III SA/Łd 760/14
WyrokWSA w Łodzi2014-10-16
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Ewa Alberciak, Ewa Cisowska-Sakrajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów dotyczących szkolenia kandydatów na kierowców przez instruktora nauki jazdy, polegające na nieprawidłowym prowadzeniu dokumentacji zajęć praktycznych, może być uznane za "rażące naruszenie przepisów" uzasadniające skreślenie z ewidencji instruktorów?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów dotyczących szkolenia kandydatów na kierowców, polegające na nieprawidłowym prowadzeniu dokumentacji zajęć praktycznych (np. zawyżanie liczby godzin, nieprawidłowe wpisy), może być uznane za rażące naruszenie przepisów uzasadniające skreślenie z ewidencji instruktorów, jednakże wymaga to wszechstronnego ustalenia i rozważenia indywidualnych okoliczności sprawy przez organy administracji. Sama nieprawidłowość wpisów w kartach szkolenia, bez dogłębnej analizy, nie może automatycznie prowadzić do wniosku o rażącym charakterze naruszenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skreślenia J.C. z ewidencji instruktorów nauki jazdy z powodu rzekomego rażącego naruszenia przepisów dotyczących szkolenia kandydatów na kierowców, w tym nieprawidłowego prowadzenia dokumentacji zajęć. Organy administracji uznały stwierdzone nieprawidłowości za rażące, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji o skreśleniu. Skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń faktycznych, wskazując na błędne interpretacje dokumentacji szkoleniowej.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2014 roku sprawy ze skargi J.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] roku, nr [...]; 2. przyznaje adwokat M.O. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy A. 15 lok. 6, kwotę 516,60 (pięćset szesnaście i 60/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu J.C. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat M.O. z funduszu Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz J.C. kwotę 200 ( dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4.orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o skreśleniu J. C. z prowadzonej ewidencji instruktorów nauki jazdy oraz zobowiązaniu do zwrotu posiadanej legitymacji instruktora nauki jazdy z określonym numerem uprawnienia [...] w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji, przedstawiając stan faktyczny sprawy, podniósł, że w dniu 11 listopada 1999 r. J. C. złożył w organie pierwszej instancji wniosek o wpis do ewidencji instruktorów nauki jazdy, prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ł. w zakresie prawa jazdy kategorii "A" i "B". Prezydent Miasta Ł. w dniu 19 listopada 1999 r. wpisał J. C. do ewidencji instruktorów nauki jazdy. Potwierdzeniem wpisania strony do ewidencji było wydanie legitymacji instruktora nauki jazdy, w której określono uprawnienia do prowadzenia szkolenia kandydatów na kierowców w zakresie prawa jazdy kategorii "A" i "B".
Ponadto organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli ośrodka szkolenia kierowców stwierdzono rażące naruszenie przez J. C. jako instruktor nauki jazdy przepisów w zakresie szkolenia. I tak stwierdzono, że instruktor nie przeprowadzał szkolenia poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h w wymaganym czasie oraz na wymaganym odcinku drogi. Nie zawsze przeprowadzał szkolenie praktyczne kierowców w okresie od zmierzchu do świtu, które w wymiarze dwóch godzin jest obowiązkowe. Na skutek błędnych zapisów w kartach przeprowadzanych zajęć – liczby godzin odbytego szkolenia praktycznego, nie zawsze przeprowadzał szkolenie praktyczne kierowców w niezbędnym (minimalnym) wymiarze. W jednym przypadku przeprowadził zajęcia praktyczne w wymiarze dłuższym niż przewiduje to § 12 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz.U. nr 217, poz. 1834 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 27 października 2005 r.", – zajęcia były dłuższe niż 2 godziny dziennie w okresie pierwszych 8 godzin szkolenia. Prezydent Miasta Ł. pismem z dnia 11 maja 2012 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia z ewidencji instruktorów nauki jazdy w wyniku stwierdzenia rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia kandydatów na kierowców. Poinformowano skarżącego o wszystkich nieprawidłowościach stwierdzonych podczas kontroli, wyznaczając jednocześnie termin na złożenie ewentualnych wyjaśnień lub dokumentów mogących w istotny sposób wpłynąć na rozstrzygnięcie. Prezydent Miasta Ł. w dniu [...] wydał decyzję o skreśleniu skarżącego z prowadzonej ewidencji instruktorów nauki jazdy oraz zobowiązaniu do zwrotu posiadanej legitymacji instruktora nauki jazdy.
Uznając, że strona jako instruktor nauki jazdy dopuściła się rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia, co stanowi określoną w art. 107 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2005r. nr 108, poz. 908 ze zm.), zwanej dalej "p.r.d.", podstawę do wydania przez starostę decyzji o skreśleniu z ewidencji instruktorów nauki jazdy- organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że decyzja organu pierwszej instancji nie należy do kategorii decyzji uznaniowych i brak jest ustawowej definicji "rażących uchybień". Następnie organ drugiej instancji wskazał, że M. K. nie została przeszkolona w wymiarze co najmniej 2 godzin w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu i poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h o łącznym czasie nie krótszym niż 4 godziny, które przy kategorii B powinny być prowadzone łącznie na odcinku nie mniejszym niż 50 km w czasie jednych zajęć. Odbyła 28 (z wymaganych minimum 30) godzin zajęć praktycznych. I. M. nie została przeszkolona w wymiarze co najmniej 2 godzin w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu. Odbyła 26 (z wymaganych minimum 30) godzin zajęć praktycznych. K. K. nie został przeszkolony w wymiarze co najmniej 2 godzin w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu, odbył 19 (z wymaganych minimum 20 – kategoria A prawa jazdy) godzin zajęć praktycznych. M. G. nie została przeszkolona poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h o łącznym czasie nie krótszym niż 4 godziny, które przy kategorii B powinny być prowadzone łącznie na odcinku nie mniejszym niż 50 km w czasie jednych zajęć. Odbyła 29 (z wymaganych minimum 30) godzin zajęć praktycznych. A. P. nie została przeszkolona w wymiarze co najmniej 2 godzin w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu i poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h o łącznym czasie nie krótszym niż 4 godziny, które przy kategorii B, powinny być prowadzone łącznie na odcinku nie mniejszym niż 50 km w czasie jednych zajęć. K. S. nie została przeszkolona poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h o łącznym czasie nie krótszym niż 4 godziny, które przy kategorii B, powinny być prowadzone łącznie na odcinku nie mniejszym niż 50 km w czasie jednych zajęć. Po odbyciu 4 godzin zajęć praktycznych w dniu 1 grudnia 2010r. odbyła 3 godziny zajęć praktycznych (podczas, gdy na tym etapie szkolenia dziennie szkolenie nie powinno być dłuższe niż 2 godziny). R. J. nie została przeszkolona w wymiarze co najmniej 2 godzin w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu i poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h o łącznym czasie nie krótszym niż 4 godziny, które przy kategorii B, powinny być prowadzone łącznie na odcinku nie mniejszym niż 50 km w czasie jednych zajęć. Odbyła 24 (z wymaganych minimum 30) godzin zajęć praktycznych. M. B. nie została przeszkolona w wymiarze co najmniej 2 godzin w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu i poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h o łącznym czasie nie krótszym niż 4 godziny, które przy kategorii B, powinny być prowadzone łącznie na odcinku nie mniejszym niż 50 km w czasie jednych zajęć.
W ocenie organu drugiej instancji przeprowadzenie szkolenia praktycznego w wymiarze mniejszym niż minimalne określone w § 3 ust. 1 pkt 2 załącznika nr 3 (Program Szkolenia Kandydatów na Kierowców lub Motorniczych) do rozporządzenia z dnia 27 października 2005 r., pominięcie w zajęciach praktycznych szkolenia w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu (§ 3 ust. 4 pkt 4 załącznika nr 3), jak i zajęć poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h w wyznaczonym wymiarze (§ 3 ust. 4 pkt 2 i pkt 3 załącznika nr 3) stanowi uchybienia, które należy zaklasyfikować jako rażące.
W skardze na powyższą decyzję J. C. zarzucił, że organ drugiej instancji niedokładnie ustalił stan faktyczny sprawy. Kwestionując prawidłowość ustaleń faktycznych przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skarżący podniósł, że M. K. odbyła 30 godzin jazd, stwierdzając to swoim podpisem. Odbyła 5 godzin jazd poza obszarem zabudowanym lub na drogach o podwyższonej prędkości poruszania się powyżej 70/h km w dniu 29 lipca 2011 r. w godzinach 9 – 11 przejeżdżając 88 km, w dniu 7 sierpnia 2011 r. w godzinach 16 – 19 przejeżdżając 164 km. I. M. odbyła 30 godzin jazd, stwierdzając to swoim podpisem. Odbyła szkolenie w okresie od zmierzchu do świtu w dniu 8 lipca 2011 r. w godzinach 20 – 22 oraz 20 lipca 2011 r. w godzinach 19 – 21. K. K. odbył 20 wymaganych jazd dla kategorii A stwierdzając to swoim podpisem. Został przeszkolony w okresie od zmierzchu do świtu w dniu 11 października 2011 r. w godzinach 19 – 21. M. G. odbyła 30 godzin szkolenia praktycznego, stwierdzając to swoim podpisem. Została przeszkolona poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości powyżej 70/h km o łącznym czasie nie krótszym niż 4 godziny w dniu 10 maja 2011 r. na odcinku 50 km w godzinach 18 – 20 i w dniu 25 maja 2011 r. na odcinku 147 km w godzinach 17 – 20. A. P. została przeszkolona w wymiarze co najmniej 2 godzin w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu w dniu 6 sierpnia 2011 r. w godzinach 20 – 22 (zachód słońca 19:36 ) i poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h o łącznym czasie nie krótszym niż 4 godziny w dniu 26 lipca 2011 r. w godzinach 15 – 18 na odcinku 137 km i w dniu 6 sierpnia 2011 r. w godzinach 20 – 22 na odcinku 80 km. K. S. została przeszkolona poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70/h km o łącznym czasie nie krótszym niż 4 godziny w dniu 1 grudnia 2011 r. w godzinach 14 – 17 na odcinku 102 km i w dniu 16 lutego 2012 r. w godzinach 9 – 11, nie wpisano ilości kilometrów. R. J. odbyła 30 godzin jazd wymaganych stwierdzając to swoim podpisem. Została przeszkolona w wymiarze 2 godzin w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu w dniu 6 września 2011 r. w godzinach 19 – 21 i w dniu 16 września 2011 r. w godzinach 18 – 20. Została przeszkolona poza obszarem zabudowanym o drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h w dniu 22 września 2011 r. w ilości 3 godzin lekcyjnych na odcinku 105 km. M. B. została przeszkolona w wymiarze co najmniej 2 godzin w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu w dniu 24 sierpnia 2011 r. w godzinach 19 – 20 (zachód słońca 19:03) i w dniu 25 sierpnia 2011 r. w godzinach 20 – 21 (zachód słońca 19:01). Została przeszkolona poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h w dniu 14 sierpnia 2011 r. w godzinach 16 – 18 na odcinku 56 km i w dniu 2 września 2011 r. w godzinach 8 – 10 na odcinku 60 km. R. J. brak 1 godziny jazdy poza obszarem zabudowanym do wymaganych 4 godzin jazd. M. K. brak 2 godzin jazd nocnych. Odbyła 30 godzin wymaganych godzin jazd szkoleniowych, co wynika z liczby wpisanych godzin i potwierdzonych podpisem kursantki. Błędnie wpisano godzinę zakończenia szkolenia 12 zamiast 13. W pozycji 5 w karcie jazd szkoleniowych oraz pozycji 9 jest godzina 10 – 11 zamiast 10 – 12. W stosunku do I. M., K. K., M. G., A. P., K. S. i M. B. wymagany zakres szkolenia dla kategorii A i B został spełniony. W ocenie skarżącego z uwagi na popełnione błędy przez organy, zaskarżona decyzja jest krzywdząca (pozbawia go prawa wykonywania zawodu i źródła utrzymania).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 22 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 1054/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. C. na decyzję z dnia [...] uznając, że zapisy na kartach przeprowadzonych zajęć potwierdzają ustalenia organów, co do wszystkich wyszczególnionych przypadków niezrealizowania minimum programowego godzin zajęć praktycznych. Różnice w ocenianych przypadkach są wynikiem rozbieżności w zapisie dokumentującym konkretne godziny odbywania zajęć praktycznych, a wskazaną liczbą godzin szkolenia. Szczegółowo wszystkie przypadki tych nieprawidłowości opisuje decyzja organu pierwszej instancji (np. w przypadku I. M. w dniu 17 czerwca 2010 r. odbywała ona szkolenie w godz. 15 – 16, wpisana zaś liczba godzin ogółem 2, w dniu 29 czerwca 2010 r. , szkolenie odbywała w godz. 15 – 17, wpisano liczbę godzin ogółem 3, w dniu 21 lipca 2010 r. szkolenie odbywała w godz. 15 – 16, wpisano liczbę godzin ogółem 2, w dniu 12 sierpnia 2010 r., szkolenie odbywała w godz. 7 – 8, wpisano liczbę godzin ogółem 2). We wszystkich podniesionych w decyzjach przypadkach zarzutu niezrealizowania minimum programowego w zakresie godzin szkolenia praktycznego nieprawidłowości opierały się na takim niespójnym wypełnianiu kart szkolenia, tj. zawyżaniu ilości godzin ogółem w stosunku do wykazanego konkretnie w godzinach "od – do" czasu szkolenia praktycznego. Przepisy rozporządzenia wymagają bezwzględnie przeprowadzenia zajęć praktycznych w okresie minimum 30 godzin dla kategorii B i 20 godzin dla kategorii A. Wyraża się to w stwierdzeniu "liczba godzin zajęć praktycznych nie może być mniejsza niż (...)" (§ 3 ust. 1 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia z dnia 27 października 2005 r.). Brak realizacji tego wymogu należy ocenić więc w kategorii rażącego naruszenia prawa. Skarżący nie przedstawił żadnego racjonalnego usprawiedliwienia dla popełnionych nieprawidłowości. Wręcz przeciwnie nie ustosunkował się do tego zarzutu po otrzymaniu wystąpienia pokontrolnego. W okresie na złożenie wyjaśnień po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie podjął żadnych kroków, natomiast w odwołaniu przyznał wręcz, że ma świadomość, że zapisy w kartach nie zawsze odpowiadały przepisom dotyczącym szkolenia kandydatów, ale nie wynikało to z jego niewiedzy na temat programu szkolenia, a pomyłki powstały w sposób, który trudno mu wytłumaczyć. W skardze skarżący wskazuje tylko na pomyłki w przypadku M. K., w żaden sposób ich nie tłumacząc i pomijając pozostałe przypadki tego rodzaju, tj. wpisywania niespójnego z liczbą godzin przeprowadzonych zajęć praktycznych, wskazanego faktycznego czasu ich prowadzenia w odniesieniu do I. M., K. K., M. G., R. J. Stwierdzenie skarżącego, że wszystkie osoby podpisał własnoręcznym podpisem odbycie 30 dla kategorii B i 20 dla kategorii A godzin szkolenia praktycznego, w kontekście przeanalizowanej dokumentacji i jednoznacznie stwierdzonych nieprawidłowości nie może być dowodem w sprawie. Tym bardziej, że to na instruktorze spoczywa obowiązek prawidłowego wypełniania kart szkolenia i leży to w jego dobrze pojętym interesie. Prawidłowo i rzetelnie prowadzona dokumentacja może stanowić dowód przeprowadzenia szkolenia zgodnie z przepisami prawa. Postawa instruktora nie daje rękojmi należycie wykonywanych obowiązków. Oświadczenie o świadomości popełnionych pomyłek sugeruje nierzetelne podejście do wykonywanych obowiązków. Powtarzalność tych istotnych uchybień, wskazuje na stałe ignorowanie określonych zasad. Tym bardziej więc z powodu zwielokrotnienia naruszeń urasta ono do rangi naruszenia rażącego. Oceniając prawidłowość rozstrzygnięcia organów w kwestii nieprzeprowadzenia szkolenia praktycznego w okresie od zmierzchu do świtu sąd zauważył, że definicji tego pojęcia nie ma w p.r.d.. Skarżący kwestionując ustalenia organów w tym zakresie powołuje się (zresztą tylko w jednym przypadku A. P.) na godzinę zachodu słońca. Świt jest przed wschodem słońca, a zmierzch po zachodzie słońca. Przyjmując więc, że zmierzch następuje później aniżeli sam zachód słońca należy przyjąć, że w przypadku M. K., I. M. , A. P., R. J. oraz M. B. zarzut naruszenia przepisu nakazującego przeprowadzić 2 godziny szkolenie praktycznego w okresie od zmierzchu do świtu jest w pełni uzasadniony. Skarżący powołując określone dni, w których kursanci w jego ocenie odbyli szkolenie w okresie od zmierzchu do świtu, wskazuje daty w 2011 r., gdy tymczasem, I. M., i M. G. odbywały szkolenie praktyczne w 2010 r. Podzielając stanowisko organu w zakresie nieprzestrzegania ilości godzin zajęć praktycznych prowadzonych na początkowym etapie szkolenia praktycznego, sąd wskazał, że w przypadku szkolenia K. S. zapis w karcie szkolenia potwierdza fakt, że po pierwszych czterech godzinach jazd w dniach 25, 26, 29 i 30 listopada 2010 r., w dniu 1 grudnia 2010 r. kursantka odbyła 3 godziny szkolenia, co stanowi ewidentne przekroczenie normy wynikającej z § 12 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia z dnia 27 października 2005 r., wskazującej na możliwość odbycia szkolenia dłuższego niż 2 godziny, dopiero po zrealizowaniu szkolenia praktycznego w ilości 8 godzin. Odnośnie nieprzeprowadzenia określonych zajęć praktycznych w zakresie jazdy poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości powyżej 70 km/h w ilości godzin określonej w § 3 ust. 4 pkt 2 lit. b i pkt 3 załącznikiem nr 3 do rozporządzenia z dnia 27 października 2005 r., sąd wskazał, że szczegółowo rozliczenie tych jazd przedstawia uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji. Fakt, że skarżący dopiero w skardze kwestionuje te ustalenia wskazując na daty przeprowadzenia szkolenia w tym zakresie nie zmienia dokonanej oceny. Istotna w sprawie jest bowiem nie tylko długość odcinka pokonanego w trakcie szkolenia (nie mniejsza niż 50 km), ale fakt przeprowadzenia szkolenia na drogach poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, w oparciu o dane wynikające z kart szkolenia, w których jazda poza terenami zabudowanymi lub po drogach o podwyższonej dopuszczalnej prędkości odnotowywana jest w kolumnie pod poz. 15 karty przeprowadzonych zajęć, precyzyjnie wskazano kiedy na takich właśnie drogach prowadzono szkolenie. Analiza kart w tym zakresie całkowicie potwierdza słuszność zarzutu stawianego skarżącemu. Argumenty skarżącego przedstawione w skardze wskazujące na konkretne daty przeprowadzenia szkolenia na odcinku co najmniej 50 km jako okoliczności podważającej ustalenia organów wskazują na to, że skarżący nie zna treści karty szkolenia. Zapisów, na które powołuje się skarżący w skardze, nie odnotowano w określonej rubryce karty przeprowadzonych zajęć. To instruktor ma obowiązek zaznaczyć, czy w danym dniu jazda odbywa się po drogach poza terenem zabudowanym. Do tego przeznaczona jest rubryka 15 karty w części "Tematyka zajęć praktycznych". Analiza właśnie tej rubryki doprowadziła organy do wniosków przedstawionych w decyzjach odnośnie nieprzeprowadzenia w stosunku do wskazanych w decyzjach osób szkolenia w tym wymaganym zakresie. Powoływanie się przez skarżącego w odwołaniu na fakt zdania przez wszystkich wymienionych w decyzji kursantów egzaminu i otrzymania przez nich uprawnień, nie usprawiedliwia naruszenia prawa którego dopuścił się skarżący jako instruktor nauki jazdy i nie może stanowić podstawy do uznania, że zajęcia praktyczne w stosunku do tych osób zostały przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa.
Wyrokiem z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 926/13, po rozpoznaniu skargi J. C., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok z dnia 22 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 1054/12 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.
W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że skarżący nie kwestionował wykładni art. 107 ust. 1 pkt 4 p.r.d. i powiązanych z nim przepisów wykonawczych powołanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny za organami administracji publicznej. Skoro w ustawie – p.r.d. nie zdefiniowano pojęcia "rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia", to w celu rozróżnienia rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia od zwykłego (nierażącego) naruszenia tych przepisów należało szczegółowo ustalić (zgodnie z art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 K.p.a.) i wszechstronnie rozważyć (art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a.) indywidualne okoliczności sprawy decydujące o trafności zakwalifikowania pewnych zachowań do kategorii rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia kierowców skutkujących dotkliwą sankcją administracyjną oraz zaliczenia innych zachowań do zwykłego naruszenia, które nie daje podstaw do skreślenia z listy instruktorów nauki jazdy. Właśnie z powodu przewidzianej w art. 107 ust. 1 pkt 4 oraz w art. 107 ust. 2 p.r.d. dotkliwej konsekwencji przypisanego instruktorowi rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia (skreślenie z ewidencji instruktorów a ponadto pozbawienie, możliwości ponownego wpisu do ewidencji, a zatem utrata możliwości zarobkowania w tym zawodzie przez okres co najmniej 2 lat) należy dokonywać wszechstronnej oceny stopnia naruszenia przepisów w zakresie szkolenia z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności każdej sprawy. Dlatego warunkiem niezbędnym prawidłowości tej oceny jest uprzednie wszechstronne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Obowiązek ten spoczywa na organach prowadzących postępowanie. Natomiast na sądzie pierwszej instancji spoczywa powinność kontroli czy organy wywiązały się z opisywanego obowiązku. Uznając za przedwczesne i niepoprzedzone dokładną kontrolą zaskarżonej decyzji stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zajęte w wyroku z dnia 22 lutego 2013 r., Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie można argumentów skarżącego przedstawionych w skardze uznać jedynie za polemikę z prawidłowo dokonanymi ustaleniami organów. Wystarczyło dokładne porównanie twierdzeń skarżącego z dowodami zebranymi w sprawie, zwłaszcza kopiami kart przeprowadzonych zajęć (część A), aby dojść do wniosku, że szereg zarzutów zawartych w skardze jest uzasadnionych. Przykładowo: co do naruszeń minimalnej liczby godzin zajęć praktycznych wymaganej przez § 3 ust. 1 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia z dnia 27 października 2005 r., z karty zajęć K. K. wynikało, że odbył wymagane minimum 20 godz. (w karcie wpisano 21 godz., co przy zawyżeniu jednej godz. zajęć w dniu 25 września 2009 r. dawało i tak 20 godz., k. – 17F akt adm.). Podobnie sytuacja przedstawiła się z liczbą 30 godz. wymaganych zajęć co do M. G. (k. – 17E akt adm.). Z kolei co do liczby zajęć praktycznych przeprowadzonych w okresie od zmierzchu do świtu, wymaganych w określonej liczbie godzin przez § 3 ust. 4 pkt 4 załącznika nr 3 do powoływanego rozporządzenia, sąd pierwszej instancji wyręczył organy i poczynił własne ustalenia (definiując pojęcie tego okresu i odwołując się do ustaleń internetowych), co nie mieści się w zakresie kompetencji sądu administracyjnego, którego zadaniem jest zbadanie zgodności z prawem kontrolowanego rozstrzygnięcia. Wyjątek zaś stanowi art. 106 § 3 – 5 p.p.s.a., który ma być stosowany po to, aby wyjaśniono istotne wątpliwości, a nie prowadzono nowe ustalenia faktyczne. Uregulowanie to nie było jednak stosowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Skarżący wskazał konkretne dni szkolenia w przypadku poszczególnych kursantów, podczas których szkolenie w omawianym zakresie miało zostać przeprowadzone i należało ustalić, czy rzeczywiście odbyło się ono w okresie od zmierzchu do świtu. Podobnie rzecz się ma z ustaleniami dotyczącymi realizacji obowiązku prowadzenia określonych zajęć w zakresie jazdy poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości powyżej 70 km/h, przewidzianego przez § 3 ust. 4 pkt 2 lit. b i pkt 3 załącznika nr 3 do rozporządzenia z dnia 27 października 2005 r., przykładowo w odniesieniu do jazd M. G. w dniach 10 maja 2010 r. i 25 maja 2010 r. (k. – 17E akt adm.) czy A. P. w dniach 26 lipca 2010r. i 6 sierpnia 2010 r. (k. – 17D akt adm.). W tym ostatnim przypadku dotyczącym szkolenia w dniu 6 sierpnia 2010 r. pojawiła się wątpliwość czy brak zaznaczenia w rubryce nr 15 karty przeprowadzonych zajęć, że jazda odbyła się poza terenem zabudowanym lub po drogach o podwyższonej dopuszczalności prędkości dyskwalifikował wpis w karcie i tłumaczenia skarżącego, jeżeli uczestnik kursu złożył oświadczenie, że dane szkolenie odbył w całości. Podobna wątpliwość powstawała w przypadku, gdy w karcie przeprowadzonych zajęć nie wpisano liczby przejechanych podczas zajęć kilometrów (jak w przypadku np. K. S. w odniesieniu do zajęć z dnia 16 lutego 2010 r., k. – 17C akt adm.), mimo że kursantka potwierdziła podpisem, że zajęcia zostały przeprowadzone. Organy i Sąd pierwszej instancji przy ocenie niepełnych wpisów w karcie odwoływały się do § 7 ust. 1 rozporządzenia z dnia 27 października 2007 r., który wskazuje, że przeprowadzenie poszczególnych zajęć teoretycznych i praktycznych jest potwierdzane w karcie przeprowadzonych zajęć, każdorazowo po ich zakończeniu przez osobę prowadzącą zajęcia i osobę szkoloną. Jednakże z przepisu tego nie wynika zakaz prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia wątpliwości wynikających z wpisów w karcie przeprowadzonych zajęć i ocena, ile było takich uchybień i jaka jest waga tych braków czyli że zostało wyłączone stosowanie zasad Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących postępowanie dowodowe. Odnośnie omyłek w skardze co do roku, w którym były szkolenia objęte kontrolą (2011 r. zamiast 2010 r.), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie zostało wyjaśnione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, czy rzeczywiście były to tylko omyłki pisarskie, czy też dotyczyły innych szkoleń przeprowadzonych przez skarżącego z udziałem tych samych osób. Okoliczność, że skarżący dopiero w skardze zaczął się bronić, nie może przemawiać przeciwko niemu, bo jego argumenty nie stanowiły jedynie analizy porównawczej niepopartej żadnymi dowodami. Wystarczyła dokładna analiza kopii kart przeprowadzonych zajęć (część A), aby odnieść się merytorycznie do wielu z zarzutów skargi. Jak przykładowo opisano, wystarczyła dokładna analiza kopii kart przeprowadzonych zajęć (część A), aby zauważyć błędy w ustaleniach stanu faktycznego poczynionych przez Sąd pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji zajął tylko ogólne stanowisko co do zarzutów skargi, nie dokonując analizy kwestionowanych decyzji w ich kontekście. J. C. w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, podnosił również, że program szkolenia praktycznego osób, których karty podlegały kontroli i ocenie organu pierwszej instancji, został zrealizowany, co kursanci potwierdzili własnoręcznym podpisem. Mógł więc oczekiwać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze jeszcze raz przeanalizuje materiał dowodowy, a w razie wątpliwości zostanie przeprowadzone postępowanie dowodowe przez ten organ czy organ pierwszej instancji, w zależności od stwierdzonych uchybień, zgodnie z obowiązującymi organy obu instancji zasadami z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ww. ustawy).
Oznacza to, że kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a.
Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II GSK 926/13 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 lutego 2013 r. oddalający skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.
Stosownie do treści art. 190 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wobec powyższego przedmiotem ponownej oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia J. C. z ewidencji instruktorów nauki jazdy.
Mając na uwadze wykładnię prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny wskazać należy, że skoro skarżący nie kwestionował wykładni art. 107 ust. 1 pkt 4 p.r.d. i powiązanych z nim przepisów wykonawczych powołanych przez organy administracji publicznej oraz skoro w ustawie - Prawo o ruchu drogowym nie zdefiniowano pojęcia "rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia", to w celu rozróżnienia rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia od zwykłego (nierażącego) naruszenia tych przepisów organy administracji winny szczegółowo ustalić (zgodnie z art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a.) i wszechstronnie rozważyć (art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.) indywidualne okoliczności sprawy decydujące o trafności zakwalifikowania pewnych zachowań do kategorii rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia kierowców skutkujących dotkliwą sankcją administracyjną oraz zaliczenia innych zachowań do zwykłego naruszenia, które nie daje podstaw do skreślenia z listy instruktorów nauki jazdy. Warunkiem niezbędnym prawidłowości tej oceny jest uprzednie wszechstronne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, czego organy orzekające w tej sprawie uczyniły.
Mając powyższe na uwadze w ponownie prowadzonym postępowaniu obowiązkiem organów orzekających w tej sprawie będzie odniesienie się do stanowiska skarżącego, że nie dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania. Konieczne będzie zatem dokładne porównanie twierdzeń skarżącego z dowodami zebranymi w sprawie, zwłaszcza kopiami kart przeprowadzonych zajęć (część A), mając na uwadze, że NSA stwierdził, że szereg zarzutów zawartych w skardze jest uzasadnionych. Przykładowo NSA wskazał, że co do naruszeń minimalnej liczby godzin zajęć praktycznych wymaganej przez § 3 ust. 1 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia z 27 października 2005 r., z karty zajęć K. K. wynikało, że odbył wymagane minimum 20 godz. (w karcie wpisano 21 godz., co przy zawyżeniu jednej godz. zajęć w dniu 25 września 2009 r. dawało i tak 20 godz., k. – 17F akt adm.). Podobnie sytuacja przedstawiła się z liczbą 30 godz. wymaganych zajęć co do M. G. (k. – 17E akt adm.).
Dodatkowo organy winny dokonać ponownej analizy kart kursantów co do liczby zajęć praktycznych przeprowadzonych w okresie od zmierzchu do świtu, wymaganych w określonej liczbie godzin przez § 3 ust. 4 pkt 4 załącznika nr 3 do powoływanego rozporządzenia i poczynić w tym zakresie prawidłowe ustalenia. Organy winny mieć na uwadze również to, że skarżący wskazał konkretne dni szkolenia w przypadku poszczególnych kursantów, podczas których szkolenie w omawianym zakresie miało zostać przeprowadzone i należy ustalić, czy rzeczywiście odbyło się ono w okresie od zmierzchu do świtu. Podobnie rzecz się ma z ustaleniami dotyczącymi realizacji obowiązku prowadzenia określonych zajęć w zakresie jazdy poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości powyżej 70 km/h, przewidzianego przez § 3 ust. 4 pkt 2 lit. b i pkt 3 załącznika nr 3 do rozporządzenia z 27 października 2005 r., przykładowo w odniesieniu do jazd M. G. w dniach 10 maja 2010 r. i 25 maja 2010 r. (k. – 17E akt adm.), czy A. P. w dniach 26 lipca 2010r. i 6 sierpnia 2010 r. (k. – 17D akt adm.). W tym ostatnim przypadku dotyczącym szkolenia w dniu 6 sierpnia 2010 r. pojawiła się wątpliwość, czy brak zaznaczenia w rubryce nr 15 karty przeprowadzonych zajęć, iż jazda odbyła się poza terenem zabudowanym lub po drogach o podwyższonej dopuszczalności prędkości dyskwalifikował wpis w karcie i tłumaczenia skarżącego, jeżeli uczestnik kursu złożył oświadczenie, że dane szkolenie odbył w całości. Podobna wątpliwość powstawała w przypadku, gdy w karcie przeprowadzonych zajęć nie wpisano liczby przejechanych podczas zajęć kilometrów (jak w przypadku np. K. S. w odniesieniu do zajęć z dnia 16 lutego 2010 r., k. – 17C akt adm.), mimo że kursantka potwierdziła podpisem, że zajęcia zostały przeprowadzone. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy, przy ocenie niepełnych wpisów w karcie, odwołując się do § 7 ust. 1 rozporządzenia z 27 października 2007 r., który wskazuje, że przeprowadzenie poszczególnych zajęć teoretycznych i praktycznych jest potwierdzane w karcie przeprowadzonych zajęć, każdorazowo po ich zakończeniu przez osobę prowadzącą zajęcia i osobę szkoloną, rozważą, czy z powyższego przepisu wynika zakaz prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia wątpliwości wynikających z wpisów w karcie przeprowadzonych zajęć i ocena, ile było takich uchybień i jaka jest waga tych braków.
Ponadto skoro J. C. w odwołaniu od decyzji I instancji podnosił również, że program szkolenia praktycznego osób, których karty podlegały kontroli i ocenie organu I instancji, został zrealizowany, co kursanci potwierdzili własnoręcznym podpisem, organy ponownie przeanalizują materiał dowodowy, a w razie wątpliwości przeprowadzą postępowanie dowodowe, w zależności od stwierdzonych uchybień, zgodnie z obowiązującymi organy obu instancji zasadami z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Brak więc jednoznacznego wyjaśnienia, ilu i jakich naruszeń przepisów w zakresie szkolenia dopuścił się J. C., skutkowało tym, że przedwczesne było twierdzenie organów obu instancji, iż naruszenia przepisów w zakresie szkolenia dokonane przez skarżącego miały charakter rażący w rozumieniu art. 107 ust. 1 pkt 4 p.r.d.
Wobec powyższego, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji WSA w Łodzi stwierdził, że organy administracji nie wywiązały się z obowiązku rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, decydujących o trafności zakwalifikowania pewnych zachowań do kategorii rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia kierowców skutkujących dotkliwą sankcją administracyjną oraz zaliczenia innych zachowań do zwykłego naruszenia, które nie daje podstaw do skreślenia z listy instruktorów nauki jazdy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu konieczne zatem będzie ustalenie przez organy, czy w przypadku poszczególnych kursantów rzeczywiście odbyli minimalną liczbę godzin zajęć praktycznych wymaganą przez § 3 ust. 1 pkt 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia z 27 października 2005 r., a także poczynienie wyczerpujących ustaleń w zakresie odbycia przez poszczególnych kursantów szkolenia w okresie od zmierzchu do świtu. Podobnie ponownych ustaleń oragny winny dokonać w stosunku do poszczególnych kursantów w zakresie realizacji obowiązku prowadzenia określonych zajęć, tj. jazdy poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości powyżej 70km/h przewidzianego przez § 3 ust. 4 pkt 2 lit. b i pkt 3 załącznika nr 3 do rozporządzenia z 27 października 2005 r. Konieczna jest zatem dokładna analiza kart przeprowadzonych zajęć, z uwzględnieniem stanowiska skarżącego przedstawionego w odwołaniu oraz w skardze.
Niewyjaśnienie powyższych okoliczności doprowadziło do stwierdzenia, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...].
O kosztach postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi sąd orzekł na podstawie 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b w zw. z § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013, poz. 461 ze zm.).
d.j.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło