III SA/Łd 742/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek /spr./, Sędziowie Asesor Ewa Alberciak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant Asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2005 sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], postanowieniem z dnia [...] Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w dniu 15 września 1999 r. firma A na jednolitym dokumencie SAD Nr [...] zgłosiła importowane przez siebie towary opisane jako odżywki - mieszaniny witamin oraz "iminy" do procedury dopuszczenia do obrotu. Decyzją Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] zgłoszenie zostało uznane za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru, klasyfikacji towarowej, stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego. W dniu 12 września 2002 r. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołania. Pismem z dnia 31 października 2003 r. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności tego postanowienia jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Podniosła, że wobec upływu 3-letniego okresu określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, wydanie przez organ celny jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie było niedopuszczalne, w tym również stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonego do sądu postanowienia z dnia [...] Organ administracyjny podkreślił, że nieważność rozstrzygnięcia należy stwierdzić, gdy jest ono dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 65 ustawy Kodeks celny, po przyjęciu zgłoszenia celnego, organ celny wydaje decyzję lub może z urzędu wydać decyzję, w której uzna zgłoszenie celne za nieprawidłowe i rozstrzygnie o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego, bądź - zgodnie z przepisami prawa celnego - określi kwotę długu celnego, bądź zmieni inne niż powyższe elementy zgłoszenia celnego. Paragraf 5 powołanego przepisu wprowadza termin, po upływie którego nie może zostać wydana decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe. Rozstrzygnięcie wydane w niniejszej sprawie w żaden sposób nie odnosi się do któregokolwiek ze wskazanych w powyższym przepisie elementów tj. ani do prawidłowości przedstawionego zgłoszenia celnego, ani do kwoty długu celnego, ani do zasadności podniesionych w odwołaniu argumentów. Organ celny II instancji dokonał w niniejszej sprawie jedynie wstępnej kontroli złożonego środka zaskarżenia, pod względem m. in. zachowania terminu i legitymacji do jego wniesienia oraz spełnienia innych wymogów przewidzianych przepisami prawa dla środka odwoławczego /kontrola odwołania pod względem formalnym/. W związku z tym, że wniesione przez firmę podanie nie czyniło zadość warunkom, jakim - stosownie do treści art. 228 Ordynacji podatkowej - powinno odpowiadać odwołanie oraz wobec jego nie uzupełnienia, pomimo kierowanych wezwań, Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził niedopuszczalność odwołania, nie zajmując w ogóle stanowiska co do meritum sprawy. Nadto organ podkreślił, iż wbrew zaprezentowanej w zażaleniu opinii, wydanie przez organ odwoławczy orzeczenia co do istoty sprawy, również nie stoi w sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym, pod warunkiem, że rozstrzygnięcie takie nie określa w sposób odmienny od skarżonej decyzji elementów, o których mowa wyżej. Obok decyzji czysto formalnej, organ drugiej instancji władny jest zatem - pomimo upływu 3-letniego okresu, o jakim mowa w art.65 § 5 - np. rozstrzygnąć o utrzymaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia I instancji w mocy (por. uchwała NSA z dnia 4.12.2000 r. sygn. akt FPS 10/00, wyrok NSA z dnia 7.02.2001 r. sygn. akt I SA/Gd 2086/98, czy uchwała NSA w Warszawie z dnia 6.10.2003 r. - sygn. akt FPS 8/03)." W skardze na postanowienie z dnia [...] A Sp. z o.o. w Ł. powtórzyła argumenty zawarte w zażaleniu. Podniosła także, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania może nastąpić jedynie w przypadku uchybienia terminu do jego odwołania bądź w sytuacji, gdy środek taki nie przysługuje. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jego oddalenie. Odnosząc się do zarzutów niewłaściwej formy rozstrzygnięcia wyjaśnił, że "obowiązujące w chwili orzekania przepisy nie określały tej kwestii w sposób jednoznaczny. W szczególności ustawodawca nie wskazał, czy w przypadku nie usunięcia braków odwołania w wyznaczonym terminie organ odwoławczy decyzją orzeka o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia /art. 169 § 4 ordynacji podatkowej/, czy też wydaje postanowienie o jego niedopuszczalności /art. 228 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej/. Z uwagi na szczególny charakter kontroli wstępnej odwołania pod względem jego formalnej dopuszczalności, dokonywanej zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji, właściwym trybem - na gruncie uprzednio obowiązujących przepisów - powinno być w takim wypadku rozstrzygnięcie podjęte w trybie szczególnym dla postępowania odwoławczego, przewidzianym w art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji, w ramach którego pozostawienie odwołania bez rozpoznania z powodu nie usunięcia jego braków w terminie stanowi jedną z przyczyn jego niedopuszczalności /R. Mastalski, J. Zubrzycki Komentarz do ustawy Ordynacja podatkowa; OW Unimex 2000 r. wydanie V; strona 282/." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach /art.145 § 1 pkt 2 ustawy/. Sąd nie stwierdził, aby postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Ł. były dotknięte jedną z wad, o których mowa w przytoczonym przepisie. Zgodnie z treścią art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U Nr 137, poz. 926 ze zm./ w zw. z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz.U z 2001 r. Nr 75, poz.802 ze zm./ w brzemieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. do postanowień, o których mowa w art. 228 § 1 stosuje się również art. 240-249 oraz art. 252 z tym, że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 § 3, art. 245 § 1 i art. 248 § 3, wydaje się postanowienie. Zgodnie z art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 219 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy stwierdza nieważność postanowienia ostatecznego, które zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy orzeczenie administracyjne jest w sposób oczywisty sprzeczne z przepisem prawa i w związku z powyższym nie może pozostawać w obrocie prawnym praworządnego państwa. Podnieść należy, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia jest odrębnym od postępowania zwyczajnego postępowaniem, które nie może być poświęcone ponownej ocenie zasadności dokonanych rozstrzygnięć merytorycznych. Postępowanie w sprawie nieważności postanowienia może dotyczyć tylko ustalenia, czy postanowienie, którego wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, dotknięte jest wadami określonymi w art.247 § 1 Ordynacji podatkowej, czy też te wady nie występują. W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził, aby postanowienie z dnia [...] dotknięte było tymi wadami. Zwrócić należy uwagę, że Dyrektor Izby Celnej w Ł. wobec stwierdzenia niedopuszczalności odwołania nie mógł ocenić, czy doszło do naruszenia terminu określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Stosownie bowiem do art. 228 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia: 1/ niedopuszczalność odwołania 2/ uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Użycie określenia "stwierdza" oznacza, że wydanie tych postanowień nie zależy od uznania organu administracyjnego. Organ odwoławczy po ustaleniu, że istnieją przyczyny niedopuszczalności odwołania musi wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania. W rozstrzyganej sprawie przepis ten należało stosować w dniu 14 stycznia 2003 r. stosownie bowiem do art. 23 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U Nr 169, poz.1387/ odwołania od decyzji wydanych na podstawie ustawy zmienionej w art. 1 wniesione przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu na podstawie przepisów ustawy zmienionej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] wniesiono we wrześniu 2002 r., a ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. Oznacza to, że należało stosować przepis w poprzednim brzmieniu. Również nie można uznać za rażące naruszenie prawa, zachowania organu polegającego na tym, że stwierdził on niedopuszczalność odwołania wobec nieusunięci jego braków, gdyż przepis art. 228 1 ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r dawał możliwość różnych interpretacji co do rozstrzygnięcia w przypadku nieusunięci braków odwołania (por. Jan P. Tarno Niektóre problemy procesowe w świetle doświadczeń i orzecznictwa samorządowych kolegiów odwoławczych, opubl. w Ruch Prawniczy Ekonomiczny i Socjologiczny 1998/1/75). Wobec powyższego przyjęcie jednej z koncepcji rozstrzygnięcia tej sytuacji nie można uznać za rażące naruszenie prawa. Mając powyższe okoliczności na względzie skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.