypomnieć w tym miejscu także trzeba, że zgodnie z art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te są stwierdzone wystarczająco innym dowodem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że sformułowanie "chyba, że okoliczności te są stwierdzone wystarczająco innym dowodem" odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej, ale na korzyść strony. Jeżeli natomiast żądanie przeprowadzenia dowodu dotyczyło tezy odmiennej (tzw. przeciwdowód), powinno zostać uwzględnione (por. np. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2002r., sygn. akt I SA/Ka 2164/00 – ONSA z 2003r., nr 1, poz. 33, wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2002r., sygn. akt I SA/Łd 2164/00 – OPP 2002/6/55, wyrok NSA z dnia 22 listopada 2005r., sygn. akt FSK 2669/04 – niepublikowany). Zaniechanie przeprowadzenia takiego dowodu, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, narusza prawo strony do jej czynnego udziału w postępowaniu, o jakim mowa w art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez faktyczne pozbawienie możliwości składania wniosków dowodowych na poparcie swoich twierdzeń o faktach, z którymi wiążą się istotne skutki o charakterze celnoprawnym.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 15 października 2008 r. uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] o wymierzeniu wobec A. B. długu celnego w wysokości 9 915, 00 zł z tytułu nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny samochodu marki Nissan Praire.
Jak wyżej wskazano, postępowanie celne jest postępowaniem, do którego mają zastosowanie przepisy ustawy – Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 180 § 1 tej ustawy, jako dowód należy dopuścić wszystko może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Celem tak prowadzonego postępowania celnego jest zebranie w sprawie materiału dowodowego, a następnie jego rozpatrzenie w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 ustawy).
Tymczasem w niniejszej sprawie organ celny takiego postępowania nie przeprowadził. Sąd stwierdził więc, iż Dyrektor Izby Celnej w Ł. naruszył przepisy normujące postępowanie przed organami celnymi, określone w art. 122, art. 123 § 1 art. 180 § 1, art. 181 art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W sposób wyczerpujący nie zebrał i nie rozpatrzył całokształtu materiału dowodowego sprawy. Uchybienia te są istotne i mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien mieć na względzie uwagi zawarte w niniejszym wyroku, odnoszące się do wskazanych wyżej braków postępowania dowodowego oraz dokonać przekonujących ustaleń co do okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
Orzeczenie o wstrzymaniu jego wykonania do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku uzasadnia treść art. 152 tej ustawy.
d.r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło